شنبه ۱۹ دى ۱۳۸۳ - ۲۶ ذيقعده ۱۴۲۵
Sat, Jan 8, 2005
ويژه ۲
۳۰۲۴
sLogo.gif

PDF Edition
صفحه اول
سياسى
داخلى
سلام ايران
ديگه چه خبر؟
اجتماعى
بين الملل
گزارش
فرهنگ و انديشه
فرهنگ و هنر
گفت و گو
ويژه ۱
ويژه ۲
ويژه ۳
ويژه ۴
ايران زمين
قيمت سكه و طلا
اقتصادى
حوادث
ورزشى
صفحه آخر
اوقات شرعى
فرهنگ و پايدارى
مهرگان
آرشيو
گفت و گو با دكتر سوسن باستانى
مديرگروه رشته مطالعات زنان دانشگاه الزهرا
حاشيه سياست
< مهريه زنان را بيمه كنيد

تعيين سقف مهريه ازدواج برخلاف شرع و قانون است و بايد مهريه زنان بيمه و حق طلاق به زنان داده شود. در اين طرح (طرح تسهيل ازدواج جوانان) آمده، سقف مهريه براى هر منطقه را كميته سازمان ازدواج تعيين و مشخص مى كند. اين با شرع و قانون مخالف است چون در قانون آمده كه دختر بايد مهريه را مشخص كند (حسين نژادفلاح عضو كميسيون اجتماعى مجلس خبرگزارى سينا، ۸دى)

< نشست زنان جبهه مشاركت با معين

برنامه مطالبات زنان كه توسط كميسيون زنان جبهه مشاركت تدوين شده در اختيار دكتر معين كانديداى اين جبهه قرار مى گيرد و به رؤساى سه قوه نيز ارسال مى شود و به منظور نقد و بررسى در اختيار جرايد قرار مى گيرد. اين كميسيون خواستار حضور نماينده خود در ستاد انتخابات و كميته تدوين برنامه جبهه مشاركت شده است (به نقل از فاطمه راكعى، ايلنا، ۶دى)

<افتتاح دومين مركز مطالعات زنان

دومين مركز مطالعات زنان كشور در دانشگاه شيراز، همه دانشگاههاى جنوب را پوشش مى دهد و سه طرح تحقيقاتى درباره «بررسى وضعيت زنان قاچاقچى كالا در استانهاى فارس، بوشهر و هرمزگان» ، «ساختار قدرت در خانواده در شيراز» و «مقايسه تمايلات سكولار بين دختران و پسران دانشجو در استان» را در دست اجرا دارد (دكتر حليمه عنايت رئيس مركز مطالعات زنان دانشگاه شيراز، ايرنا، ۱۰دى)

< سومين نشست كميته ملى آماده سازى اجلاس زنان

سومين نشست كميته ملى آماده سازى اجلاس ۲۰۰۵ (پكن) با حضور اعضا، كميته هاى كارى و متخصصان وفعالان امور زنان به همت مركز امور مشاركت زنان نهاد رياست جمهورى برگزار شد. مصطفى اعلايى رئيس اداره حقوق بشر و زنان وزارت خارجه از جمله سخنرانان اين نشست بود (ايرنا، ۹دى)

< افزايش ۳۱درصدى دختران سيگارى؟!

آمار افزايش ۳۱درصدى دختران دانشجوى سيگارى كه چندى پيش توسط مطبوعات منتشر شد، مورد تأييد نيست. بحث پوشش و حجاب هم تخصصى است و اساتيد حوزه و دانشگاه بايد روى آن كار كنند (على پور معاون مدير كل فرهنگى وزارت علوم، ايسنا، ۶دى)

< مديريت زنان ريسك نيست

ما به كسانى كه به حضور زنان در مديريت كلان به عنوان ريسك نگاه مى كنند نه مى گوييم. به بيان ديگر كسانى كه نگاهى ريسك نگر به حضور زنان در كابينه دارند و يا حاضر به پذيرش شايسته سالارى و استقبال از حضور زنان در سطوح مديريتى مختلف بويژه وزارت نيستند، را نمى پذيريم (جميله كديور دبير انجمن روزنامه نگاران زن خبرگزارى مهر، ۸دى)

