يادنامه شهيد بزرگوار دكتر مصطفى چمران

كتاب حاضر شرح حال و معرفى انسانى عارف، ديندارى صادق و روشن فكرى اصلاح طلب است. اين مجموعه در شش بخش تنظيم شده است.
بخش اول با عنوان همگام با عشق فشرده اى از زندگينامه شهيد دكتر مصطفى چمران است. بخش دوم پيام ها و اعلاميه هايى را كه پس از شهادت دكتر چمران صادر شد را در بر مى گيرد. بخش سوم خاطرات دوستان، ياران و همفكران زنده ياد شهيد چمران از زندگى و همنشينى با او را بيان مى كند، بخش چهارم حاوى گزيده اى از آثار قلمى اين شهيد بزرگوار است. بخش پنجم نامه هاى آن بزرگوار را به همگامان، همفكران و فعالان سياسى آن دوران در بر مى گيرد. بخش ششم نيز حاوى آلبوم عكس هاى آن شهيد است. كتاب يادنامه شهيد بزرگوار دكتر مصطفى چمران به كوشش دكتر ابراهيم يزدى به رشته تحرير درآمده و انتشارات قلم كار نشر آن را برعهده داشته است. اين كتاب با جلد شوميز با بهاى ۵۵۰۰ تومان و با جلد گالينگور با بهاى ۶۱۰۰ تومان درويترين كتابفروشى ها جاى دارد.

فرقه دموكرات آذربايجان يا حكومت يكساله پيشه ورى

تشكيل فرقه دموكرات آذربايجان كه سال ۱۳۲۳ ش در پى آشكار شدن علايم شكست متحدين و طمع آمريكا، انگليس وشوروى به كسب امتياز نفت شمال ايران و بى ميلى دولت ايران به باز شدن پاى شوروى در امتياز نفت صورت گرفت، نه تنها درمسائل داخلى ايران مؤثر بود كه روابط بين الملل را نيز تحت تأثير قرار داد. طورى كه يكى از علل ريشه هاى جنگ سرد و سر آغاز فصل نوين درتاريخ جهان و روابط شرق و غرب وگسترش نفوذ آمريكا درايران شد. كتاب حاضر با توجه به اهميت اين فرقه علل تشكيل آن وخواسته ها واهداف آنان وعلل شكست فرقه دموكرات آذربايجان پس از يك سال فعاليت مى پردازد وتأثير فرقه دموكرات را در سياست هاى داخلى وخارجى ايران با متفقين بررسى مى كند. كتاب فرقه دموكرات آذربايجان را عبدالصمد پورنظمى سيسى نوشته ونشر پژوهش هاى فرهنگى كار چاپ آن را انجام داده است. اين كتاب با بهاى ۲۰۰۰ تومان در اختيار علاقه مندان به موضوع هاى تاريخى بويژه تاريخ معاصر است.

پيمان نامه حقوق كودك داراى يك مقدمه و ۵۴ ماده است كه ۴۱ ماده آن حقوق كودك را بيان مى كند و ۱۳ ماده پايانى آن درباره چگونگى اجراى آن در هر كشور است. اين كنوانسيون كه در سال ۱۹۹۰ در سازمان ملل تدوين و به اجرا درآمده، در سال ۱۳۷۲ به تصويب مجلس شوراى اسلامى ايران رسيده است.
اينك به اختصار به مواد كنوانسيون حقوق كودك اشاره مى شود:
ماده ۱ـ تعريف كودك: كسى كه كمتر از هجده سال داشته باشد.
ماده ۲ـ منع تبعيض: پيمان حقوق كودك به تمام كودكان جهان بدون هيچ گونه تبعيضى تعلق دارد.
ماده ۳ ـ منافع كودك: در هر اقدامى در مورد كودك، منافع او بايد در اولويت قرار گيرد.
ماده ۵ـ سرپرستى والدين: به رسميت شناختن حقوق و مسؤوليتهاى والدين در پرورش كودك.
