يكشنبه ۱۰ آبان ۱۳۸۳ - ۱۶ رمضان ۱۴۲۵
Sun, Oct 31, 2004
گزارش
سال دهم - شماره ۲۹۵۸
sLogo.gif

PDF Edition
صفحه اول
سياسى
داخلى
سلام ايران
ديگه چه خبر؟
اجتماعى
بين الملل
گزارش
فرهنگ و انديشه
گزارش ويژه
فرهنگ و هنر
گفت و گو
ويژه ۱
ويژه ۲
ويژه ۳
ويژه ۴
ايران زمين
قيمت سكه و طلا
اقتصادى
حوادث
ورزشى
صفحه آخر
اوقات شرعى
مهرگان
آرشيو
به انگيزه برپايى دوازدهمين نمايشگاه بين المللى قرآن
سعيد پورزند
به انگيزه برپايى دوازدهمين نمايشگاه بين المللى قرآن
هويت يابى زير يك سقف
سعيد پورزند
188649.jpg
دو طاق نصرت روى خيابان حجاب و پلاكاردهايى با عنوان دوازدهمين نمايشگاه بين المللى قرآن كريم، علاقه مندان را به ساختمان كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان هدايت مى كند. نزديك در ورودى، اتوبوسهاى حامل دانش آموزان توقف كرده اند و صداهاى مختلفى به گوش مى رسد. نزديكتر كه مى شويد، نواهاى قرآنى و مداحى ها، هر رهگذرى را متوجه تراكت هاى تبليغاتى بر ديواره هاى فلزى مى كند. در پس ديوار و در محوطه باز كانون، در زير سايبانى، غرفه هاى متعددى از فعالان در عرصه تهيه و توزيع نرم افزارها و نوارهاى قرآنى، مداحى و... به چشم مى خورد.
عمده بازديد كنندگان، نسل جوان و دانش آموزان هستند كه اشتياق يادگيرى را در حضور پررنگ شان به خوبى مى توان نظاره گر بود. وارد ساختمان كه مى شوى، فضاى ديگرى حاكم مى شود، كتب قرآنى به زبانهاى مختلف از جمله روسى و انگليسى، موزه هاى داير شده متشكل از سكه هاى ضرب شده دوران مختلف، شمشيرهايى با آيات قرآنى، نسخ خطى، بازوبند و گردنبند نقره نگهدارنده قرآن، اثرهاى زيبا بر روى چوب و فلز و خيلى موارد ديگر كه هر بيننده اى را در فضايى كوچك و زير يك سقف به هويت گذشته اين سرزمين سوق مى دهد.
در بخش نرم افزارها۳۵ مؤسسه به ارائه ۳۵۰ نرم افزار مى پردازند. نمايشگاه امسال دربردارنده ۱۴ بخش اصلى بين الملل، نرم افزارهاى قرآنى، آثار و فعاليتهاى هنرى، آثار مكتوب، كودك و نوجوان، ناشران، بخش ويژه قرآن و انتظار، تكريم از خادمان قرآن، قرآن و سراى انديشه، جوانان، بانوان، دانشجويى، ماورا از دريچه سينما و عكس و بخش خاطرات قرآنى رزمندگان است. در همين حال به گفته محمدعلى شعاعى معاون فرهنگى وزير ارشاد و رئيس دوازدهمين نمايشگاه بين المللى قرآن كريم، پيام قرآن محور فرهنگى مسلمانان جهان تصور مى شود و همين پيام مى تواند موجب انسجام جهان اسلام و تقويت پايه هاى تمدن اسلامى باشد.
