گروه سياسى ـ
• عارف: در صورت به كارگيرى ظرفيت ها و حذف موانع موجود مى توان سقف مبادلات تجارى دو كشور را به مرز ۵ ميليارد دلار رساند
«رجب طيب اردوغان» نخست وزير تركيه بامداد ديروز در صدر هيأتى بلند پايه براى ديدار رسمى وارد تهران شد. هنگام ورود اردوغان «احمد خرم» وزير راه و ترابرى پاى پلكان هواپيما حضور يافت و ساعاتى بعد مراسم استقبال رسمى از نخست وزير تركيه در محوطه كاخ سعدآباد با حضور همتا و ميزبان ايرانى او، «محمدرضا عارف» برگزار شد. منابع خبرى تهران و آنكارا اعلام كرده اند كه عارف و اردوغان دستور يك تحول در روابط را در محور مذاكرات خود دارند ضمن اينكه آنها راههاى بسط همكارى فيمابين در تحولات منطقه اى و بين المللى را نيز بررسى خواهند كرد.
همچنين در اين سفر هجدهمين اجلاس كميسيون مشترك همكاريهاى اقتصادى و تجارى ايران و تركيه با حضور اردوغان و عارف برگزار مى شود.
هيأت همراه نخست وزير تركيه در اين سفر از وزراى انرژى و منابع طبيعى شش نماينده مجلس، ۲۰ نفر از مسؤولان نهادها و شركت هاى مختلف دولتى، ۳۴ نفر از خبرنگاران رسانه هاى جمعى تركيه و همچنين ۱۳۰ نفر از صاحبان سرمايه و مسؤولان شركت هاى بخش خصوصى تشكيل شده است. وزير مشاور در بازرگانى خارجى و گمركات تركيه نيز پيشتر به تهران آمده است.
ناظران خبرى با تأكيد بر اهميت موضوعات نشست امروز سران تهران و آنكارا و تركيب هيأت ترك اظهار عقيده كرده اند كه مذاكرات اردوغان در تهران نقطه عطفى در تاريخ روابط دو طرف خواهد بود. روابطى كه با تكيه بر سابقه اى تاريخى به سبب تحولات منطقه و نيز علايق دولتمردان دو طرف رو به دگرگونى گذاشته و مقامات دو كشور اميدوارند از فرصت موجود براى به ظهور رساندن آرزوى يك تحول بهره ببرند.
معاون اول رئيس جمهورى ديروز پس از مراسم استقبال رسمى از نخست وزير تركيه به خبرنگاران گفت: روابط تهران ـ آنكارا طى سالهاى اخير روبه بهبود بوده و در زمان حاضر مناسبات سياسى و همكاريهاى امنيتى ايران و تركيه وضعيت خوبى پيدا كرده است.
> ارزشهاى دور جديد روابط از زبان عارف واردوغان
مذاكرات رسمى هيأت هاى عاليرتبه ايران و تركيه صبح ديروز به رياست «محمدرضا عارف» معاون اول رئيس جمهورى و «رجب طيب اردوغان» نخست وزير تركيه برگزار شد.
به گزارش دفترامور رسانه هاى رياست جمهورى دكترعارف دراين مذاكرات با اشاره به ظرفيت و استعدادهاى موجود اظهار اميدوارى كرد كه ديدارهاى مقامات عاليرتبه دو كشور موجب توسعه و تعميق روابط در تمامى زمينه ها شده و تأمين منافع مشترك را به دنبال داشته باشد.
دكتر عارف جايگاه تركيه در سياست خارجى كشورمان را مورد تأكيد قرار داد و گفت: درصورت به كارگيرى ظرفيتها و حذف موانع موجود مى توان سقف مبادلات تجارى دو كشور را به مرز پنج ميليارد دلار رساند. وى افزايش مبادلات تجارى دو كشور رانشان دهنده عزم و اراده جدى مقامات جمهورى اسلامى ايران براى توسعه روابط تجارى و اقتصادى با تركيه دانست.
معاون اول رئيس جمهورى با اشاره به مبادلات دو كشور در زمينه فناورى ارتباطات، انرژى و انتقال گاز اظهار داشت: انتقال گاز ايران به اروپا از طريق تركيه با توجه به نياز اروپا به گاز ايران، تحول مهمى در منطقه به شمار مى رود.
