نشريه كتاب ماه ادبيات وفلسفه يكى ازبهترين نشرياتى است كه دركشورايران منتشرمى شود.ما احتياج زيادى به چنين نشريه اى درعرصه ادبيات وفلسفه داريم؛ نشريه اى كه بن مايه هاى انديشه و فكر جامعه را به تصوير بكشد.ادبيات تا زمانى كه در بستر فلسفه و انديشه قرار نگيرد ناقص است و يك چيزى كم دارد.
يكى از بزرگترين ايرادهاى ما در ادبيات اين است كه، يا نينديشيده حر ف مى زنيم، يا از روى احساسات،يا ازروى تئورى هاى وارداتى.اما اگرفلسفه وادبيات خود را مورد توجه قراردهيم ودرموردآن بحث كنيم،در آينده ادبيات روشنى خواهيم داشت. نشريه كتاب ماه ادبيات و فلسفه يك نشريه خوب و موفق است، كه اميدوارم جوانان آن را بخوانند.اين نشريه گاهى پيرترازآنچه هست نشان مى دهد،اما يك نشريه به روز است.اگرچه بيشترمطالب استادان دانشگاه درآن مطرح مى شود، اميدوارم مطالب خوب و تفكرات روز جوانان رانيز بيشترمورد توجه قراردهند.
از طرفى نشست هايى كه توسط كتاب ماه ادبيات و فلسفه برگزارمى شود با استفاده از سخنرانان خوب و بررسى موضوعات مفيد ومورد نياز جامعه توانسته است افراد زيادى را جذب كند.آدم هاى متفكرى به آن توجه دارندوانسانهاى هوشمند و علاقه مند درآن شركت مى كنند.

برگزارى چنين جلساتى كه تا ۱۵۰ نشست ادامه داشته باشدممكن نيست، مگربا يك برنامه ريزى دقيق و منظم. برگزار كنندگان با ايجاد نظم و برنامه ريزى درست توانسته اند اعتماد ديگران را جلب كنند و اين بسيار مهم است. صداقت و صميميت برگزار كنندگان بسيار قابل توجه است. اين نشست ها آنقدر مفيد وخوب است كه بسيارى ازافراد با تمام مشكلات وگرفتارى هايى كه دارند وقتى دعوت مى شوند آن را مى پذيرند؛ اين نشان مى دهد كه جلسات خوب برگزار مى شود و شركت كنندگان راضى هستند. سخنرانان اين نشست ها هر كدام در رشته خود مهارت دارند؛ اين نيز باعث شده است كه جلسات با استقبال روبه رو شوند. اين نشست ها در روزهاى آغاز مخاطب چندانى نداشت، اما حالا افراد زيادى درآن شركت مى كنند.
من به برگزاركنندگان خسته نباشيد مى گويم و اميدوارم اين برنامه ادامه پيدا كند.اين جلسات از نظر كيفيت مانند يك كلاس دانشگاهى است، و كسانى كه دراين نشست ها شركت مى كنند جا دارد از برگزار كنندگان تشكركنند.

پرداختن به مسائل ادبى ، آن هم بطور جدى و پيگير ، بسيارمهم و پسنديده است. البته درموردهرجلسه اى كه برگزار مى شود هر كسى نظرى دارد ؛ گاهى عده اى هم مخالفند ، اما در كل، كارى پسنديده و قابل قبول است.
كتاب هايى كه در اين نشست ها مطرح مى شود ، توسط افرادى كه صاحب صلاحيت تشخيص داده شده اند نقد مى شود و عده اى هم با علاقه حضور پيدامى كنند. اين باعث بالا رفتن دانش خواننده و گسترش فرهنگ مطالعه مى شود ، و مهمتر اينكه ، فضاى مناسبى براى آشنايى بانظرات مختلف ادبى براى اشخاص فراهم مى شود . اگر افراد با صلاحيت و بى نظر در اين نشست ها بيشتر صحبت كنند ، بسيارخوب است. خوشبختانه نظرات سخنرانان نيز در كتاب ماه ادبيات و فلسفه منتشر مى شود ، كه در پى آن افرادى هم كه در شهرستان ها حضوردارند مى توانند با خواندن اين نشريه ازمطالب مفيد آن استفاده كند. وجود پايگاه بررسى كتاب بطور مستمر و انتشار خلاصه سخنرانى ها به صورت مكتوب بسيار كار شايسته و خوبى است.اين يك حركت جديد و كتاب ماه ادبيات وفلسفه آغازگر آن است. من خودم خواننده نقدهايى هستم كه در اين نشريه منتشر مى شود. براى نخستين باراست كه درجامعه ما كتابى بعد از انتشار در يك محل مورد نقد و بررسى قرارمى گيرد. من با تجليل و تعريف موافق نيستم ، مادرجامعه بيشتر از هر چيز به نقد نيازداريم ، و اين نقد اگر در غياب نويسنده و مؤلف صورت بگيرد بهتر انجام مى شود.

ادبيات و فلسفه از جمله حيطه هايى هستند كه هر انسان اهل فرهنگى در آن حركت مى كند و نفس مى كشد. دغدغه هاى جدى ادبى و فلسفى از دير باز در كشور ما وجود داشته و از گذشته ا ى دور ادبيات و فلسفه ما در هم تنيده اند. در اين سال ها نيز اين دو حوزه جدى تر گرفته شده اند. نشست ها و نشريه كتاب ماه ادبيات و فلسفه يك خلأ جدى را در عرصه فرهنگى پركرده است . ما بيشتر مسائل را سياسى و اجتماعى مى بينيم و اين باعث ايجاد خلأ در زمينة ادبيات و فلسفه شده است و اكنون جايى فراهم شده كه افراد كنار هم جمع شوند و با هم صحبت كنند. در اين جا به طورى جدى به سؤالات اصلى هستى مى پردازند. اين نشست ها فارغ از پرداختن به مسائل سياسى و اجتماعى به گونه اى خالص به ادبيات و فلسفه مى پردازند و اين باعث شده است بسيارى از نويسندگان و شاعران كه به دليل وجود جنبه هاى سياسى، اجتماعى و يا عمومى در جلسات شركت نمى كنند، در اين نشست ها حضور داشته باشند. از طرفى كار شايسته اى كه صورت مى گيرد اين است كه حاصل اين نشست ها كه به صورت منظم و مداوم برگزار مى شود به شكلى مناسب در نشريه منتشر مى شود. در پايان جا دارد به برگزاركنندگان اين نشست ها تبريك بگويم ؛ به كسانى كه درد فرهنگ و ادب و فلسفه را دارند و توانسته اند همراه با نشست هاى قابل قبول نشريه اى موفق نيز منتشر كنند.

