گروهى از نظاميان رژيم صهيونيستى بامداد ديروز به منطقه «بيت لاهيا» در شمال نوار غزه حمله و بخش هايى از آن را اشغال كردند.
به گزارش ايرنا، منابع فلسطينى گفتند كه مهاجمان با پوشش بيش از ۲۰ دستگاه تانك و زره پوش وارد منطقه بيت لاهيا شدند و در حالى كه دو فروند هلى كوپتر «آپاچى» آنها را همراهى مى كردند، در برخى مناطق بيت لاهيا مستقر شدند.
راديو تل آويو به نقل از يك منبع نظامى رژيم صهيونيستى ادعا كرد: ورود ارتش اسرائيل به منطقه بيت لاهيا براى جلوگيرى از شليك موشك هاى «قسام» از اين منطقه به شهرك هاى اسرائيلى است.
حمله ديروز به شمال نوار غزه، ۲۴ ساعت پس از حمله هلى كوپترهاى رژيم صهيونيستى به محله «شجاعيه» شهر غزه صورت گرفت. گروه هاى مبارز فلسطينى به تلافى اين حمله، شهرك هاى صهيونيست نشين را در نوار غزه و همچنين شهرك «صدروت» در عمق جنوب فلسطين را با موشك هاى قسام و خمپاره انداز هدف گرفتند.

نوشته : باب وودوارد ـ ترجمه: كابك خبيرى
بوش با ژستى به آنها گفت: «يعنى منظورتان اين است كه نيك گاليو راوارد عمل كنم؟»
آنها بحث هايى حول محور اولين مصوبه كنگره جورج بوش پدر در سال ۱۹۹۱ انجام دادند. كاليو معتقد بود مى توان از اين مصوبه به عنوان يك الگو استفاده كرد.
دان نيكلز سناتور جمهوريخواه به بوش گفت: «آقاى رئيس جمهور، كنگره در ۱۱ اكتبر به كار خود پايان مى دهد، يعنى ۵ هفته ديگر. آيا شما از ما مى خواهيد تا قبل از اين تاريخ رأى دهيم؟»
بوش پاسخ داد: «بله، من مى خواهم بحث هايى روى اين قضيه صورت گيرد. اصلاً نبايد وقت را از دست بدهيم.»
سناتور دموكرات «كارل لوين» از ايالت «ميشيگان» و رئيس كميته سرويس هاى مسلح، اين مسأله را مطرح كرد كه شايد صدام حسين قابل مهار باشد و با اشاره به اينكه بسيارى از افسران ارشد نظامى نسبت به اين مسأله بى ميل هستند، گفت: «نيروهاى مسلح ملاحظات خاصى را در اين زمينه دارند.»
بوش با ناراحتى گفت: «خيلى مايلم كه آنان ملاحظات خود را به رئيس جمهورى بگويند تا فردى در سنا.»
همان روز بعدازظهر، رامسفلد اعضاى سنا را جمع كرد و در پشت درهاى بسته به توضيح مسأله براى آنان پرداخت. تقريباً دو سوم اعضا دعوت شده بودند كه رقم قابل ملاحظه اى بود. به كاليو گفته شد كه روند كارها چندان مثبت نيست و رهبر جمهوريخواهان سنا، يعنى «ترنس لات» چندان راضى به نظر نمى رسد.
كاليو، تيم ۲۵ نفره اش را همچون يك نهاد اطلاعاتى به كار انداخت. مدير اجرايى او «گزارش هاى روزانه اى» را از پرسنلش دريافت مى كرد كه بيانگر تمامى جريانات كاخ سفيد، به ويژه جلساتى بود كه در پشت درهاى بسته صورت مى گرفت.
در «گزارش روزانه ۴ سپتامبر»، يك وكيل جوان به نام «كريستين سيكونه» كه وظيفه اش پوشش دادن به سنا بود، گزارشى درباره جلسه ۱‎/۵ ساعته رامسفلد ارائه كرد. او در گزارش خود گفته بود: «حتماً قبلا ً درباره اين جلسه چيزهايى شنيده ايد. جلسه واقعاً يك فاجعه بود. ترنس لات معتقد بود: تفاهم، حسن نيت و هر آنچه رئيس جمهور در جلسه صبح كسب كرده بود، به يكباره با اين جلسه بر باد رفت. خود من هم بارها جلوى خنده ام را گرفتم، به خصوص زمانى كه رامسفلد گفت؛ ما نسبت به آنچه مى دانيم، آگاهى داريم. در عين حال، مى دانيم چيزهايى وجود دارند كه از آنها اطلاعى نداريم و مى دانيم چيزهايى وجود دارند كه نمى دانيم كه نمى دانيم!»
