گروه بين الملل ـ ميليون ها افغان براى نخستين بار طى ۲۵۰ سال اخير براى انتخاب رئيس كشور خود پاى صندوق هاى رأى رفتند.
در همين حال، گزارش هاى خبرى حكايت از آن دارد كه با پايان وقت قانونى انتخابات (كه در جريان رأى گيرى با تمديد دو ساعت در ساعت ۱۸ به وقت محلى پايان يافت) مردم در برخى حوزه هاى رأى گيرى همچنان در صف ايستاده بودند.
در همين ارتباط، وردك گفت كه حق آنان براى دادن رأى محفوظ است. در عين حال، موضوع جالب توجه، شمار بالاى زنانى بود كه در رأى گيرى شركت كردند. آنان در پاسخ به اين پرسش كه چرا رأى داده اند، گفتند كه به خاطر پايان جنگ و ناامنى به پاى صندوق هاى رأى آمده اند. اين در حالى بود كه «فاروق وردك» رئيس هيأت نظارت بر انتخابات رياست جمهورى افغانستان ديروز درخواست رقباى «حامد كرزاى» را براى توقف انتخابات رد كرد و گفت كه با رفع اشكالاتى كه نامزدهاى انتخابات عنوان كرده بودند، نيازى به توقف انتخابات نيست.
از سوى ديگر، كرزاى نيز ديروز با اعلام اين مطلب كه براى توقف انتخابات دير شده است، گفت: ميليون ها افغان حتى در شرايط نامساعد جغرافيايى پاى صندوق هاى رأى رفتند و ما نمى توانيم آراى آنان را باطل كنيم. لذا ساير نامزدها بايد به آراى ميليون ها افغان احترام بگذارند.
در اين ارتباط، برخى از كارشناسان معتقدند كه طرح موضوع رنگ انگشتان رأى دهندگان از سوى رقباى كرزاى، صرفاً در جهت معاملات سياسى است. گرچه «لطيف پندار» يكى از نامزدها گفته است كه آنان با دولت آينده به هيچ وجه همكارى نخواهند كرد.
بعد از دو قرن و نيم از تاريخ استقلال افغانستان مردم اين كشور ديروز براى نخستين بار براى تعيين رئيس كشور خود به پاى صندوق هاى رأى رفتند. اين در حالى است كه ظهر ديروز تمام ۱۴ رقيب «حامد كرزاى» خواستار آن شدند كه رأى گيرى بايد به دليل بروز تخلفات متوقف شود. اما هيأت نظارت بر انتخابات با اين درخواست مخالفت كرد.
مشاور «محمد يونس قانونى» گفت: به منظور جلوگيرى از تقلب در روند انتخابات، قانونى مى خواهد كه انتخابات بلافاصله متوقف شود.
نامزدهاى ديگر ديگر نيز به قول «عبدالستار سيرت» تقاضاى مشابهى داشتند. سيرت به نيابت از آنها گفت: ما اعلام مى كنيم كه انتخابات بايد بى درنگ متوقف شود. ما شاهد مداخلات آشكار در روند رأى گيرى بوده ايم. نمايندگانمان در كابل و استان ها گزارش داده اند كه برخى از مردم چند كارت رأى در اختيار دارند. برخى به مردم مى گفتند كه به كرزاى رأى بدهند. رأى دهندگان تحت فشارند.
مشاور قانونى گفت كه يكى از دلايل اين درخواست آن است كه ساز و كار جلوگيرى از رأى دادن مكرر ايراد دارد. او اعلام كرد: براى مثال، در جاهايى كه شمار هواداران كرزاى بيشتر است، صندوق هاى رأى گيرى باز هستند ولى در جاهاى ديگر كه هواداران ساير نامزدان بيشترند، صندوق ها را بسته اند ومى گويند كه برگه رأى يا مركب ندارند.
اما يك مقام هيأت مشترك نظارت بر انتخابات گفت: ما صرفاً به خاطر درخواست نامزدها انتخابات را تعطيل نمى كنيم، اما ارزيابى مان را انجام مى دهيم و هيأت بايد خود در مورد توقف انتخابات تصميم بگيرد. براساس اين گزارش، ۲ ساعت به زمان رأى گيرى نيز اضافه شد.