كتاب ماه ادبيات و فلسفه به ويژه از دو روى شايسته ستايش است و ماهنامه اى است نمونه: يك روى، سختگى و سودمندى جستارها و نوشته هاى آن است كه به شيوه اى دلپسند و» پيشه ورزانه «(= حرفه اى) نيز به چاپ مى رسد و دو ديگر پايدارى و ماندگارى اين ماهنامه است كه خوشبختانه به سرنوشت بسيارى از ماهنامه هاى فرهنگ و ادبى دچار نيامده است كه با همه پربارى و فزون مايگى ديرى نپاييده اند. اين هر دو ويژگى ستودنى را در نشست هايى ادبى و فلسفى نيز كه گزارش آنها در ماهنامه آورده مى شود، مى توان ديد. از اين رو، به دست اندركاران پرتلاش اين ماهنامه كه آنچه ياد كرده آمد رهاورد كوشش آنان و باور استقرارشان به كارى است فرهنگى و ارزشمند كه بدان همت گمارده اند، دست مريزاد مى گويم و از درگاه دادار دادگر، كامكارى و بختيارى همواره شان را در اين تلاش فرهنگى آرزو دارم.

چنانچه مى دانيد، يك سال بيش نيست كه من به زيارت گرامى نامه «ادبيات و فلسفه» توفيق يافته ام و پيش از آن چهار سال در تاجيكستان بودم. متاسفانه، اين نامه گرامى، به آنجا نمى رسيد. اما در طول يك سال اخير، خواندن همين چند شماره احترام عميق مرا برانگيخته است.
شما بى گمان اطلاع داريد كه صاحب اين قلم، خود چند سالى سردبير مجله فرهنگى ادبى «گلچرخ» بودم و با دغدغه ها و مشكل هاى فراوان در آوردن يك نشريه آبرومند، آشنا هستم.
كسى كه يك كتاب را تأليف يا تصنيف مى كند، مجبور به فراهم آوردن مخاطب و رعايت سطوح گوناگون دانش و انديشه و سلايق آنان نيست. اما، آنكه مجله اى منتشر مى كند، اگر نتواند هر روز برشمارگان مخاطب خود بيفزايد و يا دست كم مخاطبانى را كه دارد با حفظ سطح خويش، نگهدارد، ناگزير تعطيل خواهد شد.
بر «حفظ سطح مجله» تأكيد مى كنم، زيرا البته مى توان بدون حفظ «پرنسيب ها» و با خم شدن و سطح مجله را پايين آوردن، مشترى جمع كرد. اين هنر نيست.
بزرگترين هنر كتاب ماه ادبيات وفلسفه بدون مداهنه اين است كه با حفظ سطح متعالى مجله، طيفى وسيع از سطوح مختلف فرهيختگان و مخاطبان را جذب كرده است و بى آنكه خود ذره اى خم شود، دست هاى كوتاه را نيز به «سرشاخه هاى» بلند خود رسانيده است.
در «اسرارالتوحيد» اثر «محمد بن منور» در شرح يكى از خطبه هاى پدربزرگ خود «ابوسعيد ابوالخير» مى نويسد كه:
«... شيخ يك بار به طوس رسيد. مردمان از شيخ استدعاى مجلس كردند. اجابت كرد. بامداد در خانقاه استاد، تخت بنهادند. مردم مى آمد و مى نشست. چون شيخ بيرون آمد مقريان قرآن برخواندند و مردم بسيار درآمدند، چنانكه هيچ جاى نبود.
معرف بر پاى خاست و گفت: خدايش بيامرزاد كه هر كسى از آنجا كه هست، يك گام، فراتر آيد» ، شيخ گفت: «و صلى الله على محمد و آله اجمعين» و دست به روى فرو آورد و گفت: «هر چه ما خواستيم گفت و همه پيغامبران بگفته اند، او بگفت كه از آنچه هستيد، يك قدم، فراتر آييد» كلمه اى نگفت و از تخت فرود آمد و بر اين ختم كرد مجلس را . »

وقتى مجله ۳۰ يا ۴۰ مطلب خواندنى مناسب در آن منتشر مى شود، بايد چندين بار خوانده شود ؛ آن هم مجله اى كه از نظر متنوع بودن مطالب قابل توجه است. كتاب ماه ادبيات و فلسفه با هدف و روش مشخص حركت مى كند و بدون شك مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است، كه توانسته تاكنون استمرار داشته باشد و هشتاد و دو شماره از آن راهى بازار شود. نبايد فراموش كنيم، مجله اى كه نتواند مخاطب را راضى كند، استمرار و ادامه آن ممكن نيست.
مخاطبان اين نشريه بيشتر افراد خاص هستند و يكى از دلايل خاص بودن مخاطبانش ، مطالب سنگين و مقالات بلند آن است. امروزه افراد مانند گذشته، فرصت زيادى ندارند و بيشتر به طرف مطالب كوتاه و موجز گرايش پيدا كرده اند. اگر سعى شود كه عموم مخاطبان را نيز در اين مجله مورد توجه بيشترى قرار دهند نتايج بهترى خواهد داشت.