ماده ۶ـ بقاى كودك: تأمين حق زندگى و بقاى كودك.
ماده ۷ـ نام و مليت: حق برخوردارى كودك از نام و مليت.
ماده ۸ـ حفظ هويت: وظيفه دولتها در حمايت از هويت كودك شامل نام و مليت و پيوندهاى خانوادگى.
ماده ۹ـ جدايى از والدين: حق كودك براى زندگى با والدين خود و ارتباط با آنان در صورت جدايى از آنها.
ماده ۱۰ـ پيوستن به خانواده ها: حق كودكان و والدين براى زندگى با هم در هر كشور يا كشور خود.
ماده ۱۱ـ منع قاچاق: وظيفه دولت در جلوگيرى از قاچاق كودكان به وسيله پدر، مادر يا اشخاصى ديگر در خارج از كشور.
ماده ۱۲ـ آزادى عقيده: حق كودك براى بيان آزادانه عقايد خود.
ماده ۱۳ـ آزادى بيان: حق كودك در كسب اطلاعات و انديشه ها بدون توجه به مرزها.
ماده ۱۴ـ آزادى انديشه، عقيده و مذهب: وظيفه دولت در احترام به آزادى عقيده و مذهب كودك و والدين او.
ماده ۱۵ـ آزادى اجتماعى: حق كودكان به تشكيل اجتماعات و پيوستن به آنها.
ماده ۱۶ـ محافظت از خلوت كودكان: خوددارى از دخالت در امور خصوصى و خانوادگى كودكان.
ماده ۱۷ـ دسترسى به اطلاعات: وظيفه دولت در دسترسى كودكان به اطلاعات مناسب و محافظت از آنها در برابر اطلاعات زيانبار.
ماده ۱۸ـ مسؤوليت والدين: مسؤوليت مشترك والدين در تربيت كودك و مساعدت دولت به آنان.
ماده ۱۹ـ حمايت در برابر بدرفتارى: وظيفه دولت در حمايت از كودكان در برابر هر نوع بدرفتارى توسط والدين يا ديگران.
ماده ۲۰ـ حمايت از كودكان بى سرپرست: وظيفه دولت در حمايت از كودكان بى خانواده و تأمين جايگزينى مناسب براى آنان.
ماده ۲۱ـ فرزندخواندگى: توجه به حفظ منافع كودك و حمايت كامل از او در امر فرزندخواندگى.
ماده ۲۲ـ كودكان آواره: وظيفه دولت و سازمانهاى مربوط در حمايت و مساعدت به كودكان آواره.
ماده ۲۳ـ كودكان معلول: توجه خاص به مراقبت، آموزش و حمايت از اين كودكان.
ماده ۲۴ـ خدمات بهداشتى: حق برخوردارى كودكان از بالاترين سطح بهداشت و مراقبتهاى پزشكى.
ماده ۲۵ـ ارزيابى وضع كودكان: وظيفه دولت در رسيدگى به وضع كودكان زير پوشش خود.
ماده ۲۶ـ تأمين اجتماعى: حق برخوردارى كودك از بيمه و تأمين اجتماعى.
ماده ۲۷ـ سطح زندگى: حق برخوردارى كودك از سطح زندگى مناسب و وظيفه والدين و مسؤوليت دولت در اين زمينه.
ماده ۲۸ـ آموزش و پرورش: حق برخوردارى كودك از آموزش و پرورش رايگان.
ماده ۲۹ـ هدفهاى آموزش و پرورش: پرورش شخصيت كودك و آماده ساختن او براى زندگى فعال در يك جامعه آزاد.
ماده ۳۰ـ كودكان اقليتهاى قومى و مذهبى: حق برخوردارى آنان از فرهنگ خود و انجام اعمال مذهبى خود.
ماده ۳۱ـ كاركودكان: تعيين حداقل سن براى كار كودكان و حمايت از آنان در شرايط نامناسب كارى.
