چهارشنبه ۲ دى ۱۳۸۳ - ۹ ذيقعده ۱۴۲۵
Wed, Dec 22, 2004
ضميمه ۴
۳۰۰۷
sLogo.gif

PDF Edition
صفحه اول
سياسى
داخلى
سلام ايران
ديگه چه خبر؟
اجتماعى
بين الملل
گزارش
فرهنگ و انديشه
چشم انداز
فرهنگ و هنر
گفت و گو
ايران زمين
قيمت سكه و طلا
اقتصادى
حوادث
ورزشى
صفحه آخر
اوقات شرعى
كتاب و كتابخوانى
مهرگان
ضميمه ۱
ضميمه ۲
ضميمه ۳
ضميمه ۴
آرشيو
گزارش
براى رفع كسرى بودجه
در سال ۲۰۰۴ ميلادى
طى ماههاى اخير
وزير اقتصاد انگليس مدعى شد
گزارش
واحد اصلى كمپانى يوكاس
حراج شد
194688.jpg
واحد اصلى كمپانى نفتى يوكاس روسيه در مسكو به حراج گذاشته شده است.
حراج شركت يوگانسك كه واحد اصلى يوكاس است، با وجود حكم موقتى صورت مى گيرد كه يك قاضى آمريكايى ۱۷ دسامبر(۲۷ آذر) براى جلوگيرى از اين اقدام صادر كرد.
مقام هاى روسيه گفته اند جهت احياى ميلياردها دلار ماليات عقب افتاده يوكاس، برنامه حراج يوگانسك را عملى خواهند كرد. يوكاس با درخواست حمايت از طلبكاران در آمريكا از آنها خواسته است مانع از آن شوند كه بانك هاى غربى به شركت گازپروم روسيه، پيشنهاد دهنده اصلى در حراج يوگانسك، وام دهند. يوكاس در اين درخواست خود موفقيت هايى داشته است.
بنابر گزارش ها، تلاش هاى گازپروم براى ناديده گرفته شدن حكم قاضى آمريكايى به نتيجه نرسيده و گفته مى شود يك كنسرسيوم تعهد خود را براى پرداخت ده ميليارد يورو به گازپروم پس گرفته است.
يكى از خبرنگاران بى بى سى در مسكو مى گويد عليرغم مانعى كه در كار گازپروم ايجاد شده، همچنان تصور بر اين است كه اين شركت مناقصه را برنده شود و به اين ترتيب، بخش مهمى از صنايع پردرآمد انرژى روسيه مجدداً در اختيار دولت قرار خواهد گرفت.
به گفته خبرنگار بى بى سى، فروش يوگانسك، به پايان كار يوكاس منجر خواهد شد. يوكاس مى گويد قربانى اقدام انتقام جويانه كرملين براى تنبيه ميخائيل خودوركووسكى، مدير عامل اين شركت، شده است.
ميخائيل خودوركووسكى در ماه نوامبر سال ۲۰۰۳ از مقام خود به عنوان مدير عامل شركت عظيم نفتى يوكاس، كه در كانون رودررويى ميان بخش هاى تجارى روسيه و كرملين قرار داشت، استعفا كرد.
استعفاى خودوركووسكى چند روز پس از آن صورت گرفت كه وى، كه تصور مى شود ثروتمندترين مرد روسيه باشد، به اتهام كلاهبردارى و طفره رفتن از پرداخت ماليات به زندان افتاد.
بسيارى از مردم روسيه بر اين باورند كه اتهامات وارده به خودوركووسكى، كه در فرآيند جنجال آفرين خصوصى سازى صنايع روسيه در دهه ۱۹۹۰ به ثروت هاى كلان رسيد، انگيزه هاى سياسى دارد.
شركت نفتى يوكاس ارائه دهنده يكى از جذاب ترين فرصت هاى سرمايه گذارى در روسيه است.
فعاليت هاى اين شركت كليه جنبه هاى صنايع نفتى، از اكتشاف گرفته تا ايستگاه هاى سوختگيرى را در بر مى گيرد.