چهارم آذر ماه ۱۳۷۷
كتاب ماه ادبيات و فلسفه، نشستى را
با عنوان «نيچه در بوته نقد» برگزار كرد
كه سخنرانان آن عبارت بودند از:
دكتر «رضا داورى» ،دكتر «غلامعلى
حداد عادل» و دكتر «محمد رضا جوزى» .
اين نشست در نگاه اول هيچ تفاوتى
با ديگر نشست هايى كه هر ماهه
در كشور ما برگزارمى شود نداشت .
اما با گذشت زمان، استمرار منظم و
حضور متخصصان عر صه هاى مختلف
ادبى و فلسفى در جلسات برگزار شده
نشان داد كه كتاب ماه ادبيات و فلسفه
در حركت خود داراى يك برنامه و
هدف است. اكنون با گذشت شش سال
از برگزارى اولين نشست
كتاب ماه ادبيات و فلسفه و انتشار
۸۳ شماره نشريه با همين عنوان
كه بخشى از آن انعكاس نشست هاى
برگزار شده بود ، به يكصد وپنجاهمين نشست هفتگى خود را پشت سر گذاشته است.
نشست ها و نشريه اى كه نه تنها
در داخل كشور ،بلكه در خارج از كشور نيز
داراى مخاطب است. اكنون با برگزارى يكصد و پنجاهمين نشست كتاب ماه ادبيات و فلسفه
اين پرسش به ذهن مى رسد ، كه:
اين نشست ها ى ادبى ـ فلسفى تا چه حد موفق و تا چه اندازه توانسته
بر جامعه فرهنگى تأثير گذار باشد ؟
با توجه به اينكه عمر نشست ها و نشريات فرهنگى در جامعه ما چندان بلند نيست ، چه عواملى باعث استمرار يك نشست يا نشريه مى شود؟ آيا كتاب ماه
ادبيات و فلسفه در حوزه خود
توانسته كارنامه قابل قبولى به دست آورد؟
بدون ترديد كارشناسان و متخصصان عرصه فرهنگ ، ادب و هنر و كسانى كه خود دراين نشست ها سخنران يا شنونده بوده اند و حتى كسانى كه از طريق نشريه و رسانه ها
نشست ها را پيگيرى  كرده اند
از جمله بهترين داورانى هستند كه
مى توانند به اين پرسش ها پاسخ بدهند.

