گروه سياسى ـ جواد دليرى:

انتخابات بهار آينده ايران حداقل از يك حيث، استثناء است. «كثرت داوطلبان احتمالى» انتخابات رياست جمهورى دوره نهم را متفاوت از هشت دوره انتخابات قبلى كرده است. طبق آخرين اخبار دريافتى ، جناحهاى اصلى وتأثيرگذار تا پايان آذرماه و اوايل دى ماه نامزد اصلى خود را معرفى خواهند كرد اما تاكنون كثرت داوطلبان روند تصميم گيرى رهبران احزاب و جناحها را دشوار كرده است.
در حالى كه انتظار مى رفت اين بار احزاب پروژه كسب كرسى رياست جمهورى آينده را با برنامه و انديشه نو دنبال كنند اما اين بار هم «شخصيت ها» تأثيرى شگرف تر از خود «احزاب» و «برنامه ها» بر انتخابات گذاشته اند. غلامعلى حدادعادل، على لاريجانى، على اكبر ولايتى، محمود احمدى نژاد، اكبر هاشمى رفسنجانى ، مهدى كروبى و مصطفى معين تاكنون از جمله نامزدان مطرح واصلى انتخابات نهم هستند. بر همين اساس،حول اين شخصيت ، سه جبهه سياسى و حزبى شكل گرفته است.
> جبهه نخست، اصلاح طلبان ـ فعال اما نگران
گروههاى ۱۸گانه اصلاح طلب جبهه دوم خرداد وقتى ميرحسين موسوى را به عنوان نخستين كانديداى اصلاح طلبان براى انتخابات آينده رياست جمهورى واردعرصه ساختند از چنان وفاق و انسجامى برخوردار بودندكه معادلات جناح رقيب را به يك باره به هم ريختند.
به گونه اى كه راستگرايان ابتدا ترجيح دادند در مقابل اين انسجام قاطع گروههاى دوم خرداد سكوت كرده و سپس براى انصراف ميرحسين موسوى برنامه هايى را تدارك ببينند تا شايد به تعبير خود اصلاح طلبان ضرب شستى به ميرحسين موسوى نشان دهند. به هر تقدير هيچ يك از گروههاى دوم خردادى از مذاكره و رايزنى ميرحسين موسوى دريغ نكردند اما ديرى نپاييد كه امتناع ميرحسين موسوى از حضور در انتخابات انسجام گروههاى دوم خردادى را در هاله اى از ابهام فرو برد. پس از اين سران جبهه به شور نشستند و در جلساتى ، اعضاى شوراى مركزى تمامى گروههاى ۱۸ گانه جبهه دوم خرداد را گردآوردند تا مبادا اتحاد و همدلى به وجود آمده در جريان معرفى ميرحسين موسوى مخدوش شود. اما اين استراتژى نامزد دو واحد چندان دوام نياورد، ابتدا عضوى از جبهه مشاركت و سازمان مجاهدين انقلاب مصطفى معين را به عنوان كانديداى رياست جمهورى مطرح كردند . على اكبر محتشمى پور سخن از كانديداتورى مهدى كروبى از سوى مجمع روحانيون مبارز به ميان آورد . كارگزاران سازندگى و حزب اسلامى كار نيز بركانديداتورى اكبر هاشمى رفسنجانى پاى فشردند.
هرچند تلاشها براى حفظ وحدت رويه اصلاح طلبان و توافق آنها روى يك نامزد واحد ادامه دارد. اما با نيامدن ميرحسين موسوى، اختلافات داخلى و شرايط محدود كننده اصلاح طلبان حداقل تاكنون مانع از اجماع نظر آنها بر انتخاب يك كانديداى مشترك شده است. جبهه مشاركت وسازمان مجاهدين به عنوان بزرگترين ومؤثرترين شاخه هاى تشكيلات اصلاحات از مدت ها قبل مصطفى معين رانامزد خود براى انتخابات رياست جمهورى كرده اند. محمدرضا خاتمى دبيركل جبهه مشاركت مى گويد: «نظر رسمى مشاركت در زمان كنگره هفتم اعلام شده است و طبعاً ما رايزنى هايى با دكتر معين داشته ايم ولى تا زمان روشن نشدن وضعيت مهندس موسوى هم ما و هم آقاى معين اصرار داشتيم، هيچ كس به جاى ايشان معرفى نشود». رضا خاتمى دلايل رجوع حزب خود را به معين چنين بيان مى كند: «ما فكر مى كنيم دكتر معين كه وابسته به هيچ حزب و جريان سياسى خاصى درون دوم خرداد نيست، مى تواند محل اجماع و وفاق قرار گيرد. ايشان خصوصياتى دارد كه در كمتر كسى فعلاً پيدا مى شود. ما تلاش مى كنيم در اين موردبا گروههاى ديگر صحبت كنيم و البته اگر هر كس پيدا شود كه اين صفات و صفات شايسته ديگر را بيش از دكتر معين داشته باشد مى تواندموردوفاق همه از جمله ما قرار گيرد». مجمع روحانيون مبارز ديگر گروه مؤثر و مطرح جبهه اصلاحات است. مجمع روحانيون مبارز ابتدا در اقدامى كه از سوى راستگرايان«زود هنگام» نيز تلقى شد، اعلام كرد كه از نامزدى ميرحسين موسوى، حمايت مى كند. اما با انصراف ميرحسين موسوى گروههاى اصلاح طلب حامى مجمع روحانيون مبارز نيز اميدوارانه به آمدن مهدى كروبى اصرار ورزيدند، هرچند كروبى داراى رابطه اى صميمانه و قوى با اعضاى جبهه اصلاحات است ولى هنوز مشخص نيست كه تصميم انتخاباتى دبير كل ريش سفيد مجمع روحانيون چه خواهد بود.