ميلان؛ گرانترين شهر اروپا
فارس: آخرين نتايج يك تحقيق دانشگاهى نشان مى دهد شهر ميلان ايتاليا گرانترين شهر اروپا براى زندگى است.
به گزارش خبرگزارى فرانسه، لوئيجى كامبيلو استاد دانشگاه رم مى گويد: گرچه سطح دستمزد در شهر ميلان پايين تر از بسيارى از شهرهاى اروپايى است ولى بالا بودن نرخ اجاره مسكن و همچنين گرانى زمين و مسكن باعث اين امر شده است.
پس از ميلان شهرهاى پاريس و برلين گرانترين شهرهاى اروپا هستند.
سطح قيمتها در شهر رم پايتخت ايتاليا ۱۰ درصد كمتر از ميلان است و اين شهر پنجمين شهر گران اروپاست.
قيمت فلزهاى گران قيمت
قيمت طلا در سال ۲۰۰۴ به بالاترين حد خود در ۱۶ سال گذشته رسيده است.
اين افزايش ناشى از كاهش ارزش دلار بوده است.
قيمت طلاى سفيد با آنكه در ماه آوريل نيز به بالاترين حد در ۲۴ سال گذشته رسيد، اما پس از آن كاهش يافت، كه ناشى از افزايش عرضه آن بوده است. پالاديوم نيز نسبت به سال ۲۰۰۱ حدود ۸۳درصد كاهش يافت.
كشاورزى ، برگ برنده آفريقا
منبع: لوموند ديپلماتيك
گزنفون فيلسوف يونانى مى گفت : «كشاورزى مادر تمام هنر هاست ، وقتى به درستى از آن بهره بجوييم ساير كار ها نيز به ترقى و تعالى خواهند رسيد، اما در صورت بى توجهى به آن ، شاهد افول ساير امور نيز خواهيم بود، چه در روى زمين و چه در دريا» .
به دليل كم توجهى به كشاورزى ۸۵۲ ميليون نفر ،در دنيا گرفتار سوء تغذيه شده اند كه از اين ميان ۲۰۰ ميليون نفر ساكن آفريقا هستند .
مشكل گرسنگى همچنان وجود دا رد ، نه به دليل كمبود مواد غذايى ( چون ميزان توليد به اندازه اى است كه تمام ساكنين كره زمين بتوانند تغذيه شوند ) اما به اين دليل كه آنهايى كه بيشتر از سايرين نيازمند هستند از امكان توليد و يا خريد ارزاق براى رفع گرسنگى و حفظ حرمت شان محرومند .
در سال ،۱۹۹۶ در رم ، رؤساى دولتها و سران مملكتى دنيا تصميم گرفتند، تا قبل از سال ،۲۰۱۵ تعداد افرادى را كه از گرسنگى رنج مى برند به نصف تقليل دهند . با اجراى برنامه هاى وسيع در سطح ملى چند كشور در حال رشد، موفق شدند به اين هدف دست يابند . متأسفانه، سايرين ، نه تنها پيشرفتى نداشتند بلكه در برخى موارد وضعيت تغذيه در آن كشور ها وخيم تر نيز شد .
غالباً وقتى در مورد فوايد اقتصادى از ميان برداشتن گرسنگى صحبت مى شود با ديوارى ازبى تفاوتى و انفعال روبرو مى شويم . در صورتى كه برچيدن گرسنگى فقط يك ضرورت اخلاقى يا اتيك نيست بلكه ضرورتى اقتصادى نيز هست . سوء تغذيه، تواناييهاى فيزيكى و شناخت را تضعيف كرده و موجب پيشرفت امراض بيشمارى مى شود و بدين ترتيب موجب كاهش شديد قدرت توليد مى گردد . طبق بررسى F A O (سازمان جهانى تغذيه و كشاورزى وابسته به سازمان ملل متحد) د ر ۱۱۰ كشور، در سال هاى ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۰ نرخ توليد ناخالص ملى سالانه براى هر نفر در كشورهاى حاشيه ى صحرا در آفريقا ، مى توانست در صورت عدم كم غذايى ، بالغ بر ۱۰۰۰ تا ۳۵۰۰ دلار باشد ، در صورتى كه از مرز ۸۰۰ دلار بالاتر نرفت . هر فرد هشيارى به راحتى متوجه مزيت بزرگ تبديل ۲۰۰ ميليون گرسنه به مصرف كنندگانى با قدرت واقعى خريد ، براى هر توليد كننده محصول يا خدمات مى شود .
