• شهر درعرض ۱۲ ثانيه خراب مى شود اما درست كردن آن به
اين سادگى نيست، كسى تاكنون شهر ويران شده اى را
يكساله نساخته است
• خارجى ها قول ۱/۱ ميليارد دلار دادند اما تنها ۱۷ ميليون دلار
كمك كردند
وقتى محمدسعيدى كيا را به عنوان مجرى بازسازى شهر بم معرفى كردند، بخش عمده اى از نگرانى ها برطرف شد چه آنكه پيشينه وى در دستگاهها و دولت هاى مختلف، او را مدير اجرايى قوى اى معرفى مى كرد كه از مقبوليتى نسبى ميان طيف هاى سياسى و مديريتى برخوردار است. دولتمردى آرام و كم حرف كه در كابينه هاشمى و خاتمى عضويت داشت؛ در مقام وزير راه و ترابرى در مجلس چهارم به رياست ناطق نورى مورد استيضاح قرار گرفت و با اختلاف يك رأى ابقا شد. او تا پيش از ادغام وزارتخانه هاى جهاد سازندگى و كشاورزى، مسؤوليت وزارت جهاد را به عهده داشت و پس از آن به رياست بنياد مسكن منصوب شد. با آن كه دركارنامه سعيدى كيا، اقدامات اجرايى زيادى از جمله احداث راه آهن بافق ـ بندرعباس به چشم مى خورد، اما خصلت ذاتى وى و عدم تمايلش به عيان كردن اين اقدامات سبب شده حتى در پروژه اى بزرگ چون بازسازى شهر بم نيز تبليغات چندانى صورت نگيرد. از اين روست كه در خلأ تبليغ راجع به كارهاى انجام شده از سوى وى و دولت، بايد از اقداماتى گفت كه على رغم تنگناهاى مالى در جهت بازسازى بم صورت گرفته است.گفت و گوى زيرميان اعضاى تحريريه «ايران» با مهندس سعيدى كيا در شهر بم انجام شده است.
> جناب سعيدى كيا، يك سال از زلزله ناگوار بم گذشته است. يادم مى آيد كه در همان دوران زلزله، رئيس جمهورى ايران گفتند كه شهر بم را تا پايان دولتم مى سازم. سؤال من اين است كه آيا آرزوى خاتمى تحقق مى يابد؟
\ آقاى خاتمى اين حرف را زدند؟ گفتند كه تا پايان دولت من شهر بم بازسازى مى شود؟
> نه. گفتم كه گفته اند كه شهر بم ساخته مى شود.
\ نه، ايشان گفته اند «شاكله اصلى شهر مشخص مى شود و شهر بم ان شاءالله روى پاى خود مى ايستد» ايشان اين را گفته اند.
برداشت من از حرف رئيس جمهورى اين است كه با آنكه شاكله شهر بم تا پايان دولت خاتمى مشخص مى شود، اما مشخص است كه بازسازى چند سال طول مى كشد.
من هم مستند به حرف آخر ايشان مى گويم كه بازسازى مراحل متعددى را بايد طى كند. اولاً شهر طرح جامع نداشته است. اين شهر بايد در عين حال كه هويت خود را بايد حفظ كند ساخته شود. اين شهر شبكه فاضلاب نداشت كه بايد ساخته شود. اينها همه نقشه مى خواهد. نقشه فاز يك تمام شده و فاز دو دارد شروع مى شود. شبكه آب هم همين طور. وقتى همه اينها برنامه ريزى شد، بايد براى آنها تأمين اعتبار كرد. پس از آن پيمانكاران بايد بيايند و ساخت و ساز شروع شود.
برداشتم از حرف آقاى رئيس جمهورى اين است كه همه اين مقدمات طى شود و همه امكانات بازسازى بم تأمين شود و كار شروع شود. اين يعنى شكل گرفتن شاكله بم.
> ببينيد همه اينها را كه گفتيد درست. اما الآن مردم مهمترين چيزى كه مى خواهند سرپناه است. ما به بسيارى از مردم برخورد كرديم كه مى گفتند به ما هنوز پروانه ساخت نداده اند. يك سال است آنها در چادرها و يا كانكس زندگى مى كنند. به نظر شما همين شاكله اى كه گفتيد آيا تا پايان دولت صورت مى گيرد؟
\ ببينيد ما در بم سه تا اصل داريم. اصل اول مشاركت مردم است، اصل دوم، هويت شهر بم و اصل سوم استحكام در ساخت و ساز است كه قوياً دنبال آن هستيم.
براى ما مشكل نبود كه۱۰ تيپ نقشه درست كنيم و آنها را بچسبانيم به ديوار و اعلان عمومى كنيم. ولى ما اين كار را نكرديم در جهت اصل اول.
وقتى مى خواهيد خانه بسازيد اول بايدبه دنبال زمين باشيدكه اينجا مشكلى نداريم. دومى پول است كه دولت پول آن را داده. ۳/۵ ميليون تومان وام بلاعوض. ۱۰ميليون تومان وام ۵درصدى ۱۳ساله، براى حصاركشى هم ۱ميليون تومان بلاعوض و ۱/۵ ميليون تومان هم وام. بعد مى رسد به چگونگى ساخت، كه همان نقشه كشيدن است.