به هر حال، آنچه از پى غيبت انتخاباتى مهندس محبوب دوم خرداد ، جبهه اصلاحات را در وضعيتى دشوار و موقعيتى مبهم قرار داد، گسترش دايره گزينه هاى موجود و ممكن بود. حال اگرچه گروههاى ۱۸ گانه جبهه دوم خرداد هنوزكانديداى مورد ائتلاف خودرا وارد عرصه سياسى و مطبوعاتى نساخته اند اما معرفى پراكنده كانديداهاى برخى از گروههاى اصلاح طلب از يك سو و عزم انتخاباتى طيف مقابل براى معرفى كانديداى واحد از سوى ديگر نشان مى دهد كه اصلاح طلبان يك بار ديگر مسيرى را طى مى كنند كه در صورت عدم شكل گيرى يك ائتلاف قاطع بايد پيش از ورود در ميدان رقابت كرسى رياست جمهورى آينده را واگذار شده فرض كنند، حداقل پيامد پراكندگى و تشتت نظر اصلاح طلبان در معرفى كانديداهاى رياست جمهورى اين خواهد شد كه بخشى از افكار عمومى براى ورود به عرصه غيرمنسجم انتخاباتى دچار ترديد خواهدشد و اين بار هم ترجيح خواهند داد بار ديگر منتخبان گذشته خود را تنها بگذارند. بدين ترتيب جبهه اصلاح طلبان، اكنون نه از فقر كانديداى مطرح نگران است كه چنانچه مصطفى معين يا مهدى كروبى يا شخصيت هاى تأثيرگذار ديگرى را در آستين خود دارد و نه از عدم اقبال مردم انديشناك است. چنانكه وقتى منسجم و به دور از تك روى و البته با برنامه در صحنه رقابت وارد شود رابطه آنان و انتخاب كنندگان ديروزشان (مردم) ترميم خواهد يافت. با اين حال، آنچه جبهه اصلاحات را بيش از هرچيز ديگر نگران كرده است عملكرد نهادهاى نظارتى است . خوف از رد صلاحيت ها معضلى است كه تمام برنامه ريزى هاى آنها را با مشكل مواجه كرده و آنها را مجبور مى كند كه با احتياط جلو بروند. بدين ترتيب ، اگر اصلاح طلبان در روزهاى آتى بار ديگر منسجم شوند و يك كانديداى مشترك معرفى كنند شايد بتوانند هم جلوى رد صلاحيت احتمالى را بگيرند و هم شانس پيروزى خود در انتخابات آينده را افزايش دهند.
> جبهه دوم، اصولگرايان ـ سمفونى ناموزون
در اردوى راستگرايان، افراد زيادى هستند كه مى خواهند شانس خودرا در ميدان رقابت انتخاباتى بيازمايند ، لذا شمار چهره هاى مطرح براى رياست جمهورى در جبهه راستگرايان بيش از اصلاح طلبان است. رقم كانديداهاى آنان به حدى بوده كه حتى على اكبر ناطق نورى رئيس شوراى هماهنگى نيروهاى انقلاب اسلامى مدتى پيش به زبان سرزنش اعلام داشت كه بهتر است افراد احساس تكليف نكرده و وارد صحنه نشوند زيرا اين جبهه بايد برسر يك كانديدا به اتفاق نظر برسد. اكنون در اردوگاه راستگرايان ازعلى اكبر ولايتى، محموداحمدى نژاد، على لاريجانى، غلامعلى حدادعادل به عنوان مهمترين چهره هاى اصلى اين جناح نام برده مى شود كه رقابت نزديكترى براى تبديل شدن به كانديداى مشترك دارند. البته از افرادى چون احمدتوكلى، عبدالله جاسبى، محسن رضايى، سيدرضا زواره اى نيز به عنوان كانديداهاى احتمالى ديگر نيز يادمى شود كه اكثريت آنها حداقل براى يكبار شانس خود را آزموده اند. اينجاست كه اردوى راست گرايان يكپارچه براى اولين بار در سمفونى انتخاباتى خود يك ناموزونى نمايان مى كنند. نيروهاى جوان در اردوى راست گرايان كه نام اصولگرايان را به خود نهاده اند با على اكبر ولايتى مخالفند و سنت گرايان با نامزدى محموداحمدى نژاد. گروهى بر آمدن على لاريجانى اصراردارند و عده اى نيز اخيراً نام غلامعلى حدادعادل را برمجموعه كانديداهاى خود اضافه كرده اند.
بدين ترتيب ، گمانه زنى دراين خصوص كه چه كسى كانديداى رياست جمهورى محافظه كاران شود قدرى دشوار است. البته كم نيستند تحليلگرانى كه جريان تعدد و كثرت كانديداها درجبهه راست را يك تاكتيك تبليغاتى و يك ترفند انتخاباتى مى بينند و معتقدند كه اين جبهه به ظاهر متنوع همچنان براساس سلسله مراتب ارادت و اكثريت تصميم مى گيرد، نخواهدداشت. اثرى از رقابت درون حزبى نمى توان يافت و درنهايت نيز يك كانديدا بيشتر در صحنه است.
درهرحال دراردوى راستگرايان، شفافيت سياسى كمرنگ تر از اردوگاه اصلاح طلبان است.
منوچهر متكى سخنگوى جبهه پيروان خط امام و رهبرى مى گويد: «اين جبهه پس از رايزنى ها و مذاكراتى به چهارگزينه نهايى خويش رسيده است. با اين حال، اما او از ذكر نام گزينه هاى چهارگانه ائتلاف گروههاى سياسى راستگرايان خوددارى كرد.
اگر حتى به اين اظهارات نيز استناد كنيم دراين اردوگاه هنوز حداقل چهارگزينه به صورت مشخص مطرح هستند. اما هيچ تحليلى از اينكه كدام يك از اين افراد شانس اجماع را خواهنديافت در دسترس نيست.
على اكبر ولايتى وزيرخارجه ايران درطول كابينه ميرحسين موسوى و اكبرهاشمى رفسنجانى مطرح ترين فرد راستگرايان براى كانديداتورى در انتخابات آتى است اما با اين حال نه تنها هنوز هيچ اجماعى از سوى محافظه كاران روى وى صورت نگرفته بلكه برخى اخبار نيز حكايت از آن دارد كه احتمال دارد او ديگر كانديدا نشود. دركنار نام ولايتى، نام على لاريجانى رئيس سابق سازمان صداوسيما به چشم مى خورد. كانديداتورى لاريجانى كه ازسوى افراد جوان تر جناح محافظه كار استقبال مى شود، درعين حال كه يك چهره فرهنگى ازخود نشان داده بر كرسيهاى سياسى و امنيتى نيز تكيه زده است. او دربين گروهها و سياستمداران راستگرايان هوادارانى پيداكرده است.
لاريجانى اكنون به رغم تبليغات حاشيه اى همچون خاطرات روزانه در نشريه جام جم و حضور پى درپى در شبكه هاى خبرى سيما به بهانه مسائل سياسى وهسته اى ايران، به يك گزينه مطرح براى راستگرايان تبديل شده است، هرچند كه روى او نيز اجماعى وجودندارد.
