• خاتمى: پير و رنجور شده ام اما اميدهايم بيشتر شده است

درپايان مصاحبه خبرنگاران از صندلى خود به پا خاسته و دور رئيس جمهور حلقه زدند و باقيمانده سؤالاتشان را در جو صميمى و صريح تر با رئيس جمهور در ميان گذاشتند. خبرنگارى گفت: تفاوت خاتمى ۷۶ با ۸۳ چيست؟ خاتمى گفت: «پيرتر شده ام، دلم سياه تر شده است، غصه هايم بيشتر شده است. خجالتم از مردم بيشتر شده، اميدم هم به آينده بيشتر شده و پناه مى برم به خدا.»
يك خبرنگار خارجى گفت: «وقتى شما بحث تنش زدايى را مطرح مى كنيد چرا ورزشكاران ايرانى در برابر اسرائيل رقابت نمى كنند.» خاتمى با قاطعيت به او گفت: «ما موجوديت اسرائيل را قبول نداريم، با آن دعوا هم نمى كنيم، كارى هم نداريم و عربها هم به هر نتيجه اى برسند، ما قبول مى كنيم، اما صلح نمى كنيم و قبول نداريم.»
وى افزود: با آقاى ميراسماعيلى عين يك قهرمانى كه در المپيك طلا گرفته، برخورد مى كنيم.
وى در پاسخ به پرسشى با اشاره به اقدامات دولت براى آزادى ديپلمات ربوده شده ايرانى در عراق گفت: مسائل مشكوكى در اين زمينه وجود دارد اما مطمئنيم كه سالم است و اميدواريم كه آقاى نخست وزير (اياد علاوى) كه به ايران مى آيند، آقاى جهانى آزاد شوند.
خبرنگار ديگرى گفت: ديروز آقاى سردارافشار گفته اند كه آقاى خرم برخلاف نظر شما فرودگاه امام را افتتاح كرده اند.
خاتمى اين سخن را رد كرد و گفت: در فرودگاه امام مشكلات عدم هماهنگى وجود داشت و ان شاءالله اين مشكلات بزودى حل و پروژه فرودگاه امام افتتاح مى شود.
رئيس جمهورى در پاسخ به اين پرسش كه آيا شما از ميرحسين موسوى براى انتخابات دعوت مى كنيد؟ گفت: من دعوت نكرده ام و دخالت نمى كنم، خود شما برويد از ايشان دعوت كنيد.وى گفت: آقاى موسوى اگر بيايند، نامزد شايسته اى هستند و بنده هم ايشان و رفتارشان را موردتأييد قرارمى دهم.
وى همچنين از هاشمى رفسنجانى به عنوان سرمايه نظام ياد كرد و گفت: آقاى هاشمى در طول دوره بازسازى زحمت زيادى كشيد و ايشان و آقاى ميرحسين موسوى هرجا باشند از سرمايه هاى ما هستند.
وقتى از رئيس جمهورى درباره خروج اعتراض آميز سفير هلند از دادگاه زهرا كاظمى سؤال كردند، خاتمى گفت: به ايشان چه ربطى دارد كه در دادگاه زهرا كاظمى حاضر مى شود و آيا دولت كانادا و يا اين آقايان اجازه دادند كسى در دادگاه كيوان تابش حضور يابد يا خود دولت كانادايى ها پيگير قتل كيوان تابش در كانادا شدند. آنها بدون حضور ما پرونده او را بستند. خاتمى در پاسخ به سؤال خبرنگارى كه پرسيد آيا بهتر نيست براى احترام به روزنامه هاى توقيف شده و روزنامه نگاران زندانى يك دقيقه سكوت كنيد؟ تصريح كرد: آخر، فقط كه روزنامه نگاران نيستند، همه اش بايد سكوت كنيم.

خاتمى همچنين خاطرنشان كرد كه در نفت، پتروشيمى، صنايع و حتى در كشاورزى، آب و برق نيز كارهاى مهمى صورت گرفته است و مى توان از آن به عنوان تحول بنيادين اقتصاد در كشور ياد كرد.
وى در ادامه با بيان اين كه هم چنان گرانى و بيكارى وجود دارد، افزود: از ۱۲ ماه گذشته تا ارديبهشت، تورم حدود ۱۵‎/۱ درصد رشد داشته است. گرچه در دو ماه اول سال، ۱۴‎/۱درصد بود رشد تورم در حال پايين آمدن است.