< مردان آموزش «پرداخت نفقه» ببينند

از آنجا كه بسيارى از مردان جامعه نسبت به لزوم پرداخت نفقه آگاهى ندارند، لذا ارائه آموزشهاى لازم به آنها در اين زمينه ضرورى است. (پريچهر سلطانى، مشاور استاندار چهارمحال و بختيارى ايسنا، ۹دى)

< نماينده دولت در كميته اشتغال

فخرالسادات محتشمى پور مشاور وزير و مدير كل دفتر بانوان وزارت كشور به عنوان نماينده دولت در كميته اشتغال منصوب شد. اين انتصاب به استناد مصوبه شوراى كار و مشاوره سه جانبه گرايى در خصوص تشكيل كميته مشورتى سه جانبه اشتغال زنان انجام شده است (ايسنا، ۸دى)

< صيغه محرميت نداريم

براساس استفتائيه اى كه از دفتر آيت الله سيستانى به عمل آمد ايشان پاسخ دادند: چيزى به نام صيغه محرميت نداريم. منظور از صيغه محرميت همان عقد ازدواج موقت است كه با دو چيز پايان مى يابد. اول: تمام شدن مدت عقد و دوم مرد باقى مانده مدت را به زن ببخشد. (خبرگزارى سينا ۳۰  آذر)

< از زينب ايمانى حمايت كنيد

فراكسيون زنان مجلس در بيانيه اى خواستار حمايت وزارت امور خارجه از زينب ايمانى دانش آموز محجبه ايرانى اخراج شده در فرانسه شد. نام برده حتى با استفاده از نوعى پوشش خاص فرانسوى براى حفظ حجاب خود در مدرسه، از مدرسه به اتهام داشتن پوشش مذهبى اخراج شد. (به نقل از خبرگزارى فارس _ ۹ دى)

< مهريه حضرت زهرا(س) سقفى ندارد

هيچ كس براى مهريه حضرت زهرا(س) سقفى تعيين نكرده است. سقف مهريه ازدواج را نبايد براساس منطقه شهرى محروم و غيرمحروم تقسيم بندى كرد هرچند كه تهران مدنظر نباشد. صرف اينكه دخترى در تهران زندگى مى كند نبايد مهريه اش از دختر بلوچ بيشتر باشد. ما با مهريه بالا موافق نيستيم اما تعيين آن را هم بر خلاف قانون و شرع مى دانيم .( فاطمه آجرلو نماينده كرج خبرگزارى سينا ۹ دى )

< رياست جمهورى كليد حل مشكلات زنان نيست

اگرچه در قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران منعى جهت كانديداتورى زنان براى رياست جمهورى وجود ندارد اما تجربه كشورهايى كه رئيس جمهورى زن داشته اند نشان مى دهد دستيابى زنان به اين مسند كليد حل مسائل آنها نيست. زنان مؤسس و دبير كل ۱۳ حزب سياسى هستند و ۴۲۰ سازمان غيردولتى را راهبرى مى كنند . (زهرا شجاعى رئيس مركز امور مشاركت زنان در مصاحبه با روزنامه تركيه اى اكشام ، به نقل از ايسنا، ۸ دى)

< دختران منور الفكر ناصرالدين شاه


سخنرانى ماهانه انجمن زنان پژوهشگر اين ماه با سخنرانى فاطمه قاضى ها با عنوان «دختران منورالفكر ناصرالدين شاه» برگزار مى شود.(ايسنا ، يك دى )


< همايش هويت جوان و آراستگى

نخستين همايش «هويت جوان و آراستگى» با حضور دانشجويان و مسؤولان دانشگاه آزاد اسلامى واحد جنوب در فرهنگسراى دانشجوى تهران برگزار شد. در اين همايش محورهايى چون حجاب، جوان و اخلاق ، نقش حجاب در سلامت خانواده و حجاب و ازدواج جوانان و هويت زدايى از باورهاى دينى در قالب كشف حجاب بررسى شد. (سينا، ۹ دى)