آفريقا تنها قاره اى است كه توليد كشاورزى سرا نه آن در ۲۵ سال گذشته كاهش يافته است هم چنين قاره اى است كه كشاورزى آن از سياست هاى اشتباه و نامناسب چه در دوران استعمار و چه در سالهاى اخير رنج برده است . اولويت دادن به صنعتى كردن و عوايد كشت تك محصولى ، باعث تضعيف ومتزلزل شدن بخش كشاورزى شده است . كمك هاى خارجى به دليل اينكه درست منظور نشده بودند ، نتوانستند نتايج مطلوبى داشته باشند . از طرف ديگر ميزان كمك ها براى هر نفر از ۴۳ دلار در سال ۱۹۸۳ به ۳۰ دلار در اواخر سال هاى ۱۹۹۰ تقليل يافت .
از ۵۳ كشور آفريقايى ، ۴۳ كشور از عايدا ت اندكى برخورداربوده و با كمبود مواد غذايى روبرو هستند . نه تنها توليدات داخلى كافى نبوده و جوابگوى احتياجات مردم نيست بلكه توانايى مالى براى واردات مواد غذايى و جبران كمبود داخلى نيز وجود ندارد .
درآفريقا كه ۴۵ درصد ساكنين را جوانان زير۱۵ سال تشكيل مى دهند، بايد جمعيتى را سير كرد كه از ۸۳۲ ميليون نفر در سال ۲۰۰۲ به بيش از يك ميليارد و ۸۰۰ ميليون نفر در سال ۲۰۵۰ خواهد رسيد . براى جوابگويى به اين مسأله مى بايد هم توليد و هم بازدهى كشاورزى را افزايش دا د . در حال حاضر ۵۷ درصد جمعيت در بخش كشاورزى فعاليت مى كنند كه ۱۷ درصد توليد ناخالص ملى و ۱۱ درصد عايدات حاصل از صادرات مربوط به اين بخش مى شود . كشاورزى در صورتى كه سهم بيشترى از بودجه ملى به آن اختصاص يابد مى تواند به نيروى محرك توسعه اقتصادى و اجتماعى تبديل شود . در اين زمينه تعهدات اميد وار كننده اى توسط سران ممالك و دول اتحاد آفريقا در جريان اجلاس ماپوتو در كشور موزامبيك در ژوييه ۲۰۰۳ اتخاذ شد مبنى بر اين كه طى پنج سال سهم اختصاص يافته به بودجه هاى ملى براى بخش كشاورزى را دو برابر كرده و به ۱۰ درصد برسانند . اين تغيير مثبت باعث بوجود آمدن ارزش اضافى لازم براى بالا بردن نرخ توليد ناخالص ملى خواهد شد و تأثير مطلوبى درفعاليت بخش هاى توليد و خدمات خواهد داشت .
به همين دليل كنترل و مهار آب از موضوعات اساسى به شمار مى آيد . محصول اراضى آبيارى شده سه برابر كشت ديمى است . در صورتيكه در آفريقا فقط ۴درصد ذخاير آب از طريق شبكه آبرسانى و تنها در ۷درصد زمين هاى قابل كشت مورد استفاده قرار مى گيرد . اين نسبت دربخش حاشيه صحرا در آفريقا به ۶ و۱درصد تقليل مى يابد . براى مقايسه ، در آسيا ۱۷درصد ذخاير آب امكان آبيارى ۴۰درصد قابل كشت را فراهم مى سازند .
احداث چاه ها ، كانال ها و شبكه هاى آبرسانى و هم چنين ساختن سد هايى در بخش هاى روستايى ضرورى است . هدف فائو دوبرابر كردن سريع در صد اراضى آبيارى شده از ۷درصد به ۱۴درصد با صرف هزينه اى قابل قبول و با به كار گيرى افراد محلى است . بدين ترتيب مى توان از موا رد متعدد قحطى كه پيامد خشكسالى است، جلوگيرى كرد .