ماده ۳۲ـ فعاليتهاى فرهنگى: حق برخوردارى كودك از بازى، تفريح و فعاليتهاى فرهنگى و هنرى.
ماده ۳۳ـ مواد مخدر: حمايت از كودكان در برابر استفاده از مواد مخدر و توليد يا توزيع آن.
ماده ۳۴ـ سوء استفاده جنسى: حمايت از كودكان در برابر استثمار و سوء استفاده جنسى به اشكال مختلف.
ماده ۳۵ـ خريد و فروش كودك: جلوگيرى دولت از خريد و فروش و ربودن كودك.
ماده ۳۶ـ ديگر شكلهاى استثمار: حمايت از كودك در برابر هر نوع استثمار كه سلامت او را به خطر مى اندازد.
ماده ۳۷ـ شكنجه و محروميت از آزادى: منع شكنجه، بازداشت قانونى، مجازات اعدام و حبس ابد و حق دسترسى كودك به مشاوره حقوقى.
ماده ۳۸ـ درگيرى هاى مسلحانه: جلوگيرى از درگير شدن كودكان زير ۱۵ سال به هر شكل در درگيريهاى مسلحانه.
ماده ۳۹ـ توان بخشى: وظيفه دولت در حمايت از كودكان آسيب ديده بر اثر جنگ، شكنجه، بدرفتارى و استثمار.
ماده ۴۰ـ رعايت عدالت: حق كودكان مجرم به برخوردارى از رفتار مناسب و امكان دفاع از خود و دسترسى به مشورتهاى قانونى و وظيفه دولت در اين زمينه.
ماده ۴۱ـ ترجيح ملاكهاى بالاتر: استفاده از ملاكهاى بالاتر نسبت به كنوانسيون در صورت وجود چنين ملاكهايى.
مواد ۴۲ تا ۵۴ در مورد چگونگى اجرا و عملكرد دولت در ارتباط با آشنا كردن عموم مردم، خانواده ها، كودكان و نوجوانان با مواد پيمان نامه و ارتباط هر دولت با كميته بين المللى حقوق كودك مى باشد.

مريم طرزمى
كودكان همچنان در معرض آزار و خشونت هستند. به رغم افزايش آگاهى والدين نسبت به حقوق و شخصيت كودكان، هنوز اخبار و گزارش هاى متعددى دال بر كودك آزارى مخابره مى شود.
اين وضع گاه تا آنجا ادامه مى يابد كه سلامت روحى و جسمانى كودكان به طور جدى به مخاطره مى افتد و حتى ناگزير به بسترى در بيمارستان ها مى شوند.
البته اين تنها والدين نيستند كه كودكان را مورد آزار و اذيت قرار مى دهند. چه آنكه حتى مربيان مدارس و ساير افراد مرتبط با كودكان دست به كودك آزارى مى زنند. اغلب كودك آزارى ها از آن رو صورت مى گيرد كه كودك بهتر تربيت شود. حال آنكه تربيت كودك حاوى شيوه هاى مختلفى است. حال آنكه متأسفانه اكثر والدين و مربيان فكر مى كنند بهترين و تنها شيوه تربيت، تنبيه است؛ تنبيهى كه منجربه كودك آزارى مى شود.
كودك آزارى در خانواده ها شكل هاى متنوعى پيدا كرده است كه مى تواند صدمات جبران ناپذيرى به جسم، روح و روان كودك وارد سازد.
از نظر روانشناسان و حقوقدانان كودك آزارى جسمى به آن دسته از جراحات جسمى گفته مى شود كه به فرد زير ۱۸ سال توسط فردى كه مسؤول نگهدارى اوست وارد مى شود. به گونه اى كه سلامت و رفاه فرد مورد تهديد و آسيب قرار مى گيرد. در صورتى كه، در مورد كودك آزارى روحى نمى توان تعريف دقيقى ارائه كرد. به نظر بعضى از روانشناسان حتى توهين، تحقير، ناسزا گفتن، اهانت، تهديد، مهرنورزيدن، القاى خرافات و حتى مقايسه كردن كودكان با هم به خاطر آسيب هايى كه در روح و روان او گذاشته مى شود كودك آزارى محسوب مى گردد.