سومين گزينه موردنظر محافظه كاران كه پيرامون او گمانه زنى هاى بسيارى شده است، محموداحمدى نژاد شهردار جوان تهران است. او كم سابقه ترين فردى است كه ازسوى طيف جديد راستگرايان براى كانديداتورى انتخابات رياست جمهورى طرح شده است. او كه به جز شهردارى تهران در بالاترين سابقه مديريتى اش استاندارى اردبيل بوده است، بيشتر ميان گروههايى طرفدار دارد كه شعار جوانگرايى را تكرارمى كنند.
از احمدى نژاد جمعيت ايثارگران و تشكل آبادگران حمايت مى كند اما تازه ترين تحولات نشان مى دهد كه از چندى پيش كانديداى جديدترى جاى احمدى نژاد را گرفته است. او كسى نيست جز غلامعلى حدادعادل. حدادعادل كه طى ۲۰ روزگذشته بيشتر از سايرين نامش در محافل سياسى منعكس شده، درعين حالى كه در نقش يكى از سران قوه ظاهرشده همچون اكبرولايتى با مراكز مختلف تصميم گير كشور ارتباط بسيارنزديكى دارد.
حداد مانند كانديداى ديگر راستگرايان يعنى احمدى نژاد ازسوى همان طيفى حمايت مى شود كه شعار جوانگرايى را طرح مى كنند. بنابراين او هرسه ويژگى سه كانديداى ديگر را يكجا در خوددارد.
با اين حال راستگرايان هنوز روى هيچكدام از كانديداهاى خود به يك اجماع واحد نرسيده است.
بسيارى از تحليلگران علت اصلى اين امر را مشخص نبودن كانديداى جناح مقابل مى دانند. چنانكه محافظه كاران تصميم دارند كه كانديداى آنها حداقل هم وزن كانديداى اصلاح طلبان باشد.
ازسوى ديگر، على رغم اختلافات اساسى ميان طيف هاى جوان و سنتى در بين اصولگرايان، اختلافى هم برسر گزينه اى به نام هاشمى رفسنجانى پديدآمده است.با اين اوصاف مى توان گفت كه محافظه كاران مشكلات بيشترى براى توافق روى يك چهره مشخص دارند تا اصلاح طلبان مگر آنكه كانديدايى درسايه داشته باشند.
> جبهه سوم، جبهه اى ازهمه جناحها ـ انتظار
انتخابات نهم رياست جمهورى، شايد يك كانديداى نام آشنايى نيز داشته باشد كه حاميان او جبهه سومى را گرد او تشكيل داده اند. او كسى نيست جز اكبر هاشمى رفسنجانى، رئيس جمهورى سال هاى ۷۶ـ۶۸ . مسأله حضور و يا عدم حضور هاشمى رفسنجانى در انتخابات رياست جمهورى، با توجه به نفوذ و نقشى كه وى در رأس هرم قدرت درجمهورى اسلامى دارد نه تنها مى تواند بسيارى از برنامه هاى انتخاباتى رياست جمهورى هردوجناح را تا حدزيادى تغيير دهد، بلكه همزمان مى تواند موجب ايجاد تحولاتى جدى در آرايش نيروهاى سياسى سهيم در حاكميت نيز بشود. هرچند هاشمى رفسنجانى خود تا به حال به شكلى مهم و دوپهلو ازاحتمال حضورش درانتخابات سخن گفته اما به نظرمى رسد وى نيز مترصد آن است كه اجماعى عمومى نه تنها در بين راستگرايان كه دربين اصلاح طلبان نيز شكل بگيرد.
تحليلگران معتقدند اين نوع سخن گفتن بيشتر جهت مشخص شدن حساسيت احزاب و گروهها و شخصيت ها در مورد مسأله كانديداتورى او است.
او ترجيح مى دهد كه با حمايت همه گروهها به صحنه بيايد. دراين ميان اصلاح طلبان برخلاف موضعى كه درانتخابات مجلس ششم درمواجهه با ورود هاشمى رفسنجانى به مجلس داشتند، اين بار ـ حداقل تا كنون ـ نسبت به آمدن او سكوت كرده اند سكوتى كه در نزد افكارعمومى معنايى جز استقبال ندارد. ازميان گروههاى اصلاح طلب تاكنون دو حزب كارگزاران سازندگى و كار و تشكل خانه كار رسماً كانديداى خود را هاشمى رفسنجانى معرفى كرده اند.جبهه مشاركت و مجاهدين سكوت كرده اند. هرچند منابع نزديك به اين احزاب گفته اند آنان رسماً ازهاشمى حمايت نخواهندكرد، ولى اصلاح طلبان از هيچ كوششى براى غلبه و پيروزى او بر جناح رقيب فرونمى گذارند.
مجمع روحانيون مبارز و همبستگى نيز اعلام كرده كه در صورت حضور هاشمى احتمال دارد كروبى هم به صحنه بيايد. درمقابل، در اردوى راستگرايان درهفته هاى اخير نشانه تازه اى از وجود اختلافات قابل توجه آشكار شده است.
بخشى از طيف راستگرايان از آمدن هاشمى رفسنجانى استقبال كرده اما نو محافظه كاران مخالف حضور او هستند و به همين دليل بحث جوانگرايى و لزوم روى كار آمدن نسل دوم انقلاب را مطرح مى كنند. دركنار اين برخى تحليلگران درخارج از ايران مى گويند، جدا ازمخالفت ها و موافقت ها با حضور آقاى رفسنجانى مسأله مهمتر براى وى، تخمين ميزان اقبال مردم به وى درانتخابات است.
&&&
اكنون تعيين نامزدهاى اصلى انتخابات رياست جمهورى آينده ايران، مهمترين بحث انتخابات آتى است. هريك از داوطلبان و نيروهاى هوادار آنان در انتظار فرصتى مناسب براى تثبيت موقعيت خود هستند. آنچه جالب توجه است آنكه رقابت برسركرسى رياست جمهورى نهم امسال جدى تر از گذشته خواهدبود. چنانكه از هر جبهه يك كانديدا خواهدآمد و بدين ترتيب انتخاباتى همچون دوم خرداد۷۶ با ۳ يا ۴ كانديدا برگزارخواهدشد.