او در گزارش خود عنوان داشت، سناتورها تصور مى كردند جلسه بعدازظهر، ادامه جلسه صبح است و در آن، دولت مى خواهد موضوع را كاملاً عملياتى و روند كار را آغاز كند. «اما بر عكس، رامسفلد به هيچ وجه به مسأله عراق نپرداخت و حاضر نبود كه اصلى ترين اطلاعات امنيتى ر ا در اين باره ارائه كند. به هيچ وجه، روز خوبى نبود... بايد كارهاى زيادى انجام دهيم تا اثرات منفى اين جلسه از ذهن سناتورها پاك شود.»
سناتور «دايان فينستين» سناتور دموكرات از ايالت «كاليفرنيا» كه عضو كميته اطلاعاتى مجلس سنا بود، گفت كه آنان جلساتى را درباره مسائل اطلاعاتى در كنگره داشته اند. سيكونه در گزارش خود عنوان داشت: «او به شدت معتقد است كه هيچ مدركى دال بر اين كه صدام حسين سلاح هاى كشتار جمعى در اختيار دارد، موجود نيست. بنابراين در جمع بندى خود اظهار داشت كه هيچ تهديد جدى و فورى وجود ندارد.» سيكونه در ادامه آورده بود؛ فينستين معتقد بود ما به هيچ وجه نبايد خود را براى كشتن مردم بى گناه آماده كنيم. كشتن اين انسان ها اجتناب ناپذير خواهد بود، چرا كه ما بايد خانه به خانه به دنبال تروريست ها و ديگران بگرديم.
به اعتقاد سيكونه، حواشى مسأله نيز بسيار مهم بود. او نوشت كه سناتور دموكرات «پتى مورى» از ايالت «واشنگتن» و سناتور «كى بيلى هاچسون» سناتور جمهوريخواه از «تگزاس»، دم در منتظر فينستين شدند و با او سالن را ترك كردند. «كن كنراد» سناتور دموكرات از «داكوتاى شمالى» نيز با موارد عنوان شده توسط فينستين كاملاً موافق بود. سناتور «باب گراهام» سناتور دموكرات از «فلوريدا» و رئيس كميته اطلاعاتى مجلس سنا به روزنامه واشنگتن پست گفت: «من هيچ اطلاعات جديدى دريافت نكردم.»
همان روز سناتور «نيكلس» سناتور جمهوريخواه، براى ملاقات با رئيس جمهور و ديك چنى به كاخ سفيد دعوت شد.
ادامه دارد

گروه بين الملل ـ تعداد تلفات نيروهاى آمريكايى در عراق از يك هزار نفر گذشت ضمن آنكه تاكنون بيش از ۶ هزار نفر از اين نيروها زخمى شده اند.
به گزارش خبرگزارى فرانسه، در همين حال، «دونالد رامسفلد» وزير دفاع آمريكا با اعلام اين پيش بينى كه حملات ضد آمريكايى عراقى ها در آينده شدت خواهد گرفت، نشان داد كه در انتظار روز هاى دشوارى در عراق است.
با اين حال، وى ادعا كرد كه اوضاع اين كشور جنگ زده، بهتر از زمان قبل از تجاوز مارس ۲۰۰۳ است.
در پى درگيرى هاى اخير سه سرباز آمريكايى كشته شدند و يك مقام پنتاگون شمار تلفات آمريكايى ها را ۱۰۰۱ سرباز اعلام كرد. وى گفت: با اين سه تلفات، ما قطعاً بيش از هزار كشته داده ايم.
بنابه آمار وزارت دفاع آمريكا، ۹۷ درصد قربانيان در ارتش آمريكا، مردمى هستند كه نيمى از آنها بين ۱۸ تا ۲۴ سال سن دارند و تقريباً نيمى از آنها ساكن كاليفرنيا بودند. رامسفلد در مصاحبه اى در پنتاگون به اين رقم اذعان كرد و گفت: نيروهاى آمريكايى متحمل هزارمين تلفات به دست تروريست ها و افراطيون در عراق شده اند. وقتى به آمار نگاه مى كنيم، مى بينيم كه مى تواند بالاتر هم برود، زيرا تروريستها هنوز به مقاومت در برابر مردم سالارى ادامه مى دهند.
در همين حال، به گزارش بى.بى.سى، سخنگوى كاخ سفيد در واكنش نسبت به انتشار آمار تلفات آمريكاييان، از كشته شدگان جنگ به عنوان كسانى كه براى دفاع از آزادى بالاترين درجه فداكارى را از خود نشان دادند، ياد كرد.
در مقابل، «جان كرى» نامزد حزب دموكرات براى انتخابات رياست جمهورى آمريكا در ماه نوامبر، از اين آمار به عنوان شاخصى دردناك ياد كرد.
وى در عين حال گفت كه فداكارى اين «قهرمانان» عبث  نبوده است و افزود كه وى متعهد است در مورد مسأله عراق، مانند مسائل داخلى آمريكا، تصميمهاى درستى اتخاذ كند.
به گفته كارشناسان، انتشار آمار مربوط به تلفات آمريكاييان بى ترديد، بحث در باره درست بودن تصميم جورج بوش، رئيس جمهورى، براى مداخله نظامى در عراق را شدت خواهد بخشيد.