در نظر داشتن همين مهم، اذهان عمومى را متوجه پيوند هنر ايرانى ـ اسلامى مى كند كه به خوبى مى توان آن را لمس كرد. ضمن آن كه حضور محصولات مختلف كشورهاى ديگر در اين نمايشگاه جلب توجه مى كند، به ويژه آنكه در برخى موارد با محصولاتى از كشورهاى چين و كره مواجه مى شويم. نظير دستگاههاى حفظ قرآن كه توسط چين و كره ساخته شده و در ميان ويترينهايى به هم چسبيده، خودنمايى مى كند. قرار است در بخش بين المللى نمايشگاه كشورهايى مثل چين، روسيه، تركيه، هندوستان، عراق، سوريه، تونس، سودان و... حضور داشته باشند به اين ترتيب قرآن سهم بسزايى در نزديك سازى فرهنگهاى برخاسته از اين كشورها ايفا مى كند. شايان ذكر است همزمان با برپايى نمايشگاه مذكور كه تا پايان ماه مبارك رمضان ادامه مى يابد، برگزارى نمايشگاههايى نيز در كشورهاى كويت، قطر، بنگلادش، تايلند، جمهورى آذربايجان، روسيه، پاكستان، لبنان، آلبانى، آلمان، سودان، سوريه، انگلستان و كانادا مد نظر است كه اين خود يك حركت بين المللى محسوب مى شود.
حال و هواى بازديد كنندگان
اينجا بچه ها شاداب به نظر مى رسند و در عين بازديد از نمايشگاه هم مى توانند پاى دستگاههاى رايانه اى بنيشنند و هم تفريح كنند، ضمن آنكه معلوماتى جديد را كسب مى كنند. پوشش دخترها جداى از دانش آموزان كه با لباسهاى متحدالشكل آمده اند، متفاوت است و فراخور سليقه هايشان؛ مانتو و چادر، چادر عربى هم به چشم مى آيد. دانشجويان بازديد كننده هم زياد هستند.
محمد صحفى معاون مطبوعاتى وزير ارشاد كه مى آيد، چندين نفر به سرعت پشت سر وى به داخل بخشى كه براى مصاحبه مطبوعاتى در نظر گرفته شده، مى روند و از پست شيشه هاى در ورودى اين بخش مى شد چهره هايى را كه انتظار مى كشيدند، تا صحبتهاى وى را گوش كنند و بخشى از صفحات فرهنگى روزنامه ها را به مصاحبه وى اختصاص دهند، ديد.
شايد عجيب به نظر برسد اما پيدا كردن مديران بخش ها براى دريافت اظهارنظرهايشان قدرى مشكل و شايد ناممكن مى نمايد. حسين پور مدير اجرايى نمايشگاه علاقه اى به مصاحبه نشان نمى دهد.
نگاهى به دفتر بازديدكنندگان و پيام هايى كه نوشته اند نيز براى آگاهى از نظرات آنان بد نيست. يك امضا با عنوان گروه ورزشى واليبال اين پيام را بر جاى گذاشته است: «نمايشگاه فوق العاده عالى بود بخصوص تابلوهاى هنرمندان گرامى»، فرد ديگرى به نام اسكندرى نوشته است: «نمايشگاه بسيار جذاب و عالى بود... همچنين بخش هنرى كه تابلوى صحراى كربلا هر بيننده اى را به خود جذب مى كند.» نام فاميل يك نفر هم ناخوانا است اما اسم كوچك وى محمدصادق است؛ «از اينكه توانستيد با كوشش و زحمات فراوان در خلق اين تابلو و اين اثر بى نظير اقدام كنيد، از نظر اينجانب يك شاهكار به وجود آورده ايد.
اين دفتر، در محلى واقع شده كه پر از تابلوهاى مختلف است و درست روبروى در ورودى اين بخش يك تابلو معرق چوب بر گرفته از اثر عصر عاشورا (استاد محمود فرشچيان) به چشم مى خورد. ابعاد آن شش در چهار متر است و داراى شش قسمت مجزا و قابل اتصال است. در اين اثر كه توسط محمد توانا و همكارانش ساخته شده، صد و يك هزار و ۲۵۰ قطعه از ۳۰ نوع چوب مثل گردو، نارنج، شمشاد، عناب و افرا به كار رفته و مدت زمان صرف شده براى پديد آوردن آن ۲۶ هزار و ۸۵۰ ساعت در مدت ۲۴ ماه بوده است.