سخنگوى وزارت كشور اعلام كرد: دفتر مطالعات و تحقيقات سياسى وزارت كشور مأمور بررسى زمينه ها و اقتضائات تحقق خط مشى ابلاغى مقام معظم رهبرى مبنى بر حضور حداكثرى مردم در نهمين دوره انتخابات رياست جمهورى شده است. جهانبخش خانجانى در گفت وگو با پايگاه اطلاع رسانى وزارت كشور، اظهار داشت: با توجه به بيانات رهبر معظم انقلاب در خطبه هاى نماز عيد سعيد فطر مبنى بر حضور حداكثرى مردم در انتخابات رياست جمهورى سال آينده به عنوان يك راهبرد اساسى، وزير كشور در راستاى اجرايى نمودن اين راهبرد طى حكمى دفتر مطالعات و تحقيقات سياسى وزارت كشور را مأمور بررسى زمينه ها و اقتضائات تحقق خط مشى ابلاغى رهبرى نمود.

نخستين روز انتقال جلسات علنى مجلس به ساختمان تازه تأسيس بهارستان باايجاد محدوديت هاى تازه اى براى خبرنگاران پارلمانى همراه بود. در نخستين روز انتقال جلسات مجلس به ساختمان تازه تأسيس بهارستان، محوطه اى در طبقه فوقانى ساختمان به خبرنگاران اختصاص يافت كه هرگونه ارتباط با نمايندگان را غير ممكن كرده است. محسن كوهكن كارپرداز فرهنگى مجلس دراين باره به خبرنگاران گفت: اگر امكانات خبرنگاران دراين ساختمان نسبت به ساختمان قبلى بيشتر نباشد، كمتر نخواهد بود. خبرنگاران براى گفت وگو با حسن روحانى دبير شوراى عالى امنيت ملى كه قصد ورود به پارلمان را داشت، به طبقه همكف رفتند، اما از ورود آنها بدليل «عدم هماهنگى با روابط عمومى» ممانعت به عمل آمد.

جمعى از روشنفكران و شخصيت هاى سياسى، فرهنگى، دانشگاهى و مطبوعاتى طى صدور بيانيه اى مردم را به شركت در مراسم بزرگداشت ياسر عرفات دعوت كرده اند. اين بيانيه كه به امضاى حدود چهارصد تن از فعالين سياسى و فرهنگى رسيده است درگذشت عرفات را به همه آزاديخواهان جهان بخصوص ملت فداكار و شجاع فلسطين، تسليت گفته است. مراسم بزرگداشت رهبر فقيد فلسطين فردا از ساعت ۱۴‎/۳۰ در حسينيه ارشاد برگزار مى شود.

على لاريجانى، رئيس پيشين صدا و سيما با حضور در نشست انتخاباتى جمعيت ايثارگران انقلاب اسلامى ضمن انتقاد از طرح هاى توسعه و اصلاحات دوره هاى پيشين اعلام كرد كه نيروهاى اصولگرا در انتخابات آينده بايد حول شعار عدالت بسيج شوند. لاريجانى در اين نشست كه «تا انتخابات نهم» نام داشت به اعلام مواضع سياسى انتخاباتى خود پرداخت و گفت: «اصولگرايان در نهادهايى كه در اختيار دارند مثل مجلس و شوراى شهر بايد ثابت كنند كه خدمتگزارى صادق براى پاسخ به مطالبات مردم هستند.» اين عضو شوراى عالى انقلاب فرهنگى با انتقاد از طرح هاى توسعه دولت هاى گذشته گفت: «دوره اى به صورت ناقص الگوى شبه سوسياليستى را دنبال كرديم، مدتى نيز الگوى ناقص شبه سرمايه دارى را پيگيرى مى كرديم، بعد از آن براى خالى نبودن عريضه، عدالت و ... را مطرح كرديم، بدون اينكه مشخص كنيم در سازو كار توسعه و پيشرفت كشور چگونه بايد مقوله عدالت، تعريف، طراحى و اجرايى شود؟» لاريجانى در بخش ديگرى از سخنانش به انتقاد از سازمان مديريت و برنامه ريزى پرداخت و گفت: «برخى كه از توسعه سخن مى گويند، فقط شعار مى دهند اما جريان نيروهاى انقلاب، توسعه گرا هستند و همين جريان اكنون يك دولت انقلابى و توسعه گرا را مد نظر دارند.»

گروه سياسى:
• روحانى: رئيس مجلس عضو شوراى  عالى امنيت ملى است و در تمام جلسات آن حضور دارد. اگر مجلس ششم گلايه اى كرد، حق داشت، اما مجلس هفتم نمى تواند مدعى باشد
• نمايندگان معترض گفتند در توافق هسته اى با اروپا از سوى ايران عقب نشينى صورت گرفته است
• در پى توافق ايران و اروپا رونق به بازار بورس برگشت؛ قيمت جهانى نفت كاهش يافت
• توافق ايران و اروپا، دولتمردان آمريكا را در تنگنا قرار داد
• آژانس فدرال انرژى اتمى روسيه معتقد است اكنون هيچ مانعى براى تداوم همكارى ايران و روسيه در زمينه كاربرد صلح آميز انرژى هسته اى وجود ندارد
• آمريكا واكنشى محتاطانه نسبت به موافقت ايران با تعليق داوطلبانه برنامه غنى سازى اورانيوم از خود نشان داد. كالين پاول وزيرخارجه مستعفى آمريكا گفت كه در زمينه يافتن راه حل براى برنامه هسته اى ايران «پيشرفتى اندك» صورت گرفته است

ساعاتى پس از آغاز جلسه علنى ديروز مجلس، حسن روحانى مسؤول پرونده هسته اى ايران خود را به پارلمان رساند تا درباره توافق با اروپا به نمايندگان توضيح دهد.
به گزارش خبرنگار امور مجلس «ايران»، روز گذشته پيش از اينكه اولين جلسه علنى مجلس هفتم در ساختمان بهارستان درباره پرونده هسته اى به پشت درهاى بسته كشيده شود، نطق ها و تذكراتى از راديو پخش شد كه حاوى انتقادات شديد برخى نمايندگان نسبت به توافق هسته اى پاريس بود.
> مقايسه با قرارداد اسلو
نمايندگانى كه برخى آنان از چهره هاى سرشناس فراكسيون اكثريت (اصول گرايان) مجلس به شمار مى روند، مانند احمد توكلى رئيس مركز پژوهشهاى مجلس نطق پيش از دستور خود را به اعتراض شديد عليه توافق هسته اى ايران با اروپا اختصاص داد و گفت: ما در اين توافق تقريباً ۱۳ مورد تعهد صريح و دقيق پذيرفتيم و در مقابل اروپاييها تنها ۴ مورد تعهدات مبهم و كلى را پذيرفتند.