عارف همچنين اظهار اميدوارى كرد كه همكارى دو كشور در بخش نفت و پتروشيمى در زمينه علمى و فنى نيز گسترش يابد. وى در بخش ديگرى از سخنان خود همكارى تهران - آنكارا در مورد موضوعات و بحران هاى منطقه بويژه افغانستان و عراق را به نفع منطقه دانست و همكارى و اتحاد كشورهاى منطقه در قبال تحولات بين المللى و سياست يكجانبه گرايى آمريكا در منطقه بويژه درمورد فلسطين، افغانستان و عراق را مهم ارزيابى كرد.
معاون اول رئيس جمهورى از ايران و تركيه به عنوان دو كشور بزرگ و قدرتمند منطقه نام برد و با اشاره به همكاريهاى دو جانبه بر همكاريهاى منطقه اى دو كشور تأكيد كرد.
عارف ديدگاههاى دو كشور در زمينه مسائل منطقه اى را نزديك به هم دانست و با محكوم كردن تروريسم جهانى، همكارى ايران و تركيه در خصوص مبارزه با اين پديده را مهم توصيف كرد. وى همچنين به حمايت جمهورى اسلامى ايران از طرح منطقه عارى از سلاح هاى كشتار جمعى و هسته اى اشاره كرد و افزود: استفاده صلح آميز از فناورى هسته اى حق تمامى كشورها از جمله ايران است و جمهورى اسلامى ايران در اين زمينه همكارى نزديكى با سازمان بين المللى انرژى اتمى دارد.
در اين ديدار كه خرم و زنگنه وزراى راه و ترابرى و نفت از كشورمان و وزراى مشاور در امور تجارت خارجى و انرژى و منابع طبيعى تركيه حضور داشتند، نخست وزير تركيه با اشاره به مناسبات تاريخى و فرهنگ مشترك دو كشور، رفت و آمد ميان مسؤولان ايران و تركيه را در راستاى گسترش و تعميق مناسبات در زمينه هاى سياسى، اقتصادى و فرهنگى دانست.
اردوغان، همكارى هاى مشترك دو كشور در زمينه هاى انرژى و گاز، حمل و نقل، امور زيربنايى، بانكدارى و صنعت توريسم را خاطرنشان ساخت و همكارى بيشتر تهران - آنكارا در زمينه هاى گوناگون علمى و فرهنگى نظيرآموزش زبان و همچنين تبادل دانشجو را خواستار شد.
وى به روابط اقتصادى و افزايش حجم مبادلات تجارى دو كشور اشاره و اظهار اميدوارى كرد كه اين مناسبات با تبادل نظر بيشتر و رفت و آمد تجار بويژه بخش خصوصى دو كشور بيش از پيش گسترش يابد.
نخست وزير تركيه در بخش ديگرى از سخنان خود، تروريسم را تهديدى جدى براى منطقه و جهان دانست و با تأييد همكاريهاى مثبت در مرزها خواستار گسترش رايزنى ها و همكاريهاى امنيتى بيشتر دو كشور در اين خصوص شد.
اردوغان همچنين با قدردانى از پذيرش پروتكل الحاقى از سوى ايران، بر جلوگيرى از گسترش تسليحات اتمى و استفاده صلح آميز از فناورى هسته اى تأكيد كرد.
وى با تأكيد بر حفظ تماميت ارضى عراق و همكارى تهران - آنكارا در اين باره بر همكارى در زمينه بازسازى و كمك به توسعه افغانستان و نيز حل اختلافات در فلسطين اشغالى و برقرارى صلح در منطقه تأكيد و ديدگاههاى خود را در مورد مسائل تروريستى موجود در شمال قبرس مطرح كرد.
«احمد خرم» وزير راه و ترابرى و رئيس ايرانى كميسيون مشترك دو كشور نيز در اين جلسه با ارائه گزارشى درخصوص نحوه آماده سازى اسناد همكارى دو كشور جهت امضا افزود: تا پايان امسال حجم مبادلات تجارى دو كشور به مرز سه ميليارد دلار خواهد رسيد و ظرف يكسال آينده نيز اميدواريم حجم مبادلات به پنج ميليارد دلار پيش بينى قبلى برسد.