خاتمى از تك نرخى كردن ارز به عنوان كارى مهم و تأثيرگذار در بنيان اقتصادى كشور نام برد و با اشاره به مشكلاتى كه تعدد قيمت ارز به دنبال خواهد داشت، افزود: جناب آقاى هاشمى با شجاعت تصميم گرفتند ارز را تك نرخى كنند و اين كار را كردند. ما قيمت ارز را حدود ۸۰۰ تومان رسانديم. دوستان مى گفتند اين كار را نكنيد، زيرا به تورم ۱۰ يا ۲۰ درصدى منجر و باعث ناراحتى جامعه مى شود. ولى ما گفتيم كه تا ۵ درصد را تقبل كرده و اين فداكارى را انجام مى دهيم و اين كار را انجام داديم.
وى ابراز اميدوارى كرد كه آثار و بركات تك نرخى شدن ارز ادامه يابد و با اشاره به وضعيت مناسب سرمايه گذارى خارجى و گسترش خصوصى سازى، هم چنين رشد صنايع و كشاورزى و توليد گندم در كشور، خودكفايى در اين عرصه را قابل توجه دانست و افزود: طى ۴۰ سال گذشته در سال گذشته و امروز براى اولين بار تراز تجارى كشاورزى ما از منفى به مثبت تبديل شده است.
رئيس جمهورى همچنين با بيان اين كه حداقل حقوقها نيز از ۸۰ هزار تومان به ۱۰۶ هزار تومان رسيده است، گفت: امروز با توجه به همه  مزايا، حداقل حقوق دريافتى كاركنان ما ۱۷۰ هزار تومان و حد متوسط دريافتى بالاى ۲۰۰ هزار تومان است.
خاتمى با اشاره به خلاصه  دستاوردهاى دولت كه آنها را برشمرد، اظهار داشت: البته اينها به هيچ وجه به معناى كمبود مشكلات نيست. بيكارى وجود دارد. هنوز بخش هايى از جامعه  ما از فقر رنج مى برد اما بايد به اين نيز توجه داشت كه وقتى بنده آمدم درآمد آن گروه بالاى جامعه نسبت به گروه پايين جامعه حدود ۹ برابر بود و امروز كه در خدمت شما هستم حدود ۷ برابر است اما تقريبا ۲ برابر از آن چه بود كمتر شده است.
> مگر مى شود جمهورى اسلامى را ناديده گرفت؟
رئيس جمهورى در ادامه  سخنان خود همچنين با اشاره به تنش زدايى در سياست خارجى ايران، از آزادى، استقلال و جمهورى اسلامى به عنوان اصول اوليه ى انقلاب اسلامى ياد كرد و با بيان اين كه من گفته ام آزادى، استقلال، پيشرفت، تأكيد كرد كه جمهورى اسلامى تامين كننده  اين سه خواست تاريخى ملت ما بود.
خاتمى با بيان اين كه ممكن است استقلال دوگونه در نظر گرفته شود، در اين باره گفت: يكى اين كه درهاى خود را به روى دنيا ببنديم و منزوى شويم و ديگر اين كه در عين دفاع از اصول و منافع ملى در عرصه هاى جهان حضور و تاثير داشته باشيم.
وى ادامه داد: امروز حتى خود آمريكا مى داند كه بدون حضور ايران در افغانستان و عراق نمى تواند كارى انجام دهد و نظر ما نيز تنش آفرينى نيست؛ ما عراق را با ثبات و با امنيت مى خواهيم.
خاتمى با جديت و حرارت فراوان در حالى كه دستان خود را دائماً تكان مى داد خاطرنشان كرد: امروز مرجع بزرگ شيعه، آيت الله سيستانى مدافع دموكراسى است و از آن طرف كسانى كه به ادعاى دموكراسى آمده اند، مردم را سركوب مى كنند. امروز جمهورى اسلامى فرياد مى زند كه قوميت ها و طوايف بايد كنار بروند و عراقى ها به صحنه آيند و رأى دهند. امروز جمهورى اسلامى است كه شوراى حكم را قبل از اين كه همه ى كشورهاى ديگر بشناسند، به رسميت شناخت. امروز جمهورى اسلامى است كه على رغم همه ى نامهربانى هاى بعضى از اعضاى حكومت موقت عراق، حرف هاى بى طرف مى زند و مى گويد كه اين حكومت را به عنوان مقدمه اى براى استقرار جمهورى تاييد مى كند. امروز ماييم كه سركوب و كشتار و ترور را محكوم مى كنيم. تروريست ها يا كسانى كه دستشان در دست ديگران است، فرزندان و زوار ما را مى گيرند ولى ما تحمل مى كنيم تا عراق دچار تشنج نشود. اين يعنى سياست استقلال به معناى دفاع از منافع خودمان و منافع حقه مردم دنيا بدون دخالت در امور ديگران، بدون تشنج و تحقير خود به عنوان نيرويى مؤثر در دنيا. در همه ى مذاكرات از صدر تا ذيل مگر مى شود جمهورى اسلامى را ناديده گرفت و ظلم را برقرار كرد.