< ملاقات با ۵ نامزد رياست جمهورى


ما به دنبال شايسته سالارى هستيم ،در كابينه آينده بايد وزرا براساس اين اصل انتخاب شوند و بحث جنسيت كنار گذاشته شود. ما در ملاقات هاى خود با پنج كانديدا درخواست مى كنيم كه با توجه به رشد زنان در سطوح مديريتى، زنان بيشترى در كابينه حضور داشته باشند.از هفته آينده با پنج كانديداى مطرح شوراى هماهنگى ديدار خواهيم داشت. (معصومه حميدزاده، سخنگوى جمعيت زنان انقلاب اسلامى ايسنا، ۸ دى)
ثريا پرليكا
مدافع حقوق زنان افغان
197013.jpg
ثريا پرليكا براى افغانها نماد مبارزه در راه حقوق بشر و سمبل فمنيسم و جنبش زنان است. او كه اكنون رئيس اتحاديه سراسرى زنان افغانستان (بزرگترين تشكل غير دولتى زنان) است، درسال ۱۹۴۴ (۶۰ سال قبل) درروستاى «كمرى» از توابع بگرام در شمال كابل متولد شد. پرليكا به يك خانواده روشنفكر و تحصيل كرده وابسته است . وى فارغ التحصيل اقتصاد از دانشگاه كابل است. در دوران حكومت ظاهر شاه، اولين نهاد غيردولتى زنان افغان را تحت عنوان «سازمان دموكراتيك زنان» همراه باپنج فعال زن ديگر پايه گذارى كرد. اين نهاد دردوران دانشجويى پرليكا تأسيس شد و او ازهمان دوران دانشگاه ، مبارزات سياسى ، اجتماعى خود را در دفاع از حقوق زنان آغاز كرد. وى دراواخر دهه ۶۰ و اوايل دهه ۷۰ ميلادى، زنان را به مشاركت گسترده درانتخابات ولسى جرگه (مجلس ملى) افغانستان دعوت مى كرد و درهمان ايام با طرح برخى از نمايندگان مجلس كه خواستار ممنوعيت اعزام دانشجويان دختر به خارج از كشور ، بدون همراهى محارم آنان بودند ، مخالفت كرد و با دعوت فعالان زن به تجمع دربرابر پارلمان ، مانع از تصويب اين طرح شد. آنان هر روز و به مدت دو هفته به تالار مجلس مى رفتند تا حرف خود را به كرسى نشاندند.
پرليكا درسال ۱۹۷۳ به منظور ادامه تحصيلات عالى راهى كيف پايتخت ومركز جمهورى اكراين شوروى شد ودرسال ۱۹۷۷ موفق به اخذ مدرك فوق ليسانس رشته اقتصاد شد ودربازگشت به رياست امور خارجى دانشگاه كابل انتخاب شد.
وى درسال ۱۹۷۸ به رياست سازمان دموكراتيك زنان افغانستان انتخاب شد ولى دراوت ۱۹۷۸ به خاطر مبارزه عليه رژيم حفيظ الله امين دستگير و مدتى را درزندان معروف «پل چرخى» محبوس شد.
بعد از تحمل شكنجه هاى طاقت فرسا ازجمله كشيدن ناخنهايش بعد از ۱‎/۵ سال زندان، در ۲۷ دسامبر ۱۹۷۹ پس از اشغال افغانستان توسط روسها واستقرار رژيم ببرك كارمل آزاد شد وبار ديگر به عنوان رئيس سازمان دموكراتيك زنان افغانستان انتخاب گرديد.
پرليكا درهمان سال، بانى برپايى كنفرانس بين المللى زنان دركابل شد كه نمايندگان فدراسيون بين المللى زنان و ۱۹ كشور در آن شركت كردند.
۴ روز پس از افتتاح كنفرانس مذكور، پرليكا هدف يك سوء قصد مسلحانه قرار گرفت ولى با وجود جراحات شديد، جان سالم به در برد ولى مدت شش ماه دربيمارستان بسترى شد.