اين درحالى است كه برخى والدين ايرانى كودكان خود را به دليل ارتكاب شيطنت و تحرك زياد، به باد ناسزا مى گيرند و از لولوهاى بى سروپيكر و ديوهاى دوشاخ و سر براى ساكت كردن و خواباندن كودكان استفاده مى كنند. چنين خانواده هايى كودكان خود را براى مدت طولانى در انبارى ها و جاهاى دنج و تاريك محبوس مى كنند و پيرزن ها و جادوگران افسانه اى را به خواب آنان مى فرستند. آنها اين اعمال را بسيار عادى و معمول تلقى مى نمايند. حال آنكه اين نوعى كودك آزارى است.
از اين رو كودك آزارى در برخى موارد، به مثابه جرم پنهانى است كه ثبت نمى شود و قابل پيگيرى نيست. موضوع زمانى حادتر مى شود كه دريابيم ديد سنتى جامعه ما نسبت به خانواده منجربه آن شده است كه والدين فرزندان خود را جزو اموال خود بدانند و خود را مالك فرزند؛ مالكيتى جدانشدنى!
از سوى ديگر، به لحاظ اينكه قوانين كشور ما متأثر از فرهنگ، آداب و مذهب ما مى باشد، دست بسيارى از قضات درجهت حمايت از كودكى كه از سوى والدين خود مشت و مال مى شود و وسيله اى براى خالى كردن عصبانيت آنان است ، همچنان بسته نگاه داشته است.
كودكانى كه قربانى خشونت هاى بى رحمانه والدين مى شوند اغلب در خانواده هايى هستند كه فقر، بى سوادى، پايين بودن فرهنگ و شعور اجتماعى غوغا مى كند.
در كشورى كه هيچ گونه حمايتى از خانواده صورت نمى گيرد و امنيت شغلى وجود ندارد و خانواده ها از توان مالى پايين برخوردارند، كودكان را بايد اولين قربانى اين مشكلات دانست. جواد كوچك نه تنها قربانى سنگدلى پدر بلكه در اصل قربانى اعتياد، فقر و فلك زدگى پدرش شده بود. شايد اگر پدرش معتاد نبود، شايد اگر شغلى داشت، شايد اگر... و يا انسيه كوچك كه نمى توانست از درد شكنجه عروسكش را بغل كند و ببوسد و يا بهارى كه تسليم شهوت پرستى پدر و مادرش شده بود را بايد مصداق اين گونه خانواده ها دانست.
شايد اينها همان كودكانى هستند كه هر روز سر چهارراه ها مى بينيم و چشم هايمان را بر رويشان مى بنديم و شيشه ماشين را بالا مى كشيم.
ريشه خشونت
انسان ها برحسب وضعيت كروموزومى، ژنتيك، فيزيولوژيك و كاركرد مغز با هم متفاوت هستند، لذا صرف فشارهايى را كه از سوى جامعه بر فرد وارد مى شود به تنهايى نمى توان حامل بروز خشونت دانست. ظرفيت افراد و عكس العمل آنان نسبت به محيط و تطبيق دادن آموخته هاى دوران كودكى با شرايط مكانى و زمانى در بين افراد كاملاً متفاوت است.
اين والدين با خشونت خود، ناخودآگاه به فرزندان خود مى آموزند كه اعمال خشونت راهى مؤثر براى دستيابى به اهداف است. اين درحالى است كه خشونت گرايى ويژگى نيست كه با بزرگ شدن كودك از زندگيش به كل محو گردد، بلكه از كودك فردى خشونت گرا مى سازد تا خشونت را از خانواده بر جامعه منتقل سازد و در افراد منجربه واكنش هاى بيمارگونه و نوعى حس انتقام جويى و كينه ورزى ايجاد گردد.