ما اينجا همين كار را كرديم. در حال حاضر ۲۸شركت مهندسى مشاور مورد تأييد سازمان مديريت دارندكار مى كنند.
اينها نقشه را تحت نظر شوراى معمارى و شهرسازى بم زيرنظر دكتر حناچى و ۵معمار سرشناس كشور تشكيل شده است، كه هويت بم را حفظ كنند، تهيه مى كنند.
ببينيد تاكنون ۴هزار نقشه براى ساخت واحدهاى مسكونى در بم تهيه شده و از اين تعداد براى ۲۱۰۰ نقشه، پروانه ساختمانى صادرشده، هزار نفر ديگر هم مراجعه كرده اند يعنى در مجموع ما الآن ۳هزار نفر را براى گرفتن پروانه به شهردارى معرفى كرده ايم و ضرورت دارد شهردارى خود را تجهيز كند، البته اين كار را كرده ولى چون حجم كار دارد بالا مى رود آنها بايد بيشتر تلاش كنند و مسأله ديگرى پيش روى ما قرار دارد اين است كه عده اى مى روند نقشه واحدشان را مى گيرند و صبر مى كنند.
ما اميدواريم شما هم به ما كمك كنيد تا مردم را تشويق كنيم كه زودتر بيايند، در ماههاى آخر آواربردارى ما از مكانيزمهاى فراوانى براى تشويق مردم استفاده كرديم.
در تلويزيون زيرنويس داديم در شهر پلاكارد زديم و حتى تهديد كرديم كه اگر نياييد ديگر برايتان آواربردارى نمى كنيم و مشكل ما به اين شكل بود. ما پيش بينى مان اين است كه عده اى نقشه مى گيرند ولى براى شروع كار مراجعه نمى كنند. شما مى توانيد در مطبوعات يك مكانيزم تشويقى به راه بيندازيد كه ان شاءالله مردم زودتر بيايند.
> شما به هر حال مراحل تكميل پروانه و تمام اينها را مطرح كرديد اما شما در نظر داشته باشيد ما با ۲۷هزار خانوارى سروكار داريم كه دغدغه شان، ايجاد يك سرپناه است و به هر حال اينها را اگر شما نتوانيد تأمين كنيد بعداً مشكلاتى را ايجاد خواهد كرد.
\ چرا نتوانيم؟
> يك سال از زلزله بم مى گذرد و تازه ۲۱۰۰ پروانه ساختمانى صادر شده و بازسازيهايى كه شروع شده ۵درصد كل واحدهايى است كه در شهر تخريب شده است.
\ با اين سؤال شما معلوم شد من اصلاً بلدنيستم خوب آنچه را در ذهنم است بگويم.
شما مى گوييد كار ساخت و ساز يك هزار واحد شروع شده و ۲۱۰۰ پروانه صادر شده؟
ببينيد مثل اينكه اين بسترسازى را من نتوانستم خوب براى شما بازگو كنم، ببينيد تا طرح جامع تهيه نمى شد نمى توانستيم كار را شروع كنيم ببينيد پرواز شما امروز به بم حدود ۱/۵ساعت طول كشيد، اما پيشتر چندساعت مقدمه داشته تا اين پرواز بتواند بلندشود ما هم همينطور هستيم تا اين بسترسازى نمى شد، من نمى توانستم جواب مردم را بدهم چگونه بايد جواب هويت بم را مى دادم، ديديد كه رهبر چه حساسيتى روى هويت بم كردند. خيلى تأكيد داشتند. خب مى شد من همينطورى بيايم كار را شروع كنم. شما امروز از من نمى پرسيديد آقا شما براى هويت بم چكاركرديد من بايد چه مى گفتم؟
> هويت بم را چگونه تعريف مى كنيد؟
\ ببينيد براى هويت بم هم مانند استحكام آن كارشده، خود شهر بم دو هويتى بود يك هويت، خانه باغها بود و يك هويتى كه مثل تهران ساخته بوده، اين كه بم چى بوده و چگونه بسازيم. يك مسأله مهم بود كه شوراى معمارى برايش تشكيل شد وشوراى معمارى تا حالا ۲۸جلسه داشته و هرهفته نيز تشكيل جلسه مى دهد و همين ضوابطى را كه شما گفتيد تدوين كرده ببينيد بم شهرى است كه به لحاظ توريستى بودن عكسهاى زيادى از آن گرفته شده و ازسوى ديگر نقشه و مشخصات آن موجود است. همچنين از آثار خرابيها توسط شركتهاى «مشاور مادر» قبل از آواربردارى عكسهايى تهيه شده و اين شركتهاى «مشاور مادر» درهمخوانى با ارگ بم و خانه هاى خشتى و گلى كه وجودداشته، اقدام به تهيه الگوهاى معمارى كرده اند تا هويت بم حفظ شود.
حتماً درجريان هستيد كه ارگ شهر بوده و حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ سال پيش مردم، ارگ را ترك كرده اند. به جز قسمت بالاى شهر كه اميرنشين بود در بقيه نقاط شهر مردم عادى زندگى مى كرده اند و تا وقتى كه جمعيت زياد نبود مردم درهمان ارگ زندگى مى كردند. جمعيت كه زيادمى شود مردم از شهر خارج مى شوند و آن خانه باغها را درست مى كنند. در شهر بم ۳نكته با هم تلفيق شده اسكان مردم، اقتصاد مردم كه شامل خرما و مركبات است و سوم هواى كويرى.