اين موضوع به يكى از محورهاى اصلى در مبارزات انتخاباتى رياست جمهورى آمريكا مبدل شده است.
يك مقام بيمارستانى ديروز گفت: در جريان حملات هوايى نظاميان آمريكايى به «فلوجه» كه ساعات اوليه ديروز اجرا شد، دست كم شش نفر كشته و ۲۳ نفر زخمى شدند.
به گزارش خبرگزارى فرانسه از فلوجه، «كريم حردان» يك مقام بيمارستانى گفت: اين آمار مربوط به كسانى است كه به اين بيمارستان منتقل شدند و امكان دارد اجساد برخى از كشته شدگان به طور مستقيم و بدون انتقال به بيمارستان به خاك سپرده شده باشد.
خبرگزارى رويترز گفت كه افراد مسلح ديروز به يك كاروان نظامى آمريكا در غرب بغداد حمله كردند.
براساس اين گزارش، در اين حمله، ۳ نظامى زخمى شدند و ۳ خودروى «هاموى» آمريكا به آتش كشيده شد.
شبكه تلويزيونى «العربيه» اعلام كرد: استاندار استان «انبار» واقع در غرب بغداد ربوده شد.
روز سه شنبه نيز استاندار بغداد مورد سوء قصد قرار گرفت، اما از اين حادثه نجات يافت. در عين حال فرزند استاندار موصل در جريان يك سوءقصد جان خود را از دست داد.

گروه بين الملل

• سوريه اعلام كرد كه امتناع «آريل شارون» از پذيرش تقاضاهاى مكرر دمشق براى پذيرش مذاكرات صلح نشان مى دهد كه دولت وى تمايلى به صلح ندارد

سوريه اعلام كرد كه امتناع «آريل شارون» از پذيرش تقاضاهاى مكرر دمشق براى پذيرش مذاكرات صلح نشان مى دهد كه دولت وى تمايلى به صلح ندارد.
به گزارش خبرگزارى رويترز، شارون پيشتر گفته بود كه دمشق بايد گروه هاى مبارز فلسطينى و لبنانى را كه بنا به ادعاى وى تحت كنترل سوريه اند، سركوب كند ولى يك مقام سورى كه نمى خواست نامش فاش شود، گفت: اين نشان مى دهد كه دولت اسرائيل علاقه اى به صلح ندارد.
به گزارش ايرنانخست وزير رژيم صهيونيستى از سوريه خواست كه براى از سرگيرى مذاكره با اين رژيم بايد حمايت خود را از فلسطينى ها متوقف كند.
وى در مصاحبه با روزنامه اسرائيلى «جروزالم پست» كه ديروز منتشر شد با بيان اين مطلب تأكيد كرد: چنانچه سوريه بخواهد با اسرائيل وارد مذاكره شود ابتدا بايد فعاليت «سازمان هاى تروريستى» در خاك خود را متوقف و از ارسال سلاح براى حزب الله لبنان جلوگيرى كند.
شارون با اشاره به اعلام آمادگى «بشار اسد» رئيس جمهورى سوريه براى از سرگيرى مذاكره با اسراييل براى بحث درباره موضوع جولان گفت: اين موضع اسد در نتيجه فشارهايى است كه آمريكا بر دمشق در ارتباط با جنگ عراق و پناه دادن به «تروريست ها» در سوريه اعمال مى كند.
روزنامه فرامنطقه اى «الحيات» روز سه شنبه نوشت كه رئيس جمهورى سوريه به اطلاع واشنگتن رسانده است كه براى از سرگيرى گفت وگو با اسراييل به منظور دستيابى به صلح آماده است، مشروط بر اينكه شارون نيز اين آمادگى را داشته باشد.
شارون در اين مصاحبه درباره طرح خروج ارتش رژيم صهيونيستى از نوار غزه اظهار داشت: پس از اجراى اين طرح، تا زمانى كه عمليات «تروريستى» متوقف نشود، اصلاحات سياسى در حكومت خودگردان انجام نگيرد و سازمان هاى فلسطينى خلع سلاح نشوند، اسرائيل شهرك هاى كرانه باخترى رود اردن را تخليه نخواهد كرد.
وى در پاسخ به پرسشى درباره وجود توافق محرمانه ميان اسرائيل و آمريكا درباره ادامه خانه سازى در داخل شهرك هاى بزرگ در كرانه باخترى رود اردن اظهار داشت: هيچ گونه اطلاعى در اين مورد ندارم اما اسراييل مى تواند به خانه سازى در اين شهرك ها ادامه دهد.
در زمان حاضر بيش از ۴۰۰ هزار صهيونيست بطور غيرقانونى در ۳۴۶ شهرك در كرانه باخترى و نوار غزه زندگى مى كنند.