ادب كردن به چه هزينه اى؟
آيا به راستى روش هاى تأديب كودك در دو دهه گذشته تفاوتى كرده است؟
درحالى كه كودك سالارى بحث روز شده است، با اين همه شاهد افزايش كودك آزارى از سوى افراد هستيم. اگر سرى به بيمارستان كودكان بزنيد، جاى سيم برق ، قاشق هاى داغ، سيگار و ... بر بدن كودكان را خواهيد ديد.
اينها تاوان جنب وجوش هاى اضافى، نحس بازى ها و انجام ندادن خواسته هاى والدين است. اما مسأله اصلى اين است كه چرا امروزه والدين به كودك آزارى روى آورده اند. دكتر احمدى، روانپزشك معتقد است: فشارهاى روحى و جسمى كه از سوى پدر بر مادر وارد مى شود، مادر را چنان در تنگنا قرار مى دهد كه ناخواسته دست به چنين اقدامى بزند.
سكوت قانون
قانون حمايت از كودك در ۲۵ آذر ۸۱ به تصويب رسيد، اما طبق ماده ۷ آن، اقدامات تربيتى از سوى والدين در چارچوب ماده ۵۹ قانون مجازات اسلامى مصوب آذر ۱۳۷۰ و ماده ۱۱۷۹ قانون مصوب فروردين ۱۳۱۴ مستثنى است.
دكتر ثابت سعيدى (حقوقدان) در مورد اينكه خشونت از سوى ولى تا چه ميزان موجه تلقى مى شود، مى گويد: «تنبيه كودك به وسيله والدين اگر از حد تأديب تجاوز نكند قابل تعقيب نيست، معذالك حق فرزند به وسيله پدر و جد پدر از نظر مقررات شرعى موجب قصاص نيست و قاتل فقط بايد ديه بدهد.»
هرچند كه تصويب قانون كودك آزارى را بايد گامى روبه جلو دانست، اما به تنهايى درمانى براى ساختار سنتى بيمار جامعه ما نخواهد بود.
در واقع ماده ۱۱۷۳ قانون مدنى چتر سوراخى است براى حمايت از كودكان .در اصلاحيه اين قانون كه در سال ۸۱ از سوى مجلس ششم صورت گرفت، جرايم نقدى براى والدين از ۱۰۰ الى ۲۰۰ هزار تومان به يك الى دو ميليون تومان و محكوميت به ۶ ماه الى ۲ سال افزايش يافت.
دكتر ثابت سعيدى معتقد است: افزايش جريمه ها، در خانواده هايى كه نان شب خود را به سختى در مى آورند شرايط را نه تنها بهتر بلكه حادتر نيز مى كند.»
خانه هاى امن براى كودكان
در بسيارى از كشورهاى اروپايى تيم هاى ويژه اى با امكانات مشخص مركب از پزشك، روانپزشك، جرم شناس، مددكار، پليس و ... شبانه روز آماده اند تا با اولين تماس، كودكان را از شرايطى كه جسم و جان آنان در خطر است، نجات دهند. در اين كشورها خانه هايى به نام « خانه هاى امن» براى نگهدارى از كودكان در صورت عدم صلاحيت والدين درنظر گرفته شده است.
راه نجات
واقعيت آن است كه دختران و پسران جوان جامعه ما قبل از ازدواج هيچ آموزشى نه در مدرسه و نه در دانشگاه براى تربيت نسل آينده نمى بينند.
در جامعه ما تصور مى شود كودك وسيله اى است براى محكم شدن پيوند زن و شوهر. در واقع كودك در اينجا بايد نقش يك چسب را بازى كند تا بتواند از احتمال جدايى والدين خود تا حد امكان بكاهد.