او پس از مرخصى از بيمارستان ، مبارزات خود را دردفاع ازحقوق زنان به عنوان يكى از اركان حقوق بشر ادامه داد ودردوره حكومت ژنرال نجيب الله نيز زمينه ايجاد نمايندگى هاى صليب سرخ، هلال احمر، انجمن حمايت از كودكان معلول، بيمارستان پل چرخى، بيمارستان كميته صليب سرخ درعلى آباد و بيمارستان تخصصى جراحى نظاميان درپل سرخ را فراهم ساخت .
درسال ۱۹۹۰ دسته اى ازكودكان يتيم افغانى را كه درجريان جنگ، خانواده هاى خود را از دست داده بودند، به خارج از كشور و ازجمله آمريكا اعزام كرد تا مصائب جنگ افغانستان را به جهانيان نشان دهد.
با شروع جنگ هاى داخلى بين مجاهدين پس از سال ،۱۹۹۲ پرليكا بدون آنكه كشور را ترك كند، در كنار مردم باقى مانده ودر مصائب آنان شريك شد. وى درهمان زمان درشهريور ۱۳۷۱ (سپتامبر ۱۹۹۲) اقدام به تأسيس اتحاديه سراسرى زنان داخل كشور كرد وبراى سازماندهى زنان ، فعاليت هاى خود را بر فاتحه خانه ها وزيارتگاهها متمركز كرد. او به بهانه برپايى مراسم نذر و نياز، پنجشنبه ها اعضاى اتحاديه را درخانه خود جمع مى كرد وزنان را ترغيب مى كرد كه درخانه هاى خود درس هاى قرآن، سواد آموزى، زبان انگليسى، كامپيوتر وصنايع دستى برگزار كنند تا از يك طرف به اقتصاد ومعيشت معلمان اين كلاس ها كمك شود و از طرف ديگر نسل جوان و شاگردان از تحصيل دور نمانند.
فشارهاى وارده بر كلاس هاى تحت نظارت پرليكا دردوران طالبان تشديد شد ودرشرايطى كه بسيارى از معلمان واساتيد ناچار به مهاجرت شدند، وى ازادامه آموزش وتربيت بازنماند، به گونه اى كه پس از سقوط طالبان بسيارى از دانش آموزان كه درمدارس خانگى تحصيل كرده بودند، در مدارس سوخته وبرجاى مانده از دوره طالبان امتحان دادند ودر مقاطع بالاتر پذيرفته شدند.
اولين تظاهرات بزرگ پس از سقوط طالبان را، ثريا پرليكا با حضور حدود ۱۰ هزارتن اززنان دركابل برگزار كرد. اين تظاهرات كه مجوز آن از سوى وزير امنيت وقت (يونس قانونى) به دلايل امنيتى صادر نشد، به شكل تظاهرات گروههاى متعدد زنان درمناطق مختلف كابل برگزار شد و اعضاى اتحاديه سراسرى زنان درآنها به ايراد سخنرانى پرداختند وخود پرليكا درجمع حدود ۲ هزار تن از زنان افغان درپارك «مكرويان كهنه» سخنرانى پرشورى ايراد كرد.
تظاهرات ازساعت ۹ صبح تا ۳ بعد از ظهر ادامه يافت وخبرنگاران وفيلمبرداران گزارش هاى متعددى از آن به سراسر جهان مخابره كردند. در۶ مارس ،۲۰۰۲ اولين شماره نشريه «فرياد زن» را منتشر كرد.
  پرليكا در اولين انتخابات لويه جرگه پس از سقوط طالبان كه در ۲۵ ژانويه ۲۰۰۲ برگزار شد، به عنوان عضو كميسيون مستقل انتخابات برگزيده شد و به منظور ترغيب مردم به شركت در انتخابات به ايالت هاى جنوبى خوست و پكتيا و ايالت شمالى بدخشان مسافرت كرد. او همچنين همراه با صديقه بلخى ديگر عضو كميسيون انتخابات جمعيت نظارت بر انتخاب نمايندگان مهاجران افغانى مقيم ايران در لويه جرگه به مشهد سفر كرد و نظرات ۵۰ هزار مهاجر مقيم ۵ استان ايران را جويا شد. پس از بازگشت به افغانستان، مسؤوليت انتخابات استان هاى شمال شرق افغانستان، متشكل از ولايات قندوز، تخار، بغلان و بدخشان را به عهده گرفت و در اثر تلاش هاى وى شمار زيادى از زنان اين ولايات در انتخابات شركت كردند.
