دو طاق نصرت روى خيابان حجاب و پلاكاردهايى با عنوان دوازدهمين نمايشگاه بين المللى قرآن كريم، علاقه مندان را به ساختمان كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان هدايت مى كند. نزديك در ورودى، اتوبوسهاى حامل دانش آموزان توقف كرده اند و صداهاى مختلفى به گوش مى رسد. نزديكتر كه مى شويد، نواهاى قرآنى و مداحى ها، هر رهگذرى را متوجه تراكت هاى تبليغاتى بر ديواره هاى فلزى مى كند. در پس ديوار و در محوطه باز كانون، در زير سايبانى، غرفه هاى متعددى از فعالان در عرصه تهيه و توزيع نرم افزارها و نوارهاى قرآنى، مداحى و... به چشم مى خورد.
عمده بازديد كنندگان، نسل جوان و دانش آموزان هستند كه اشتياق يادگيرى را در حضور پررنگ شان به خوبى مى توان نظاره گر بود. وارد ساختمان كه مى شوى، فضاى ديگرى حاكم مى شود، كتب قرآنى به زبانهاى مختلف از جمله روسى و انگليسى، موزه هاى داير شده متشكل از سكه هاى ضرب شده دوران مختلف، شمشيرهايى با آيات قرآنى، نسخ خطى، بازوبند و گردنبند نقره نگهدارنده قرآن، اثرهاى زيبا بر روى چوب و فلز و خيلى موارد ديگر كه هر بيننده اى را در فضايى كوچك و زير يك سقف به هويت گذشته اين سرزمين سوق مى دهد.
در بخش نرم افزارها۳۵ مؤسسه به ارائه ۳۵۰ نرم افزار مى پردازند. نمايشگاه امسال دربردارنده ۱۴ بخش اصلى بين الملل، نرم افزارهاى قرآنى، آثار و فعاليتهاى هنرى، آثار مكتوب، كودك و نوجوان، ناشران، بخش ويژه قرآن و انتظار، تكريم از خادمان قرآن، قرآن و سراى انديشه، جوانان، بانوان، دانشجويى، ماورا از دريچه سينما و عكس و بخش خاطرات قرآنى رزمندگان است. در همين حال به گفته محمدعلى شعاعى معاون فرهنگى وزير ارشاد و رئيس دوازدهمين نمايشگاه بين المللى قرآن كريم، پيام قرآن محور فرهنگى مسلمانان جهان تصور مى شود و همين پيام مى تواند موجب انسجام جهان اسلام و تقويت پايه هاى تمدن اسلامى باشد.
در نظر داشتن همين مهم، اذهان عمومى را متوجه پيوند هنر ايرانى ـ اسلامى مى كند كه به خوبى مى توان آن را لمس كرد. ضمن آن كه حضور محصولات مختلف كشورهاى ديگر در اين نمايشگاه جلب توجه مى كند، به ويژه آنكه در برخى موارد با محصولاتى از كشورهاى چين و كره مواجه مى شويم. نظير دستگاههاى حفظ قرآن كه توسط چين و كره ساخته شده و در ميان ويترينهايى به هم چسبيده، خودنمايى مى كند. قرار است در بخش بين المللى نمايشگاه كشورهايى مثل چين، روسيه، تركيه، هندوستان، عراق، سوريه، تونس، سودان و... حضور داشته باشند به اين ترتيب قرآن سهم بسزايى در نزديك سازى فرهنگهاى برخاسته از اين كشورها ايفا مى كند. شايان ذكر است همزمان با برپايى نمايشگاه مذكور كه تا پايان ماه مبارك رمضان ادامه مى يابد، برگزارى نمايشگاههايى نيز در كشورهاى كويت، قطر، بنگلادش، تايلند، جمهورى آذربايجان، روسيه، پاكستان، لبنان، آلبانى، آلمان، سودان، سوريه، انگلستان و كانادا مد نظر است كه اين خود يك حركت بين المللى محسوب مى شود.
حال و هواى بازديد كنندگان
اينجا بچه ها شاداب به نظر مى رسند و در عين بازديد از نمايشگاه هم مى توانند پاى دستگاههاى رايانه اى بنيشنند و هم تفريح كنند، ضمن آنكه معلوماتى جديد را كسب مى كنند. پوشش دخترها جداى از دانش آموزان كه با لباسهاى متحدالشكل آمده اند، متفاوت است و فراخور سليقه هايشان؛ مانتو و چادر، چادر عربى هم به چشم مى آيد. دانشجويان بازديد كننده هم زياد هستند.
محمد صحفى معاون مطبوعاتى وزير ارشاد كه مى آيد، چندين نفر به سرعت پشت سر وى به داخل بخشى كه براى مصاحبه مطبوعاتى در نظر گرفته شده، مى روند و از پست شيشه هاى در ورودى اين بخش مى شد چهره هايى را كه انتظار مى كشيدند، تا صحبتهاى وى را گوش كنند و بخشى از صفحات فرهنگى روزنامه ها را به مصاحبه وى اختصاص دهند، ديد.