اين سه نكته در بم با هم تلفيق شده و اين جواب كسانى است كه مى گويند چرا بم را نبرديد ۱۰ كيلومتر آن طرف تر بسازيد.
۴۵درصد مردم درخانه باغها زندگى مى كردند و اطراف شهر ۹۰ درصد پس نمى توانستيم اين شهرها را جابه جا كنيم. چون اينچنين موقعيت و هويتى داشت و مردم دلبستگى و علاقه دارند.
مردم حتى به خانه هاى اسكان موقت كه در بيرون بود نقل مكان نكردند و دولت به جاى ۲۵ هزارواحد مجبور شد ۳۵هزار اسكان موقت بسازد و مردم هم اكنون نيز تك تك در زمين خودشان زندگى مى كنند.
در بم حتى براى حصارخانه هاى مردم اعتبار جداگانه اى درنظرگرفته شده همچنين براى حصارها ۱۸نقشه تيپ تهيه شده كه هركس هركدام را كه دلش مى خواهد استفاده كند.
ببينيد ما براى حفظ هويت كه نمى توانيم خشتى بسازيم و بايد براى ساخت و ساز تلفيقى از تكنولوژى جديد و معمارى قديم را به كار ببريم.
البته فكرنكنيد خشت در دنيا منسوخ شده نه بلكه جهانيان دراين زمينه مشغول فعاليت هستند و همين جا هم ما براى ارگ بم تصويب كرديم كه يك آزمايشگاه و كارگاه خشت ايجاد شود. اما اين ممكن است بعد از ۳ سال شكل بگيرد و مى توان گفت بازسازى كامل ارگ بم بيش از ۱۰ سال طول مى كشد پس ببينيد ما چاره اى جز تلفيق تكنولوژى جديد و هويت قديم بم نداشتيم و طبيعى است كه تا بخواهد در اذهان جا بيفتد طول مى كشد كسى كه در خانه اى زندگى مى كرده كه ضخامت ديوار خشتى اش بيش از يك متر بوده حالا برايش متفاوت است كه در اين خانه هاى جديد زندگى كند .
> دو سؤال دارم، به بسترسازى براى بازسازى بم اشاره كرديد، بسترسازى زمان براست با اين مسأله و مشكلات عديده فعلاً موجود مردم چه خواهيد كرد؟ دوم بحث كمك هاى خارجى به بم است در خبر ها آمده بود كه بعضى از اين كمكها عملى نشده و يك سرى نگرانى هايى را ايجاد كرده و چند روز پيش هم آقاى كوفى عنان دبيركل سازمان ملل به آن اشاره كرد كه بخشى از اين كمكها انجام نشده و طبيعى است مردمى كه در فاجعه بم كمك كردند الآن نگران باشند بابت اين اخبار، من مى خواستم از شما به عنوان مجرى طرح خواهش كنم كه يك گزارشى را دراين زمينه ارائه كنيد براى مردم.
\ به سؤال اول شما من مى خواهم يك حاشيه اضافه كنم مى گوييد با اين بسترسازى و دوره سخت چه كرديد نه چه مى كنيد؟ ببينيد اين بسترسازى در مجموع ۳ماه از وقت ما را گرفت و ما اين را پشت سر گذاشته ايم من عرض كردم الآن ۴هزار نقشه در دست مردم است و بايد بيايند شروع كنند يعنى همان كسى كه ناراحت است اگر نقشه اش را گرفته بايد بيايد شروع كند و اگر نگرفته بايد بيايد نقشه اش را بگيرد. ببينيد يك شهر در عرض ۱۲ ثانيه خراب مى شود اما ساختش به اين سرعتهايى كه فكر كنيد يك ساله بايد ساخته شود نيست هيچ كس تا حالا در دنيا يك شهر را يك ساله بازسازى نكرده و ما اميدداريم كه بم يك دوره بازسازى خوبى را ارائه كند اما مى خواهم در اينجا نكته اى را به شما بگويم كه در جريان بازسازى آوج نيز اين نكته در بازسازى را درهيأت دولت مطرح كردم و گفتم طبيعى است كه در طول بازسازى مردم ناراحتى داشته باشند براى اينكه شهر دوچهره و وجه دارد يك وجه آن زندگى بسيار سخت مردم است. خب زندگى دراين واحدها سخت است بالاخره متوسط ۴ تا ۵ نفر يا ۸ نفر در اين واحدهاى اسكان موقت هستند و ممكن است شما بپرسيد چگونه ۸ نفر در اين واحدهاى اسكان موقت زندگى مى كنند پس زندگى براى مردم خيلى سخت است اين اولين مسأله و مسأله دوم زمان بازسازى و سختى هاى بازسازى است . من و شما هم انصافاً اگر بخواهيم يك خانه در تهران بسازيم زمان بر است شما اين را ضربدر هزار كنيد براى ۱۰۰۰نفر و بعد ضربدر ۲۰ كنيد براى ۲۰هزار نفر ببينيد چه رقمى به دست مى آيد من خواهشم اين است كه به اين نكته توجه كنيد ما ۲۸ تا شركت مهندسى مشاور بسيار خوب كشور را جمع كرديم در بم . شما سؤال نكرديد ولى من خودم مى گويم ما با چه مكانيزمى اين شركتها را به بم كشانديم خب طرف در تهران نشسته راحت كار مى كند نه فشارى نه اين همه مسائل متعدد، اما اينجا كار با فشار همراه است ما به هرشركت ۲۰ميليون تومان به عنوان پيش پرداخت داديم تا انگيزه آنها را براى آمدن به بم بالا ببريم چون چاره اى نداشتيم و مشاركت براى ما اصل بود و بدون اين مشاركت من شخصاً كار نمى كردم.