وى در جهت ارتقاى نقش و جايگاه زنان در معادلات سياسى افغانستان به برگزارى و برپايى كارگاههاى پژوهشى، سمينارهايى در باب دموكراسى، حقوق بشر، حقوق زن، جلوگيرى از خشونت عليه زنان و ايجاد كتابخانه مبادرت ورزيد. پرليكا از طرف زنان كابل و با رأيى بالا به عضويت در لويه جرگه انتخاب شد تا در تدوين قانون اساسى افغانستان شركت كند. وى در اجلاس لويه جرگه و در برابر فشار سنت گرايان، دفاع سرسختانه اى از حقوق زنان به عمل آورد كه در حين اين مبارزات با حملات مسلحانه به دفتر اتحاديه سراسرى زنان و منزل شخصى خويش مواجه شد.
وى پس از دريافت جايزه صلح نوبل از سوى شيرين عبادى، با ارسال نامه اى به حامد كرزاى رئيس دولت افغانستان، خواستار اعطاى تابعيت افغانستان به وى شد. البته وى همانند بسيارى از مدافعان حقوق زن در سراسر جهان معتقد است كه مطالبات زنان در چارچوب يك جامعه و دولت دموكرات و پيشبرد فرايند دموكراسى ممكن و ميسر است و بدون تحقق دموكراسى و مشاركت وسيع زنان در اين فرايند، نه تنها پيشرفت كشور ممكن نيست بلكه دفاع از حقوق زنان نيز دشوار خواهد بود.
در آخرين انتخابات افغانستان يعنى انتخابات رياست جمهورى نيز به دليل تلاشهاى پرليكا و ساير فعالان زن، ۴۲ درصد از كارتهاى شركت در انتخابات در دست زنان قرار داشت، لذا اتحاديه سراسرى زنان پس از انتخابات خواستار آن شد كه زنان با تناسب ۴۰ درصد و بيشتر در كابينه و احراز پست هاى كليدى شركت داشته باشند.
اتحاديه سراسرى زنان به رهبرى پرليكا بيانيه اى را خطاب به دولت كرزاى صادر كرد كه در آن امتياز دادن به زنان تبعيض مثبت تلقى شد و كرزاى و دولت وى از اعطاى نمايشى پست ها به زنان برحذر داشته شدند. در اين بيانيه دولت كرزاى به اعطاى حقوق زنان از جمله حق دسترسى به سمت هاى عاليرتبه دولتى، حق دريافت بورس هاى تحصيلى داخلى و خارجى، تأمين منابع مالى مورد نياز نهادها و تشكل هاى زنان، اعطاى نشان هاى ملى به اسم زنان معروف كشور، جلوگيرى از قاچاق كودكان و زنان و اصلاح در قوه قضاييه و شيوه برخورد آن با مسائل زنان فراخوانده شد.
اتحاديه سراسرى زنان افغان با رهبرى و هدايت ثريا پرليكا اكنون نه تنها در حال گسترش نهادهاى اقمارى خويش براى دفاع از حقوق زنان است، بلكه اقداماتى را نيز در خارج از مرزها شروع كرده است، تشكيل انجمن روزنامه نگاران زن، شوراى تاجران زن، شبكه زنان فارسى زبان منطقه، شبكه رهبران سياسى زنان كشورهاى مسلمان منطقه و كميته مشاركت سياسى زنان و يا تلاش براى ايجاد آنان از جمله فعاليتهاى اين اتحاديه در حوزه دفاع از حقوق زنان است.
