نه آنچه ازمنابر وعظ وخطابه برخاسته ؛ نه آنچه اززبان پاره اى روحانيان تراويده؛
نه آنچه برقلم برخى سياسيون جارى شده؛ ونه آنچه از پايگاه پارلمان پراكنده شده است هيچ يك تاكنون رئيس جمهور را به وادى برآشفتن از نقد ـ و بلكه اهانت ـ سوق نداده است. حافظه مكتوب ايام اصلاحات را اگر به گواه بگيريم هيچ شهادتى نمى دهد كه خاتمى حتى يك بار درمقابل و درمقابله با موج انتقاد، سيلاب انتقام به راه انداخته باشد. خاتمى درتشويق جامعه سياسى ايران به نقد كردن حاكميت ، شايد «اولين» نباشد اما قطعاً «برترين» است. بى هيچ تعارف وتملقى مى توان حكم كرد كه هيچ يك ازحكمرانان سياسى ايران درپذيرش نقد مردم نسبت به دولتمردان، گوى سبقت ازخاتمى نربوده است. نقد حاكمان ، ركن اصلاحات خاتمى بوده است. گيرم وى از نقد كژانديشانه پاره اى مخالفان ومنتقدان رنجيده خاطر وآزرده دل شده باشد اما اين رنجش وآزردگى هيچ وقت به انتقام و برآشفتگى راه نبرده است.
۲ پاى دولتمردى بيرون از گفتمان اصلاحى اگر درميان نبود، يقيناً بربيانيه موهن
وموهومى كه روز يكشنبه ميان نمايندگان مجلس توزيع شد، دست انتقام مى گشود. درتندى و تلخى آن اقدام، هيچ سليقه سليم ترديد نمى كند. نشستن بركرسى «اصولگرايى» وتكيه زدن برشعار «ارزش مدارى» با هرچه سازگار باشد با توهين، افترا و اهانت به مقام عالى و ارشد كشور سازگار نيست.
آنچه روز يكشنبه درمجلس رخ داد به قدر كفايت تلخ بود اما گويا تندروها به اين ميزان از تلخكام كردن دهان سياست درايران رضا نداده اند. محسن كوهكن، عضو هيأت رئيسه مجلس هفتم و عامل توزيع بيانيه مزبور، ديروز برتوجيه اقدام تلخ خود، توضيحى تلخ تر افزود. وى رو در روى فهم اهل سياست ايران ايستاد و بى هيچ تعلل وتعارفى ازاقدام خود دفاع كرد و با سينه ستبر، مفاد آن بيانيه را مصداق اطلاع رسانى آزاد دانست و درپاسخ به اعتراض معاون پارلمانى كه گفته بود اين بيانيه نبود، فحش نامه بود ، انتشار اين بيانيه را «درراستاى اطلاع رسانى آزاد» دانست.
كوهكن براى توجيه سخنان خود به حقوقدانان نيز متوسل شد واظهار داشت: «به اذعان چند حقوقدان ، كلمه اى كه دراين بيانيه فحش داشته باشد وجود ندارد.» او فكر نكرد كه افكار عمومى لااقل در ذهن و ضمير خود از وى خواهند پرسيد كه اگر وارد كردن اتهام اهمال وانفعال وسياسى كارى به خاتمى، فحش وتوهين نيست پس چيست. ازخاطر نبرده ايم كه زمانى، زبان كسى را كه به كمتر ازاين ، دولتمردى را نقد مى كرد كوتاه مى كردند. وحتى همين امروز كوچكترين انتقاد به اصولگرايان ويا حتى انتشار اخبار رقابت هاى درونى آنان را غير قابل تحمل مى دانند بدون ترديد تأثير نامساعد و نامطلوب توجيهاتى ازاين جنس براى مخدوش ومنفى جلوه دادن گفتمان اصولگرايى، به مراتب بيش از همه آن چيزى است كه رقباى اصولگرايان درنقد ايشان عرضه مى كنند. دامگاه سياست زدگى وبرخورد ناصواب جناحى ، پيش پاى همه نهادهاى حاكميتى ازجمله مجلس آبادگرهفتم گشوده وگسترده است. درافتادن به اين دام، تنها يك عضو هيأت رئيسه را به ورطه افراطى گرى نمى كشاند بلكه كيان واعتبار پارلمان را به مخاطره مى اندازد.
۳ جاى خوشبختى است كه ديروز هرآنچه را كه عضو عادى هيأت رئيسه مجلس
هفتم رشته بود، عضو عالى هيأت رئيسه پنبه كرد. حداد عادل ، رئيس و ابوترابى فرد، نايب رئيس دومش، بار ديگر دربرابر اقدام ناشايست افراطيون واكنش نشان دادند و آن را ناصواب، دور از نزاكت وآكنده از اهانت لقب دادند. كوهكن شايد معناى اقدام وسخن خود را تماماً درنيافته بود اما حداد عادل نشان داد كه توابع وعواقب اقدامات و توجيهات ناصواب را بهتر در مى يابد. البته به نظر مى رسد كه نبايد قبح اقدام روز يكشنبه را تنها از اين بابت دانست كه «ممكن است روزى بيانيه اى ازاين دست درمورد مجلس يا ساير اركان حاكميت هم بين نمايندگان توزيع شود» اين سخن رئيس محترم مجلس حق است اما اگر چنان فرضى هم امكان وقوع نداشته باشد، بازهم چنين عملى فى نفسه مذموم وقبيح است ورئيس ونايب رئيس مجلس بر قبح آن صحه گذاشتند. پسنديده تر آن است كه تماميت مجلس به تبعيت ازاقدام رئيس محترم مجلس از اقدام توهين آميز روز يكشنبه برائت بجويند. مسرت بخش خبرى كه روز گذشته از پارلمان به گوش رسيد مبنى براينكه اقدام قاطع ومناسبى براى محدودكردن بيانيه پراكنى ها صورت خواهد گرفت. رضايت افكار عمومى هنگامى فزونى خواهد يافت و به كمال خواهد رسيد كه عقلاى مجلس براى بازخواست و برخورد با مسببين اين حادثه آستين بالا كنند.