در هويزه ما بازسازى كرديم مردم نيامدند مستقر شوند، در قائن كه اتفاقاً كار ساختنش با خود ما بود نيز وضعيت همين گونه است ولى چرا؟ براى اينكه مردم خودشان دخيل نبودند. ما مى خواهيم كارى كنيم كه آخر طرف بگويد من خانه ام را ساختم ما دنبال اين جمله هستيم خوب اين بالاخره تحمل مى خواهد چون كار اجتماعى و پيچيده است انتخاب روش فعلى براى من هم سخت تر بوده ولى چون مردم حضور دارند. كار لذتبخش است.
هر جا ما جانشين مردم بشويم مردم جواب نمى دهند مثلاً در انتخابات اگر ما براى مردم كانديدا بسازيم جواب مى دهد؟ مسلماً نه، شما بيشتر از من اين مسائل اجتماعى را مى دانيد. در كشور ما چند بار اين تجربه را داشته ايم. ببينيد آن مشاركتى كه ما از آن صحبت مى كنيم اصلش قائل شدن حق انتخاب براى مردم است. من اين را جلوى آقاى رئيس جمهور هم كه از بم بازديد داشتند گفتم، ما براى مردم حق انتخاب قائل شديم، مدلى بوده كه با آقاى رئيس جمهور چك كرده ايم و برديم در ستاد، ۶ ساعت سر اين موضوع كميته فنى ستاد بحث كرد تا جا بيفتد خب بله اين كار مى برد و ما براى اينكه اين كار راه بيفتد بايد كمى كمك مى كرديم و الان وقت آن رسيده كه ما به مرور كارها را به خود مردم بسپاريم. يعنى وامش را خودش مى گيرد تحت حمايت ما قرارداد مى بندد به پيمانكارش پول مى دهد كه بسازد اما اولش اين هل دادن لازم داشت تا بيفتد روى غلطك اما آن چيزهايى كه شما گفتيد و آقاى كوفى عنان هم صراحتاً سر اين موضوع از خارجى ها گلايه كردند و گفتند آقا ۱/۱ ميليارددلار قول داديد ولى خيلى كم داديد آنچه از اين وعده ها به دست ما رسيده زير ۱۷ ميليون دلار است درواقع تا ۸۳/۵/۲۹ كه آقاى وزير امور اقتصادى و دارايى گزارشش را به رئيس جمهورى دادند، مجموع كمك ها زير ۱۷ ميليون دلار بوده البته من براى اينكه حق ضايع نشود بايد بگويم ۳ ميليون دلار هم تجهيزات بيمارستان به بم دادند كه به شكر خدا خوب هم بازسازى شد و ان شاءالله تا آخر سال كامل شود.
> آقاى سعيدى كيا به نظر شما چرا جذب نشد؟
\ خوب حالا من عرض مى كنم شما قضاوت كنيد، ۱۷ ميليون دلار و ۳ ميليون دلار دولت و «NGO» هاى فرانسه براى تجهيزات بيمارستان و يك ميليارد تومان يعنى ۱۲ ميليون دلار هم ژاپن براى نصب منبع آب و اجراى خط آن به طول ۳۰ كيلومتر داد. در عين حال يونسكو ۴ ميليون دلار براى لوله داد و ۲۰ ميليون دلار اعتبار بلاعوض يعنى ما بايد پروژه تعريف كنيم كه كرديم ۱۰ميليون دلار براى فاضلاب، ۵ ميليون دلار براى تجهيز واحدهاى بهداشتى درمانى، ۴ ميليون دلار براى تجهيز شهرداريها و يك ميليون دلار براى تهيه مدل نرم افزارى توسط معاونت شهرسازى وزارت مسكن و درواقع اين ۲۰ ميليون دلار تجهيزات اين طرح ها را ما بايد برويم از شركتهاى فرانسه بخريم البته پولشان را خود دولت فرانسه مى دهد تا اينجا بلاعوض بود. اما وام ها، تا امروز ۲۲۰ ميليون دلار وام بانك جهانى تصويب شده و مراحل تصويبش به اين شكل است كه به نام پروژه با مديريتى كه تعيين مى كنند و با ضوابط خودشان بايد برويم از طريق مناقصه بين المللى خريد كنيم البته ما براى بعضى چيزها مثل سيمان قانعشان كرديم كه از داخل بخريم.
۶۲ميليون دلار وام بانك توسعه اسلامى است كه تصويب شده و تا ۲۰۰ميليون دلار مى تواند افزايش يابد كه پروژه هايش براى تصويب در دست بررسى است و يك ميليون دلار هم بانك جهانى براى ساخت يك ساختمان جهت توانمندسازى معلولين در نظر گرفته پس شد، ۲۲۰ميليون دلار وام بانك جهانى، ۲۰۱ ميليون دلار وام بانك توسعه اسلامى كه از اين ميزان ۶۲ميليون دلار تاكنون تصويب شده است.