احمد مسجد جامعى وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى و مدير مسؤول نشريه كتاب ماه ادبيات و فلسفه در جشن صدمين نشست كتاب ماه ادبيات و فلسفه كه با حضور جمعى از اهل قلم، نويسندگان، شاعران، مترجمان و پژوهشگران حوزه فلسفه و زبان شناسى ، پنجم مهرماه ۱۳۸۲ برگزار شد،از كتاب ماه ادبيات و فلسفه به عنوان يك موج فرهنگى ياد كرد.
در اين مراسم وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى اظهار داشت: دليل به وجود آمدن فضاى تفاهم و گفت و گو در حوزه فرهنگ و كتاب و مشاركت نويسندگان، شاعران فلاسفه و اهل فرهنگ در اين حوزه و آنچه كه اين مجموعه را كنار هم قرارداده و باعث ايجاد يك موج فرهنگى در جامعه شده عشق به فرهنگ، هنر و ايران است. وى گفت تجربه اين نوع فعاليت ها نشان داده است كه اگر امكانات محدود هم باشد، با همدلى و پشتكار مى توان كارهاى بزرگ را به انجام رساند. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى در ادامه افزود: در نگاه من، ميان اينها نسبتى وجود دارد. غالباً شركت كنندگان و سخنرانان حاضر دراين نشست ها ، به فضاى محدود نشست ها اشاره كرده اند، اما مگر كتاب ماه ادبيات و فلسفه به لحاظ نيروى انسانى و مكان مورد استفاده خود، چه امكاناتى در اختيار دارد؟ آنچه اين مجموعه را كنار هم گردآورده و به يك موج فرهنگى در جامعه تبديل كرده، عشق و محبتى است كه نسبت به فرهنگ و ايران زمين وجود دارد و اين مجموعه علائق است كه موجب شكل گيرى اين فضاى گفت و گو شده است. مسجدجامعى در توضيح نخستين نشست كتاب ماه ادبيات و فلسفه و دلايل تداوم اين نشست ها تصريح كرد: نخستين نشست كتاب ماه در سال ۱۳۷۷ برگزار شد. محور سخن نيز در باب افكار و آراء و عقايد نيچه بود. انتخاب نيچه در آن زمان به دليل آثار نسبتاً متعددى بود كه درباره او در جامعه فرهنگى ما مطرح شده و مورد استقبال قرار گرفته بود.
در ادامه از سردبيران مجموعه نشريات كتاب ماه خواستيم در حوزه فعاليت خود نشست هايى با اهل قلم برگزار كنند و به ارزيابى كتاب هايى كه در طول ماه در آن حوزه منتشر مى شوند، بپردازند. نشست هاى كتاب ماه ادبيات و فلسفه نيز در همين زمان آغاز شد و با عملكرد خوب خود مورد توجه تمامى دوستان و علاقه مندان فرهنگ قرار گرفت.
مديرمسؤول كتاب ماه بااشاره به ايجاد فضاى نقد و گفت وگو و تأثير اين جلسات در جامعه فرهنگى گفت: آنچه در اين نشست ها اتفاق افتاد ايجاد فضاى سالم گفت و گو در جامعه درباره كتاب و ادبيات بود و مهم ترين نكته در ايجاد فعاليت فرهنگى، به وجود آوردن فضاى گفت و گوست. بدون ايجاد اين فضا، توليد، توزيع و مشاركت فرهنگى صورت نخواهد گرفت.
وى ضمن انتقاد از نشست هاى مشابه در برخى از مراكز فرهنگى گفت: متأسفانه گاهى در بعضى از جاها فرزانه اى از كشورى دعوت مى كنند و همه مانند شاگردى در نشست ها حضور دارند، بدون آنكه گفت و گويى انجام شود، شنونده صرف هستند. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى، چشم اندازها و انتظارات خود از بنيانگذارى سلسله نشريات كتاب ماه را چنين تشريح كرد: هنگام طراحى و انتشار كتاب ماه دو هدف را در نظر داشتيم. اول ، اطلاع رسانى كتاب. اين در شرايطى بود كه گسترش شهرها و توسعه مؤسسات انتشاراتى، پيدايش هويت هاى فرهنگى جديد و افزايش انتظارات را شاهد بوديم. به همين دليل اطلاع رسانى شرايط ديگرى را مى طلبيد كه نياز به روش هاى جديد بود. دوم، نقد به معناى نقد انديشه و فكر، نه به معناى انتقاد از يك شخص كه اين امر در جامعه ما كمتر تجربه شده بود. در جريان امر به اين نتيجه رسيديم كه نقد يك اثر، كارى مطلوب است اما معمولاً نويسنده به آن پاسخ مى دهد و امكان پاسخ مجدد نويسنده به منتقد، امر نقد را به تأخير مى اندازد و همچنين اين شيوة نقد، هزينه بالايى براى منتقدان داشت. اين مسائل باعث شد كه ما به فكر نشست هايى بيفتيم كه نويسندگان آثار بتوانند مستقيماً با خوانندگان و منتقدان، گفت و گو كنند. اين تجربه جديدى در نقد و گفت و گو بود. اين جلسات نه تنها از حيث تعدد بلكه به جهت تنوع مطالب نيز در خور توجه هستند.
مسجد جامى در زمينه ماحصل اين نشست ها كه منجر به تغذيه رسانه هاى جمعى كشور در زمينه هاى فلسفى و ادبى بود اظهار داشت: مجموعه محصولات و توليدات فكرى و فرهنگى اين حوزه در بسيارى از رسانه هاى مختلف انعكاس مى يافت. در بسيارى از موارد نخستين گروهى كه به نقد جدى يك اثر مى پرداخت و فضاى فكرى و ذهنى جامعه را به يك سمت و سو هدايت مى كرد و زمينة بحث ها را فراهم مى ساخت، همين گروه كوچك بود. در حالى كه در بسيارى از فضاهاى ديگر، اين تأثيرگذارى به چشم نمى خورد. جنس فرهنگى اين نشست ها به گونه اى بود كه توانست اعتماد مخاطبان گروه هاى مختلف را جلب كند و اين يكى از موفقيت هاى كتاب ماه ادبيات و فلسفه است كه در اوضاع پرتنش فرهنگى و اجتماعى روز، توانسته نقدى به قاعده و مورد قبول و وثوق گروه هاى مرجع اجتماعى شكل دهد. جلسات كتاب ماه باعث شكل گيرى فرهنگ سالم نقد در جامعه گرديد و اين روند زمينه شكل گيرى گروه منتقدانى شد كه به ضوابط نقد پايبند بودند و در بسيارى از موارد تنها همين گروه هاى شركت كننده در اين نشست ها بودند كه به نقد جدى آثار در مطبوعات مى پرداختند. وى پيرامون مخاطبان چنين برنامه هايى افزود: نشست هاى مذكور نه صرفاً براى نخبگان ادبى و فلسفى برگزار شد و نه براى عموم، بلكه بيشتر مخاطبان متوسط اهل فرهنگ در نظر بودند. در جامعه ما نشست هاى فرهنگى به صورت پيوسته و مداوم خيلى بندرت برگزار مى شود، اما اين سلسله نشست ها اكنون به عدد صد رسيده و هر كدام از جلسات نيز مخاطبان خاص خود را پيدا كرده است. مسجد جامعى با اشاره به اين مطلب كه،خانه كتاب محل برگزارى اين نشست ها با توجه به ظرفيت محدود خود، هرگز پاسخگوى انتظارات علاقه مندان و اهل فرهنگ نيست، گفت : ظرفيت فكرى و فرهنگى ما بيشتر از امكانات ما است.علاقه مندان به فرهنگ، فلسفه و ادبيات در جامعه ما بسيارند و ما بايد براى پوشش انديشه هاى مطرح شده در اين نشست ها از شيوه هاى جديد استفاده كنيم كه در اين زمينه اميدوارم بتوانيم با استفاده از امكانات خانه كتاب و از طريق سايت اينترنتى اين گفت و گوها را پوشش بدهيم. وى با اشاره به تأثير اين نشست ها در فضاى فكرى دانشگاه ها و ديگر استان ها اظهار داشت: يكى از فعاليت هاى دست اندركاران اين مجموعه استفاده از ظرفيت هاى فرهنگى ديگر استان هاى كشور بود و دانشگاه هاى مختلفى در اين حركت مشاركت داشته اند كه اميدوارم ادامه پيدا كند و به تمام دانشگاه ها سرايت كند. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى در پايان ضمن تجليل از سردبير اين ماهنامه« على اصغر محمدخانى »، گفت: با چنين مديريتى است كه بزرگان عرصه فرهنگ و ادب كنار هم مى نشستند و با هم گفت و گو مى كردند و در پايان هر نشست همگى اظهار رضايت مى كردند. مديريت اين فضاى فرهنگى در نشست ها توانست اعتماد و اطمينان همه افراد و همه گروه هاى ادبى و فلسفى را جلب كند كه كار ساده و آسانى نيست.