ر اه دشوارمطالعات زنان
197043.jpg
توجه روزافزون جامعه به مسائل زنان و طرح بيش از پيش مسائل و مشكلات آنها درمطبوعات اين سؤال را پيش مى آورد كه چه تلاش هايى به صورت علمى و آكادميك در اين زمينه انجام شده است و اينكه آيا رشته خاصى اين مسائل را به طور جدى درمحيط دانشگاه دنبال مى كند؟
پاسخ سؤال مثبت است. رشته نوپاى مطالعات زنان در بعضى دانشگاههاى تهران مدت سه سال است دانشجو مى پذيرد.
هرچند ارائه تعريفى ساده از مطالعات زنان (womenشs studies) دشوار است اما مى توان آن را مطالعه روابط جنسيت و قدرت دانست كه درآن با استفاده از تكنيك هاى آموزشى درباره همكارى و ارتقاى آگاهى، به زنان امكان داده مى شود كه درمقام زن دركنار يكديگر بياموزند. (Hughes & Kennedy, ۱۹۸۵) . براى بيشتر دانستن درمورد اين رشته مهمان خانه اى مى شويم. خانه اى براى آموختن، دانستن و شكفتن. خانه اى براى شكوفايى استعدادهاى علمى و هنرى دختران و زنان اين سرزمين. خانه اى به نام دانشگاه و دانشگاهى به نام الزهرا (س).
آنچه درنگاه اول درباره اين دانشگاه با سرآغازى از چهل سال پيش (۱۳۴۳ با نام مدرسه عالى دختران و بعد از انقلاب تا امروز با نام الزهرا (س)) به چشم مى آيد، بعد تك جنسيتى بودن آن در گزينش دانشجو و ويژه زنان بودن آن است.
دكتر زهرا رهنورد رئيس دانشگاه الزهرا(س) در پاسخ به چرايى وجود تفكيك جنسيتى و خاص دختران بودن آن مى گويد: «... دانشگاه الزهرا توفيق مضاعفى است براى زنان و دختران (علاوه بر امكان تحصيل مختلط) تا بتوانند كاستى هاى تاريخى علمى و پژوهشى خود را كه ناشى از شرايط تبعيض طولانى بوده است، جبران كنند...»
درحال حاضر اين دانشگاه با هشت دانشكده به صورت پرديس، با بهره گيرى از دانش و تخصص ۳۰۶نفر عضو هيأت علمى و همين تعداد هيأت علمى مدعو در ۳۶ گروه آموزشى و ۶۷ رشته تحصيلى فعاليت مى كند.
گروه مطالعات زنان دانشگاه الزهرا در دانشگاه علوم اجتماعى  اقتصادى با پذيرش هشت دانشجو در اولين دوره از سه سال پيش رسماً فعاليت خود را آغازكرده است. كه اولين دانشجوى فارغ التحصيل اين رشته دركشور (ميتراخاقانى) ازهمين گروه است.
باتوجه به اينكه رشته مطالعات زنان بعد از سه سال پذيرش دانشجوو يك دوره فارغ التحصيلى هنوز در ابتداى راه دشوار پژوهش و آموزش در رابطه با مسائل زنان به سرمى برد، به ديدار خانم دكتر سوسن باستانى رئيس دانشكده علوم اجتماعى  اقتصادى و مديرگروه رشته مطالعات زنان دانشگاه الزهرا (س) مى رويم تا با لبخندى كه از چهره اش پاك نمى شود، از رشته مطالعات زنان براى ايران زنان بگويد:
گفت و گو با دكتر سوسن باستانى
مديرگروه رشته مطالعات زنان دانشگاه الزهرا
چشم اندازهاى رشته نوپاى مطالعات زنان
در دانشگاههاى ايران
197040.jpg
ليلا نوحى تهرانى