از سوى ديگر نشريه اينترنتى سورى «كلناشركاء» سه شنبه شب اعلام كرد: پيشنهاد عقب نشينى اسراييل از نوارى به عمق پنج كيلومتر در جولان و مزارع شبعا در مقابل عقب نشينى حزب الله به فاصله ۲۵ كيلومتر از جنوب لبنان به سوى شمال به اطلاع سورى ها رسيد.
برپايه اين گزارش، «مارتين اينديك»، سفير اسبق آمريكا در اسراييل كه روز شنبه وارد دمشق شد و با «بشار اسد» ديدار كرد، اين پيشنهاد را با مقامات سوريه در ميان گذاشته است.
وى تلاش كرد تا با اين پيشنهاد عكس العمل سوريها در قبال صلح با اسرائيل را بسنجد و اينكه آيا سوريها آمادگى شروع مذاكره «گام به گام» با تل آويو را دارند يا خير؟
نشريه كلناشركا، در حالى پيشنهاد اينديك را منتشر كرد كه «حمد بن جاسم» وزير امورخارجه قطر، سه شنبه شب با هدف تلاش براى احياى مذكرات ميان سوريه و اسراييل وارد دمشق شد.
منابع سياسى منطقه، سفر شيخ حمد را در چارچوب تلاش قطر براى خارج ساختن منطقه از بحران كنونى ارزيابى مى كنند.
اسراييل در پى جنگ پنج روزه ژوئن سال ۱۹۶۷ بخش اعظم جلگه جولان سوريه به مساحت ۱۲۵۰ كيلومتر مربع را اشغال كرد.
اين جلگه كه ۶۷ كيلومتر طول دارد، به «جبل الشيخ» در شمال و درياچه «طبريا» از جنوب محدود مى شود.
حداكثر عرض اين جلگه بين منطقه «تل مشنوق» در غرب و «مفرق الرفيد» در شرق به ۲۵ كيلومتر مى رسد.

منابع آگاه در افغانستان از احتمال ائتلاف «محمد محقق، يونس قانونى و ستار سيرت» سه نامزد رياست جمهورى اين كشور خبر دادند. اين سه نفر پس از «حامد كرزاى» رئيس دولت انتقالى مطرح ترين نامزدهاى انتخابات رياست جمهورى افغانستان هستند. اين منابع ديروز به ايرنا گفتند: بر اساس توافقات ميان اين سه نامزد، محقق و سيرت به نفع قانونى از دور انتخابات خارج خواهند شد.
وى افزود: بر اساس توافقات بين اين سه نامزد، در صورت پيروزى قانونى در انتخابات، يكى از وزارتخانه هاى كليدى به محقق و رياست دادگاه عالى افغانستان به ستار سيرت سپرده مى شود. اين منابع در ادامه گفتند: محقق علاوه بر درخواست وزارت، خواستار مطرح شدن «عبدالعلى مزارى» رهبر حزب «وحدت اسلامى» افغانستان كه به دست طالبان كشته شد، به عنوان شهيد ملى است.
وى اظهار داشت: اين نامزدها تصميم گرفته اند تا به جاى تحريم انتخابات راه ائتلاف را در پيش گيرند و انتظار مى رود كه «لطيف پدرام» و «حفيظ الله منصور» دو نامزد ديگر نيز به اين ائتلاف بپيوندند.
پيشتر گفته شده بود كه «عبدالرشيد دوستم» به نفع ستار سيرت كنار خواهد رفت.

گروه بين الملل: وكلاى دو نفر از سه آمريكايى متهم به ربودن و شكنجه كردن افغانها در جريان عملياتهاى خودسرانه ضدتروريستى اعلام كردند: فيلم هايى در اختيار دارند كه نشان مى دهد اين سه با برادر «حامد كرزاى» رئيس جمهورى افغانستان ديدار كرده اند.
به گزارش خبرگزارى فرانسه، «جان ادواردز تيفانى» وكيل مدافع «جاناتان ادما» سركرده باند، اعلام كرد كه اين فيلمهاى ويدئويى كه در ميان اشياى مصادر شده توسط «اف.بى.آى» قراردارد، نشان مى دهد كه اين سه آمريكايى در فرودگاه كابل مورد استقبال گرم مقامات افغانى قرارگرفته اند. او در مصاحبه اى در كابل گفت: «حاج تيمور» مدير فرودگاه، كابل و ژنرال «باباجان» فرمانده پليس ملى افغانستان و برادر رئيس جمهورى در ميان اين مقامات بوده اند.
ادما، «برنت بنت» و «ادوارد كارابالو» به اتهام ربودن، بازداشت و شكنجه غيرقانونى افغانها و نيز ورود غيرمجاز به افغانستان در حال محاكمه هستند. تيفانى گفت كه اين فيلم ها نشان مى دهند مقامات افغانى از ورود اين افراد مطلع بوده اند. ادما ادعا مى كند گروهش با اطلاع كامل «دونالد رامسفلد» وزيردفاع آمريكا اقدام به شكار مظنونان القاعده مى كرد.