۶۰ميليون دلار وام «جى بيك» ، بانك توسعه صنعتى ژاپن است كه اين پروژه هايش در حال تعريف شدن است و هنوز هيچ چيزش تصويب نشده است و اين هم كل وامهايى است كه به بم داده اند.
> آن كمك خيلى بزرگ كشورهاى عرب چه شد؟
\ بله آن هم ۴۰۰ميليون دلار بود كه شوراى همكارى خليج فارس اعلام كرد و من خودم با آنها مذاكره كردم، هيأت اعزامى آنها به بم آمد و همين جا مذاكره كرديم ما تلقى مان اين بود كه گفته اند كمك ولى آنها گفتند ما نگفتيم كمك بلكه وام است گفتيم بسيار خوب وام است بياييد مذاكره كنيم بعد يك شرط گذاشتند كه در دولت هم اين مطرح شد.
شرطشان اين بود كه آقا ما خودمان بايد بياييم و پروژه ها را اجرا كنيم اين تحملش براى ما خيلى سخت بود مگر ما از آنها ضعيف تر هستيم كه آنها بيايند اجرا كنند من پيشنهاد كردم كه اين شرط را نگذاريد و گفتم شما اگر واقعاً قصد مساعدت داريد و مى خواهيد كمكى به بم كنيد بياييد عين شرايط بانك جهانى و بانك توسعه اسلامى را بگذاريد. قبول نكردند البته من دليل قبول نكردنشان را متوجه شدم اين مسأله خيلى به دولت برخورد و گفت: ما قبول نداريم جريان كلاً منتفى شد.
> چرا قبول نكردند؟
\ دليلش اين است، ببينيد من در مذاكرات متوجه شدم كه آنها يك صندوقى درست كرده اند به نام صندوق توسعه صادرات كه متشكل از ۷كشور است و مى خواستند وام را از طريق اين صندوق بدهند و البته براى توسعه صادرات خودشان يعنى قصد، قصد كمك به بم تنها نيست آنها منت بم را مى گذارند اما مى خواهند كه كالاهاى خودشان و نيروهاى خودشان صادر شود به همين دليل گفتند شركتهاى خودمان بيايند كار كنند يكى از ضوابط آنها همين توسعه صادرات خدمات فنى و مهندسى شان است.
> خوب اين طبيعى نيست؟
\ ببينيد اگر اين كشورها از ما ضعيف تر بودند قابل قبول بود مثلاً آنها اگر اين پيشنهاد را به تاجيكستان كه كشورى نيست كه در خدمات فنى و مهندسى ادعايى داشته باشد مى دادند منطقى بود كه تاجيكستان قبول كند.
اما ما خودمان به پاكستان بنگلادش و بسيارى از جاها خدمات فنى مهندسى صادر مى كنيم ما در تركمنستان راه ساختيم در پاكستان راه ساختيم حالا قبول كنيم كه يك كشور مثلاً از شوراى هماهنگى خليج براى ما راه بسازد خوب طبيعى است كه هر كشورى متناسب با مقتضيات خودش تصميم مى گيرد تاجيكستان وقتى توان فنى ندارد قبول مى كند كه از ما بگيرد خوب ما هم در مورد تجهيزات مشابه اين پيشنهاد را از اسپانيا قبول كرديم درست است كه وام نيست بلاعوض است ولى قبول كرديم كه فقط تجهيزات ازش بگيريم.
> بعد از زلزله بم موجى در ميان دستگاهها و مؤسسات مختلف براى ساخت و سازهاى عمومى در شهر بم ايجاد شد، چرا از اين موج مؤثر استقبال نكرديد؟
سعيدى كيا: ۲۲ روستا در نزديكى بم وجود داشت كه خرابى شان تقريباً در حد بم بوده است. اين روستاها شامل ۳۸۰۰ واحد مسكونى روستايى است كه ساخت حدود ۳۳۰۰ واحد از آنها به «NGO» هاى ايرانى و خارجى سپرده شده است. در شهر هم بخش عمده واحدهاى بهداشتى، درمانى را «NGO» ها دارند مى سازند.
> ساخت و ساز در بخش ساختمانى عمومى چگونه است؟
\ در واحدهاى دولتى كه شامل بهداشت و درمان، بهزيستى، نيروى انتظامى و ساختمانهاى ادارى مى شود، ساخت ۱۵۰ هزار متر مربع برنامه ريزى شده كه از اين ميزان كار اجرايى ۶۰ هزار متر مربع آغاز شده، فونداسيون آنها در حال اجرا است، ۲۰ تا ۲۵ مدرسه را هم «NGO» ها دارند مى سازند، البته خانه سازى هم توسط «NGO» ها شروع شده است.
> مردم بم بعد از اين فاجعه دچار افسردگى فوق العاده اى هستند. آيا كار فرهنگى و روانى درمانى براى مردم صورت مى گيرد؟
\ ببينيد در بم هر كارى به مسؤولش سپرده شده، دو تا ستاد داريم، يكى ستاد حوادث غير مترقبه وزارت كشور كه در استاندارى و فرماندارى است و مسؤول زندگى جارى مردم تا اسكان موقت است و ديگرى ستاد بازسازى و راهبردى است كه مسؤوليت از آواربردارى تا كل بازسازى را بر عهده دارد.