خانم دكتر اول خودتان را براى ايران زنان معرفى كنيد.
سوسن باستانى دكتراى جامعه شناسى از دانشگاه تورنتو هستم با تخصص «تحليل شبكه» كه دركنار آن به روابط جنسيتى و جامعه شناسى شهرى هم مى پردازم.
سوابق كارى من بيشتر علمى  پژوهشى بوده است. كارى كه درحال حاضر در دست اجرا دارم. طرح ايران و اينترنت است كه بخشى از پروژه جهانى اينترنت مى باشد و هدف از آن سنجش تأثير اينترنت برروابط اجتماعى، اقتصادى، فرهنگى و سياسى جامعه است.
از تاريخچه رشته مطالعات زنان و آغاز راه بگوييد.
برنامه ريزى مطالعات زنان زيرنظر دكتر آينه وند، خانم دكتر ابتكار و خانم دكتر رهنورد در وزارت فرهنگ و آموزش عالى شروع شد. براى شكل گيرى اين رشته ابتدا طرح مقدماتى آن به دانشگاه هاى مختلف فرستاده شد تا درباره آن اظهارنظركنند. با نامه نگارى ها و پيگيرى هاى زيادى كه دكتر رهنورد دراين زمينه داشتند، برنامه به شوراى عالى برنامه ريزى رفت و بعد از بررسى اوليه براى بررسى مجدد و اعلام نظر نهايى به دانشگاه الزهرا فرستاده شد.
با مطالعات و تحقيقاتى كه در پژوهشكده دانشگاه الزهرا صورت گرفت، برنامه جديدى به شوراى عالى برنامه ريزى ارائه شد تا دستوراجراى آن صادر شود، اما متأسفانه همان برنامه اوليه (قبل از بررسى مجدد توسط الزهرا (س)) براى اجرا و شروع كار به دانشگاهها ابلاغ و كار رشته مطالعات زنان براساس آن در دانشگاهها درمقطع كارشناسى ارشد شروع شد.
آيا بازنگرى جديدى درباره اين برنامه هنوز صورت نگرفته است؟
بازنگرى جديد انجام نشده و مسؤوليت آن را دانشگاههاى الزهرا و تهران با دعوت از دانشگاههاى ديگر به عهده گرفته اند. برنامه جديد تقريباً مدون و آماده تصويب است. چون دانشگاهها هركدام ازطريق هيأت امنا و شوراى برنامه ريزى داخلى برنامه ها را تصويب مى كنند، اين روند تسريع شده است و تقريباً مراحل نهايى را مى گذراند، تاجايى كه ما اميدواريم اين بازنگرى را ازترم آينده درمورد دو رشته مطالعات زنان و مطالعات خانواده اعمال كنيم.
چه دانشگاههايى با چه گرايش هايى اين رشته را دردستور كار خود دارند؟
دانشگاه علامه طباطبايى و دانشگاه الزهرا (س) با گرايش زن در خانواده، تربيت مدرس با گرايش حقوق زن دراسلام و دانشگاه تهران تحت عنوان مطالعات زنان به صورت محض به اين رشته مى پردازند.
دانشگاه الزهرا (س) درحال حاضر ساير گرايش هاى مطرح را بررسى مى كند و سعى دارد براى راه اندازى آنها اقداماتى انجام دهد.
از آنجا كه پژوهشكده اى به نام «زنان» از سال هفتاد و هفت در دانشگاه الزهرا فعال است، درمورد رابطه آن با رشته مطالعات زنان بگوييد.
ما در گروه مطالعات زنان كارهاى علمى و آموزشى را انجام مى دهيم و كارهاى تحقيقاتى در پژوهشكده انجام مى شود، كه گروه مطالعات زنان و پژوهشكده زنان دانشگاه الزهرا در جهت مستحكم تركردن ارتباط بين دو بخش آموزش و پژوهش مذاكراتى با هم داشته اند.
آيا پژوهشكده زنان از پايان نامه هاى كارشناسى ارشد مطالعات زنان حمايت مالى مى كند؟
اين پيشنهاد با پژوهشكده زنان مطرح شده اما بودجه كافى كه صرف پايان نامه ها شود، فعلاً فراهم نيست. البته امور مشاركت زنان رياست جمهورى تا به حال از پايان نامه هاى دانشجويان ما حمايت مالى كرده است.
چه نشريات علمى تخصصى ويژه زنان در حال حاضر در محيط دانشگاه فعال هستند؟