گروه بين الملل ـ رئيس ستاد مشترك روسيه اعلام كرد كه مسكو آماده است عليه پايگاه هاى تروريست ها در هر نقطه از جهان دست به حملات پيشگيرانه بزند.
به گزارش خبرگزارى فرانسه، ژنرال «يورى بالديفسكى» گفت: در ارتباط با حملات پيشگيرانه عليه پايگاه هاى تروريستى، ما براى حذف پايگاه هاى تروريستى در هر نقطه جهان آماده اقدام هستيم، ولى اين بدين مفهوم نيست كه ما دست به حمله اتمى خواهيم زد.
اين ژنرال كه در مسكو با خبرنگاران صحبت مى كرد، افزود كه وضعيت خاص آن نقطه از جهان، نوع حمله روسيه را تعيين خواهد كرد. با اين حال، وى تأكيد كرد كه اقدام نظامى آخرين حربه در جنگ با تروريسم خواهد بود.
در همين حال، سايت اينترنتى «موس نيوز» خبر داد كه در پى تراژدى بسلان نيروهاى بيشترى را مأمور حفاظت از تأسيسات هسته اى خود در سراسر اين كشور كرده است.
از سويى به گزارش ايرنا، سازمان پيمان آتلانتيك شمالى (ناتو) و روسيه روز سه شنبه با محكوم كردن موج اخير حملات تروريستى در روسيه، متعهد به افزايش تلاش هاى مشترك در زمينه مبارزه با تروريسم شدند.
در اين ميان به گزارش خبرگزارى فرانسه از مسكو، سرويس امنيت ملى فدرال روسيه ديروز يك جايزه ۳۰۰ ميليون روبلى (معادل ۱۰ ميليون دلار) را براى اطلاعاتى كه به خنثى كردن «اصلان ماسخادف» و «شاميل باسايف» رهبران تجزيه طلب چچن بينجامد، تعيين كرد.
در اقدامى ديگر، وزارت امور خارجه اعلام كرد كه كوشش هاى خود را در مورد استرداد تروريست هاى مظنونى كه در خارج زندگى مى كنند، افزايش خواهد داد. وزارت امور خارجه روسيه جزئيات اين طرح را اعلام نكرد، اما توضيح داد كه منظور استرداد مقامات ارشد چچن نظير «احمد زاكايف» از مشاوران اصلى ماسخادف است كه در بريتانيا زندگى مى كند.
در عين حال، يكى از مظنونان حادثه گروگانگيرى بسلان اظهار داشت: گروگانگيرها به منظور آغاز جنگ در قفقاز، دستور حمله به مدرسه را دريافت كرده بودند.
وى افزود: ربايندگان از اتباع چچنى، ازبكستان و عرب بودند.
در همين حال، به گزارش ايرنا به نقل از شبكه خبرى بى.بى.سى، در جمهورى اوستياى شمالى، محل گروگانگيرى خونين هفته گذشته، احساسات عمومى عليه كسانى كه تصور مى شود مسبب حادثه بوده اند، برانگيخته شد. امرى كه دولت روسيه به شدت نگران آن است و مى كوشد از شعله ور شدن آن جلوگيرى كند.
در همين حال، با وجود مخالفت هاى روسيه با تماس كشورها با تجزيه طلبان چچنى، واشنگتن نسبت به ديدار مجدد با جدايى طلبان ميانه روى چچن ابراز تمايل كرد.
گفتنى است كه «ولاديمير پوتين» رئيس جمهورى روسيه در مصاحبه خبرنگاران خارجى و روسى با وى، از آنهايى كه مسأله ديدار با تندروهاى چچنى را مطرح مى كنند، انتقاد كرد.
در اين ميان، كانال تلويزيونى «ان.تى.وى» روسيه نوارى از گروگانگيرى داخل مدرسه بسلان را قبل از حمله نيروهاى امنيتى روسيه به اين محل پخش كرد.
اين تصوير ويديويى، گروه بزرگى از شاگردان مدرسه را نشان مى دهد كه بدون سر و صدا در كنار هم روى زمين سالن ورزشى نشسته اند، در حالى كه دست ها را پشت سر خود قرا ر داده اند، اما در اين مرحله، همگى لباس هاى خود را بر تن دارند.
به گفته شبكه ان.تى.وى، اين تصاوير در ابتداى ماجراى گروگانگيرى گرفته شده است.
هنگامى كه نيروهاى امنيتى روز جمعه گذشته به مدرسه حمله كردند، اكثر دانش آموزانى كه از محل مى گريختند برهنه بودند.
در آن زمان توضيح داده شد كه هر گاه يكى از كودكان درخواست آب براى آشاميدن مى كرد، گروگانگيرها به او دستور مى دادند لباس خود را به سوى آنان پرتاب كند. گروگانگيرها پس از مرطوب كردن لباس، آن را به سوى كودك پرتاب مى كردند و از او مى خواستند براى رفع تشنگى آن را بمكد.