محمد توانا با يك اثر ديگر در گوشه سالن و كنار تابلوى خود، مشغول فعاليت است. وى درباره اين نمايشگاه مى گويد: از نظر فضا اين نمايشگاه نسبت به نمايشگاه سال قبل افزايش چشمگيرى داشته و ازنظر كيفى بهتر بوده است. به طورى كه كارهاى هنرى و خطى به نمايش گذاشته شده وبيشتر كارها حجمى و سنتى است. اما از نظر تعداد مراجعه كنندگان به نظر مى رسد كه تعداد بازديدها كمتر شده، حال ممكن است علت آن تبليغات كمتر باشد و شايد هم چون اوايل شروع به كار نمايشگاه است، اينطور جلوه مى كند. اما سال قبل شلوغ تر بود.
188637.jpg
وى در بيان علت اين امر مى گويد: «يكى از دلايل آن ممكن است برنامه هاى متنوع تر در سال گذشته باشد مثل جشن رمضان.» به گفته توانا تابلو معرق كارى شده عصر عاشورا را كه براى اولين بار است در نمايشگاه شركت داده شده به مقام معظم رهبرى هديه شده بود كه ايشان هم آن را به آستان قدس هديه كرده اند. عشق و علاقه به ائمه اطهار، توانا و همكارانش را به خلق اين اثر سوق داد كه بعد از ۹ ماه مسؤولان سپاه او را در اتمام اين اثر يارى كردند. شايد به همين خاطر است كه يك پلاكارد با زمينه سبزرنگ بر گوشه اين تابلو بزرگ و زيبا خودنمايى مى كند؛ «بنياد قرآن و عترت سپاه افتخار دارد برادر پاسدار استاد محمد توانا اثر بزرگ و ملى تابلوى عصر عاشورا را خلق كرده است.»
وى در خصوص تأثيرگذارى اين نمايشگاه بر نسل جوان مى گويد: معتقدم با يك كار خوب هنرى حتى يك خط خوب، يك تذهيب خوب و يك هنر سنتى قرآنى بيشتر مى توان حق را نماياند و اين همان تأثيرى است كه در بيننده باقى مى ماند و باعث تفكر بيشتر و در نهايت سوق او به اين كارها خواهد شد. ديدن اين نوع اثرها براى حاوى نوعى جذابيت وحظ بصرى است.
عبداللهى دست اندركار يكى از غرفه ها است. وى درباره ميزان استقبال مردم مى گويد: استقبال خوبى انجام شده و در جايى كه ما مستقر شده ايم (سالن اصلى) مراجعه كننده زياد است. مشكلى كه در اين نمايشگاه وجود دارد اين است كه هر چند حدود يك هفته از شروع آن گذشته اما در همين حال، غرفه ها را جابه جا مى كنند. در واقع برنامه ريزى درستى در متمركز كردن غرفه ها نيست. حتى با آنكه چهار پنج روز از مراسم افتتاحيه مى گذرد، هنوز بعضى از غرفه ها چيده نشده اند.
وى مى افزايد: با اين همه كارهاى متنوعى كه صورت گرفته نظير منبت كارى، مشبك كارى و ... باعث جذابيت نمايشگاه در هر سطحى، در هر قشرى و در هر سنى شده است.
روانشناسى مذهب
طى ساليان اخير گرايش روز افزون به مذهب، باعث پديد آمدن سؤالات زيادى در حوزه هاى مختلف علوم شده است. علم روانشناسى نيز جدا از اين تأثيرات نبوده وسعى كرده است در ارتباط با گرايشات نوين به مذهب، پاسخهاى مناسبى را ارائه بدهد گرچه هنوز اين پاسخها درباره رابطه مذهب با انسان است و به موارد و جنبه هاى گوناگون معطوف مى گردد.
اينكه تصور افراد از خدا چگونه است؟ كودكان و بزرگسالان از خداوند چه تصويرى دارند و اين تصور در زندگى آنان چه نقش و اهميتى را دارا است؟ ارتباط بين مسائل و موضوعات مختلف انسان با مذهب به چه صورت است؟ ايمان مذهبى در تكوين شخصيت انسانى چگونه عمل مى كند؟ افراد مذهبى چه تفاوتهايى با افراد غير مذهبى در كردار و رفتار فردى و اجتماعى دارند؟ و هزاران سؤال كه روانشناسان با آن روبه رو هستند و خواهان پاسخگويى به اين سؤالات هستند.
