گروه سياسى ـ جلال برزگر:
• سه كشور مهم اروپايى در حال آماده كردن پيش نويس قطعنامه اى در خصوص ايران و ارائه آن به شوراى حكام آژانس اتمى هستند
• وزير خارجه ايتاليا با تأكيد بر تداوم ديدگاه اتحاديه اروپا مبنى بر حق برخوردارى ايران از برنامه صلح آميز هسته اى با منزوى سازى ايران مخالفت كرد
• وزير خارجه آلمان: ايران نبايد در محاسباتش دچار اشتباه شود، پيام روشن ما اين است كه آنها به تعهداتشان پايبند باشند
انتشار تازه ترين گزارش مديركل آژانس اتمى درباره پرونده هسته اى ايران و موضعگيرى اعضاى باشگاه قدرتهاى هسته اى جهان درباره اين گزارش، تا به حال تنها موجب تقويت يك گزينه قابل پيش بينى شده است و آن عدم ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت در جلسه شهريورماه شوراى حكام آژانس مى باشد.
|
|
|
استقبال ايران از گزارش تازه البرادعى خبر از آن مى دهد كه تهران از اعلام همخوانى بخش عمده اى از اظهاراتش در مورد منشأ خارجى آلودگى هاى با درصد بالاى اورانيوم با نتايج بررسى هاى آژانس راضى بوده و گزارش فوق را پيش درآمد قرارگرفتن عملى پرونده در مسير عادى و بسته تلقى شدن آن در آژانس مى داند. حالا ايرانى ها در مذاكرات خود با اروپا به اكسير موردنياز يك گزارش متعادل و تصريح كننده بر سطح مطلوب همكارى ايران با آژانس اتمى خواهند باليد، اما چنانچه دست اندركاران ايرانى پرونده هسته اى اظهار داشته اند، فروبستگى هاى پرونده ايران تنها به گروههاى فنى و حقوقى (كه مهمترين بخش آنها بازگشوده مى نمايد) محدود نيست و اين سياست جناحهاى قدرت بين الملل است كه كماكان سايه خود را بر سر موضوع نگاهداشته است. اصرار آمريكا به ارجاع مسأله ايران به شوراى امنيت به لحاظ فنى و حقوقى اين بار كمتر از هر جلسه ديگر شوراى حكام امكان وقوع دارد و اين نكته اى نيست كه بر آمريكا پوشيده باشد، اما آنها با تكرار اين «درخواست حداكثرى» به واقع هدف دم دستى ديگرى را تعقيب مى كنند و آن اينكه پرونده ايران به وضع عادى در نيايد تا كاركرد تبليغاتى آن در انتخابات آمريكا به يك ضدتبليغ مانند آنچه در مورد سلاحهاى كشتارجمعى عراق پيش آمد، تبديل نشود. به واقع حالا آمريكا در حال زمان خريدن است و براى اين منظور طبعاً از قدرت و نفوذ لازم نيز برخوردار مى باشد. از سوى ديگر طرف اروپايى شوراى حكام كه مذاكراتى فشرده در باب مسائل هسته اى با ايران را در دستور كار دارد، زمانى حاضر به عادى اعلام شدن پرونده ايران خواهد بود كه به نتايج مشخص از مذاكرات خود با ايران رسيده باشد. به گفته مسؤول كميته سياست خارجى شوراى عالى امنيت ملى و تعدادى ديگر از دست اندركاران امر اروپا در اين جريان دو مهار را مدنظر دارد يكى مهار ترك تازى دوباره آمريكا در عرصه بين الملل پس از ماجراى عراق و ديگرى مهار توان ايران در بحث انرژى هسته اى كه هردو اينها رابه روش ديپلماتيك و ارتباط نزديك با طرفين ايرانى و آمريكايى پى گرفته است . از اين رو عجيب نيست كه اروپايى ها در كنار موضع گيرى صريح و اعلام عدم نياز به ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت از سوى ديگر از تصميمات ايرانى ها و اصرار آنها بر حفظ و گسترش ابعاد اقدامات خويش ابراز تعجب كنند، اين موضعگيرى در كلام استراو وزيرخارجه انگليس آمده است آن هم در حالى كه همتاى دانماركى او با استناد به گزارش تازه البرادعى از عدم نياز به ارجاع موضوع هسته اى ايران به شوراى امنيت سازمان ملل خبر داده است. شايد اروپا نيز به جلسه پيش روى شوراى حكام چون فصلى مى نگرد كه بايد بگذرد تا در دور بعد (احتمالاً جلسه نوامبر شوراى حكام) و پس از روشن شدن نتايج مذاكره با ايران انتخاب نهايى اروپا صورت بپذيرد.