سلسله نشست هاى علمى معمولا» خودش زمينه بحث هاى علمى و تحقيقات و پژوهشهاى متعددى را فراهم مى كند. در جامعه علمى چنين نشست هايى ، نقش سازنده اى در جهت رشد تحقيقات علمى و ادبى فراهم مى سازد. از جمله اقدامات خجسته پس از انقلاب ؛ يكى، برگزارى نشست هاى علمى و تخصصى كتاب ماه ادبيات و فلسفه است.
اين نشست ها كه عمدتا «برمحور نقد ادبى ، معرفى آثارجديد ، نقد يك اثر ادبى دور مى زند مى كوشد ابعاد تازه اى ازموضوعات ادبى روز را پيرامون محورهاى ياد شده مطرح كند.
در طول ۶ سال و حدود ۱۵۰ نشست شاهد آن بوديم كه زمينه هاى نقد ادبى فراهم شده است. چنان كه مى دانيم عمده مبانى نقدعلمى در كشور ما در قالب ترجمه است و كمتر نويسنده داخلى با توجه به ماهيت ادبيات فارسى اقدام به طرح مباحث مستقل مى كند. مخصوصا» جاى خالى نقدهاى علمى وكاربردى در ادبيات فارسى به خوبى احساس مى شود. چنين نشست هايى مى تواند ملاك هاى درستى را براى بررسى آثارادبى به مخاطبان نشان دهد و در آينده مى توان شاهد ظهور آثار ادبى مبتنى بر معيارهاى ادبى بود.
درمورد دلايل موفقيت اين جلسات ، نخستين دليل، ثابت ومنظم برگزارشدن آن است. وقتى نشست منظم برگزارمى شود ، افرادى هستند كه با تنظيم كردن وقت خود در آن شركت مى كنند و مى دانند كه وقت آنها بخاطر بى نظمى از بين نمى رود. گفت و گوى رو در روى شنونده، منتقد و نويسنده از ديگردلايل جذابيت اين نشست ها محسوب مى شود. مديريت منظم و يك نوع ابتكارعمل را نيز نبايد از يادبرد. كمتر نشستى وجود دارد كه وقتى اثر وارد بازار كتاب مى شود آن را مورد نقد وبررسى قرار دهند و اين برمى گردد به مديريت تواناى اين نشست ها.
انعكاس خوب اين نشست ها در نشريات هم باعث شده است افراد زيادى از آن استفاده كنند. من معتقدم جاى برگزارى اينگونه نشست ها در دانشكده هاى ادبى خالى است. نشست هاى صميمى باعث مى شود دانشجويان با آثار نويسند گان و منتقدان جديد وگذشته آشنا شوند و در گفت و گوهايى كه بين آنان و صاحبان آثار و يا منتقدان صورت مى گيرد نتايج خوبى بدست آيد.
در پايان بايد بگويم، محل برگزارى اين نشست ها كوچك است كه اميدوارم به آن هم توجه شود.

كتاب ماه از جهات مختلف قابل توجه است، توانست جاى خالى مجلات ادبى وزينى را كه سال ها پيش در ايران چاپ مى شد تا حد زيادى پر كند. موقتى نبود و در اين سال ها به صورت منظم با قيمت ارزان چاپ و پخش شد.
اطلاع رسانى خوبى در زمينه كتاب هاى تازه چاپ شده دارد.
به رشته ها و مباحث جديد ادبى چون نقد و اسطوره توجه دارد.
به جوان ها ميدان مى دهد ( و البته مسؤولان مجله بايد در اين زمينه كمى سختگير باشند و از ويراستاران علمى استفاده كنند. من خود شاهد چند مورد انتحال آشكار از آثار خودم بوده ام كه يك نمونه آن را ذكر مى كنم: دو اصطلاح» بركسى خنديدن «و» در كسى خنديدن «را كه من در گزيده منطق الطير توضيح داده ام و گفته ام كه از فرهنگ ها فوت شده است كسى از يافته هاى خود ذكر كرده بود).
همين طور نشست هايى را كه كتاب ماه در اين سال ها برپا كرده است بسيار مهم است.
البته من در اين جلسات حضور نداشته ام اما گزارش آنها را در مجله خوانده ام . همه آنها در يك سطح نيستند و مخصوصاً در برخى از آنها جاى بحث و نظر است (مثلاً كسى بر داستان» يك روح «من، كه در شرح» بوف كور «است نكته گرفته بود كه از ديدگاه» فرويد «است و بر اين فرض غلط مطالبى مطرح كرده بود، حال آنكه آن كتاب مبتنى بر آراى» يونگ «است). اما به هر حال غالب اين سخنرانى ها مفيد و قابل استفاده هستند. كتاب ماه مجله اى است كه بعد از انتشار چند روزى خواننده اهل علم را به خود مشغول مى كند. لذت تورق و مطالعه يك مجله خوب لذتى است كه مطالعه كتاب جاى آن را نمى گيرد.
اكنون كتاب ماه از نظر كميت و كيفيت به مرحله اى رسيده است كه به نظر من بايد مثل مجلات معتبر جهانى سخت گيرى هاى خود را بيشتر كند. مثلاً مقالات را از نظر صاحب نظرانى كه در حوزه كار خود متخصص اند بگذراند. حتى المقدور مقالات بايد با ويراستارى علمى منتشر شود. در قسمت خبر ها مجله بيشتر رنگ و بوى مطبوعات عربى را دارد حال آنكه بايد به اخبار مهم فرهنگى جهان غرب و داخل كشور توجه بيشترى شود. جزو اين خبرها به نظر من يكى مى تواند انعكاس رساله هاى برجسته اى باشد كه در دانشگاه ها دفاع مى شود.
با خود من در اين يكى دو ماه اخير سه رساله خيلى خوب دفاع شد: يك،« معانى از ديدگاه زبان شناسى» ؛ دو،« تحليل نشانه شناختى شعر اخوان »؛ سه،« بررسى تطبيقى دو سنبل، مار و سرو در ادبيات فارسى و ژاپنى» .
متأسفانه هيچ جا اينگونه فعاليت هاى علمى بصورت منظم و مرتب و روزآمدى منعكس نمى شود.