> اردوغان در مجلس ايران: وقايع اخير منطقه، ما را نزديكتر كرده است
ميهمان ارشد ايران، پيش از ظهر ديروز و در نخستين ساعات ورود به تهران به مجلس شوراى اسلامى رفت تا با رئيس مجلس نيز به گفت وگو بنشيند. مذاكره اردوغان با حداد عادل علاوه بر جنبه رسمى آن از يك لحاظ ديگر هم حايز اهميت بود. در آستانه اين سفر، برخى نمايندگان آبادگر مجلس عقد قرارداد با دو شركت «تاو» و «ترك سل» در پروژه هاى فرودگاه امام(ره) و تلفن همراه را مغاير با منافع ايران و ناصواب تلقى كرده و حتى اعلام كرده بودند كه بهاى عقد قرارداد وزارت راه و ترابرى با شركت «تاو» در فرودگاه امام(ره) استيضاح احمد خرم وزير راه خواهد بود. اين در حالى بود كه مقامات و كارشناسان دو طرف پس از طى مراحل مختلف و بررسى هاى زياد اعلام كرده بودند كه نگرانى ها در اين مورد برطرف شده و سفر اردوغان به تهران نقطه پايان بلاتكليفى ايجاد شده در مسير همكارى با شركت ترك در پروژه فرودگاه خواهد بود. ديروز اردوغان با حضور در مجلس، ضمن نماياندن روحيه خود در احترام به نهاد پارلمان كه خود نيز راه نخست وزيرى را از ورود به اين نهاد در تركيه طى كرده است، با رئيس مجلس ايران به گفت وگو نشست. بنا به خبر خبرگزاريها؛ رئيس مجلس ايران در اين ملاقات سفر نخست وزير تركيه به ايران را گامى بلند در تقويت و تحكيم روابط دو كشور دانست و افزود: واقعيات كنونى حكايت از زمينه هاى بسيار مثبت براى بسط و گسترش روابط دوجانبه دارد كه بايد از آنها در راستاى منافع دو ملت استفاده كرد.
حداد عادل با بيان ظرفيتها و امكانات گسترده دو كشور خاطرنشان كرد: بايد از ظرفيتهاى فراوان موجود براى توسعه روابط اقتصادى، سياسى و فرهنگى بهره گرفت. وى افزود: اسلام عامل بسيار محكمى براى تقويت پيوندهاى دوستى و برادرى ميان دو ملت و دولت است.
نخست وزير تركيه نيز در اين ديدار با ابراز خرسندى از روند روبه توسعه مناسبات دو كشور گفت: تا كنون قدمهاى بسيار بلندى در راستاى توسعه روابط اقتصادى و امنيتى ميان دو كشور برداشته شده است.
رجب طيب اردوغان با اشاره به جايگاه مجالس دو كشور تأكيد كرد: توسعه روابط پارلمانى ميان ايران و تركيه موجب گسترش و تقويت بيش از پيش روابط دوستانه خواهد شد.
اردوغان همچنين گفت: وقايع اخير منطقه، دو كشور را نزديكتر كرده است.
نخست وزير تركيه با اشاره به مواضع و ديدگاههاى نزديك دو كشور در مبارزه با تروريسم گفت: ترور در اسلام هيچ جايگاهى ندارد اما متأسفانه گروهى در دنيا تلاش مى كنند آنها را در كنار يكديگر قرار دهند.
> اردوغان: تركيه مصمم به گسترش روابط خود با كشورهاى همسايه است
«رجب طيب اردوغان» نخست وزير تركيه ديروز، در تهران گفت: تركيه مصمم به گسترش روابط خود با همسايگانش مى باشد.
وى درگفت وگو با خبرنگاران ترك در محل سفارت تركيه در تهران كه بطور زنده از چند شبكه تلويزيون خبرى تركيه پخش شد، با اعلام اين مطلب در پاسخ به سؤال خبرنگارى پيرامون مخالفت آمريكا با انتقال گاز ايران از طريق تركيه به اروپا گفت: همانگونه كه ديگر كشورهاى جهان در اين زمينه ها طبق منافع ملى خود عمل مى كنند، تركيه نيز مطابق منافع ملى خود عمل خواهد كرد.وى گسترش روابط تركيه با كشورهاى همسايه را عاملى مهم در برقرارى صلح منطقه اى خواند و گفت: تركيه در اين راستا حركت خواهد كرد.
اردوغان، افزود: مسأله سازمانهاى تروريستى مهم ترين مسأله مورد مذاكره بين طرفين بود و ايران قول اعلام «پ. ك. ك ـ كنگره گه ل» به عنوان يك سازمان تروريستى را داده و اين موضوع در قراردادى كه امروز به امضاى طرفين خواهد رسيد، قيد خواهد شد.