مهار و كنترل آب امرى اساسى در بوجود آ وردن عايدى و ايجاد مشاغل دائمى در تمام طول سال است به همين دليل اين موضوع از موارد اصلى برنامه ويژه امنيت غذايى سازمان فائو آيد و در حال حاضر در ۱۰۱ كشور كه در ميان آنها ۴۲ كشورآفريقايى وجود دارد به مورد اجرا در آمده است . در اول نوامبر ۲۰۰۴ مبلغ كل سرمايه گذارى هاى اختصاص يافته بالغ بر ۷۶۶ ميليون دلار مى شد كه تقريباً ۶۷ درصد آن از بودجه ملى كشورهاى در حال رشد تأمين شده بود .اين برنامه در ضمن باعث افزايش كاشت غلات، درختان ميوه و گلكارى و استفاده از گونه هاى متفاوت با بازدهى بالا توسعه دامدارى ( مرغدارى، گوسفند ، بز، خوك ) و همينطور پرورش حيوانات آبزى و كشت گياهان آبزى خواهد شد .
از طرف ديگر نمى توان حملات و هجوم آفات و بيمارى هايى كه گياهان و دام ها را از ميان مى برند را ناديده گرفت . سازمان جهانى فائو در سال ۱۹۹۴ در سطح سيستم پيشگيرى و واكنش سريع براى مبارزه با حيوانات مضر و بيمارى هاى ميان مرزى دامى و گياهى به نام (EMPRES) به وجود آورد . هدف اين سيستم آسان كردن تشخيص بيمارى و هشداردهى و عكس العمل سريع و هم چنين تقويت قابليت ها و توانايى هاى ملى و سازمان دهى شبكه هاى تحقيق براى يافتن شيوه هاى مبارزه اى مؤثر و كم خطر براى محيط زيست بود . در زمينه «محافظت از گياهان» اولويت تعيين شده مبارزه با ملخ مهاجر است.
بدون ترديد اين برنامه كه از سال ۱۹۹۷ باكمك هاى پيگير سرمايه گذاران در اين امردر منطقه ى مركزى محدوده ى سكونت ملخ مهاجر (كناره هاى درياى سرخ ) به مورد اجرا گذاشته شده نتايج مطلوب و مؤثرى به دست آورده است .ولى اين برنامه به دليل كمبود امكانات مالى هيچ وقت بطور كامل در بخش غربى اين منطقه صورت نگرفته است. بحران حمله ملخ ها درمنطقه غرب و شمال غربى آفريقا با وجود هشدار هاى پياپى فائو از اكتبر ۲۰۰۳ ابعاد تأسف آورى به همراه داشت . باران ها كه نقش اساسى در چرخه زندگى ملخ مهاجر از لحاظ بيو اكولوژى ايفا مى كنند، شديد و مداوم بوده و شرايط مناسبى رابراى توليد مثل اين جانور در بخش هاى وسيعى بوجود آوردند . شرايط به خصوص در جريان ماه ژوئيه و اوت ۲۰۰۴ به دليل واكنش ديرارگانيسم هاى كمك رسانى و سرمايه گذاران رو به وخامت گذاشت . در اصل مبارزه با ملخ مهاجر بر پايه مسؤوليت پذيرى جمعى كشورهاى ذينفع و مجامع بين المللى استوار است.
اگر اولويت فراهم آوردن امكان براى كشور هاى آفريقايى در جهت نيل به خود كفايى در امر تغذيه و ريشه كن كردن گرسنگى است، اين كشورها نبايد خارج از بازار تجارت جهانى قرار داشته باشند . درنتيجه بايد خود را با اصول و ضوابط كيفيت كالا و تضمين بهداشتى مواد خوراكى تطبيق دا ده تا بتوانند به بازارهاى جهانى راه يابند . تأكيد و پا فشارى فائو مشخصاً در مورد رعايت جنبه هاى قانونى و مقررات تعيين شده و تحكيم مؤسسات و آموزش و فراهم آوردن امكانات علمى است.
