|
كليك كنيد! ... و اينك بهشت ايرانى
|
|
|
< مدد طلبيدن اساتيد پژوهشگران و دانشجويان علاقه مند به فعاليت در حوزه باغ و باغ ايرانى به عنوان يكى از مكاتب پرمايه باغسازى در جهان، از طريق بخشهاى مختلفى كه براى كارگاه تعريف مى شونداز راهكارهاى اصلى فرا روى كارگاه مجازى براى مواجهه با باغهاى تاريخى ايرانى است
اگر دريابيم كه فضاى با ارزش باغ ايرانى چگونه به حاشيه رانده شده و نه صرفاً كالبد كه معنا و مفهومش زنگار گرفته، مشتاق خواهيم شد كه براى مطالعه، شناخت و معرفى آن عزم را جزم كنيم و براى همه اين كارها بايد ابزارى تعريف كرد كه نقطه آغازين آن سايت اينترنتى باغ ايرانى است. سايت اينترنتى باغ ايرانى در راستاى مطالعات و پژوهشهاى صورت گرفته و در حال انجام در حوزه ارزشمند معمارى ايرانى و به منظور معرفى شايسته باغ و باغسازى ايرانى شكل گرفته است. اين سايت كه توسط گروه مطالعه و پژوهش باغ ايرانى در دفتر فنى موزه ها سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى طراحى و راه اندازى شده است، پيرامون موضوع ژرف باغ ايرانى كه ابعاد فرهنگى، كالبدى ، طبيعى و نيز جنبه هاى مقدس و مفهومى گسترده اى را در بر مى گيرد، فضايى براى بحث و تبادل اطلاعات مهيا مى سازد. تا به آنجا كه به فضاى دلانگيز باغ مربوط مى شود، نمى توان از اين موضوع چشم پوشيد كه باغ ايرانى از تجربيات فاخر معمارى اين ديار كهن است. شكل گيرى مفهوم وار و ايجاد تعامل ميان فضاى انسانى و طبيعت و به نظم آوردن هر آنچه در باغ است، خود گواه اين است كه ايرانيان بر اساس ايده اى برگرفته از بهشت و با دستمايه قراردادن آنچه در پيرامونشان داشتند وبا نظر به تجربيات نياكانشان، فضايى به غايت زيبا و با معنا آفريدند كه بسيار مطالعه و پژوهش طلب مى كند تا به شناخت درآيد و باز اگر دريابيم كه اين فضاى باارزش چگونه امروز به حاشيه رانده شده و نه صرفاً كالبد كه معنا و مفهومش زنگار گرفته و از يادها رفته است، مشتاق خواهيم شد كه براى مطالعه، شناخت و معرفى آن عزم را جزم كنيم و براى همه اين كارها بايد ابزارى تعريف كرد كه نقطه آغازين آن سايت اينترنتى باغ ايرانى است. دست اندركاران سايت مذكور در پى آن هستند تا بيش از آنكه در پى رسيدن به هدف و نتايج باشند كه البته در جاى خود مفيد و ارزشمند است، سعى و تلاش خود را مصروف تعريف و ايجاد زير بناهايى نمايند تا در مسير پيش رو، راهنما و مددكار تمامى پژوهشگرانى كه علاقه مندند تا در موضوع باغ بينديشند، باشد. در حال حاضر دست اندركاران سايت باغ ايرانى علاوه بر ادامه مطالعات و پژوهشهايى كه دنبال مى كنند، معرفى ارزشهاى پايدار باغ، كه پركننده خلأ ايجاد شده ميان مفهوم باغ ايرانى و حيات امروزى آن است، را مد نظر قرار داده و آن را از جمله وظايف خود بر مى شمارند. سايت اينترنتى باغ ايرانى در دو بخش اصلى و فرعى طراحى شده است. بخشهاى اصلى سايت عبارتند از : كليات باغ ايرانى، فهرست و دسته بندى ، معرفى باغهاى ايرانى، كارگاه مجازى، باززنده سازى باغ هاى تاريخى، تازه ها و درختان كهنسال. بخش «كليات باغ ايرانى» خود به شاخه هاى مختلف تقسيم مى شود كه همگى درباره مطالب اوليه و مهم از جمله مبانى نظرى، تعريف و واژه شناسى و ... اطلاعاتى را ارائه مى دهند. آنچه در اين بخش قرار گرفته است حول محور كليات باغ ايرانى است و سعى دارد از طريق جمع