در اين مورد ما فقط مى توانيم پيگيرى كنيم و به عنوان يك دستگاه مسؤوليتى روى اين كار نداريم، دستگاه ذيربطش سازمان بهزيستى و وزارت بهداشت است، ولى اگر شما از من بپرسيد كه آيا حجم كارى كه انجام مى شود، كافى است؟ من مى گويم ترديد دارم من شخصاً به اين حجم كار قانع نيستم و شما مى توانيد به من بگوييد كه پس شما بايد بيشتر پيگيرى كنيد و من هم قبول دارم، البته كار شده و نبايد حقى را ضايع كنيم، يك تشكيلاتى در وزارت بهداشت و درمان است به نام «دخالت روانى» كه انصافاً اين تشكيلات آمدند، زحمت كشيدند. در واقع همه كار مى كنند، ولى حجم كار بالا است.
اما در مورد اين بحث كه خيلى هم داغ بود و تأكيد بر آن زياد بود كه عده زيادى از اهالى بم رفته اند، من به شما آمارى را مى گويم، ولى اول از شما سؤال مى كنم كه آمارى كه شما براى كشته شدگان داريد، چقدر بود؟
> آمار غير رسمى تعداد كشته شدگان را بيش از ۴۰ هزار نفر اعلام مى كرد.
\ بله، البته غير رسمى هم نبود، چون از سوى مسؤولان اعلام شد حتى رقم ۴۷ هزار نيز از سوى صدا و سيما اعلام شد، ولى بالاخره معلوم شد كه تعداد دقيق كشته شدگان ۳۱ هزار و ۶۰۰ نفر بوده است، يعنى زير ۳۲ هزار نفر و اين آمار مستندى است كه با اسامى افراد است و از طرف مسؤول مستقيم آن يعنى استاندارى ارائه شده، در اين آمار حتى محل دفن افراد نيز ذكر شده كه در بم دفن شده اند يا حتى در خارج از استان كرمان.
ابتدا مى گفتند شهر بم ۹۵ هزار نفر جمعيت داشته و حدود ۴۷ هزار نفر كشته شده است، يعنى ۵۰ درصداهالى بم فوت شده اند و يك عده هم از شهر رفته اند و فقط ۳۰ درصد باقى مانده اند. اين خيلى آمار بزرگى بود و خب مى دانيد آمار پايه هر برنامه ريزى است و ما نمى توانستيم اشتباه كنيم، خوشبختانه اين آمار زود اصلاح شد.
جمعيت بم به علاوه ۲۲ روستاى اطراف آن مجموعاً ۱۳۰ هزار نفر بوده كه خود بم حداقل ۱۰۵ هزار نفر جمعيت داشته است و از ۳۲ هزار نفرى كه در مجموع كشته شده، ۲۲ هزار نفر، ساكن خود بم بوده اند، پس ۲۲ هزار نفر از ۱۰۵ هزار نفر مى شود، حدود ۲۲ درصد و ۲۲ درصد كجا و ۵۰ درصد كجا و خيلى پايه اطلاعات اشتباه بود كه خدا را شكر اصلاح شد، اما در مورد اينكه مى گفتند خيلى ها رفتند، من به صراحت مى توانم بگويم كه اين موضوع اصلاً صحت ندارد، اتفاقاً برعكس، بمى ها در بم ماندند، البته نمى خواهم بگويم هيچ كس نرفته، ولى مطمئنم آنهايى كه رفتند، زير ۵ درصد است.
آمارى كه الآن گرفته شده، شناسنامه هايى كه صادر شده، آماردفترچه اى كه براى پرداخت هزينه ها وجود دارد و اطلاعات عمومى كه از شهر داريم ودرمراسم مختلف وبه متقاضيان ساخت وساز مى دهيم همين را تأييد مى كند.
مى دانيد كه دقيق ترين آمار مربوط به آمار بنياد است كه تك به تك بايد خانه ها را بسازد وبراى هركدام از اينها يك پرونده كامل دارد.مشخصات كامل فرد ومشخصات كامل خانه وتا نباشد وثابت نكند كه مالك است كارى صورت نمى گيرد. از ۳ طريق مى توان ثابت كند كه مالك است يعنى مايكى از كارهايمان احراز مالكيت فرد است . سندرسمى، فيش آب ويا فيش برق بايد با نام مالك تطبيق داشته باشد يعنى فقط به اين سه شكل مى تواند ثابت كند ، بنابراين حد و حدودش اينگونه است.
>آقاى مهندس، دراين جلسه بحث نگرانى ها ومشكلات مطرح شد، مشكل اصلى سازماندهى وفرماندهى درمنطقه است ودراين زمينه هماهنگى وهمكارى نهادها مهم است. آيا براى شما نگرانى ازاين بابت كه طرحها مورد قبول مردم واقع نشود وجود ندارد؟
\ درمورد اول كه ناهماهنگى دستگاهها است من هيچ نگرانى ندارم ممكن است شما چيزهايى شنيده باشيد ولى درهر كارى مسائلى پيش مى آيد اما اينكه فكر كنيد من را نگران كرده يا ستاد را نگران كرده كه درانجام وظيفه اش خللى به وجود بيايد به هيچ وجه اينطور نيست من خودم شخصاً هيچ گونه نگرانى ندارم بالاخره دريك كار به اين بزرگى چهار تا اشكال به وجود مى آيد . اينها اشكالات است كه پديد مى آيد اما اصول كار جارى است و دارد پيش مى رود، شما اگر ۳ ماه پيش دربم بوديد وبه من مى گفتيد كه تا حالا مثلاً ۲۰۰ نقشه تهيه شده اگر مردم نيامدند شما چه مى كنيد؟ من بايد چى جواب مى دادم واگر سؤال دوم شما را بخواهم جواب بدهم بايد بگويم كه درآن مورد هم اشكالى وجود ندارد.