در آخر، بوجود آوردن ساختار هاى روستايى ( راه ها، انبار ها، امكانات نگهدارى كالا و بسته بندى و آماده سازى آن ها ، بوجود آوردن بازار ها و غيره .. ) از جمله فعاليت هايى است كه به كشاورزان امكان دسترسى به مواد اوليه جديد و فروش محصولاتشان را با قيمت هاى رقابتى فراهم مى سازد . طرح مارشال باعث شد زير ساختارها دوباره در اروپا شكل بگيرند و كمك هاى منطقه اى اتحاديه اروپا رسماً براى جبران كاستى هاى اعضاى جديد در اين زمينه اختصاص يابند . چرا كشور هاى آفريقايى بايد بدون استفاده از بنادر، فرود گاه ها، جاده ها ، راه آهن ها و انرژى الكتريكى توسعه يابند ؟
بايد يادآور شد كه قحطى ها پيامد خشكسالى ها و جنگ ها ست . درگيرى هاى مسلحانه كه كشورهاى آفريقايى حاشيه صحرا را در سال هاى ۱۹۷۰ و ۱۹۹۷ ( تاريخ آخرين بررسى ) ويران كرد ، باعث از بين رفتن ۵۲ ميليارد دلار از محصولات كشاورزى كه برابر با ۷۵درصد كليه كمك هاى رسمى براى توسعه اين كشورها در طى همين دوران بود ، شد .
قطعاً آفريقا از مشكلات متعددى رنج مى برد : سهم اين قاره از مبادلات جهانى از ۲درصد بالاتر نرفته، به خصوص به علت مشكلاتى كه در سر راه ارائه محصولات كشاورزى آفريقا در بازار هاى كشور هاى پيشرفته وجود دارد . رشد جمعيت سريعتر از رشد اقتصادى است ، بار قروض خارجى بسيار سنگين است، مشكلات بزرگ و دشوارى در زمينه بهداشت و درمان از جمله مالاريا، بيمارى هاى گوارشى ، اسهال و اپيدمى ايدز وجود دارد . ولى آفريقا برگ هاى برنده بسيارى در دست دارد كه شامل منابع طبيعى غنى و بازار داخلى كه بزودى بالغ بر دو ميليارد نفر خواهد شد، است .
اروپا و آمريكا در نيمه قرن گذشته گرفتار آتش خانمان برانداز دو جنگ جهانى بودند . بعد با جنگ كره ، هندوچين و به خصوص اندونزى درگيرى ها به آسيا منتقل شد . سپس جنگ هاى داخلى باعث به بار آوردن خسارات سنگين و جبران ناپذيرى در ميان اقوام امريكاى مركزى و جنوبى شد .
در حال حاضر آفريقا با قريب ۵۰ سال حاكميت در صحنه بين المللى ، بحران هاى جوانى مربوط به دوران پى ريزى دولت ها و تحكيم ملل را طى مى كند. تفاوت هاى قومى و چشمداشت هاى مالى بين المللى موجب بوجود آمدن اين بحران ها شده اند. با اين وجود نمى توان ميل و اشتياق به يادگيرى و كسب دانش را در ميان جوانان آفريقايى و كشاورزان و كارگران زحمتكش ناديده گرفت، ويا مهاجرينى را فراموش كرد كه با پشتكار و با تحمل سختى ، فعالانه درتلاش هستند تا زندگى نزديكانشان را كه در كشور مانده اند تأمين كنند .
اين آن آفريقايى است كه پايه و مبناى خوش بينى و اميد وارى ماست .
براى رفع كسرى بودجه
بانك مركزى آلمان ۱۲۰ تن طلا مى فروشد
فارس: وزير اقتصاد آلمان از بانك مركزى اين كشور (بوندس بانك) خواست تا براى رفع كسرى بودجه در سال آينده اقدام به فروش ۱۲۰ تن طلا كند.
به گزارش رويترز، هانس ايشل افزود: بوندس بانك حق فروش ۱۲۰ تن طلا به ارزش هشت ميليارد يورو را دارد.