كودك آزارى در جامعه ما زمانى فهميده مى شود كه كودك خود را تا يك قدمى مرگ در بيمارستان ببيند تا از سوى پرستاران و پزشكان و يا اينكه از سوى اولياى مدرسه اين موضوع بررسى شود. چرا كه هيچ مسؤول و متصدى كه از مرحله شناسايى تا دخالت هاى اوليه و دادن آموزش ها و مهارت هاى اجتماعى به كودكان براى حمايت از خود و دادن مشاوره به والدين در اين زمينه وجود ندارد.
همان گونه كه گفته شد بهتر است قضات با درنظر گرفتن شرايط مكانى كودكان و تعيين مجازات هاى غيرنقدى همچون بردن به گردش فرزندان به صورت اجبارى ، خوددارى از كتك زدن كودكان و بازگرداندن آرامش به منزل و... و همچنين دادن آموزش توسط مشاوران به والدين از پرپر شدن غنچه هاى زندگى جلوگيرى نمايند.

در پى درج گزارشى با عنوان «۷۷ گورستان تهران يتيم مانده اند»، رئيس شوراى خليفه گرى ارامنه تهران توضيحى ارسال كرده است كه در پى مى آيد:
درگزارشى كه تحت عنوان «۷۷ گورستان تهران يتيم مانده اند» در شماره مورخ ۱۴ شهريور ۱۳۸۳ آن روزنامه به چاپ رسيده است اشاره به اجاره داده شدن قسمتى از يك گورستان معروف به «گورستان ارامنه» توسط سرايدار آن شده است.
در خصوص اين نكته ضمن قدردانى بسيار از نويسنده مقاله بابت طرح موضوع لزوم حفظ قبرستان هاى قديمى تهران يادآور مى شود خليفه گرى ارامنه تهران بدون دريافت هيچگونه كمك هزينه از مراجع دولتى يا شهردارى ها قبرستان هاى ارامنه تهران را به هزينه خود مرمت و نگهدارى مى نمايد و قبرستان مورد اشاره درمقاله فوق جزو قبرستان هاى ارامنه تهران نمى باشد.

درمانگر

دومين شماره فصلنامه اطلاع رسانى، آموزشى و پژوهشى درمانگر به مديرمسؤولى فرشته فرخى منتشر شد. در اين شماره كه اختصاصاً به بررسى وضعيت گياهان دارويى وداروهاى گياهى، طب سنتى ايران و جهان، درمانهاى طبيعى، طب آلترناتيو و مباحث فلسفه پزشكى و اخلاق پزشكى پرداخته شده است، اين مطالب را خواهيد خواند: «رويكرد وزارت بهداشت و درمان به طب سنتى، ضرورت احياى طب سنتى ايران، ابن سينا سمبل اخلاق وعلم، هوميوپاتى علم يا شبه علم، طب سنتى و تربيت نيروى متخصص، پژوهشكده گياهان دارويى خودكفا و پيشرو، مدل زيست پزشكى، سلامتى و رفتار وهنر درمانى (گفت وگو با ميركمال ميرنصيرى)، سابقه روزه درمانى، نقش سازمان فنى حرفه اى در پرورش نيروى ماهر براى كشت گياهان دارويى، مو، بهداشت و زيبايى و...»

چشم انداز ايران

جديدترين شماره چشم انداز ايران ويژه نامه عراق در آيينه مطبوعات دنيا به مديرمسؤولى لطف الله ميثمى منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد:
«هژمونى آمريكا افول مداوم اما خطرى ماندگار (ريچارد ب. دوبوف از مانتلى ريويو)، ملاحظات ال گور درباره عراق، تئوريهاى نسبيت: چگونه شكنجه كنيم و از عوارض آن رهايى يابيم، گزارش شوراى روابط خارجى آمريكا، راه طولانى چنى به سوى جنگ، نياز تيم بوش به برخى حقايقى درباره عراق و...، سوروس: ابوغريب=۱۱سپتامبر، استراتژى آمريكا در خاورميانه، آزادى و امنيت، عنوان مقالات با موضوع جنگ عراق ـ نفت عراق و سياست خارجى آمريكا.»