> چرخه سوخت محور اصلى بحث ايران و اروپا
مسؤول كميته سياست خارجى شوراى امنيت ملى چند شب پيش در يك برنامه تلويزيونى اعلام داشت: اروپايى ها در مذاكره خود با ما مى گويند اگر شما از توانايى غنى سازى با درصد پايين به منظور تأمين سوخت نيروگاهها برخوردار باشيد هرگاه بخواهيد مى توانيد به سمت غنى سازى با درصد بالا با مقاصد نظامى هم حركت كنيد. وى تصريح كرد: اروپا كه زمانى نيروگاه بوشهر را رها كرد حالا حق طبيعى ايران در برخوردارى از انرژى هسته اى را به رسميت شناخته و حتى آماده همكارى است، بحث آنها بر سر چرخه سوخت است و ايران بدون عدول از حقوق قانونى خود حاضر است تا حصول توافقى بر سر صلح آميز بودن هميشگى چرخه سوخت و غنى سازى در ايران به مذاكرات خود ادامه دهد. به نظر ناظران خبرى اگر تا چندى پيش گزارش مثبت البرادعى از ايران مورد درخواست اروپا بود، حالا علاوه بر آن نتيجه مذاكرات ايران و اروپا تعيين كننده تلقى مى شود و هنوز تا عادى اعلام شدن پرونده ايران در جامعه جهانى مسيرهاى طى نشده باقى مانده و تكيه بر ادبيات تهييجى مبتنى بر پيروزى يا شكست ايران يا آمريكا روشن كننده واقعيت وضع موجود نمى باشد. با اين وجود نمى توان عبور ايران از مرحله دشوار اتهامات فنى زياد و رساندن سرنوشت پرونده به مرحله تصميم گيرى هاى سياسى را توفيق به حساب نياورد. خاصه اينكه سياست همكارى باز با آژانس قدرت چانه زنى ايران در عرصه سياسى را افزايش داده و خواهدداد، اما تا روزى كه انتخابات امريكا پايان نيافته و نتايج مذاكرات ايران و اروپا معين نشده، نمى توان انتظار عادى و بسته اعلام شدن پرونده ايران را در آژانس اتمى داشت. از اين روست كه موضوع كم اهميتى مثل آماده بودن ۳۷ تن كيك زرد (اورانيوم فرآورى شده اما غنى نشده) براى تبديل بهUF6 در تأسيسات اصفهان در تبليغات رسانه اى به معناى آمادگى ايران براى ورود دوباره به مرحله غنى سازى تلقى مى شود، هرچند كارشناسان امر مى دانند كه كيك زرد يا UF6 هردو اورانيوم طبيعى اند و UF6 تا قبل از غنى شدن در دستگاه سانتريفوژ سوخت راكتور اتمى يا سوخت هر كاربرد ديگرى نخواهدبود و غنى سازى ايران هم فعلاً در تعليق قرار دارد. ابراز اين نگرانى خود نشان دهنده عبور غرب از مرحله نگرانى هاى فنى در گذشته و آغاز حساسيت هاى سياسى تازه نسبت به توان ايران در زمينه غنى سازى است، حساسيت هايى كه ايران بايد مانند موارد قبل در آينده به فكر چاره و رفع آن باشد و البته بهاى رفع نگرانى ها به رسميت شناخته شدن حقوق قانونى كشور در اين زمينه و مشاركت اروپا در ارتقاى سطح تكنولوژى هسته اى در ايران مى باشد.
> اتحاديه اروپاخواستار همكارى كامل ايران باآژانس اتمى شد
وزيران خارجه ۲۵ كشور عضو اتحاديه اروپا روز جمعه خواستار همكارى كامل ايران با آژانس بين المللى انرژى اتمى شدند. «برنارد بوت» وزير خارجه هلند روز گذشته (جمعه) پس از پايان اولين روز نشست غيررسمى وزيران خارجه اتحاديه اروپا در« والكنبورگ» هلند با اعلام اين مطلب، افزود: همه وزيران خارجه اين اتحاديه بر اين موضوع كه ايران بايد به تعهدات خود پايبند باشد، اتفاق نظر دارند. در همين حال جك استراو وزيرخارجه بريتانيا به هنگام ورود به هلند براى شركت در يك اجلاس غيررسمى وزراى امورخارجه كشورهاى عضو اتحاديه اروپا، گفت كه عدم پايبندى ايران به تعهدات و قولهايش او را دلسرد و متحير كرده است. برناردبوت وزيرامورخارجه هلند نيز گفت كه اتحاديه اروپا عميقاً نگران اين وضعيت است. سال گذشته بريتانيا، فرانسه و آلمان باايران توافق كردند كه تهران از برنامه هاى هسته اى خود دست بردارد و در عوض اروپا امكان دسترسى ايران به تكنولوژى انرژى هسته اى را فراهم كند. يك گزارش آژانس بين المللى انرژى اتمى كه اطلاعات مربوط به آن هفته گذشته به رسانه ها درز كرد حاكى است كه بررسيهاى آژانس اين اتهام را كه ايران مخفيانه سرگرم تلاش براى ساخت سلاح هسته اى است نه رد مى كند و نه مورد تأييد قرارمى دهد.