گروه سياسى: دستيابى به يك اجماع دراردوى انتخاباتى اصلاح طلبان به عنوان يك دستور ويژه از سوى سران اين جبهه دنبال مى شود.
اول بار سعيد حجاريان ، نظريه پرداز اين جبهه از ضرورت اجماع درصف اصلاح طلبان سخن گفت وپس از او بزرگان سه تشكل مركزى اصلاحات (مشاركت، مجمع  روحانيون وسازمان مجاهدين انقلاب) بحث و گفت وگوها براى نزديك ساختن مشى انتخابات اين جبهه را به جريان انداختند.
> درهمين راستا ديروز محمدرضا خاتمى دبيركل جبهه مشاركت ايران اسلامى احتمال رسيدن به اجماع و توافق بر يك كانديدا را در اين جبهه بسيار بيشتر از جناح مقابل آن دانست و گفت: تعدد كانديداها و مشى كاملاً متفاوت محافظه كاران، شاهد اين مدعا است. وى با تأكيد بر اينكه همچنان به آينده اميدوار است، افزود: در مراحل بعدى با پذيرش مكانيزم هاى اجرا، احتمال رسيدن به اجماع، ممكن خواهد بود. البته به شرط آنكه مكانيزم هاى دموكراتيك رسيدن به اجماع از سوى همه پذيرفته شود.
به اعتقاد وى، اولين شرط اجماع آن است كه اگر اين اجماع بر كسى حاصل نشود، او كنار برود و اين نكته بايد مورد پذيرش تمامى گروههاى خواهان اجماع قرار گيرد.