ارتباط غير كلامى
اكنون ثابت شده است كه هيجان، ابتدا با علائم غير كلامى به ويژه در حالات چهره و نوع صدا ظاهر مى شود. عقايد و احساسات مذهبى كه به طور غير كلامى از طريق موسيقى، تاريكى، روشنايى، خشم و حركات بدن بيان مى شوند و در تمام مذاهب يكسان است و برخى از آنها عموميت دارند. بسيارى از موسيقى هاى مذهبى تركيب خاصى از هيجانها مى باشند. آثار مذهبى باخ نمونه اى از اين هيجان لذتبخش است.
موسيقى به عنوان «زبان هيجانها» تعريف مى شود. خواندن سرود مذهبى نوعى فعاليت گسترده مذهبى و گروهى است. سرود مذهبى تركيبى از آهنگ غير كلامى و واژه هايى است كه عقايد مذهبى را در قالب شعر بيان ميكند.
تفاوتهاى جنسى
يكى از بهترين يافته هاى روانشناسى در دنياى مسيحى حاكى است زنان بيش از مردان مذهبى اند و تحقيقات بسيارى پيرامون تفاوتهاى جنسى صورت گرفته است. گرچه در اين مورد توضيحات بسيار كمى ارائه شده. زنان به طور كلى هيجانها و احساسات و علائم غير كلامى را بيشتر نشان مى دهند. روابطشان با يكديگر در جمع خانواده و دوستان صميمى تر است. علاوه بر اين زنان بيشتر از مردان براى سلامتى و خوشبختى همسرانشان تلاش مى كنند. اما اين نتايج نبايد نظر ما را منحرف كند. شايد بتوان دلايل ذيل را در اين باره مطرح كرد: زنان از طريق وظايف و نقشهاى پرورشى، اجتماعى مى شوند و از جهت زيست شناختى آمادگى بيشترى را براى مراقبت از خانواده و فرزندان دارند. اين مسأله نقش مهمى در گرايش آنان به خدا و مذهب، به عنوان نيرويى كه مى تواند در حفظ و تضمين سلامت روحى و اخلاقى و انسجام خانواده مؤثر باشد دارد.
مهارتهاى اجتماعى
در حالى كه اكثر مذاهب به پيروان خود آموزش مى دهند كه همسايه خود را دوست داشته باشند، اما اين مسأله به دليل ابعاد گسترده اى كه دارد، نيازمند قواعد اجتماعى ديگرى نيز مى باشد. براى مثال يك بيمارستان روانى در آلمان تعدادى راهبه را به عنوان پرستار به بخش اسكيزوفرنى معرفى كرد. راهبه ها آنچنان مورد علاقه بيماران بودند كه حالشان روبه وخامت گذاشت و مدت بسترى شدن آنها افزايش يافت. در زمينه مؤثرترين مهارتهايى اجتماعى جهت انجام وظايف متفاوت در مكانهاى مختلف تحقيقاتى به عمل آمده و در اين باره اطلاعاتى به تفصيل ارائه شده است. همانطور كه مهارتهاى پزشكى براى پزشك مجرب ضرورى است؛ پرستار، معلم و والدين خوب نيز به مهارتهاى اجتماعى نياز دارند. هر كسى كه در صدد دوست داشتن همسايه خود برمى آيد، بايد از مهارتهاى اجتماعى برخوردار باشد. نگرش مثبت مذهبى چه تفاوتهايى ايجاد مى كند؟ چنين نگرشى موجب مى شود كه فرد بيشتر نگران وضعيت ديگران باشد و با استفاده از مهارتهاى سودمند به آنان كمك كند. بسيارى از تحقيقات اخير نشان مى دهد كه اين حمايت اجتماعى فوايد بسيارى در بر دارد، از جمله سلامت روان، سعادت و طول عمر. چنين حمايتى شامل كمك به ديگران، گوش دادن به مشكلات ديگران، پند و اندرز دادن و گردآورى افراد در يك گروه اجتماعى است.


|   شناسنامه   |   آرشيو   |