ظهور اين مجله در واقع نقطه عطفى بود در تاريخ فرهنگى بعد از انقلاب اسلامى؛ كارى هم رديف و بلكه از جهاتى گسترده تر از مجله هايى مثل «سخن» ، «يغما» و ديگر مجله هايى از اين سنخ. گيرايى و استوارى مجله بيشتر از آن جهت بود كه بعد از مدت ها نوعى حمايت فرهنگى براى همه نخبگان فكرى فراهم ساخت ؛ به گونه اى كه غالب جناح هاى داراى انديشه، حداقل پاره اى از يافته ها و دريافته هاى خويش را براى جويندگان آفتابى كردند. ديگر آنكه در عصر قحطى انديشه و به ويژه بلاى بى فكرى ادبى، رنگين كمانى پرجاذبه با طيف هاى مختلف فرهنگى در جهان ايجاد كرد و از غربى ترين غربت غريبه تا اشراقى ترين انديشه ها در كشور آفتاب تابان پرده هايى برداشت و خود را به ادبيات نزديك ساخت. سه ديگر اينكه ، براى بسيارى از استادان و نيكان اين عبارت را تعبير كرد كه: «مصاحبه و سخنرانى در مطبوعات و مجالس تعبير گناه نيست» بلكه جهان امروز ديگر صرفاً دنياى ارتباطات از طريق كتاب نيست. گناه مخاطبان جوان تر كه نپخته نيستند و عميقاً كتاب خوان نشده اند و در عين حال تشنه معارف هستند و در فضاى متناسب هم تربيت نشده اند چيست؟ اين نسل تشنه، فلان شاعرك مهمل گو يا نويسنده درجه دهم را مى شناسد و با نوع نگاه و قلم او آشناست .اما با بهترين افكار و آثار بزرگان زمان آشنا نيست. اين جز به خاطر سلطه عجيب وسايل ارتباط جمعى چيزى ديگر نيست .كتاب ماه ادبيات و فلسفه، بزرگ ترين هنرش پل زدن ميان ادبيات و انديشه بود، كه به شدت از هم رميده بودندو در عين حال كه خود دچار آسيب هايى شد، از جمله گاه به بلاى همگانى دچار شد كه غالب اهالى مطبوعات دچار آنند؛ نام زدگى و تكرار. يك مشكل عمده ديگر اين مباحث كه در عين حال موجب تنوع آن شده بود؛ نبود سيرى مشخص و منطقى در كليت اين صدوپنجاه مبحث مجله بود . البته با ميل بيشتر به مباحث فرهنگى شايد علت اين مسأله، نوع مطالعات و رشته دانشگاهى جناب «آقاى محمدخانى» بود. در همين جا بايد گفت كه ، وجود و ظهور محمدخانى و به ويژه كار او بركتى بود براى همه اهالى فكر و قلم پس از انقلاب. انسانى كه با رنج فراوان و توسع نگاه و كار بى ريا و امكاناتى بسيار بسيار اندك، نهضتى ايجاد كرد كه پاره اى ديگر با صدها برابر آن، نصف آن را نساختند. نوع رفتار ايشان با صاحبان خرد و فرهنگ هم باعث شد كه اعتماد مجددى به مترجمان فرهنگ پيدا شود تا همگان بيايند و مكنونات قلبى خود را بگويند.
اتاق كوچك «محمدخانى» با همكار هميشه مهربان و كوشايشان خانم «داميار» ، بزرگ ترين حركت فرهنگى دهه اخير را در كشور راه انداخت. ضمن آنكه به نظر من در نقد نشست هاى گذشته مى توان قدم هاى بهتر و بلندترى برداشت.
مسأله اطلاع رسانى در باب كتاب هاى چاپ شده همراه با نقد مختصر آنها، خدمت شايان ديگرى بود كه اين سرى كتاب ها و به ويژه كتاب ماه انجام داد. به هر حال اين حركت مبارك فرهنگى دل و ديدگان بسيارى را در اقصى نقاط ايران و حتى جهان ربود و نشان داد كه ايرانيان و ايران دوستان و به طور كلى حقيقت جويان هميشه به دنبال حتى قطره اى زلال معرفت، هستند و خواهند بود و هر كجا سخن از فرهنگ و علم و حقيقت باشد، همگان هستند و خواهند بود. هر چند امكانات جز يك سالن كوچك و يك اتاق كوچك تر از آن نباشد و جز جمله اى پيام گزارشات نماند. «مثل هذا فليعمل العاملون» .

وقتى مى بينيم دانشجويان حاضر دراين نشست ها يادداشت بر مى دارند، نشان ازاين دارد كه جلسات خوبى است كه براى آنها حرف دارد. ما دركشور خود افراد و دانشجويان علاقه مند به ادبيات زياد داريم؛ اگر نشست ها خوب باشد، بدون شك شركت مى كنند.
اين نشست ها از جمله جلسات خوب وموفقى است كه نكات خوبى را به جوانان علاقه مند به ادبيات آموزش مى دهد. سخنرانانى كه به كتاب ماه ادبيات و فلسفه دعوت مى شوند افرادى هستند كه مستند حرف مى زنند ومانند بسيارى ديگر بى دليل تعريف يا تكذيب نمى كنند.
برگزاركنندگان اين نشست ها افرادى هستند كه خودشان ازعلاقه مندان ادبيات محسوب مى شوند. ما دراين جلسات سخنرانان توانايى را مى بينيم كه در نشست ها ى ديگرشركت نمى كنند، اما وقتى مى بينند برگزار كنندگان اين نشست ها خودشان ازعلاقه مندان ادبيات هستند وبه مخاطب احترام مى گذارند ،دعوت آنها را مى پذيرند.
تاكنون مهمانان خوبى به اين نشست ها دعوت شده است و موضوعات خوبى هم مورد بررسى قرار گرفته اند. اميدوارم درادامه كار،همچنان ازافراد توانايى كه داراى زبانى درست هستند و با منطق حرف مى زنند استفاده شود.اگر قصد دارند سخنرانان جوان را به اين نشست ها دعوت كنند، دركنارآنها دو سخنران يا استاد با تجربه قرار دهند تا جلسه نتيجه بهترى بدهد.

مجله كتاب ماه ادبيات و فلسفه يك مجله خوب و توانا است كه يكى ازدلايل موفقيت آن تركيب خوب افرادى است كه با آن همكارى مى كنند. افرادهمكار و كسانى كه مطالبشان دراين مجله منتشر مى شود افرادى متخصص و صاحب نظرهستند. يكى ديگراز ويژگى هاى خوب اين نشريه ونشست هاى آن اين است كه افراد و مطالب براساس ملاك هاى علمى انتخاب مى شوند، نه براساس روابط خاص . مديريت متخصص و پشت كارخوب باعث به وجود آمدن دوعاملى كه گفتم شده است و توانسته موفقيت خوبى درجامعه ادبى بدست آورد.