وى ادامه داد: اعتبار ما در دنيا بيشتر شده است. البته بايد تلاش كنيم كه اين اعتبار از بين نرود.
> نبايد حتى يك زندانى سياسى را تحمل كنيم
رئيس جمهورى كه پاسخ به اين پرسش را طولانى داد در بخش ديگر سخنانش با اشاره به اين كه ممكن است برخى از شخصيت هاى سياسى و مطبوعاتى ما نيز مانند بسيارى از كشورهاى ديگر در زندان باشند، تأكيد كرد: بارها اعلام كرده ام بسيارى از اين روش ها غلط و خلاف قانون است. حتى اگر يك مورد باشد ما نبايد تحمل كنيم؛ زيرا پيرو مكتبى هستيم كه حقوق و آزادى هاى انسان را تعديل كرده و فرزندان انقلابى هستيم كه وقتى رهبرش آمد، از جمهورى اسلامى گفت.
وى تأكيد كرد: امام(ره) در مورد آن چه در زمينه ى آزادى ها مطرح مى كرد، با كسى شوخى نداشت. البته در دنيا هيچ كس تحمل نمى كند امنيت و اساس نظامش به نام آزادى از بين برود. منتها بايد مرزها را مشخص كنيم و نقد و آزادى ها را بپذيريم.
خاتمى تأكيد كرد: نبايد آن چه را اسلام نگفته است، بر جوانان تحميل كنيم. بايد اسلام را با ديد بازتر ببينيم. ما نبايد كارى كنيم كه حقوق بشر بتواند بر ما فشار بياورد، بلكه بايد پيشتاز حقوق بشر باشيم و حتى يك مورد را نبايد بپذيريم؛ چه دنيا خوشش بيايد و چه خوشش نيايد. ما مبلغ اسلامى هستيم كه موافق با آزادى و پيشرفت و عدالت انسان هاست و اين دستاورد كمى نيست.
رئيس جمهور خطاب به خبرنگاران گفت: ملت، دولت و رئيس جمهور شما توانست اين موضوع را به تاييد برساند كه مى توان مسلمان و طرفدار دموكراسى بود، مى توان مسلمان و طرفدار گفت و گو بود، مى توان مسلمان و منادى صلح بود، مى توان مسلمان بود و از مدارا و آزادى و تسامح و تساهل صحبت كرد.
وى با اشاره به طرح بحث گفت وگوى تمدن ها ادامه داد: اين كه گفت و گوى تمدن ها يك تلقى مثبت در ذهنيت جامعه ى بشرى ايجاد كرد، به اين دليل است كه ملت و نماينده ى ملت شما درك كرد كه نياز بشر امروز چيست و به نام اسلام، جمهورى اسلامى و ملت ايران اين ايده را مطرح كرد و اعتبار ملت خود را بالا برد، ما بايد تلاش كنيم كه اين اعتماد به دست آمده، خداى نكرده با بهانه دادن به دست دشمنان اسلام و دشمنان جمهورى اسلامى از بين نرود و همه بايد از اين موضوع دفاع كنيم.
>دختر خانم ها و آقاپسرها رعايت وضعيت غالب جامعه را بكنند
خاتمى در ادامه  كنفرانس مطبوعاتى خود ، اينترنت و ماهواره و در كل ارتباطات را وسيله اى واقعى دانست و گفت: البته مقابله كامل با آنها تقريباً اگر نگوييم ناممكن، بسيار مشكل است. در عين حالى كه حتماً اولاً ما تا آن جايى كه مى توانيم بايد در حفظ مصالح دينى و ملى خود برنامه ريزى كنيم تا سوءاستفاده نشود، ثانياً در اين حركت بين المللى موجود كه از جمله فرانسويان بسيار در اين راستا حساس هستند، اين امر وجود دارد كه قاعدتاً بايد قانون بين المللى براى ضابطه مند كردن امر اينترنت در دنيا باشد تا قدرت هايى كه برتر هستند نتوانند قدرت هاى كوچك تر و فرهنگ هاى پايين تر را مورد تهاجم و تهديد قرار دهند، بنابراين اين نگرانى وجود دارد. وى افزود: البته فرق مى كند، ما كه جامعه اى دينى داريم، نگرانى خاص خود را داريم و ديگران هم نگرانى خاص خود را دارند. بنابراين نگران بودن طبيعى است و ما هم مانند تمام كشورها چاره اى جز اين نداريم كه محدوديت هايى را اعمال كنيم. رئيس جمهورى خاطرنشان كرد: در فضاى داخلى، ما بايد با سعه صدر بيشترى برخوردكنيم. در هيچ وقت تاريخ سياست »منع« سياست موفقى نبوده است. سياست »مصونيت« سياست موفق بوده