وى تصريح كرد: طلا براى ما منافعى ندارد؛ ولى پولى كه از فروش آن كسب مى شود ارزش زيادى دارد.
وزير اقتصاد آلمان در عين حال گفت: ما بانك مركزى آلمان را براى فروش اين ميزان طلا تحت فشار قرار نمى دهيم و در نهايت بوندس بانك است كه بايد در اين خصوص تصميم بگيرد.
در سال ۲۰۰۴ ميلادى
۵۰ درصد پيش بينى آمريكا از ميزان اشتغالزايى محقق نشد
فارس: در تازه ترين گزارش اقتصادى آمريكا آمده است: در سال ۲۰۰۴ ميلادى ۱‎/۳ ميليون فرصت شغلى جديد ايجاد شد كه حاكى از عدم تحقق ۵۰ درصد پيش بينى هاى دولت بوش در خصوص ميزان اشتغالزايى است.
به گزارش روزنامه گلف ديلى نيوز چاپ بحرين، دولت بوش كه به دليل خوشبينى هاى اقتصادى مورد استهزاى دموكراتها قرار گرفته است، پيش بينى خود را از ميزان اشتغالزايى در سال ۲۰۰۵ ميلادى از ۲‎/۶ ميليون نفر به ۲‎/۱ ميليون نفر كاهش داده است.
بنابراين گزارش، كاهش اين برآورد در پى كاهش پيش بينى دولت آمريكا از نرخ رشد اقتصادى اين كشور به ۳‎/۵ درصد در سال ۲۰۰۵ ميلادى اعلام شده است.
طى ماههاى اخير
۷۵۰ نفر در چين به جرم مفاسد مالى دستگير شدند
فارس: طى ماههاى اخير بيش از ۷۵۰ نفر در چين به جرم ارتكاب به جرايم اقتصادى بازداشت شده اند.
به گزارش روزنامه واشنگتن پست، عمده ترين مفاسد اقتصادى در چين رشوه خوارى و فرار مالياتى است.
دولت چين اخيراً تحقيقات زيادى را درباره مفاسد مالى مقامهاى دولتى اين كشور آغاز كرده است و اين تحقيقات را مبناى هر گونه ارتقاى شغلى قرار خواهد داد.
بنابراين گزارش، كارشناسان اقتصادى چين فساد اقتصادى گسترده در دولت را مهمترين مانع براى تبديل اقتصاد اين كشور از سوسياليسم به اقتصاد آزاد مى دانند.
وزير اقتصاد انگليس مدعى شد
اوپك در تثبيت بازار نفت ناتوان است
فارس: وزير اقتصاد انگليس تصميم اخير اوپك براى كاهش يك ميليون بشكه اى توليد مازاد بر سهميه را يك تصميم اشتباه ارزيابى كرد.
به گزارش شبكه الجزيره، «كاردن براون» در ديدار با «جان اسنو» رئيس خزانه دارى و «آلن گرينسپن» رئيس با نك مركزى آمريكا از اين تصميم انتقاد كرد و گفت: اوپك در تثبيت بازار نفت ناتوان نشان داده است.
وى تصريح كرد: من معتقدم كه مردم اين تصميم را معقولانه تصور نكنند و مصلحت بلند مدت اوپك در اتخاذ اين تصميم نيست.
وزير اقتصاد انگليس از اوپك خواست تا در جهت شفاف سازى بازار و مشخص شدن رقم دقيق مازاد نفت عمل كند.
عربستان ظرفيت توليد نفت خود را ۸۰۰ هزار بشكه افزايش مى دهد
فارس: عربستان سعودى با افزايش ۸۰۰ هزار بشكه اى ظرفيت توليد خود براى برآورده كردن نياز مصرفى بازار جهانى نفت اعلام آمادگى كرد.
به گزارش روزنامه گلف ديلى نيوز، «عبدالله جمعه» رئيس شركت آرامكو عربستان سعودى با اعلام اين خبر افزود: يك ميدان جديد نفتى با ظرفيت توليد ۸۰۰ هزار بشكه در روز ۲۶ دسامبر (۶دى) به بهره بردارى مى رسد.