وى پس از اشاره گذرا به موارد مورد نظر خود سخنانى به زبان جارى كرد كه بيش از هر كسى روحانى و تيم مذاكره كننده اش از آن رنجيدند.
توكلى تأكيد كرد: شبيه آنچه را كه در اين توافقنامه اتفاق افتاده است، قبلاً در قرارداد صلح خاورميانه اسلو پيش آمد، لذا بايد ما عبرت بگيريم كه چگونه مفاد قرارداد را يكى يكى زير پا گذاشتند.
رئيس مركز پژوهشهاى مجلس در ادامه سخنان خود چنين گفت: اگرچه ادعا مى شود كميسيون امنيت ملى مجلس در جريان پرونده هسته اى و توافقات و مذاكرات با اروپا بوده است، اما مى گويم كه اين كميسيون در جريان مذاكرات نبوده و مجلس شوراى اسلامى در اين فرآيند حضور نداشته است.
> نحوه برخورد مجلس با پرونده هسته اى
توكلى در جريان پرونده هسته اى درحالى سعى كرد از مجلس سلب مسؤوليت كند كه قدرت ا• عليخانى عضو كميسيون امنيت ملى و سياست خارجى مجلس در سخنان خود بر هماهنگى رئيس اين كميسيون با مقامات عالى كشور تأكيد كرد.
نماينده مردم آوج و بويين زهرا كه طى اخطار قانون اساسى از فرآيند برخورد مجلس هفتم با مسأله هسته اى انتقاد كرد، خاطرنشان ساخت: روزى كه در كميسيون امنيت ملى طرح الزام دولت براى از سرگيرى غنى سازى مطرح شد، من به اتفاق دو نفر از اعضاى كميسيون مخالفت كرده و اعلام كرديم كه اين طرح به صلاح كميسيون و مجلس نيست.
وى افزود: با كمال تأسف، آقاى بروجردى يادداشتى را مكتوب به من داد و اظهار كرد كه من با شوراى امنيت ملى و مقامات براى طرح الزام دولت به مسأله صلح آميز هسته اى هماهنگ كرده ام.
نماينده آوج و بويين زهرا در مجلس شوراى اسلامى تصريح كرد: با مخالفتى كه سه نفر از اعضاى كميسيون داشتند، اما متأسفانه اين طرح به تصويب اكثريت اعضاى كميسيون امنيت ملى و سياست خارجى رسيد و اين طرح خود به خود به صحن علنى مجلس شوراى اسلامى آورده شد. عليخانى گفت: زمانى هم كه اين طرح در مجلس شوراى اسلامى در جلسه علنى مطرح شد، خوشبختانه تعدادى از برادران به مخالفت برخاسته و اعلام كردند صلاح نيست اين طرح به تصويب برسد، اما با كمال تأسف با توجه به فضاسازى كه در جلسه علنى صورت گرفته بود، اين طرح با آن هيجان، احساسات و هياهو و ا• اكبر به تصويب رسيد.
> اظهارات حداد عادل
نمايندگان در حالى به اعتراض شديد خود نسبت به توافقنامه هسته اى مى پرداختند كه غلامعلى حدادعادل رئيس مجلس پيش از آغاز جلسه علنى طى سخنانى دراين باره گفت: مجلس هرنوع مذاكره را به شرطى مفيد مى داند كه صرفنظر كردن از حق مسلم ايران از فناورى صلح آميز هسته اى نباشد.
وى اضافه كرد: دستيابى به فناورى صلح آميز هسته اى حقى نيست كه سه كشور اروپا و اتحاديه اروپايى بخواهند به ما بدهند اين حقى است كه در اساسنامه آژانس لحاظ شده است.
رئيس مجلس اظهار اميدوارى كرد «مذاكره فرصتى براى بيان سخنان و مواضع منطقى ما و نيز تلاشى براى اعتمادسازى بيشتر» باشد.
حدادعادل گفت: اميدواريم اين مذاكرات مشورتى باشد براى يافتن راههايى كه اعتماد آژانس را تأمين كند زيرا همانطور كه مقام معظم رهبرى فرمودند ما درصدد ساخت سلاح هسته اى نيستيم.
رئيس مجلس تصريح كرد: اگر اروپاييها معنايى غير از اين را از توافقنامه پاريس مى فهمند اشتباه كرده اند. حدادعادل تأكيد كرد: اروپاييان به حمايت ايران محتاج ترند تا ايران به جلب حمايت آنان.
> درخواست استعفاى تيم مذاكره كننده هسته اى
با حضور روحانى در مجلس نمايندگان وارد جلسه اى با وى شدند كه بيش از دو ساعت پشت درهاى بسته به طول انجاميد. در اين جلسه، پس از آنكه دبير شورايعالى امنيت ملى درباره فرايند تصميم گيرى هسته اى، از توافق سعدآباد تا پاريس گزارشى را ارائه داد، اكبر اعلمى، حسن كامران، عليرضا زاكانى و على احمدى چهارتن از نمايندگان مجلس به ارائه ديدگاههاى خود پرداختند.
سخنان نمايندگان در چند محور متمركز بود. به اعتقاد آنان در توافق هسته اى با اروپا ازسوى ايران عقب نشينى صورت گرفته است. هم از حيث زمان تعليق و همچنين از جنبه دامنه تعليق. نمايندگان معترض تأكيد كردند كه زمان و دامنه تعليق در توافقنامه پاريس نسبت به توافق سعدآباد افزايش يافته است. نمايندگان علاوه براين نسبت به اينكه در موافقتنامه تأكيد شده است كه اين توافق تا تصويب پروتكل در مجلس دنبال مى شود، اعتراض كردند. آنان به دبير شورايعالى امنيت ملى تأكيد كردند كه چنين نگاهى به مجلس جايگاه آن را به يك نهاد تشريفاتى كاهش مى دهد. در ميان اظهارات اعتراض آميز نمايندگان على احمدى نماينده ممسنى و عضو كميسيون امنيت ملى و سياست خارجى خواستار استعفاى تيم مذاكره كننده هسته اى و مسؤول پرونده شد.
