حامد فرمند

مسير حركت تله كابين طاق بستان تغيير كرد و نقشه جديدى كه حاوى اين تغييرات باشد، تهيه و به مسؤولين سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى ارائه شد. اماكارشناسان اين سازمان ، هنوز پاسخ اين سؤال را كه آيا باز هم سيم و كابين هاى تله كابين از محوطه طاق ها ديده مى شود يا نه، نيافته اند. به نظر مى رسد در صورتى كه پاسخ اين سؤال نيز داده شود، تنها نظر شخصى كارشناسان بوده است، نه پاسخى قطعى به موارد مشابه.
احداث تله كابين در محوطه تاريخى طاق بستان كرمانشاه از اواخر سال گذشته، به دليل مخالفت سازمان ميراث فرهنگى متوقف ماند. در حالى كه ايستگاه اول تله كابين در پارك غربى طاق بستان ايجاد شده بود، مخالفت سازمان، تنها مى توانست مسير عبور كابين ها را تغيير دهد.
«محمدحسن محبعلى»، معاون وقت حفظ و احياى سازمان ميراث فرهنگى، پس از بازديد از منطقه و مطالعه نقشه مسير عبور تله كابين، شكسته شدن حريم منظرى و آسمانى طاق ها يعنى عبور سيم و كابين ها از آسمان آبى طاق بستان را پيش بينى كرد. وى در نامه اى رسمى به مسؤولين پروژه تله كابين طاق بستان متذكر شد: «سازمان ميراث فرهنگى كشور با احداث تله كابين مخالفتى ندارد: اما پيشنهاد مى كند تا در صورت امكان، اين قطب گردشگرى به نقطه ديگرى از شهر يا استان كرمانشاه منتقل شود. اما در صورتى كه مسؤولين پروژه بر احداث تله كابين در همين مكان اصرار دارند، محل ايستگاه هاى اول، دوم و سوم آن را تغيير دهيد.» وى به ضميمه اين نامه، پيشنهادات خود براى تغيير مسير تله كابين را هم ارائه داد.
ايستگاه اول تله كابين با صرف حدود ۵۰۰ميليون تومان در محوطه پارك ضلع غربى طاق هاى ساسانى، از مدتها قبل احداث شده بود. تغيير كاربرى اين محوطه از فضاى سبز به ادارى، جهت ايجاد ساختمانهاى ادارى، نگهبانى و تأسيسات ايستگاه اول تله كابين در جلسه كميسيون ماده پنج به تاريخ ۲۷ بهمن ماه سال ۱۳۸۲ به تصويب اعضاى كميسيون از جمله اداره كل ميراث فرهنگى استان كرمانشاه رسيده بود. هرگونه مخالفت وى با اين موضوع مى توانست از ابتدا، ايجاد يك قطب گردشگرى در كنار قطب ميراث فرهنگى را مانع شود.
«اسدالله بيرانوند» ، رئيس وقت اداره ميراث فرهنگى كرمانشاه و مديركل فعلى اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى اين استان، آن جلسه از كميسيون ماده پنج را كه به طور كلى براى ايجادهر نوع تغيير كاربرى دركليه زمين ها و محوطه هاى استان تشكيل مى شود، اين چنين شرح مى دهد: «در آن جلسه، تنها ايجاد ساختمان مربوط به ايستگاه اول مطرح بود، گرچه ما با ايجاد تله كابين در آن منطقه مخالف بوديم، اما با اين موضوع مخالفتى نكرديم. آنچه هم اكنون مورد اعتراض ماست، مسير حركت تله كابين است.» اماازابتدا امكان بررسى نقشه مسير تله كابين و تصميم گيرى جدى تر در زمينه احداث يا عدم احداث تله كابين در آن منطقه وجود داشت.
ادغام دوسازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى نيز كه از اوايل خردادماه جارى رسميت پيدا كرد، تنها روند پيگيريهاى مربوط به احداث تله كابين را كندتر كرد، تا آنجا كه مجتبى نيك كردار، معاون عمرانى استاندارى كرمانشاه، اظهارنظر كرد: «جلوگيرى از اجراى طرح تله كابين طاق بستان كه مى تواند بازديدكننده هاى بيشترى را ديدن آثار تاريخى منطقه جذب كند، راه حل مناسبى براى حفاظت از آثار تاريخى نيست. بايد پاسخ داد كه ساخت تله كابين چه صدمه اى به طاق بستان وارد مى كند؟ پايه هاى ايستگاه اول تله كابين، هيچ اثر نامطلوبى بر گورستان پارتى موجود در بخش غربى طاق ها نمى گذارند. كابين ها و سيم هاى تله كابين هم تنها از بيرون محوطه تاريخى طاق بستان قابل ديدن هستند. بايد پرسيد ديده شدن گوشه اى از سيم ها و كابين هاى شكيل تله كابين چه آسيبى به اين اثر مهم تاريخى مى گذرد؟
پس از آن بود كه استاندار كرمانشاه طى نامه اى به رئيس سازمان تازه تأسيس ميراث فرهنگى و گردشگرى، ضمن اشاره به جلب نظر ساير ارگانهاى ذيربط، از وى خواست تا در هزينه ۲۷۰۰يورويى ايجاد اين امكان گردشگرى با استاندارى همكارى كند. سيدحسين مرعشى، رئيس سازمان نيز از معاون امور توسعه و تجهيز منابع خود خواست تا» به شرط رعايت حريم ميراث فرهنگى «، از سهميه ارزى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى، اعتبار مورد نياز ساخت تله كابين طاق بستان را تأمين نمايد. اين نامه كه در ابتدا تأييديه احداث تله كابين به شمار مى رفت، قيد تازه اى بود براى اقدامات بعدى مسؤولان پروژه، پيش از اين قرار بود سازمان ميراث فرهنگى كشور به استعلام بانك صادرات به عنوان تضمين كننده مالى پروژه پاسخ دهد كه آيا احداث اين ته كابين با ضوابط آن سازمان همخوانى دارد؟ اما از اين پس سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى به عنوان تأمين كننده بخشى از نياز مالى پروژه، حق بيشترى براى اظهارنظر خود قايل شد.