اين ميدان ظرفيت توليد ۱۰ ميليون متر مكعب گاز را نيز دارد.
در پى تصميم اخير اوپك براى كاهش يك ميليون بشكه اى توليد مازاد بر سهميه، عربستان سعودى قول داد كه توليد خود را ۵۰۰ هزار بشكه در روز كاهش دهد.
يك روزتاريخى براى تركيه
194679.jpg
مترجم: رضا شيرانى ـ منبع: اكونوميست
اتحاديه اروپا مذاكرات عضويت را در سوم نوامبر۲۰۰۵ با تركيه آغاز مى كند. اين جوهره اجلاس سران اتحاديه است كه در روز جمعه ۱۷ دسامبر در بروكسل خاتمه يافت. اما دو روز چانه زنى سخت طول كشيد تا اين توافق حاصل شود. حتى يكبار رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه، تا نزديكى خروج از جلسه پيش رفت چرا كه مذاكرات بر سر اين نكته به گل نشسته بود كه تركيه براى شناسايى جمهورى قبرس كه عضو اتحاديه اروپاست، تا چه حد پيش خواهد رفت.
گشايش مذاكرات در سال آينده به يك هدف ديرينه تركيه تحقق مى بخشد: چشم انداز عضويت در اتحاديه اروپا نخستين بار در سال ۱۹۶۳ توجه تركيه اى ها را جلب كرد. اما پيش بينى مى شود مذاكرات عضويت دست كم يك دهه به درازا بكشد زيرا ايده عضويت تركيه در اتحاديه اروپا كه اكنون ۲۵ عضو دارد، كماكان بسيار جنجال برانگيز است.
تركيه يك كشور بزرگ فقير اسلامى است كه اكثر خاكش در آسيا قرار گرفته است. عضويت تركيه بدين مفهوم است كه اتحاديه با عراق و سوريه هم مرز مى شود. نظرسنجى از افكار عمومى در بسيارى از كشورهاى اتحاديه اروپا، بخصوص در فرانسه و آلمان نشان مى دهد كه مردم قوياً مخالف عضويت تركيه هستند. دموكرات مسيحى هاى راست ميانه كه در حال حاضر در آلمان اپوزيسيون هستند، اعلام كرده اند كه اگر به قدرت برسند، شايد مذاكره با تركيه را متوقف كنند. ژاك شيراك رئيس جمهورى فرانسه موافق عضويت تركيه است اما او قول داده كه اگر و زمانى كه مذاكرات با آنكارا خاتمه يابد، مردم فرانسه براى تأييد عضويت تركيه به پاى صندوقهاى رأى خواهند رفت. دولت اتريش نيز در پايان مذاكرات قول مشابهى داد.
انتظار مى رود وقتى مذاكرات آغاز شود، روند آن به درازا بكشد. تركيه بايد مجموعه اى از قوانين اتحاديه را به اجرا بگذارد كه در حال حاضر ۸ هزار صفحه است و موضوعات متنوعى را از جمله يارانه هاى صنعتى، حفاظت از محيط زيست، سياست خارجى و بهداشت و ايمنى در محل كار پوشش مى دهد. حساسيت خاص اروپاييان براى پذيرش تركيه بدين مفهوم است كه روند مذاكرات دربرگيرنده عناصر ويژه اى است كه در مذاكرات ادوار پيشين توسعه اتحاديه وجود نداشت. اعلاميه كه در پايان اجلاس صادر شد، به اين احتمال اشاره داشت كه اگر پرونده حقوق بشر تركيه خراب تر شود، مذاكرات به حالت تعليق درخواهد آمد. آن همچنين خواست و نظر آن دسته از كشورها بخصوص اتريش را كه خواهان «مشاركت ممتاز» ولى كمتر از عضويت كامل بودند، تصديق كرد. هرچند اعلاميه اجلاس تأكيد كرد كه عضويت كامل، هدف مذاكرات است، اما درعين حال تصريح كرد اين گفت و گو ها ممكن است به شكست بينجامد و بيان داشت كه اگر تركيه به عضويت كامل دست نيافت، اتحاديه اروپا كماكان خواهد كوشيد تا اين كشور «از طريق قويترين پيوند ممكن به ساختار اروپايى متصل شود.»