است. منع به اضطرار و در حد ضرورت و مسؤوليت در حد گسترده. ما بايد جامعه را به فرهنگ، دين و آن چه كه وابسته به هويت آنهاست علاقه مندكنيم تا خودشان حافظ آن باشند. شما اگر درون انسان ها را اصلاح نكنيد و ظواهر آنها را بخواهيد با فشار تغيير دهيد اين راه به انزجار انجاميده مى شود و تشخيص اولويت ها نيز بايد مورد توجه قرار گيرد. رئيس جمهورى گفت: حجاب از نظر اسلامى مورد قبول است و ما هم بايد دغدغه  عفت و عفاف جامعه را داشته باشيم، اما آيا شما را به خدا دروغ و تهمت و سوءاستفاده مالى و به انگيزه هاى سياسى آبروى افراد را بردن و بازداشت كردن و گرفتن ، اينها براى زده شدن جامعه و خصوصاً نسل جوان از اسلام مؤثرتر است يا خداى ناكرده برخى مسائلى كه وجود دارد و در اولويت نيست.كدام يك از اينها بيشتر است و وظايف ديگران چيست؟ به علاوه اين كه چرا مى گوييد دولت. اين همه زمينه هاى تعميق بينش دينى و فرهنگى در جامعه ى ما وجود دارد. روحانيت بزرگوار ما تريبون هاى مختلف دينى ما، صدا و سيما، جنبه هاى مختلفى كه وجود دارد اگر ما ناموفق بوديم بايد در روش هاى خود تجديدنظر كنيم. خاتمى خاطرنشان كرد: ما چه ميزان توانستيم جوانان خود را به معيارهايى كه مورد قبول ما است جذب كنيم و يا چه قدر رفتارهاى ما سبب شده كه آنها زده شوند. وى گفت: ما در خيابان ها و كوچه هاى خود چيزى متفاوت از آن چه كه سال هاى گذشته بوده نداريم. نمى خواهم بگويم آن چه كه هست مقبول است و نمى خواهم بگويم اين رفتارها رفتارهاى درستى است و همين جا از دختر خانم ها و آقا پسرها مى خواهم كه واقعاً رعايت وضعيت غالب جامعه را بكنند و با تحليل بيشترى مسائل را پيگيرى كنند، اما چيز تازه اى پيش نيامده است كه يك موج ايجاد مى شود كه دين از بين رفت، فرهنگ از بين رفت و اگر هم دين و فرهنگ از بين مى رود بايد كسانى كه متصدى هستند پاسخگو باشند. اين كه تيم شما در دنيا ارتقا يابد و به عنوان يك پديده مطرح مى شود كه جذابيت دارد يك دستاورد مهم است و ما نبايد آن را از دست دهيم. اين كه شما برسر تئاتر، موسيقى و نقاشى بزنيد درست نيست. اينها دارند كار مى كنند و جامعه  ما نياز دارد و اگر اشكالاتى هم وجود دارد بايد آنها را مرتفع كنيم. خاتمى تصريح كرد: فعاليت هايى كه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى در زمينه  امور قرآنى، قرآن پژوهى و دين پژوهى كرده است و مورد تأييد است بى نظير بوده است. امروز اين ميزان سمينار سالانه دين پژوهان و تحقيقات قرآنى و جشنواره هاى مختلف قرآنى و انواع و اقسام فعاليت هاى هنرى ـ فرهنگى در رابطه با قرآن كه مستقيماً توسط وزارت ارشاد يا با پشتيبانى آن انجام مى شود در طول دوره ى بعد از انقلاب سابقه نداشته است. ۳ هزار كانون مساجد با پشتيبانى ارشاد وجود دارد كه فعاليت هاى فرهنگى و هنرى مى كنند. يعنى محيطى ايجاد شده است كه در اطمينان خانواده فعاليت انجام شود. در مجموع بايد اينها را مورد توجه قرار داد و بايد رفت به سوى توليد و آفرينش و مسائلى كه حساسيت ها را كمتر ايجاد كند. وى ادامه داد: برخوردهاى نارواى خيابانى را قبول ندارم. اين رفتارهايى كه انجام مى گيرد را قبول ندارم. البته بخش قابل توجهى از آن ممكن است در اختيار ما و نيروى انتظامى نباشد، اما اگر حتى يك مورد هم اگر مربوط باشد كه برخوردنادرستى با دختران و پسران جوان انجام گيرد درست نيست. تذكر، امر به معروف ونهى از منكر جاى خود را دارد و نيز تلاش براى اين كه در درون جوامع ما دين و فرهنگ شكل گيرد.