تعداد نشريات علمى تخصصى ويژه زنان خيلى كم است. فعلاً «پژوهش زنان» توسط دانشگاه تهران و «مطالعات زنان» توسط الزهرا (س) منتشر مى شود. به اعتقاد من بايد با راه اندازى و ايجاد نشريات تخصصى، همچنين معرفى آنها، جامعه علمى را تقويت كنيم.
وضعيت انتشار «مطالعات زنان» به چه صورت است؟
مطالعات زنان به صورت فصلنامه منتشر مى شود كه تا به حال چهار شماره از آن چاپ شده و شماره پنجم در دست اقدام است.
از آنجا كه تعداد قابل توجهى از زنان ما مخاطب نشريات علمى نيستند، نظر شما درباره نشرياتى كه به طور غيرعلمى به مسائل زنان مى پردازند و گاهى به اشتباه نقشهاى جنسيتى خياطى، آشپزى و... را وارد حوزه زنان مى كنند چيست؟
براى آگاهى دادن به افكار عمومى لازم است اين نشريات را هم داشته باشيم. ما منكر اين نيستيم كه اين نشريات براى جذب مخاطبان خاص خود بايد به مباحث خياطى، آشپزى و... بپردازند، ولى بالاخره همان طور كه تغيير مثبت در برنامه هاى سيما نسبت به مسائل زنان محسوس است، اين نشريات هم بايد آگاهى هاى لازم را براى دانستن حق و حقوقى كه زنان دارند، به آنها بدهند و مسائلى مثل خشونت خانگى و نظاير آن را به عنوان مسائلى كه به نحوى مربوط به زنان است، مطرح كنند. اماوظيفه اصلى دانشگاه تكيه روى مجلات علمى پژوهشى است تا با اين كار پايگاه بهترى داشته باشيم.
با توجه به اينكه مطالعات زنان بين رشته اى است، اساتيد آن بيشتر از چه گروههاى هستند؟
دروس مورد نظر اين رشته در زمينه هاى حقوقى، شناخت موقعيت زن از ديدگاه اسلام و مسائل اجتماعى و روانشناسى را با همكارى گروههايى كه در اين زمينه ها صاحب تخصص هستند، ارائه مى دهيم و اين طور نيست كه چون محل گروه در دانشكده علوم اجتماعى  اقتصادى است، صرفاً متمركز بر علوم اجتماعى باشد. ما از دانشكده هاى ديگر (الهيات ، حقوق، روانشناسى) هم كمك مى گيريم.
آيا بنابر تأسيس مقطع دكترى و ارتباط با دانشگاههاى معتبر خارجى داريد؟
حدوداً چهار پنج ماه است كه اين مسؤوليت رشته مطالعات زنان را قبول كرده ام و بسيارى از كارها، توسط دوستان از قبل انجام شده است. در مورد مقطع دكترى تاكنون از طرف هيچ دانشگاهى جهت تأسيس اقدام نشده و جزو برنامه هاى درازمدت به شمار مى رود. اما ارتباط با دانشگاههاى خارج دو مرحله دارد: شناسايى و ارتباط. در برنامه هاى گروه، بررسى تبادل استاد ودانشجو وجود دارد و براى اين كار در مرحله اول پژوهشى براى شناسايى كشورها و دانشگاههايى كه اين رشته را دارند، انجام شده است. چون همه دانشگاهها در پرداختن به اين رشته يكسان نيستند و تفاوتهايى بين دانشگاههاى مختلف هست. اينها كارهاى شناسايى اوليه هستند و مرحله دوم كه مرحله ارتباطات است، از اين به بعد بايد انجام شود.
در پايان اگر نكته اى به نظرتان مى رسد كه فراموش شده يا ناگفته مانده، ذكر بفرماييد.
دانشگاه الزهرا(س) به عنوان تنها دانشگاه زنانه كشور از مراكز پژوهشى مربوط به امور زنان انتظار حمايت و توجه بيشترى دارد. از آنجا كه مركز امور مشاركت زنان متولى هر فعاليتى است كه در مورد زنان انجام مى شود، توقع مى رود علاوه بر كمكهاى مالى به پايان نامه ها، توجه بيشترى را به دانشگاه الزهرا(س) به سبب شرايط خاص آن مبذول دارند. هرچندما معتقد هستيم كه كار علمى زن ومرد ندارد، اما در مورد مطالعه امور زنان به اين دليل كه زنان مسائل خودشان را بهتر مى شناسند، نقش بيشترى مى توانند ايفا كنند.
با تشكر از خانم دكتر سوسن باستانى و آرزوى موفقيت براى ايشان و گروه مطالعات زنان دانشگاه الزهرا(س).


|   شناسنامه   |   آرشيو   |