اين نشست ها تأثير زيادى در جامعه ادبى داشته است و طيف وسيعى از بخش هاى فرهنگى و خوانندگان با چهر ه هاى فرهنگى آشنا شدند كه تا پيش از اين نشست ها كم تر آنها را مى شناختند. سخنرانان اين جلسات و مطالب آن ها راه گشاى بسيارى از خوانندگان در عرصه فرهنگ و ادبيات و فلسفه شد . به نظر من اين نشست ها و نشرية كتاب ماه ادبيات و فلسفه تقريباً بى نظير است . ما در اين نشست ها نويسندگانى را مشاهده كرديم كه آن زمان نامشان به گوش افراد كمى رسيده بود، اما با معرفى آنها در اين نشست ها همه شناختندشان.
بيشتر سخنرانان اين جلسات در زمينه كار خود با صلاحيت بودند .استقبال از اين نشست ها بخاطر تنگى جا دچار مشكل است، اما وقتى اين سخنرانى ها در نشريه منتشر مى شود آنهايى هم كه نتوانسته اند حضور پيدا كنند، از آن استفاده مى كنند. من معتقدم آقاى «محمدخانى» يك ابتكار خوب و چشمگيرى انجام داده است. من در سفرهايى كه به كشورهاى خارجى داشته ام چنين نشست هايى با اين كيفيت كمتر ديده ام. اينجا نظرها آزادانه مطرح مى شود و به خوبى هم مورد بررسى قرار مى گيرد. جوانانى هم كه در اين نشست ها شركت مى كنند با يادداشت بردارى نكات مورد نياز خود را مى نويسند . اگر حرف مرا به عنوان تعريف و تمجيد حساب نكنيد مى خواهم بگويم اين يك ابتكار از طرف آقاى «محمدخانى» بود. او روابط عمومى خوب و ظرفيت بالايى دارد. در پايان بايد بگويم اگر روزنامه ها اين نشست ها رابيشتر پوشش بدهند افراد بيشترى از آنها استفاده خواهند كرد.

اگر چه بازار آشفته و مه آلود فرهنگى ما سال هاست با بده بستان هاى سوداگرانه، گرمى كاذبى گرفته است و انگيزه هاى ارتقاى مقام و بهره بردارى هاى مترتب بر كتاب و كتاب سازى و مقالهِ پردازى و نشريه گردانى پيكر فرهنگ را دراز و بى قواره كرده است، اما بى انصافى خواهد بود اگر چشم را بر جرقه هايى روشن كه گهگاه فضاى فرهنگى جامعه را قابل تحمل مى كند، يكسره ببنديم. بنده گمان مى كنم كتاب ماه ادبيات و فلسفه را على رغم بكلى دور نماندن از هرج و مرج ادبى حاكم و دست اندازى و رنود ادبى، بايد يكى از اين جرقه هاى اميدواركننده شمرد.
ابتكار برگزارى جلسه هاى نقد و معرفى كتاب كه با همت و پشتكار خستگى ناپذير گردانندگان اين نشريه تا صدوپنجاه جلسه تداوم يافته است و انعكاس آن در ماهنامه ادبيات و فلسفه نه تنها كارى دشوار و پرزحمت بوده است، بلكه حاكى از اقبال و استقبال جامعه فرهنگى ما از اين ابتكار و از ماهنامه ادبيات و فلسفه و مطالب متنوع و رغبت انگيز آن است.
مهم نيست كه گهگاه نه كتاب ارزش طرح را داشته است و نه آنان كه كار نقد و بررسى و معرفى آن را به عهده گرفته اند، شايستگى و آمادگى لازم را؛ اين از عوارض گريزناپذير هر كار فرهنگى جدى در آشفته بازار حاكم بر كتاب و كتابت است، چنان كه درج مقاله هايى بى قدر و اعتبار را هم كه گاه به اعتبار اين نشريه قرارداد عيب و ايرادهايى از اين دست كه اقتضاى وقت است ، نه از اعتبار كلى اين ماهنامه مى كاهد و نه از قدر كار دشوار گردانندگان آن. درست است كه حمايت مالى دولتى نيز از عوامل مؤثر در بقا و تداوم اين نشريه بوده است، اما چنين حمايتى تنها به اين نشريه اختصاص نداشته است و بى ترديد اين حمايت بدون اقبال جامعة فرهنگى و اهل كتاب به ماهنامه ادبيات، نمى توانست تداوم انتشار آن را با اين سبك و سياق تدارك ببيند. بنده اميدوارم كه روزى فرا برسد كه اين نشريه و نشريه هاى از اين دست كه متأسفانه بسيار اندك اند بى هيچ حمايتى از هيچ دستگاهى بر روى پاى خود بايستند و تنها حامى آنها جامعه فرهنگى سالم و تازه و با طراوتى باشد كه هواى فرهنگ و ادب ما نيز از نفس آن باز و تازه شود.

مرتب و با اشتياق مى خوانم. تصور نمى كنم خوانندة كتاب ماه هرگز دريغ يكى دو ساعتى را بخورد كه كتاب ماه را به دست مى گيرد . تقريباً (ولو به انتخاب) ۱‎/۳ مطالب آن را مى خوانم.
نشست هاى ماهانه يا يكى دو ماهة كتاب ماه خاص تر و برجسته تر و مفيدتر از تمام كتاب ماه ها هستند و خوشبختانه در حوزه كتاب ماه هم چاپ مى شود و شاخصة برجسته آن يكى همين بحث و گفت وگو و نقد و نظر ماهانه است.
اين نشست ها به ويژه كه در انحصار تهران نيست و از صاحبنظران شهرستان ها هم شركت دارند. به نظر من بسيار باارزش و پرفايده است و به نقد و بازار نقد جلوه و روايى خاصى داده است.

نظر من در مورد اين نشست ها و مجله به چند دليل مثبت است. نخست اينكه، نشست هاى متنوع و خوبى در مورد موضوعات ادبى- فلسفى برگزار مى كند. دوم ، افراد داراى صلاحيت در اين نشست ها حضور پيدا مى كنند ، كه در رشد روز افزون معلومات مخاطبان تأثير دارد.
درمورد مجله ادبيات و فلسفه هم معتقدم ، در جامعه جا افتاده است و يك مرجع خوبى است براى اهل ادبيات و فلسفه . نشريه روند خوبى دارد؛ البته جاى كمال طلبى بيشتر هم وجود دارد،. اما با توجه به وجود مشكلات و تنگناها، درعمل، كار خيلى خوبى انجام شده است.
من پيشنهاد مى كنم، نخست، زمان نشست ها را زياد كنند. دوم ، گاهى مى توان در بين نشست ها از موسيقى زنده هم سود برد، كه هم باعث زنده تر شدن برنامه مى شود، هم اينكه مخاطب در بين بحث نيروى تازه اى مى گيرد. البته ، منظور موسيقى است كه متناسب با برنامه نشست باشد.