اين تصوير ويديويى نشان مى دهد كه گروگانگيرها نقاب بر چهره زده اند، پيراهن سياه و شلوار نظامى پوشيده اند و ظاهراً مشغول آماده كردن مقاديرى مواد منفجره هستند.
در بخشى ديگر از اين نوار ويديويى، گروگانگيرها ديده مى شوند كه سيم هاى متصل به مواد منفجره را در اطراف ورزشگاه قرار مى دهند و به حلقه تور بسكتبال وصل مى كنند. به نظر مى رسد كه تور بسكتبال حاوى بسته هاى مواد منفجره است.

۱۸ شهريور، سالگرد شهادت احمدشاه مسعود، نماد مقاومت ملى ـ دينى افغانستان است. گو اينكه تصوير عمومى كه از مسعود در اذهان شكل گرفته است، عمدتاً تصوير يك فرمانده جنگاور نظامى است اما مشى و مرام او عميق تر و گسترده تر از آن است كه در قاب تنگ نظامى گرى بگنجد. متن حاضر به انگيزه سالگرد فقدان احمدشاه مسعود مى كوشد جايگاه و منزلت فكرى ـ فرهنگى او را در قياس با ساير گرايش هاى فكرى افغانستان به بررسى بگيرد و الزامات پيشاروى ياران او را در فضاى جديد افغانستان برشمارد.
آرام آرام مسعود و تجربه و كارنامه او در حال تاريخى شدن است و مى توان در كاميابى يا ناكامى او قضاوت كرد. اينكه مسعود با نيرو و پتانسيلى كه وارد معادلات افغانستان كرد به چه اندازه در ايجاد تعادل در خواسته هاى مردم افغانستان نقش داشته است، پرسشى است كه پاسخ آن پيداست. به واقع اگر مسعود نبود وضعيت امروز افغانستان روال و روند ديگرى داشت. مقاومت او در برابر ارتش شوروى سابق و پايدارى او در برابر حملات حكمتيار و سپس ارتجاع سياه طالبان و ارائه يك تصوير تازه از ديندارى و نوگرايى دينى ما را وا مى دارد كه همچنان در پيرامون او كنكاش كنيم و پاسخى براى سؤالات و معضلات افغانستان بيابيم. مزاياى تصوير دين به روايت مسعود، آنگاه روشن تر مى شود كه به پيشينه نيروهاى فعال در افغانستان نظر كنيم. اين نيروها در چند دسته قابل گنجيدن هستند:
۱ـ نيروهاى طرفدار نظام سلطنتى يا مشروطه سلطنتى كه حول محور محمد ظاهر شاه فعاليت مى كنند. اين نيروها مدافع سيستم پارلمانى، تجددگرا، متمايل به غرب و طرفدار جدايى دين از سياست يا سكولار مى باشند. تجربه حكومت ظاهرشاه قبل از روى كار آمدن كمونيست ها نمونه اى از سيستم سياسى آنهاست.
۲ـ نيروهاى چپ گرا يا ماركسيست كه از دوره حكومت داوود خان تا دكتر نجيب حكومت را در دست داشتند. آنان مورد حمايت شوروى سابق بودند و با كودتا، سركوب نيروهاى رقيب و نظام تك حزبى، تجربه حكومت كمونيستى را در افغانستان بوجود آوردند.
۳ـ نيروهاى اسلامى يا مسلمانان با گرايشات گوناگون خود كه مى توان آنها را در سه گرايش كلى مشخص كرد:
الف) گرايش گلبدين حكمتيار، افراد پيرامون او كه با برداشت هايى سنتى و بنيادگرا از دين فعاليت خود را با مبارزه عليه حكومت ماركسيستى داوودخان آغاز كرد و مورد حمايت مقطعى آمريكا، پاكستان و عربستان قرار گرفته است. جريان حكمتيار از نظر سياسى و فرهنگى انحصارگرا و يكه سالار مى باشد و معتقد به اجراى احكام شريعت است.
ب) گرايش برهان الدين ربانى كه داراى ديدگاه هاى تلفيقى سنت و نوگرايى است و بيشتر يك ميانه رو محسوب مى شود. از همين رو بود كه پس از سقوط حكومت كمونيستى در افغانستان، ربانى كه قصد كنار آمدن با همه نيروهاى جهادى براى اداره كشور را داشت با حملات پى درپى و موشكى حكمتيار به كابل به قدرى ضعيف شد كه به راحتى طالبان توانست بيش از هشتاد درصد خاك افغانستان را تصرف كند و حكومت ربانى را ساقط نمايد.
ج) گرايش طالبان كه با برداشت هاى تجددستيز خود از اسلام نمونه عملى ديدگاه هاى خود را در پنج سال حكومت وحشت در افغانستان به نمايش گذاشتند. در اين ميان گرايشى چون حزب ملى ـ اسلامى ژنرال دوستم، كمونيست سابقى كه در آستانه سقوط دولت نجيب، نام ملى ـ اسلامى بر حزب خود گذاشت را نمى توان در هيچ يك از گرايشات فوق گنجاند. درحقيقت او در مقاطع گوناگون، تغيير ماهيت داده و ملى گرايى يا اسلامى بودن او قابل اثبات نيست. گرايشات نامبرده كلى است و شايد دقيق نباشد ولى عمده نيروهاى فعال يا مطرح در افغانستان را تشكيل مى دهد.