پس از پايان اين جلسه حسن روحانى دبير شوراى عالى امنيت ملى در جمع خبرنگاران حاضر شد و گفت: در موافقتنامه پاريس اصول مورد نظر ما رعايت شده است، اما اين كه اروپا به آن عمل مى كند يا نه بايد آن را درمقام اجرا ديد.
روحانى ديروز پس از جلسه غيرعلنى غيررسمى مجلس در جمع خبرنگاران افزود: اولين آزمايش در خصوص اينكه اروپا به موافقتنامه پاريس عمل خواهد كرد يا خير در اجلاس نوامبر مشخص مى شود.
دبير شوراى عالى امنيت ملى افزود: تقريباً هشت موردى كه ما بر روى آن تأكيد داشتيم امروز موافقت شده است و علت طولانى شدن مذاكرات نيز به دليل بحث بر سر اين مسائل بود.
دبير شوراى عالى امنيت ملى جلسه غير علنى غيررسمى روز سه شنبه با نمايندگان مجلس را خوب توصيف كرد و گفت: طبيعى بود پس از موافقتنامه پاريس نمايندگان مجلس از سير كارمطلع باشند، ما نظرات آنان را بشنويم وسؤالات و مواردى كه وجود دارد پاسخ و توضيح كامل را بدهيم.
روحانى در پاسخ به سؤال خبرنگارى كه نظر وى را در خصوص اينكه عده اى امضاى توافقنامه را به دادن مرواريد و دادن آب نبات تشبيه كرده اند، گفت: كسى كه اين حرف را زده، خودش موافق اين موافقتنامه بوده است!
مسؤول پرونده هسته اى ايرا ن در پاسخ به پرسش ديگرى مبنى بر اينكه آيا تعليق ها موجب نخواهدشد كه كارشناسان ومتخصصان خود را از دست بدهيم، گفت: در اين يك سالى هم كه داريم روى پرونده هسته اى كار مى كنيم، از نظر فنى عقب نيفتاده ايم، توانستيم اصفهان را به ثمر برسانيم.
وى اظهار داشت: متخصصان ما در دوره تعليق كارهاى زيادى دارند كه مى توانيم آنها را انجام دهيم.
يكى از خبرنگاران پرسيد برخى از نمايندگان مجلس از موافقتنامه ايران و سه كشور اروپايى به عنوان قرارداد ننگين ياد كرده اند، شما ديدگاه مجلس هفتم را در اين زمينه تا چه حد كارشناسى مى دانيد؟
روحانى پاسخ داد: نمايندگان مجلس هر كدام نظرات شخصى خود را بيان مى كنند اما اين توافقنامه در نهادهاى مختلف مورد بررسى قرار گرفته و اين گونه نيست كه تصميم يك نفر، يك نهاد، چند كارشناس و يا صرفاً وزارت امور خارجه و يا دبيرخانه شوراى عالى امنيت ملى باشد.
دبير شوراى عالى امنيت ملى گفت: وقتى تصميمى در سطح كشور اتخاذ مى شود، بدان معنا است كه در جايگاه قانونى خود مورد بررسى قرار گرفته و تأييد شده است.
روحانى درمورد احتمال برچيده شدن تحريم ها عليه ايران و نيز احتمال عضويت ايران در سازمان تجارت جهانى پس از توافق اخير گفت: ايران در چند اجلاس است كه درخواست عضويت در سازمان تجارت جهانى را مطرح مى كند و آمريكا با اين درخواست مخالفت مى كند. روحانى گفت: اروپا تعهد كرده است كه از عضويت ايران در سازمان تجارت جهانى حمايت جدى كند.
روحانى خاطرنشان كرد: رئيس مجلس شوراى اسلامى عضو شوراى عالى امنيت ملى است و در تمام جلسات آن حضور دارد. اگر مجلس ششم گلايه اى كرد حق داشت اما مجلس هفتم نمى تواند مدعى باشد.
يكى ازخبرنگاران پرسيد علت تفاوت رفتار شما با مجلس ششم و هفتم چه بود، روحانى پاسخ داد: نمايندگان مجلس ششم از من دعوت كردند و من هم به آقاى كروبى گفتم كه آماده هستم تا بيايم و آقاى كروبى گفت از شما دعوت مى كنيم اما اواخر مجلس ششم بود. وى اضافه كرد: اگر آنها (مجلس ششم) گله مى كردند به حق بود اما به اين مجلس زياد آمديم.
> جلسه غيرعلنى با روحانى امروز هم ادامه مى يابد
مجلس شوراى اسلامى امروز جلسات علنى و غيرعلنى با حضور دبير شوراى عالى امنيت ملى برگزار مى كند.
«حميدرضا حاجى بابايى» عضو هيأت رئيسه مجلس شوراى اسلامى در گفت وگو با ايسنا در اين باره افزود: از آنجايى كه پرسش و پاسخ هاى نمايندگان در جلسه غيرعلنى سه شنبه اتمام نيافت و نمايندگان خواستار پرسش و پاسخ هاى بيشترى بودند لذا چهارشنبه نيز «حسن روحانى» در مجلس حضور خواهد يافت.


بازتاب گسترده توافقنامه سعدآباد۲
توافق ايران و اروپا
دولتمردان آمريكا را در تنگنا قرار داد
گروه بين الملل - توافق جمهورى اسلامى ايران با اتحاديه اروپا براى توقف غنى سازى اورانيوم بازتاب گسترده اى در رسانه هاى جهان داشت و تحليلگران و ديپلماتها گفتند كه توافق ايران براى تعليق برنامه هاى هسته اى سبب شده كه دولتمردان تندروى آمريكا در تنگنا قرارگيرند و اكنون واشنگتن بايد تصميم بگيرد كه مى خواهد به تهران به چشم دشمن بنگرد يا همانند اتحاديه اروپا با آن مشاركت خواهدكرد.
آژانس بين المللى انرژى اتمى دوشنبه اعلام كرد كه ايران قول داده است از ۲۲نوامبر تمام فعاليتهاى غنى سازى را به حالت تعليق درآورد كه پيش از اجلاس ۲۵نوامبر آژانس در مورد پرونده تهران خواهدبود. اما يك تحليلگر ارشد به خبرگزارى فرانسه گفت كه اكنون آمريكا براى تغيير سياستهايش تحت فشار است. ديويد آلبرايت، رئيس مؤسسه علوم و امنيت بين الملل گفت: اين توافق فشار فوق العاده اى به دولت بوش مى آورد تا سياست تازه اى را تدوين كند. وى خاطرنشان كرد كه آلمان، انگليس و فرانسه اروپا را به نقطه خوبى آورده اند و آمريكا بايد راهى براى مشاركت بيابد.