آورى، تدوين و ارائه آنچه حاصل پژوهشهاى مستمر در چارچوب باغ ايرانى است، شناختى از وجوه گوناگون آن را نزد مخاطبان ايجاد نمايد. اين بخش شامل شاخه هاى «پيشينه تاريخى و سير تحول باغ ايرانى» ، «تعريف و واژه شناسى» ، «عناصر و اجزا» ، «هندسه ، ساختار و نظام» ، «جايگاه باغ در شهر ايرانى» ، «جلوه باغ در فرهنگ ايرانى» و «كتابخانه مجازى» است. در شاخه «پيشينه تاريخى و سير تحول باغ ايرانى» به گذشته هاى دور توجه مى شود و روند شكل گيرى و توسعه باغ ايرانى در بستر تاريخ مورد مطالعه قرار مى گيرد. در شاخه «تعريف و واژه شناسى» ، تعاريف بنيادى و اوليه باغ ايرانى، همچنين واژگان و اصطلاحات مرتبط با باغ ايرانى در فرهنگها و لغت نامه ها بررسى مى شود. در اين بخش سعى بر آن است تا با تكيه بر منابع و مآخذ، لغاتى و اصطلاحاتى كه در مورد باغ ايرانى موجود است، ارائه گردد. شاخه «عناصر و اجزا» ، عناصر اصلى (زمين، گياه، آب، فضا) و عناصر فرعى را در باغ ايرانى معرفى مى كند. در شاخه «هندسه، ساختار و نظام» ، صحبت بر سر هندسه و شالوده هاى شكل گيرى و فضا در باغ خواهد بود، در بخش «جايگاه باغ در شهر ايرانى» به نقش باغ در شكل گيرى، حيات و توسعه شهر پرداخته مى شود. «جلوه باغ در فرهنگ ايرانى» به رابطه ميان باغ و فرهنگ ايرانى و جلوه هاى آن كه در ديگر هنرها نمود يافته است، مى پردازد. يكى از مهمترين شاخه هاى بخش كليات باغ ايرانى، «كتابخانه مجازى» است كه شامل قسمتهاى «منابع و مراجع» ، «اسناد و مدارك» ، «كتابشناسى» «مصاحبه ها» و «مقاله ها» است. در اين بخش، مقاله ها و مطالب موجود مرتبط با باغ ايرانى جمع آورى شده و همچنين كتابها و منابع موجود در اين زمينه معرفى مى گردد. آنچه در بخش «فهرست و دسته بندى» مى آيد، تلاش در ارائه فهرست هرچه كاملتر از باغ هاى ايرانى دارد، چه آنهايى كه هنوز وجود دارند و چه آنهايى كه بقايايى و يا فقط نام و نشانى از خود به جاى گذاشته اند. به اين مهم در شاخه «فهرست كلى» پرداخته مى شود و در پى آن در شاخه «فهرست باغ هاى متأثر از باغ ايرانى» فهرست باغ هايى كه در نظم كلى خود كم و بيش تحت تأثير باغ سازى ايرانى شكل گرفته اند، آورده شده است. در آخرين شاخه يعنى «دسته بندى باغ ها» دسته بنديهاى مختلف بر اساس دوران تاريخى، موقعيت جغرافيايى و نيز نوع باغ كه در چارچوب كاربرد باغ تعريف مى گردد، آورده شده است. مطالبى كه در بخش «معرفى باغهاى ايرانى» جمع آورى و ارائه مى گردد اطلاعات، اسناد و مداركى در رابطه با مهمترين و مشهورترين باغهاى تاريخى ايرانى است. باغ فين، باغ شاهزاده ماهان، باغ چهلستون، باغ نياوران، باغ سعدآباد، باغچه جوق ماكو، باغ جهان نماى شيراز، باغ عباس آباد بهشهر، باغ عفيف آباد شيراز، باغ ارم شيراز، باغ دولتآباد يزد و باغ پهلوانپور يزد از جمله باغ هايى هستند كه در اين بخش مورد توجه قرار مى گيرند تا به صورت كاملتر معرفى گردند. اين بخش از سايت به همين باغ ها محدود نخواهد ماند و در آينده ديگر نمونه هاى با اهميت از اين گونه باغها، كه در حال حاضر گروه مطالعه و پژوهش باغ ايرانى مشغول پژوهش و گردآورى اطلاعات درباره آنها است، به اين بخش اضافه خواهند شد. يكى ديگر از بخشهاى اصلى سايت، «كارگاه مجازى» است. فضايى كه در اين سايت از آن به عنوان كارگاه مجازى ياد مى شود، فضايى انعطاف پذير است كه در آن فعاليتهايى