ببينيد شما اگر بگوييد اطلاع رسانى شما ضعيف است من قبول مى كنم كه با همه تلاشى كه كرده ايم اطلاع رسانى ضعيف بوده، مى دانيد چرا نكته اى كه خيلى مهم است اين است كه مردم تا امروز ۴ هزار نفر آمده اند ، دو ماه قبل هزار نفر آمده بودند يا دقيق تر بگويم حدود هزار و ۳۰۰ نفر و ما مطمئن هستم كه اين تعداد تا عيد به بيش از ۸ هزار نفر خواهد رسيد كما اينكه در روستاها از ۲۰ هزار خانوارى كه ما برنامه داشتيم ۱۷ هزار خانوار آمده اند چگونه مى توانيم به اين ترديد كنيم؟ واتفاقاً اطلاع رسانى ما دراين قسمت ضعيف تر هم بوده، در شهر اطلاع رسانى در مساجد، نماز جمعه، بولتن هاى محلى و تلويزيون صورت گرفته ، بالاخره هرجور توانستيم گفتيم ولى اگر شما بگوييد ضعيف هستيد در اين مورد قبول مى كنم، ما درمورد اطلاع رسانى ضعيف هستيم.
حالا دليل عمومى اش را هم مى گويم ببينيد درست است يا خير ؟ ولى اين موضوع اصلاً نگران كننده نيست امروز كه من از شهر بازديد مى كردم ديدم تعداد افراد مراجعه كننده بيشتر شده وهر هفته دارد بيشتر مى شود واين براى ما خوشحال كننده است، هر هفته جمعيتى كه به ستادها مراجعه مى كند رو به فزونى است وما از هفته پيش تصميم گرفتيم كه درستادهاى ۱۰ گانه مان دربم و ۲ گانه دربروات وسيله اياب و ذهاب بگذاريم ، مينى بوسهايى كه مردم را راحت تر ببرند وبياورند يك عده ماشين ندارند و ستادها هم يك كم فاصله دارند.من آمارى را به شما مى دهم كه شايد نگرانى شما را تا حدى رفع كند افرادى كه تاامروز به ستادهاى ما مراجعه كردند ، كارهايشان قطعى شده و ما به آنها ارجاع داده ايم به شهردارى، اول بگذاريد بگويم مكانيزم كارچگونه است.
اول فرد مراجعه مى كند به ستاد ، ستاد آن فرد را به شهردارى مى فرستد كه كروكى زمينش را بگيرد و وقتى كروكى اش را گرفت آن وقت مى رود پيش مشاور ، درست است كه تا امروز ۴ هزار تا نقشه تهيه شده اما تا حالا ۵ هزار و ۸۰۰ نفر براى تهيه كروكى مراجعه كرده اند يعنى مرتب دارد افزايش پيدا مى كند و آمار حصاركشى ها نيز نشان مى دهد تا حالا كسانى كه براى حصارخانه شان مراجعه كرده اند ۶ هزارو ۵۲۸ نفر هستند ومرتب اين رقم درحال افزايش است حالا من نكته اى را به شما مى گويم اصولاً دركشور ما و اگر راه دور نرويم ودرخود همين جلسه هم نشانه هايى از آن وجود دارداين است كه اطلاعات دركشور ما چهره به چهره است درواقع بهترين راه انتقال اطلاعات چهره به چهره است يعنى هر چى آدم در تلويزيون و رسانه حرف مى زند آن اثر را ندارد و ما به همين دليل به مساجد مى رويم و ازهفته گذشته هم ملاقات عمومى در هر ستاد گذاشته ايم. بالاخره اين سابقه تاريخى كشور ما است مردم سال هاى سال براى حل مسائلشان به روحانيت مراجعه مى كردند و اين ارتباط چهره به چهره در كشور ما يك چيز قوى است، ببينيد ما اين همه آگهى مى زنيم در شهر ۲۵ تا ۳۰ تابلوى اطلاعات عمومى براى آگاهى مردم از مصوبات ستاد راهبرى و روش هاى كار وجود دارد ولى باز مى بينيم كه وقتى رو در رو با مردم صحبت مى كنيم اثر مؤثرترى دارد. بايد يك بار ديگر تأكيد كنم كه من اصلاً نگران هيچكدام از دو موردى كه شما گفتيد نيستم.