« على هاشمى »، معاون توسعه و تجهيز منابع سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى اولين شرط سازمان براى تخصيص وام از محل اعتبارات ارزى يا به صورت فاينانس را تأمين نظر كاشناسان فنى سازمان مطرح كرد. وى شرط دوم را ارايه طرح توجيهى پروژه از لحاظ گردشگرى و اقتصادى ذكر كرد.
گرچه طرح توجيهى پروژه به دليل عدم اطلاع رسانى شفاف، هيچ گاه از سوى مسؤولان تله كابين طاق بستان ارايه نشد، اما آنچه موجود است نيز اطلاعات كاملى در خصوص علت انتخاب محل تله كابين، فعاليت ها و خدمات گردشگرى در نظر گرفته شده درهر ايستگاه و چگونگى محاسبه درآمد در اختيار قرار نمى دهد. با اين حال مديران و معاونين سازمان ميراث فرهنگى وگردشگرى به صورت ضمنى اعلام كردند در صورت موافقت كارشناسان فنى سازمان، با طرح مخالفتى نخواهند كرد. اما هنوز پس از گذشت بيش از يك ماه از ارائه نقشه جديد مسير عبور كابين ها از سوى مديران تله كابين طاق بستان، كارشناسان معاونت فنى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى هنوز نتوانسته اند مشخص كنند مطابق اين نقشه آيا باز هم حريم منظرى و آسمانى طاق بستان شكسته مى شود يا نه. آنها بدون ارايه نظر مسخص، بر عقيده نخستين خود پافشارى مى كنند وحرفهايى را تكرار مى كنند كه بيش از اين در نامه هاى رسمى بين مسؤولان سازمان و مديران استان كرمانشاه رد و بدل شده است.
براساس نقشه جديد مسير عبور تله كابين طاق بستان، فاصله ايستگاه دوم آن تا طاق هاى ساسانى كه پيش از اين، محل مناقشه بود، ۴۵۰متر و اختلاف ارتفاع آن با اين آثار ۳۶۶متر پيش بينى شده است. به عنوان آخرين اقدام عملى از سوى مسؤولان سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى، معاون حفاظت فنى سازمان، همراه با تعداد ديگرى از كارشناسان ومسؤولان سازمان، اوايل آبان از طاق بستان بازديد كردند. اما هنوز هيچ كس نمى داند نظر قطعى اين كارشناسان درباره عبور يا عدم عبور سيم و كابين هاى تله كابين طاق بستان از آسمان اين منطقه چيست.هر چه زمان مى گذرد توجيه اقتصادى طرح نيز كه از سا۱۳۷۹ آغاز شده و بهره بردارى از آن در سال۱۳۸۱ در نظر گرفته شده بود، غيرواقعى تر مى شود. اين طرح قصد دارد گردشگران بيشترى را به محوطه اى كه سنگ نگاره هايى از سده ششم و هفتم ميلادى يعنى دوره ساسانى و قرن۱۲ هجرى قمرى يعنى دوره قاجار را شامل مى شود جذب كنند.محوطه تاريخى طاق بستان، در دامنه كوهى به همين نام دركنار چشمه اى در شمال شرقى حاشيه شهر كرمانشاه قرار دارد. اكنون پس از حدود ۱۷۰۰سال، كارشناسان نمى دانند آنچه به عنوان تسهيلات جذب گردشگر به اين منطقه مى افزايند، خدشه اى به هويت آنها وارد مى كند يا نه؟






توضيح
در پى چاپ گزارشى با عنوان «پارك - موزه در جايى كه هوشنگ آتش افروخت» در صفحه ميراث فرهنگى مورخ ۸۳‎/۷‎/۸ آقاى فرشيد خداداديان با ارسال نمابرى به دفتر روزنامه اعلام داشتند كه ارائه طرح ايجاد پارك موزه در محوطه تاريخى سرمسجد به شوراى شهر مسجد سليمان به صورت شخصى و غيرتشكيلاتى از سوى ايشان صورت پذيرفته است و نامبرده عضو انجمن دوستداران ميراث فرهنگى مسجد سليمان نيست.