مختلف اما مرتبط باهم از بررسى، بازشناسى و تبادل نظر تا برنامه ريزى و طراحى صورت مى پذيرد. ساختار مجازى اين بخش از سايت اين امكان را به وجود مى آورد تا بتوان درباره موضوع، فضايى عملياتى را سازماندهى كرد. مخاطبان اين بخش از سايت را بيشتر كسانى تشكيل مى دهند كه از ديدگاه تخصصى و حرفه اى به باغ ايرانى مى نگرند. در اين راستا مى توان عنوان كرد كه حداقل دو هدف از ايجاد اين بخش از سايت دنبال مى شود: هدف اول ارائه و نمايش مطالعات، برنامه ها و طرحهايى است كه در رابطه و يا براى باغ ها تهيه مى گردند. در عين حال اين هدف نيز از جانب دست اندر كاران سايت دنبال مى شود كه با تعريف يك موضوع و فعال كردن كارگاه مجازى بتوانند از طريق ابزار جديدى كه فضاى مجازى در اختيار مى گذارد، راهكارهايى جديد درباره موضوعاتى همچون دخالت در فضاهاى تاريخى كه همواره حساسيتهاى خاص خود را مى طلبد تعريف نمايند. به مدد طلبيدن اساتيد، پژوهشگران و دانشجويان علاقه مند به فعاليت در حوزه باغ و باغ ايرانى به عنوان يكى از مكاتب پرمايه باغسازى در جهان، از طريق بخشهاى مختلفى كه براى كارگاه تعريف مى شوند از راهكارهاى اصلى فرا روى كارگاه مجازى براى مواجهه با باغهاى تاريخى ايرانى است. از آنجا كه از يك سو توجه به باغهاى تاريخى بدون حضور آنها در زندگى مردمان امروزى كارى بيهوده و بى معنى است و از ديگرسو كه مرمت، احيا و ساماندهى باغهاى تاريخى از جمله ابزارهاى مهم حيات باغ ها در زندگى امروزى است، مسأله «باززنده سازى باغ هاى تاريخى» در بخشى مجزا از سايت و مورد توجه واقع گرديده است. در اين بخش و در رابطه با موضوع مورد نظر بيانيه ها و ديدگاههاى جهانى درباره موضوع و نيز تجربيات انجام گرفته ايرانى و جهانى و همچنين نهادهاى دست اندركار معرفى مى گردند. ديگر بخش اصلى سايت، بخش «تازه ها» است كه علاوه بر اطلاع رسانى رويدادهاى مرتبط با موضوع سايت، وسيله ارتباطى پژوهشگران و دست اندركاران سايت با مخاطبان نيز خواهد بود. آخرين بخش اصلى سايت، بخش «درختان كهنسال» است، راه اندازى اين بخش به منظور معرفى درختان كهنسال و تاريخى كه بيشتر آنها در محدوده يك بناى تاريخى يا تاريخى مذهبى واقع شده اند، است. يكى ديگر از اهداف معرفى اين درختان توجه بيشتر به حفاظت و نگهدارى از اين درختان است. همانگونه كه قبلاً عنوان گرديد، اين سايت علاوه بر بخشهاى اصلى، داراى يك بخش جانبى (فرعى) نيز مى باشد كه شامل شاخه هاى «گالرى» ، «درباره ما» ، «تماس با ما» و «نقشه سايت» است. بخش «گالرى» به ارائه عكسهاى باغهاى تاريخى همراه با توضيحات آنها اختصاص دارد و سعى مى شود كه دائماً عكسهاى جديد در آن قرار گيرد. «درباره ما» به معرفى پژوهشگران ، برنامه ريزان و مشاوران سايت، گروه مطالعه و پژوهش باغ ايرانى و دفتر فنى موزه ها مى پردازد. اين بخش همچنين نگاهى به طرح معرفى و ساماندهى باغها، محوطه هاو مكانهاى تاريخى مى اندازد. در بخش «تماس با ما» ، علاقه مندان مى توانند با ارسال پست الكترونيكى، با دست اندركاران سايت ارتباط برقرار كنند. در آخرين قسمت از بخش جانبى سايت «نقشه سايت» (Site map ) قرار دارد. ساختار پوياى سايت اين مكان را فراهم مى آورد تا در آينده و بسته به نياز شاخه ها و بخشهاى ديگرى به آن اضافه گردد. پس بنويسيد www.persiangarden.ir؛ كليك كنيد... و اينك بهشت ايرانى.
|