اردوغان، درباره طرح «خاورميانه بزرگ» آمريكا گفت: تركيه به عنوان شريك دمكراتيك به همراه ايتاليا و يمن در پروژه بزرگ خاورميانه و شمال آفريقا، عهده دار پيگيرى روند دموكراسى و رشد اقتصادى دراين كشورهاست و هر آنچه را كه در توان داشته باشد براى تأمين صلح، رفاه و خوشبختى مردم منطقه انجام خواهد داد.
وى با اشاره به اينكه توازن تجارى بين دو كشور در حال حاضر به زيان تركيه است، گفت: تركيه خواهان رفع اين عدم توازن شده است.
اردوغان گفت: مشكلات مرتبط با فعاليتهاى شركتهاى «تاو» در بهره بردارى از فرودگاه بين المللى امام خمينى (ره) و شركت تلفن همراه «ترك سل» نيز در ديدارهاى صبح ديروز وى مورد بررسى قرار گرفت.
وى با اشاره به اينكه ايران خواهان انتقال گاز طبيعى خود ازطريق تركيه به اروپا است گفت: مذاكره بين وزير انرژى و منابع طبيعى تركيه و وزير نفت ايران در اين زمينه ادامه دارد و اين مذاكرات تا امروز به نتيجه نهايى خواهد رسيد.
> تركيه مى تواند مناسب ترين شريك ايران باشد
رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه و هيأت همراه ديروز با اكبر هاشمى رفسنجانى ديدار و گفت وگو كردند.
رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام، در اين ديدار با تحليل شرايط منطقه و موضوع تروريسم گفت: ريشه تروريسم زاييده افكار غلط و در جهت مطامع استثمارى آمريكاست.
رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام، القاعده، طالبان و منافقين را از جمله تروريست هايى دانست كه تمامى آنان به نحوى از انحا توسط آمريكا تقويت و پناه داده مى شوند.
رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام همچنين با اشاره به روابط ايران و تركيه تصريح كرد: تركيه مى تواند در بين كشورهاى منطقه مناسب ترين شريك جمهورى اسلامى ايران باشد.
هاشمى رفسنجانى همچنين بر پيگيرى جدى براى نهايى شدن توافق هاى دو كشور در زمينه انرژى و ترانزيت گاز تأكيد كرد.
نخست وزير تركيه نيز در اين ديدار گفت: ابرقدرت ها در قضيه تروريسم به دنبال منافع خود هستند و اگر ترورى در كشورهاى آنان انجام شود به شدت پيگيرى مى كنند اما ترور در ساير كشورهاى جهان را ناديده گرفته و يا به راحتى از آن مى گذرند.
اردوغان مسائل افغانستان، عراق و قبرس را نمونه هاى بارز برخورد دوگانه استعمارگران با موضوع تروريسم دانست.
> شركت تاو: مشكل ما در تهران حل شد
روز گذشته و همزمان با حضور نخست وزير تركيه در ايران، شركت فرودگاه ساز «تاو» تركيه با صدور اطلاعيه اى اعلام كرد: با اتخاذ تصميم براى بهره بردارى مشترك اين شركت با يك شركت ايرانى از مرحله اول فرودگاه بين المللى امام خمينى(ره) تهران، مشكل ادامه فعاليت اين شركت در ايران رفع شد.
شركت «تاو» با صدور اطلاعيه اى در استانبول اعلام كرد: مرحله دوم طرح توسعه فرودگاه بين المللى امام خمينى (ره) نيز با روش «بى. او. تى» (ساخت. بهره بردارى. انتقال) از سوى اين شركت اجرا خواهد شد.
«ثانى شنر» عضو هيأت مديره كنسرسيوم «تاو» در اين اطلاعيه ضمن اشاره به حمايت شايان اردوغان افزوده است: بهره بردارى از فاز اول فرودگاه كه مربوط به انجام خدمات زمينى مى باشد، بطور مشترك با يك شركت ايرانى انجام خواهد شد.
وى با اشاره به اينكه «تاو» آماده تقسيم كار است، گفت: مهم آن است كه طرح با موفقيت به اجرا گذاشته شود و آنچه كه تاكنون اتفاق افتاد، نوعى بد شانسى بوده است ولى با اين حال اين شركت به ايران اعتماد دارد.
پيش از اين «محسن امين زاده» معاون وزير امور خارجه ايران از احتمال تقسيم كار در پروژه فرودگاه امام(ره) براى حل مشكلات بوجود آمده خبر داده بود.