>اروپا پيش نويس قطعنامه درخصوص ايران را آماده مى كند
روزنامه جنگ به نقل از برخى ديپلماتها كه نامى از آنها نبردگزارش داد: سه كشور مهم اروپايى در حال آماده كردن پيش نويس قطعنامه اى درخصوص ايران و ارائه آن به شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى هستند. اين روزنامه همچنين به نقل از ديپلمات هاى يادشده نوشت كه اين پيش نويس نگرشى كه آنها آن را «نگرش ترديد آميز متعادلى نسبت به برنامه هسته اى ايران» خوانده اند، خواهدداشت كه همراه با انتقاد از عملكرد ايرانى ها خواهدبود. روزنامه يادشده به نقل از اين مقامات افزود: با اين حال در صورتى كه ايرانى ها عملكرد خود را تغيير دهند نشانه هايى از پايان قضاياى مربوط به رسيدگى به پرونده هسته اى ايران ديده مى شود.
> بى ميلى اروپا به ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت و ناراحتى آمريكا
بنابر اظهار منابع خبرى غرب كشورهاى اروپايى درصدد هستند تا هرگونه تصميم گيرى براى ارجاع برنامه هسته اى ايران به شوراى امنيت سازمان ملل را تا ماه نوامبر به تأخير اندازند. به گزارش ايسنا روزنامه انگليسى فايننشيال تايمز در اين باره نوشته است: اين اقدام مى تواند به ناراحتى آمريكا كه نسبت به برنامه هسته اى تهران نگران است، منجر شود. اين گزارش حاكى است، آمريكا براى ارجاع پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت سازمان ملل در نشست سپتامبر (شهريور) شوراى حكام اعمال فشار مى كند، اما مقامات فرانسه، آلمان و انگليس معتقدند پيش از اتخاذ تصميم در اين باره به اطلاعات بيشترى نياز دارند. در ادامه اين مطلب با اشاره به نشست روز گذشته وزراى خارجه اتحاديه اروپا در هلند به نقل از سخنگوى يوشكا فيشر، وزير امور خارجه آلمان آمده است: ايران نبايد در محاسباتش دچار اشتباه شود. پيام روشنى كه ما (به ايران) ارسال مى كنيم اين است كه آنها بايد به تعهداتشان پايبند باشند.
اين گزارش حاكى است، بيشتر مقامات اروپايى معتقدند كه انجام هرگونه اقدام جديد ( در اين باره)، پيش از برگزارى انتخابات رياست جمهورى آمريكا در ماه نوامبر مشكل مى باشد. در همين رابطه «فرانكو فراتينى» وزير خارجه ايتاليا با تأكيد بر تداوم ديدگاه اتحاديه اروپا مبنى بر حق برخوردارى كشورمان از برنامه صلح آميز هسته اى، با منزوى سازى ايران مخالفت كرد. خبرگزارى آنسا روز شنبه به نقل از فراتينى كه در نشست وزيران خارجه اتحاديه اروپا در «ماستريخت» هلند شركت دارد گزارش داد: اتحاديه اروپا با اطمينان تمام معتقد است ايران نبايد منزوى شود.
از سوى ديگر وزير امور خارجه دانمارك صريحاً ارجاع پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت سازمان ملل در اين مقطع از رسيدگى به پرونده شوراى حكام سازمان ملل را رد كرد. به گزارش روزنامه فرانسوى زبان ليبرته، پراستيگ مولر، وزير امور خارجه دانمارك كه براى شركت در اجلاس وزيران امور خارجه كشورهاى عضو اتحاديه اروپا در هلند به سر مى برد، اظهار داشت: شوراى امنيت سازمان ملل آخرين گزينه اى است كه مى تواند در رسيدگى به موضوع ايران درنظر گرفته شود و مطرح كردن آن در حال حاضر ضرورتى ندارد.
> تكرار موضع آمريكا در كلام بولتون
«جان بولتون» معاون كنترل تسليحات و امنيت بين المللى وزارت خارجه آمريكا جمعه شب با تأكيد بر لزوم ارجاع پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت سازمان ملل گفت: چگونگى آينده ايران به خود اين كشور بستگى دارد. بولتون در نشست بين المللى «آمبروزتى» در شمال ايتاليا گفت: براى آمريكا ترديدى وجود ندارد كه ايران امكان غنى سازى اورانيوم به مقدار زياد و تجاوز به مقررات بين المللى در اين زمينه را دارد و با كارشناسان آژانس بين المللى انرژى اتمى نيز همكارى نمى كند. به گزارش خبرگزارى آنسا، وى افزود: اكنون لحظه آن فرارسيده كه بررسى اين مسأله از سوى شوراى امنيت سازمان ملل انجام شود و در قبال تهديدهاى هسته اى ايران، آمريكا تلاش مى كند پرونده هسته اى تهران در اختيار شوراى امنيت قرار گيرد زيرا چنين راهكارى براى وارد كردن فشار سياسى به ايران يك اقدام اساسى است. بولتون اظهار داشت: آينده ايران به خود اين كشور بستگى دارد و دولت تهران مى تواند الگوى ليبى مبنى بر گشودن درها بر روى آمريكا و انگليس را دنبال كند.