شايد عجيب به نظر برسد اما پيدا كردن مديران بخش ها براى دريافت اظهارنظرهايشان قدرى مشكل و شايد ناممكن مى نمايد. حسين پور مدير اجرايى نمايشگاه علاقه اى به مصاحبه نشان نمى دهد.
نگاهى به دفتر بازديدكنندگان و پيام هايى كه نوشته اند نيز براى آگاهى از نظرات آنان بد نيست. يك امضا با عنوان گروه ورزشى واليبال اين پيام را بر جاى گذاشته است: «نمايشگاه فوق العاده عالى بود بخصوص تابلوهاى هنرمندان گرامى»، فرد ديگرى به نام اسكندرى نوشته است: «نمايشگاه بسيار جذاب و عالى بود... همچنين بخش هنرى كه تابلوى صحراى كربلا هر بيننده اى را به خود جذب مى كند.» نام فاميل يك نفر هم ناخوانا است اما اسم كوچك وى محمدصادق است؛ «از اينكه توانستيد با كوشش و زحمات فراوان در خلق اين تابلو و اين اثر بى نظير اقدام كنيد، از نظر اينجانب يك شاهكار به وجود آورده ايد.
اين دفتر، در محلى واقع شده كه پر از تابلوهاى مختلف است و درست روبروى در ورودى اين بخش يك تابلو معرق چوب بر گرفته از اثر عصر عاشورا (استاد محمود فرشچيان) به چشم مى خورد. ابعاد آن شش در چهار متر است و داراى شش قسمت مجزا و قابل اتصال است. در اين اثر كه توسط محمد توانا و همكارانش ساخته شده، صد و يك هزار و ۲۵۰ قطعه از ۳۰ نوع چوب مثل گردو، نارنج، شمشاد، عناب و افرا به كار رفته و مدت زمان صرف شده براى پديد آوردن آن ۲۶ هزار و ۸۵۰ ساعت در مدت ۲۴ ماه بوده است.
محمد توانا با يك اثر ديگر در گوشه سالن و كنار تابلوى خود، مشغول فعاليت است. وى درباره اين نمايشگاه مى گويد: از نظر فضا اين نمايشگاه نسبت به نمايشگاه سال قبل افزايش چشمگيرى داشته و ازنظر كيفى بهتر بوده است. به طورى كه كارهاى هنرى و خطى به نمايش گذاشته شده وبيشتر كارها حجمى و سنتى است. اما از نظر تعداد مراجعه كنندگان به نظر مى رسد كه تعداد بازديدها كمتر شده، حال ممكن است علت آن تبليغات كمتر باشد و شايد هم چون اوايل شروع به كار نمايشگاه است، اينطور جلوه مى كند. اما سال قبل شلوغ تر بود.
|
|
|
وى در بيان علت اين امر مى گويد: «يكى از دلايل آن ممكن است برنامه هاى متنوع تر در سال گذشته باشد مثل جشن رمضان.» به گفته توانا تابلو معرق كارى شده عصر عاشورا را كه براى اولين بار است در نمايشگاه شركت داده شده به مقام معظم رهبرى هديه شده بود كه ايشان هم آن را به آستان قدس هديه كرده اند. عشق و علاقه به ائمه اطهار، توانا و همكارانش را به خلق اين اثر سوق داد كه بعد از ۹ ماه مسؤولان سپاه او را در اتمام اين اثر يارى كردند. شايد به همين خاطر است كه يك پلاكارد با زمينه سبزرنگ بر گوشه اين تابلو بزرگ و زيبا خودنمايى مى كند؛ «بنياد قرآن و عترت سپاه افتخار دارد برادر پاسدار استاد محمد توانا اثر بزرگ و ملى تابلوى عصر عاشورا را خلق كرده است.»
وى در خصوص تأثيرگذارى اين نمايشگاه بر نسل جوان مى گويد: معتقدم با يك كار خوب هنرى حتى يك خط خوب، يك تذهيب خوب و يك هنر سنتى قرآنى بيشتر مى توان حق را نماياند و اين همان تأثيرى است كه در بيننده باقى مى ماند و باعث تفكر بيشتر و در نهايت سوق او به اين كارها خواهد شد. ديدن اين نوع اثرها براى حاوى نوعى جذابيت وحظ بصرى است.
عبداللهى دست اندركار يكى از غرفه ها است. وى درباره ميزان استقبال مردم مى گويد: استقبال خوبى انجام شده و در جايى كه ما مستقر شده ايم (سالن اصلى) مراجعه كننده زياد است. مشكلى كه در اين نمايشگاه وجود دارد اين است كه هر چند حدود يك هفته از شروع آن گذشته اما در همين حال، غرفه ها را جابه جا مى كنند. در واقع برنامه ريزى درستى در متمركز كردن غرفه ها نيست. حتى با آنكه چهار پنج روز از مراسم افتتاحيه مى گذرد، هنوز بعضى از غرفه ها چيده نشده اند.
وى مى افزايد: با اين همه كارهاى متنوعى كه صورت گرفته نظير منبت كارى، مشبك كارى و ... باعث جذابيت نمايشگاه در هر سطحى، در هر قشرى و در هر سنى شده است.