بارزترين ويژگى اين نشست ها كه باعث استمرار و موفقيت آن شده است ، جلب اعتماد اهل فكر و قلم است ؛ اين نكته مهمى است كه بسيارى از برگزار كنندكان نشست ها به آن توجه نمى كنند.
در كتاب ماه ادبيات و فلسفه مسائل را به شكل سياسى وجناحى نگاه نمى كنند و اين براى كسانى كه به نشست ها مى آيند مهم است كه بدانند، وقتى حرف مى زنند بردا شت سياسى نمى شود.غلبه داشتن بعدعلمى باعث شده است اهل قلم به آن اعتماد و از آن استقبال كنند؛ همين استقبال اهل قلم نيز باعث توجه مخاطبان ادبيات و فلسفه به آن شده است.
تا كنون نشست هاى خوبى برگزارشده است، اماهنوز آنگونه كه شايسته است انعكاس نداشته. گاهى بحث ها پخته مطرح نمى شود و كسانى دعوت مى شوند كه افراد تواناتر از آنها هم وجود دارد. البته نبايد فراموش كنيم كه، اين جلسات و سخنرانان و موضوعات بررسى شده، درمجموع خوب و قابل قبول است. در مورد مجله كتاب ماه ادبيات و فلسفه بايد بگويم، بيشتراستادان و دانشجويانى كه ادبيات راجدى دنبال مى كنند مخاطب اين نشريه هستند، اماهنوز نتوانسته است توجه اكثريت دانشجويان دانشگاه را به خود جلب كند.
تاكنون خوب بوده است، اما از اين به بعد نياز به تحول دارد. به نظرمى آيدنشريه درحال يك نواخت شدن است. درشرايط فعلى يك كادر و يك تحريريه منظم مى خواهد تا با ارائه افكار مختلف در آن تنوع ايجاد شود.

حقيقت اين است كه من در اين نشست ها شركت نداشته ام،اما نشريه راديده ام،وانعكاس اين نشست ها رادرروزنامه ها خوانده ام.
بدون ترديد استمرار و تداوم اين نشست ها و نشريه كتاب ماه ادبيات و فلسفه برخاسته از يك مديريت خوب و با كيفيت است.
من معتقدم ، بازتاب چنين جلساتى تنها ازطريق رسانه ها وروزنامه هاكافى نيست ؛ بهتراست اين نشست ها به صورت كتاب مكتوب شود و دراختيارعلاقه مندان قرار بگيرد.
همچنين پيشنهاد مى كنم، موضوعات بحران ساز درعرصه شعر معاصر را نيز در اين نشست ها مورد بررسى قرار دهند.

نشست هاى كتاب ماه ادبيات وفلسفه يك جنبش خوبى در بين اهل كتاب بوجود آورد و در نشريه خود نيز، اطلاعات خوب و مناسبى در مورد كتاب ارائه مى كند، كه باعث شده است افرادى كه آن را مى خوانند در جريان اخبار كتاب قرار بگيرند. متأسفانه قسمت اعظم نشست هايى كه در سطح كشور برگزار مى شود، نمايشى و بيشتر ادا و اصول است. گويا از ياد برده اند كه دوران ما دوران فرهنگ است . نشست هاى كتاب ماه ادبيات و فلسفه جنبه هاى تبليغى كمى دارد و بيشتر گرايش آن به سمت علم در جامعه است. اگر بتوانيم براى تمام جلساتى كه داريم، يك برنامه ريزى خوب و مناسب داشته باشيم و بدانيم مى خواهيم چكار كنيم؛ موفق مى شويم. البته نبايد در برگزارى نشست ها و انتشار نشريات دچار شعار دادن شويم. خوشبختانه برنامه هاى كتاب ماه روشن است و تكليف مخاطب معلوم. در پايان بايد بگويم، انسان با دل راحت تر نشريه كتاب ماه ادبيات و فلسفه را مى خواند.

كتاب ماه وادبيات فلسفه بهترين نشريه اى است كه دركشورمامنتشرمى شود. من هميشه اول تا آخر اين نشريه را مى خوانم. افراد خوبى دراين نشريه همكارى مى كنند و مهم ترين ويژگى آن اين است كه،دست گذاشته است روى نقطه ضعف جامعه ادبى و فرهنگى ما ، كه همان نقداست و نبايد از ياد برد آنچه ادبيات را پيش مى برد ، نقد است. بررسى موضوعات مختلف و بررسى و نقد آن ها بسيار خوب و قابل توجه صورت مى گيرد. اين نشريه درهرشماره خود حرف تازه اى براى گفتن دارد واين تكرارى حرف نزدن باعث شده است ،مخاطبان ثابت خود را داشته باشد. همراهى ادبيات و فلسفه كارى بسيار جذاب و شايسته است كه در اين سلسله نشست ها صورت مى گيرد. فلسفه امروز در حال پيشرفت با ادبيات است ؛ هم فيلسوف به ادبيات نياز دارد هم نويسنده واهل ادب به فلسفه. كيفيت خوب اين برنامه ها باعث شده است كه هم استادان دانشگاه و هم دانشجويان بتوانند ازآنها استفاده كنند.
اينكه عده اى فكرمى كنند سطح زبان و بيان دراين نشست ها بالا است و براى دانشجويان ومخاطبان سنگين ، درست نيست؛ دانشجو و مخاطب بايد سعى كنند خودشان را بالا بكشند ، نه اينكه جلسه سطح خودش راپايين بياورد. در پايان بايد بگويم يكى از دلايل موفقيت اين نشست ها مديريت خوب و برخورد مناسب برگزار كنندگان با مخاطب است كه نبايد از ياد برود.