اما وضعيت و نقش مسعود در اين ميانه چيست؟ مسعود اگرچه از شاگردان ربانى بوده است ولى از زمانى كه مبارزه عليه حكومت كودتايى ـ كمونيستى داوودخان را با هدايت ربانى شروع كرد خود نقش محورى در جمعيت اسلامى افغانستان به رهبرى ربانى ايفا كرد. ويژگى هاى منحصربه فرد مسعود و قدرت فوق العاده او در تجزيه و تحليل امور و تصميم گيرى هاى سرنوشت ساز و انعطاف پذيرى او در پذيرش نظرات و راهكارهاى نوين از او شخصيتى ساخت كه او را از ساير رهبران جهادى افغانستان متمايز كرد به طورى كه تاريخ افغانستان شخصيتى چون او را كمتر در خود ديده است. مستقل بودن، پايدارى، تجددگرايى، نوانديشى، مداراجويى و اعتدال، آزاديخواهى و جوان گرايى از امتيازات او محسوب مى شد.
او حتى توان آن را داشت كه شاگردانى را پرورش دهد كه امروزه هر كدام از آنها از پيروان و رهبران راه او شناخته مى شوند كه دكتر عبدالله وزير خارجه، ژنرال فهيم وزير دفاع و يونس قانونى وزير كشور و معارف افغانستان از جمله اين افراد محسوب مى شوند.
تصميمات سرنوشت ساز اين افراد، نقش بارزى در اجلاس بن و تشكيل دولت انتقالى افغانستان و ايجاد زمينه براى برگزارى انتخابات رياست جمهورى و مجلس داشته و خواهد داشت.
اهميت و عظمت مسعود در فهم او از تحولات عصر جديد است. او به نيكى دريافته بود كه كليد زيستن در دنياى جديد، پذيرش تكثر، تجدد، دموكراسى و پيشرفت است. اين نيازها او را به دريافت ها و برداشت هاى جديدى از دين رهنمون ساخت، به طورى كه او را در ميان هم نسلان و حتى استادان خود برجسته و متمايز كرد به شكلى كه او هيچگاه تناقض و تضادى بين ديندارى با تمدن جديد نديد.
در تحولات امروز افغانستان، تفكر مسعود كه همان جريان نوانديشى دينى در افغانستان است رقيبانى يافته است كه بايد شايستگى خويش را در تحول و توسعه افغانستان به اثبات برساند. از ميان رقيبان يادشده حداقل در كوتاه مدت نيروهاى چپ گراى كمونيست و طالبان در صحنه رقابت سياسى نقشى ندارند و رقيب جدى و اصلى آنها نيروهاى سلطنتى مشروطه خواه يا جمهورى خواهان سكولار و نيروهاى سنت گراى محافظه كار هستند.
مسؤوليت تاريخى ياران مسعود در آينده افغانستان
در اين ميان پيروان، شاگردان و ياران مسعود، مسؤوليتى سنگين، حياتى و تعيين كننده دارند، آينده جريان فكرى مسعود نيز بستگى به عملكرد آنان دارد، نزديكى انتخابات رياست جمهورى در افغانستان اهميت عملكرد اين افراد را دوچندان مى كند.
براى تبيين اين وضعيت توجه نيروهاى طرفدار انديشه هاى مسعود، به برخى نكات ضرورى است:
۱ـ نهضت ملى افغانستان و طرفداران مسعود بايد كليه نيروهاى حاضر در صحنه افغانستان از چپ گرا تا ليبرال، از سلطنت طلب تا مسلمانان سنت گرا را تا زمانى كه قصد حذف ديگرى را ندارند به صورت يك رقيب ببينند و نه دشمن و خود را به شايستگى هاى لازم براى روبرو شدن با اين رقبا مجهز كنند.
۲ـ طرح خلع سلاح عمومى و حذف فرهنگ تفنگ سالارى بايد از برنامه هاى اصلى نيروهاى طرفدار مسعود باشد، آنان بايد ثابت كنند كه در دوره مبارزه با تجاوز شوروى سابق و طالبان ناگزير از جنگ و ودفاع از وطن بودند و امروز با تمام وجود، توان خود را صرف صلح، آبادانى، سازندگى و امنيت خواهند كرد، آنان بايد اين بهانه و اتهام نيروهاى رقيب را با تلاش خود براى برقرارى امنيت و صلح از خود دور كنند، همانطور كه تاكنون سعى كرده اند اينگونه باشند و با اين عملكرد خود كليه توطئه هايى كه براى حذف انديشه هاى نوگراى مسعود در جريان است، خنثى كنند ونگذارند تمدن و فرهنگ باشكوه آريايى ها و فارسى زبانان در اين بخش از سرزمين آريانا به انزوا و فراموشى كشانده شود.