آلبرايت اضافه كرد كه بعيد است بدون امضاى آمريكا، توافقى درازمدت با ايران به تحقق برسد، زيرا ايرانيان به دنبال تضمينهاى تجارى و امنيتى و دسترسى به فناورى هسته اى مسالمت آميز هستند.
يك تحليلگر ديگر، جوزف سيرنيسيون از صندوق كارنگى براى صلح بين الملل گفت كه اتحاديه اروپا نمى تواند به تنهايى تضمين هاى مورد نياز ايران را ارائه كند. وى به خبرگزارى فرانسه گفت: آمريكا بايد ملحق شود تا توافقنامه مان با ايرانيان ماندگار شود.
او اعلام كرد كه معلوم نيست آيا دولت محافظه كار بوش تن به اين كاردهد، مخصوصاً اين كه كالين پاول ميانه رو استعفا كرده است.
* آمريكا
آمريكا واكنشى محتاطانه نسبت به موافقت ايران با تعليق داوطلبانه برنامه غنى سازى اورانيوم از خود نشان داد. كالين پاول وزيرخارجه مستعفى آمريكا گفت كه در زمينه يافتن راه حل براى برنامه هسته اى ايران «پيشرفتى اندك» صورت گرفته است.
سخنگوى او در گفت وگوى خبرى جداگانه اى اظهار داشت كه در حال حاضر بايد نسبت به اعلام نظر درباره توافق ايران با تعليق برنامه غنى سازى اورانيوم اندكى محتاط بود. پاول اظهار داشت: «در زمينه يافتن راه حل براى برنامه هسته اى ايران بايد با دوستان خود در اتحاديه اروپا كار كنيم. طى ۲۴ساعت اخير شاهد پيشرفتى اندك در اين زمينه بوده ايم.»
ازسوى ديگر، ريچارد بوچر، سخنگوى وزارت خارجه در نشست خبرى روزانه خود در زمينه موافقت ايران با تعليق داوطلبانه برنامه غنى سازى اورانيوم گفت: بايد در حال حاضر كمى محتاط بود. « اما خاوير سولانا نماينده عالى سياست خارجى اروپا توافق هسته اى ميان ايران و سه كشور اروپايى فرانسه، آلمان و انگليس را گشايش فصل جديدى در روابط ميان تهران و اتحاديه اروپا خواند. سولانا گفت: اين توافق سرآغاز فصل جديدى در روابط ما است. وى خاطرنشان كرد، مذاكرات ميان اروپا و ايران براى قرارداد بازرگانى و همكارى مى بايست به محض آنكه تعليق غنى سازى اورانيوم ايران مورد تأييد قرارگيرد، از سرگرفته شود.
* روسيه
روسيه از موافقتنامه هسته اى ايران و سه كشور اروپايى استقبال كرد. سخنگوى آژانس فدرال انرژى اتمى روسيه به واحدمركزى خبر گفت: آژانس فدرال انرژى اتمى روسيه معتقد است اكنون هيچ مانعى براى تداوم همكارى ايران و روسيه در زمينه كاربرد صلح آميز انرژى هسته اى وجود ندارد.
* ژاپن
همچنين سخنگوى وزارت امور خارجه ژاپن توافق ايران با انگليس، فرانسه وآلمان درباره تعليق فعاليتهاى مربوط به غنى سازى اورانيوم را خوب ارزيابى كرد و به «ايرنا» گفت: ژاپن نيزتاكنون در راستاى متون قطعنامه هاى شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى به تأثيرگذارى بر تهران در خصوص متوقف كردن هر چه زودتر برنامه غنى سازى اورانيوم اش ادامه مى داده است. سخنگوى وزارت امور خارجه ژاپن گفت: با توجه به اين موضوع، توكيو توافق ميان ايران و اين سه كشور اروپايى درباره متوقف كردن غنى سازى اورانيوم را خوب ارزيابى مى كند.
* استراليا
دولت استراليا نيز اعلام كرد قول ايران براى تعليق برنامه غنى سازى اورانيوم، به جلب مجدداطمينان بين المللى مبنى براينكه برنامه هسته اى ايران فقط براى اهداف مسالمت آميزاست، كمك خواهد كرد.
«الكساندر داونر» وزيرامورخارجه استراليا گفت: اقدام تهران همچنين موجب پيشرفت چشم انداز امنيتى براى خاورميانه خواهد شد.
* چين
ازسويى ديگر سخنگوى وزارت خارجه چين، از توافق ايران و اتحاديه اروپا براى تعليق غنى سازى اورانيوم استقبال كرد. «جانگ چى يوئه »گفت: پكن همچنان خواستار گفت وگو و مذاكره با مقامات ايرانى در اين خصوص است.
*روزنامه هاى آمريكا
تعدادى از روزنامه هاى چاپ آمريكا نيز به موضوع اعلام تعليق غنى سازى اورانيوم ازسوى ايران پرداختند. روزنامه نيويورك تايمز نوشت: روشن نيست كه ايران با تمامى شرايط تعيين شده در گفت وگوهاى طولانى در پاريس با مقامات فرانسه، انگليس، آلمان و اتحاديه اروپا موافقت كرده و يا شرايط جديد و غيرقابل قبولى را پيشنهاد كرده است.
اين روزنامه همچنين مى نويسد: حسن روحانى رئيس مذاكره كنندگان ايرانى بوده و كسى است كه نتايج مذاكرات را بطور مستقيم به اطلاع آيت الله خامنه اى، رهبر عالى ايران مى رساند. روزنامه واشنگتن پست هم نوشت: معامله هسته اى، در نشست تهران با حضور سفراى فرانسه، آلمان و انگليس از سوى مقامات ايرانى پذيرفته شد.
اين پذيرش، صحنه را براى آزمايش جدى اين امر كه آيا تعامل ديپلماتيك مى تواند در دراز مدت به برنامه هاى هسته اى تهران خاتمه دهد، آماده مى كند.