> بازتاب گسترده ديدار اردوغان
رسانه هاى بين المللى و غربى نيز توجه ويژه اى را مخصوصاً به ابعاد سياسى مذاكرات اخير ايران و تركيه معطوف داشته اند.
بى.بى.سى با اشاره به سفر رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه به ايران نوشت: سفر هاى متعدد توسط مقامات ارشد كشورهاى منطقه، حاكى از وقوع تحولى تازه در جو موجود است.
اين گزارش با اشاره به سفر ماه ژانويه بشار اسد، رئيس جمهورى سوريه، از تركيه و نيز سفر كنونى اردوغان به ايران افزود: اين گونه ديدارها به اين معنى نيست كه تركيه در ديدگاه بين المللى خود تغيير اساسى داده است؛ اما از زمان جنگ عراق، تماس ها ميان اين سه كشور همسايه عراق شتاب بيشترى گرفته است.
شبكه خبرى ياد شده نوشت كه يكى از دلايل افزايش اين ارتباطات اين است كه هر سه كشور نگران تجزيه عراق هستند كه مى تواند باعث شود شمال اين كشور در سلطه كردهاى عراقى قرار بگيرد.
سفر نخست وزير تركيه به ايران به عنوان مهمترين موضوع روز در سياست خارجى اين كشور، در صدر اخبار و گزارشهاى رسانه هاى تركيه قرار دارد.
بررسيهاى انجام شده از گزارشهاى شبكه هاى تلويزيونى تركيه نشان مى دهد فقط در سه شنبه شب كه اردوغان عازم تهران شد، بيش از ۱۱۲ مطلب در قالب خبر، گزارش، گفت وگوى تلفنى، نظرخواهى و ميزگرد كارشناسى از اين شبكه ها در مورد سفر، دستور كار مذاكرات مقامات دو كشور، نتايج و دستاوردهاى احتمالى اين سفر و بازتاب جهانى آن پخش شده است.
روزنامه «مليت» با عنوان درشت «سورپريز دقيقه آخر» نوشت: آمريكا در آخرين دقايق باقيمانده براى امضاى قراداد گاز بين تركيه و ايران با ارسال پيامى به اردوغان به وى هشدار داد كه نگرانيهاى واشنگتن در مورد ايران را فراموش نكند.
به نوشته مليت، اين مقام مسؤول خاطر نشان كرد: هر شركتى كه بيش از ۲۰ ميليون دلار در صنايع نفت و گاز ايران سرمايه گذارى كند، تابع قانون تحريم آمريكا عليه ايران و ليبى خواهد شد و شركتهاى ترك نيز از اين امر مستثنى نيستند.
روزنامه «صباح» نيز با عنوان «سفر تاريخى به ايران» با اشاره به اينكه اردوغان به همراه همسر و دخترش و نيز وزراى كابينه، سرمايه داران، مسؤولان ارگانهاى دولتى و خبرنگاران عازم تهران شد، نوشت: رسانه هاى ايران اين سفر را با اهميت توصيف كرده و بر لزوم همكارى نزديك دو كشور در مقابله با آمريكا و اسرائيل تأكيد كردند.
اين روزنامه در تحليل از سفر اردوغان نوشت: سفر اردوغان به ايران يكى از مهمترين سفرهاى خارجى اخير وى مى باشد چرا كه روابط تركيه با همسايه بزرگ شرقى خود هم دوستانه و هم خطرناك است.
«استار» پيش بينى كرد كه اردوغان با دست پر از اين سفر باز خواهد گشت و مسأله شناسايى «پ.ك.ك/ كنگره گه ل» به عنوان يك سازمان تروريستى از سوى ايران، مسأله تقليل در نرخ گاز وارداتى و مشكل شركت تركيه اى «تاو» حل شده و همبستگى و همكارى منطقه اى بويژه بين ايران، تركيه و سوريه در مورد عراق تقويت خواهد شد.
روزنامه «ينى شفق» نيز سفر اردوغان به ايران را با اهميت خواند و نوشت: يك مقام آمريكايى در واشنگتن در گفت وگو با شبكه خبرى «ان.تى.وى» گفت كه آمريكا از سفر اردوغان به ايران ناراحت نيست و مطمئن است كه دولت آنكارا حساسيتهاى آمريكا را در مورد ايران درك مى كند.