۳ـ ياران مسعود بايد بدانند كه راه و انديشه مسعود يك فرهنگ است و فرهنگ را نبايد به سياست تقليل داد و قربانى سياست كرد. از همين رو آنان بايد از سرمايه گذارى بر روى كودكان، زنان و جوانان براى پرورش نسلى جديد كه مجهز به سلاح علم و دانش، ديگرپذيرى و مدارا، خردمندى و نقد، متعهد به ميهن و كار براى ملت آزاده و آزاديخواه غافل نشوند و مدارس و آموزشگاه ها و دانشگاه ها را به عنوان آينده سازان افغانستان جديد مورد توجه قرار دهند.
۴ـ انتخابات رياست جمهورى افغانستان در راه است و دوستان مسعود بايد كار درازمدت فرهنگى را از ياد نبرند. مهمترين اصلى كه اين افراد بايد به آن بپردازند ارائه يك برنامه واقع بينانه براى حل مشكلات فعلى افغانستان است، به طورى كه صلح و امنيت پايدار همراه با رونق اقتصادى كه مبتنى بر دموكراسى و آزادى همه طوايف، گروه ها و احزاب باشد را در بر بگيرد، از سوى ديگر اتحاد، همدلى، همبستگى و همكارى اين نيروها با يكديگر و دورى از تفرقه، جاه طلبى، خودخواهى و خودبرتربينى، حول محور انديشه هاى مسعود رمز موفقيت آنان خواهد بود.
هر گونه فرصت طلبى و منفعت طلبى زودگذر سياسى را كه نتيجه اى جز آشفتگى، ضربه به شخصيت و انديشه مسعود محسوب مى شود بايد كنار گذاشته شود و همه بايد بدانند كه اگر اعتماد و احترام و افتخارى كه از سوى مردم نسبت به ياران مسعود هست نتيجه پايدارى، صداقت ميهن دوستى، ايثار، گذشت و آزاديخواهى مجاهدان و شهيدانى چون؛ احمدشاه مسعود است و كوچكترين خدشه به اين راه و آرمان، اعتماد مردم را از آنان سلب مى كند. پس اين سرمايه ملى و مردمى را بايد حفظ كرد و به راحتى در راه منافع زودگذر سياسى از دست نداد.
انتخابات رياست جمهورى مهمترين آزمون براى دوستان مسعود است تا صداقت و تعهد خود به اصول دموكراسى، آزادى و انسانى را بار ديگر به نمايش بگذارند و ثابت كنند كه چه در دوره مبارزه و جهاد و چه در دوره صلح، آنان راه مردم گرايانه و مردم دوستانه او را ادامه مى دهند.
اغراق نيست اگر بگوييم كه چنانچه مسعود و جريان مسعود نبود از اين صلح و امنيت نسبى حاكم بر افغانستان و دولت فعلى نيز خبرى نبود و افغانستان شايد در آتش بيداد طالبان يا جنگ ها ى داخلى و يا بيگانه مى سوخت و ياران مسعود بايد اثبات كنند كه اگر جريان و تفكر مسعود نبود هيچ نيرويى توان پر كردن اين خلأ را نداشت چرا كه چپ گراهاى كمونيست به دليل وابستگى به بيگانه و بريدگى از فرهنگ و اعتقادات مردم و به كارگيرى روش هاى استبدادى و سركوب گرايانه توان حل مشكلات افغانستان را نداشته و ندارند. از سوى ديگر مشروطه خواهان سلطنت طلب نيز صرف اتكا به غرب و سرمايه خارجى و اكتفا به ظواهر مدرنيته همچون پارلمان و... بدون توجه به زيرساخت هاى فرهنگى، سياسى، اجتماعى و اقتصادى افغانستان سرنوشتى بهتر از سرنوشت مشروطه خواهان در ايران و مشروطه طلبان افغانستان در دوران حكومت مشروطه سلطنتى در دهه سى و چهل شمسى پيدا نخواهند كرد. تجربه اسلام حكمتيار و طالبان نيز بر همگان روشن است.
جريان مسعود راهى جز اين ندارد كه تجربه نوينى از خود در تاريخ افغانستان به ثبت برساند كه در آن اعتقاد به فرهنگ و دين و اعتقادات خود و ملت خود تضادى با حق انتخاب و حق رأى مردم و آزادى و حقوق بشر و تكثر و مدارا و تسامح ندارد و اين تجربه بشرى را به اثبات برساند كه زيستن شرافتمندانه توأم با صلح و دوستى فقط در سايه ديگرپذيرى و قائل شدن حق حيات و حق انتخاب براى ديگرى ممكن است و فرهنگ حذف، خشونت و اسلحه شايسته حيات انسانى نيست و اين چنين است كه مسعود در انتظار گام ها ى بعدى يارانش است.