رأى دهندگان از ساعت ۷ صبح اولين انتخابات مردم سالار افغانستان را با وجود تهديدات القاعده و طالبان آغاز كرده بودند. «حيم الدين» ساكن ۵۰ ساله كابل گفت: من به اينجا آمدم تا رئيس جمهورم را انتخاب كنم. انتخابات به حكومت جنگ سالاران و جنگ در كشورم پايان مى دهد.
در همين حال، هيأت نظارت با صدور بيانيه اى اعلام كرد كه انتخابات متوقف نمى شود. در اين بيانيه آمده است: صدها نفر در حال رأى دادن هستند و در اين مقطع متوقف كردن رأى گيرى قابل توجيه نيست و اين اقدام، تنها افراد را از حق رأى دادن محروم خواهد كرد.
در اين حال در صحبت با كسانى كه از حوزه رأى گيرى بيرون مى آيند، متوجه مى شوم اغلب آنها در حوزه هاى شهر كابل به ۴ نفر بيش از ديگران رأى داده اند: حامد كرزاى، محمد يونس قانونى، لطيف پدرام و محمد محقق. همه مصاحبه شوندگان از گروه هاى گرد آمده در دانشگاه كابل گرفته تا «ظاهر» پيرمرد پشتون ساكن كابل از روند برگزارى انتخابات اظهار خوشحالى مى كنند.
جنجال رنگ شصت ها
در بسيارى ازمراكز مورد مراجعه با كسانى مواجه مى شوم كه مى گويند به راحتى مى توان رنگ انگشتان را پاك كرد. معناى اين حرف آن است كه اگر كسى كارت اضافى شركت درانتخابات داشته باشد مى تواند، با پاك كردن رنگ دست خود دوباره با كارت اضافى رأى دهد وبه اين ترتيب، مرتكب تقلب شود. با وجود شايعه وجود كارتهاى انتخاباتى تقلبى ويا اضافه چاپ شده، مسأله رنگ دست ها مهم شده است . يكى از مطلعين امر دراين باره مى گويد احتمال اين نوع تقلب وجود دارد، ولى به هرحال، آمار اعلامى نمى تواند بالاتر از ۱۰/۵ ميليون كارت صادره انتخابى باشد. درطول حركت درشهر و عبور از كنار كاروان هاى سراپا مسلح نيروهاى پليس افغانستان، ائتلاف بين المللى ( ايساف) وآمريكايى ها ، گوش به دريافت خبر ناآرامى ونا امنى داريم تا ساعت يك بعد از ظهر آنچه خبر دار شده ايم يك موشك درشهر « گرديز» درمناطق شرقى و نزديك مرز پاكستان است.
مى گويند يك گروه از طالبان نيز دريكى از چهار راههاى كابل با پليس به زد و خورد پرداخته اند. اما تا ساعت ۳بعد از ظهر، جنجال رنگ شصت ها بالاتر از ناامنى قرارداشت. خبرنگاران خارجى درقالب گروههاى تصوير و خبربردارى درسطح شهر در حال تهيه خبر هستند، يكى ازمسؤولين صندوق ها درمقابل دوربين يك شبكه خارجى مى گويد: اين اولين تجربه انتخابات درافغانستان است ومسأله پيش آمده راجع به رنگ هم ناشى از همين امر است. پيش از اين اعلام شده بود اثر رنگ ها تا يك هفته باقى خواهد ماند. صداى «فاروق وردك» مسؤول كميسيون مستقل انتخابات از راديو به گوش مى رسد كه درباره جنجال رنگ مى گويد: اين اشتباه دربرخى حوزه ها روى داده و آن هم به اين خاطر است كه مسؤولين حوزه از قلم مخصوص علامت گذارى روى برگه هاى رأى به اشتباه به جاى جوهر مخصوص رنگ كردن انگشتها استفاده كرده اند. وى اين مشكل را درساعات آتى قابل حل اعلام مى كند يكى از محل هاى رأى گيرى، ليسه (مدرسه) « استقلال» محل تحصيل « احمد شاه مسعود» است كه درمركز كابل قرار دارد. يكى از مسؤولين صندوق كه همچون ديگران، پوشش آبى رنگ با آرم كميسيون انتخابات برتن دارد، مسأله رنگها را تهديد جدى انتخابات نمى داند.