همچنين بندهايى گنجانده شد تا يك دغدغه خاص اروپايى را يعنى اين چشم انداز كه قوانين اتحايه درباره جريان آزاد مردم و كارگران به سيلى از مهاجران فقير مسلمان به سوى غرب خواهد انجاميد، رفع كند. اعلاميه اجلاس اين احتمال را مطرح كرد كه توافقنامه نهايى شامل «ضامنهاى دائمى» خواهد بود كه به كشورهاى اتحاديه اروپا امكان مى هد چنانچه تحت تأثير جريان شديد و مهارناپذير مهاجران ترك قرار گرفتند، بازارهاى كار خود را ببندند.
اما دشوارترين مسأله، موضوع قبرس بود. نيمه شمالى اين جزيره همچنان در اشغال ارتش تركيه است و آنكارا حاضر نيست مشروعيت دولت جمهورى قبرس (بخش جنوبى و يونانى تبار) را كه از سوى جامعه بين الملل تأييد شده و در ماه مه به عضويت اتحاديه درآمد، به رسميت بشناسد. قبرسى هاى يونانى تبار استدلال كرده بودند كه شايسته نيست تركيه به باشگاهى ملحق بشود كه يكى از اعضايش را به رسميت نمى شناسد. تركها به نوبه خود اصرار مى ورزيدند كه براى دستيابى به صلح از خود حسن نيت نشان داده اند (آنها و هم نژادانشان در قبرس طرح سازمان ملل براى اتحاد مجدد اين جزيره را پذيرفته بودند اما يونانى تبارها در اوايل سال جارى ميلادى آن را رد كردند.) آقاى اردوغان تأكيد كرد كه اگر هزينه عضويت، به رسميت شناختن رسمى يا صورى جمهورى قبرس باشد، تن به مذاكره نخواهد داد.
در اين اجلاس اين مسأله در نهايت به اين صورت درآمد كه تركيه دامنه توافقات گمركى اش با اروپاى قديم (توافقنامه به اصطلاح آنكارا) را گسترش مى دهد تا ۱۰ عضو جديد از جمله قبرس را نيز پوشش دهد. تركها مى ترسيدند چنين توافقى به مثابه به رسميت شناختن قبرس تلقى شود و يك اعتراض ملى گرايانه را در داخل به راه اندازد. آقاى اردوغان در شرف بازگشت به تركيه بود و حتى به فرودگاه بروكسل زنگ زده بودند تا هواپيمايش آماده شود ولى ميانجيگرى رهبران ۳ كشور بزرگ اتحاديه اروپا (بلر، شيراك و شرودر) در واپسين لحظات به غائله خاتمه داد. اين سه نفر به همراه رئيس هلندى اتحاديه قرارداد جديدى عرضه كردند. تركيه فعلاَ موافقتنامه آنكارا را امضا نخواهد كرد، اما پس از آن كه از بريتانيا و سايرين تضمين گرفت كه آن به منزله به رسميت شناختن قبرس نيست، پذيرفت پيش از آغاز مذاكرات سال آينده به آن تن دهد.
رسم است وقتى اجلاس اتحاديه اروپا خاتمه مى يابد، رهبران يك نطق كوتاه آشتى جويانه ايراد مى كنند. آقاى اردوغان تصميم گرفت تصريح كند كه دولتش قبرس را به رسميت نمى شناسد. همين امر پاسخ تند تاسوس پاپادوپولوس رئيس جمهورى قبرس را برانگيخت. برتى آهرن نخست وزير ايرلند كه در بحثهاى نهايى حاضر بود، بعداًَ اظهار كرد كه رفتار آقاى اردوغان «تأسف برانگيز» بود و لحن «تلخى» به گفت و گوها بخشيده بود. شايد اين پيش درآمد تحولات بعدى باشد.


|   شناسنامه   |   آرشيو   |