> شما گفتيد كه بم را بعد از چند سال خواهيد ساخت. فرض كنيد كه اكنون بم ساخته شده است. تعريف و برداشت شما از اين سازندگى چيست؟
\ جواب شما را اينگونه مى توانم بدهم كه تا ۵ دى ۸۶ ان شاءالله بم خوب ساخته شده باشد من عرض كردم در طول بازسازى سختى، نگرانى و نارضايتى وجود دارد مهم رضايت يا نارضايتى بعد از بازسازى است كه مردم در خانه هايشان نشسته اند و معلوم مى شود مردم آرامش دارند يا نه؟ ببينيد در ۵ دى ۸۶ قطعاً مانند امسال افراد زيادى اعم از خارجى و داخلى به بم خواهند آمد سمينارهايى برگزار خواهد شد و شما هم مى توانيد بيايد و از مردم بپرسيد كه آيا راضى هستند يا خير؟ البته من هم مثل شما نگران هستم ولى من چون آخر كار را مى بينم و تجربه كار در جاهاى ديگر نظير آوج، كرمانشاه، زنجان، همدان، فارس و شمال را دارم مى دانم كه اين روند چگونه طى خواهد شد. خب شما آن موقع مى توانيد بياييد از مردم بپرسيد كه راضى هستيد، نيستيد چه بر شما گذشت. حالا مسلماً يك عده اى راضى خواهند بود و يك عده اى هم ناراضى خواهند بود. بالاخره شما مى توانيد برآورد كنيد كه اكثريت چه مى گويند، ناراضى هستند يا راضى و ما دنبال آن رضايت هستيم همان موقع شما، ديگران و اساتيد فن قضاوت خواهند كرد كه آيا شهر خوبى ساخته شد يا شهر با هويتى و يا اصلاً وقتى وارد بم مى شويد مثل اين است كه وارد ساوه يا نهاوند شده ايد. چون اين دو شهر تقريباً اندازه بم هستند.
|
|
|
> آيا اين شهر يك شهر مدرن هم خواهد بود؟
\ ببينيد ما تعريف يك شهر مدرن را بايد در نظر داشته باشيم و بگوييم در شهر مدرن ارتباطات سريع و روان انجام مى شود، تأسيسات زيربنايى خوب است كارآيى لازم را دارد. معابر خوب ساخته شده در ساخت شهر به هويت آن توجه شده و البته تمام اين مسائل در آن موقع كاملاً قابل لمس كردن است؟ مى توان ديد وضع آب چگونه است وضعيت فاضلاب و برق به چه صورت است. وضع خيابان ها چگونه است و آيا زيبا ساخته شده يا نه و يا فقط يك چيزهايى مانند قوطى كبريت است كه كنار هم چيده شده است و اين توسط كسانى كه در ۵ دى ماه ۸۶ از بم بازديد مى كنند قابل لمس است. البته متخصصين ابعاد كار را عميق تر خواهند ديد و حتى ممكن است در آن تاريخ كه كنفرانس و سمينار برگزار مى كنيم يك بار ديگر زلزله بيايد كى مى تواند بگويد در آن زمان زلزله نمى آيد؟ و تكرار نخواهد شد البته ان شاءالله كه نيايد ولى بالاخره اتفاق است و ممكن است بيفتد اگر شد ساختمانها بايد سرپا بايستند اين صحبت شما را ما هر هفته هر ماه مرور مى كنيم كه يادمان نرود به نظر من ان شاءالله خوب ساخته خواهد شد كه من دو سه نمونه اش را براى شما مثال زدم مثلاً ساختمان هاى عمومى خوب، مسجد خوب، ساختمان هاى ادارى خوب همه اينها را بايد بگوييم و من اشاره كردم حالا اگر سؤال ديگرى در ذهن شما است بفرماييد ببينيد يك شهر خوب تعريفش اين است كه بايد تأسيسات خوب داشته باشد طراحى هاى شهرى خوب داشته باشد. ساختمان هاى عمومى و ادارى خوب داشته باشد، معابرش خوب و زيبا باشند خانه ها بر اساس يك اصولى ساخته شده باشند خوب اگر غير از اين تعريفى داريد بگوييد؟
> اين طرحى را كه الان ما داريم مى بينيم توى شهر فقط روى خانه ها تأكيد مى كند؟
نه چه كسى مى گويد من كه به شما عرض كردم ساختمان هاى ادارى شهر در دو نقطه طراحى شده، بايد ساخته شود و در مجموع همه چيز خيلى بهتر از گذشته است. براى تعريض معابر و زمين هايى كه در اين تملك قرار مى گيرد پول كنار گذاشته شده و تاكنون ۴ تا ۵ ميليارد تومان براى اين كار صرف شده است.
> طرح جامع شهر در چه مرحله اى قرار دارد؟
\ طرح جامع شهر تصويب شده و در اختيار است،البته در مدت زمان كوتاهى و با فشار تهيه شده و مثلاً الان شهردار مى گويد بعضى معابر اشكال دارد ما هم قبول مى كنيم چون معلوم است با اين فشردگى تهيه شده و نمى شود اشكال نداشته باشد به مشاور ذيربطش ارجاع مى دهيم كه رفع اشكال كند البته مسؤولش شخص من نبوده كه ازش دفاع مى كنم اما چون بالاخره من در جريان كار هستم مى گويم مثلاً از ۱۰۰ تا خيابان مهم شهر و ۱۰۰۰ تا كوچه شهر غيرطبيعى نيست كه از آن ۱۰۰ تا ۱۰ تايش و از آن ۱۰۰۰ تا ۱۰۰ تايش اشكال داشته باشد اين مى شود ۱۰ درصد كار، پس بايد كار را با آن ۹۰ درصد شروع كرد و اشكالات اين ۱۰ درصد را هم رفع كرد.