|
|
|
دراين ميان، به تصريح اغلب كارشناسان حاضر درصحنه وتا بعد از ظهر ديروز، ميزان حضور مردم كابل درحوزه هاى رأى گيرى بسيار چشمگير وحتى فراتر از انتظار بود. شكوه يك حضور بزرگ مردمى درانتخابات با اضطراب هاى امنيتى آميخته بود و مردم دسته دسته درحال مراجعه به مراكز رأى گيرى بودند. كابل ديروز زير چترى ازگردو غبار، جوش و تلاشى را تجربه كرد كه تا بحال به خود نديده بود وجهان چشم به افغانستان دارد.
دراين حال ، به گزارش ايرنا، بر اساس گزارشهاى دريافتى از برخى ولايات افغانستان، نيروهاى نظامى در انتخابات به نفع يكى از نامزدها دخالت كردند.
در ولايت «غزنى» در مركز افغانستان پليس از شهروندان خواسته بود كه فقط به يك نامزد خاص راى دهند.
يك منبع آگاه گفت: در منطقه «حيدرآباد» ولايت غزنى، ورقه هاى راى در اختيار شهروندان قرار گرفته بود كه از قبل علامت گذارى شده بودند. وى كه خواست نامش فاش نشود، افزود: به خبرنگاران اجازه مراجعه به اين حوزه ها و گفت و گو با شهروندان داده نشده است.
همچنين يكى از افرادى كه در ولايت غزنى چهار بار راى داده به ايرنا گفت: تعداد زيادى از شهروندان اقدام به پاك كردن انگشتان خود كرده و به نفع يكى از نامزدها مجددا راى داده اند. يك منبع آگاه ديگر به ايرنا گفت: در كابل، ۳۵ تبعه پاكستان دستگير شدند كه كارت راى دهى همراه داشتند.
در ولايت «تخار» در شمال افغانستان نيز برخى ماموران در برنامه راى گيرى به نفع نامزد خاصى اقداماتى انجام دادند.
از سويى، «حامد كرزاى» رئيس دولت انتقالى افغانستان ديروز پس از حضور در حوزه راى دهى در كاخ نخست وزيرى گفت: اميدوارم شهروندان افغانستان به من راى دهند.وى اولين رأى انتخابات را به صندوق ريخت.
وى در يك گفت و گوى كوتاه با خبرنگاران افزود: اين يك روز بسيار خوشايند براى ملت افغانستان است و شهروندان براى اولين بار در تاريخ اين كشور مى توانند در يك انتخابات شركت كنند.
كرزاى اظهار اميدوارى كرد كه در اين روز، سرنوشت افغانستان براى هميشه تغيير كند. وى دراين باره كه به چه كسى رأى داده است، با خنده گفت: «طبق قانون انتخابات افغانستان، رأى سرى است و من نيز به كسى نمى گويم».
رئيس دولت انتقالى افغانستان درباره اينكه برنده انتخابات افغانستان چه كسى خواهد بود، گفت: برنده اصلى در اين انتخابات شهروندان افغانستان هستند و فرق نمى كند كه چه كسى آراى اين كشور را بدست آورد. كرزاى درباره اينكه رنگهايى كه براى جلوگيرى از تقلب به دست افراد زده مى شود، اصل نيست و پاك مى شوند، گفت: تاكنون رنگ دست من پاك نشده است.
از سويى، سخنگوى كميسيون مشترك انتخابات افغانستان گفت: مسوولان در مراكز رأى گيرى در حال پيگيرى موضوع رنگ هاى تقلبى هستند.
«سلطان احمد بهيم» در گفت و گو با خبرنگاران افزود: رنگ هاى تهيه شده مطمئن هستند و احتمالا اشتباه از سوى افراد ناظر بر صندوق ها است.