سياست دولت بوش در مورد ايران دو سال بر پايه تهديد به ارجاع پرونده جمهورى اسلامى به شوراى امنيت استوار بود. سياست كاخ سفيد در اين مدت بر مخالفت خود با مذاكره با ايران پايدار بوده و متحدان اروپايى خود را به خاطر پيشنهاد انگيزه هايى به ايران، سرزنش مى كند. ولى نزديكترين متحدان واشنگتن راه ديگرى را برگزيدند، قرارداد قبلى بين سه كشور اروپايى و ايران در سال گذشته بعد از شش ماه از هم پاشيده شد و دولت بوش را وادار كرد تا بگويد مذاكره با تهران تنها قول هاى توخالى به بار آورده است.
بعيد به نظر مى رسد تا زمانى كه ايران و اروپا به همكارى با يكديگر ادامه دهند، تلاش واشنگتن براى اقدام از سوى شوراى امنيت موفق گردد.
يك مقام آمريكايى به روزنامه واشنگتن پست گفت: از ۳۵ كشور عضو شوراى حكام، تنها كانادا و استراليا نسبت به ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت تمايل نشان داده اند و اين نسبت براى ما ۲ به ۳۲ خواهد بود و مطمئن نيستيم كه اينك حتى كانادا و استراليا هم با ما باشند.
واشنگتن پست با اشاره به احتمال شروع مذاكرات بعدى بين اروپا و ايران در ماه آينده و تشكيل سه گروه كارى افزود: ايران خواسته است اين مرحله از مذاكرات بيشتر از شش ماه طول نكشد ولى اروپا اصرار داشت كه اين مذاكرات بدون محدوديت زمانى باشد. يك ديپلمات اروپايى گفت، اروپا انتظار دارد اين مذاكرات دوسال يا بيشتر به طول انجامد.
همچنين به نوشته روزنامه بوستون گلوب، اگر بازرسان آژانس هسته اى تعليق را مورد تأييد قرار دهند، احتمالاً از ايران در برابر ارجاع آن به شوراى امنيت سازمان ملل و تحريم هاى اقتصادى احتمالى در نشست ۲۵ نوامبر (۵ آذر) شوراى حكام، آن گونه كه ايالات متحده به مدتى طولانى خواستار آن بوده است، حمايت به عمل خواهند آورد.
يك ديپلمات غربى داراى ارتباط نزديك با آژانس هسته اى در وين گفت: اين به معناى آنست كه فعلاً شوراى امنيت مطرح نخواهد شد.
ولى حداقل يك مقام آمريكايى در واشنگتن گفت، هنوز خيلى زود است در مورد اين كه آيا ايالات متحده از درخواست خود براى تحريم ايران صرف نظر خواهد كرد، نتيجه گيرى كرد.

گروه سياسى: عضو ارشد سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى ايران با اذعان نسبت به مشكل اساسى اصلاح طلبان براى رسيدن به اجماع درباره يك نامزد مشترك تأكيد كرد: اصلاح طلبان حتماً بايد در جهت اجماع حركت كنند.
بهزاد نبوى در گفت وگوى مفصل با ايسنا از تلاش براى برگزارى يك انتخابات واقعى به عنوان محور فعاليت هاى انتخاباتى اصلاح طلبان نام مى برد، اما تأكيد كرد كه اين جريان توانايى تدوين طرحى براى آشتى دادن آن دسته از مردم را كه در طول اين چند سال با صندوقهاى رأى قهر كرده اند، ندارد.
وى افزود: اصلاح طلبان اما حيات و ممات خود را به انتخابات گره نزده اند. نبوى گفت: تصور اين بود كه هزينه رد صلاحيت مهندس موسوى براى رد صلاحيت كنندگان بالاست و در شرايطى كه مشاركت مردم ۵۰ درصد باشد، امكان پيروزى او فراهم است؛ علاوه بر اين، مهندس موسوى هيچ گاه نقش تداركاتچى را در قوه مجريه نمى پذيرفت.
نبوى ادامه داد: اما، در حال حاضر هم نااميد نيستم و رايزنى هايى را در جهت جلب نظر كانديدايى كه داراى همان خصوصيات مهندس موسوى باشد و گروهها در مورد وى به اجماع برسند، دنبال مى كنيم. نبوى تصريح كرد: در حال حاضر مهم ترين مسأله اين است كه نامزد معرفى شده فردى باشد كه همه گروهها بر سر آن اجماع داشته باشند و هزينه رد صلاحيت وى، بيش از گذشته باشد.
نبوى در ادامه با تأكيد بر اين كه افراد متعددى در جبهه دوم خرداد به عنوان كانديداهايى كه بتوانيم بر سر آنها به اجماع برسيم مطرح هستند، گفت: دكتر معين هم يكى از افراد مطرح در اين زمينه است، اما ما كماكان استراتژى زمان بحث و گفت وگو با موسوى را داريم و قبل از رسيدن به نتيجه، نيازى به معرفى كانديداهايمان نمى بينيم. وى همچنين درباره رويكرد احتمالى جبهه اصلاحات و تشكل متبوعش در شرايطى كه كانديداهاى مورد نظر اين جبهه ردصلاحيت شوند، گفت: در انتخابات رياست جمهورى دور نهم نيز اصل ما بر شركت در انتخابات است، مگر آن كه شرايطى ايجاد شود كه امكان رقابت آزاد و عادلانه كه در آن مردم نيز قدرت انتخاب شدن و انتخاب كردن آزاد را داشته باشند از آنها سلب شود.

گروه سياسى: سخنگوى سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى ايران با اشاره به توافقات ايران و سه كشور اروپايى، تصريح كرد: نبايد كاستى ها و نارسايى هاى اين توافقنامه به توجيهى براى مسدود كردن اين راه و يا انصراف از آن تبديل شود.
محسن آرمين كه پس از جلسه سازمان متبوعش سخن مى گفت، به ايسنا گفت: پس از مذاكرات مربوط به جنگ تحميلى، اين اولين بار است كه اروپاييان و ايران در زمينه اختلافات فيمابين فارغ از مواضع احساسى و شعارى و به صورت عقلانى و تخصصى موضوع مذاكرات را به صورت ديپلماتيك و جدى و نسبتاً دقيق مذاكره مى كنند. در ادامه به بيان علت و عامل كاستى ها و ابهامات اين توافقنامه اشاره كرد و آن را ناشى ازناتوانى هيأت مذاكره كننده ايرانى ندانست و گفت: اين امر متأثر از تصميم گيرى هاى متأخر و ديرهنگام براى استفاده از راهكار اصلى مذاكره است.
سخنگوى سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى ايران ادامه داد: به عقيده سازمان هيچ ايرادى به هيأت مذاكره كننده ايرانى واردنيست .