> هادى خامنه اى رئيس دوره اى جبهه اصلاحات نيز در ديدار با اعضاى شوراى هماهنگى اين جبهه در خراسان با بيان اين مطلب، ابراز عقيده كرد: به نظر مى رسد در اين دوره انتخابات رياست جمهورى رد صلاحيتها و سختگيرى ها كمتر شود، چون شوراى نگهبان به ترميم چهره خود در نزد افكار عمومى نياز دارد. خامنه اى در باره برنامه هاى جبهه اصلاحات براى انتخابات هم گفت: هم اينك دو مسأله در دستور كار جبهه اصلاحات قرار دارد؛ يكى نظرسنجى و ديگرى تعيين معيارها.
وى رجوع به نظرسنجى ها را براى رسيدن به نظرات واقعى جامعه در تعيين كانديدا خواند.

> ابراهيم اصغرزاده دبيركل حزب همبستگى گفت: انتخابات آينده بسيار حساس است، بازى انتخابات نهم، بازى نيمه خاموش جامعه است ، بايد ببينيم كه كانديداها و شخصيت  هاى سياسى با چه برنامه و چه انديشه  هايى مى  توانند اين گروه خسته را وارد صحنه كنند؟! به گزارش «ايلنا» ، ابراهيم اصغرزاده در باشگاه خبرنگاران جوان كه درخصوص بررسى روند انتخابات رياست  جمهورى برگزار شد، گفت: بايد ببينيم كه در اين انتخابات مطالبات مردم پاسخ داده مى  شود يا خير، طى سال  هاى اخير در ايران طبقه متوسطى به وجود آمده است كه درصحنه انتخابات و تحولات اجتماعى بزرگترين نقش آفرينى  ها را كرده است. اصغرزاده درخصوص آمدن يا نيامدن «هاشمى  رفسنجانى» ، گفت: آمدن يا نيامدن آقاى هاشمى اساساً مهم نيست، به نظر من اين مهم است كه كدام هاشمى وارد عرصه انتخابات مى  شود، آيا هاشمى «دموكرات» يا هاشمى «ليبرال» و يا هاشمى «ميانه  رو»؟
دبيركل حزب همبستگى در خصوص طرفدارى از كانديدايى خاص گفت: من از كانديدايى كه دموكرات و طرفدار حقوق اساسى مردم و حق حاكميت ملى باشد و از آن دفاع كند و دريك كلام خصلت رياست  جمهورى را داشته باشد، طرفدارى مى  كنم.
اصغرزاده در پاسخ به احتمال كانديداتورى  اش در انتخابات آتى گفت: خود من تا به اين لحظه هيچ تصميمى نگرفتم، حتى در مورد اين موضوع فكر نكردم.

گروه سياسى: تعدادى از نمايندگان مجلس هفتم به ديدار اكبر هاشمى رفسنجانى رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام رفتند. به گزارش مهر، قدرت الله ايمانى نماينده خرم آباد به خبرنگاران گفت : اين ديدار در خصوص انتخابات رياست جمهورى و در محل مجمع تشخيص مصلحت نظام انجام شد. وى افزود : هفته آينده نيز نمايندگان در خصوص انتخابات رياست جمهورى و حضور هاشمى رفسنجانى با وى ديدار خواهند كرد . ايمانى افزود : نمايندگان شركت كننده در اين ديدار از فراكسيون هاى مختلف اقليت، اكثريت و وفاق و كارآمدى هستند.

گروه سياسى: «على اكبر ولايتى» يكى از داوطلبان حضور در نهمين دوره انتخابات رياست جمهورى اعلام كرد كه به علت تأخير مركز تصميم گيرى شوراى هماهنگى نيروهاى انقلاب اسلامى در معرفى نامزد مورد حمايت خود،به صورت مستقل فعاليت انتخاباتى را شروع كرده است.
وى با حضور در خبرگزارى جمهورى اسلامى و گفت وگو با خبرنگاران تأكيد كرد كه پيش از اين ، ۱۵ ديماه را سقف زمانى براى معرفى نامزد شوراى هماهنگى نيروهاى انقلاب اسلامى تعيين كرده بودم. ولايتى تصريح كرد كه ترديد و تأخير شوراى هماهنگى در معرفى نامزد مورد حمايت خود به نفع نامزد آنان نخواهد بود زيرا فرد مورد نظر نمى تواند بموقع و در چارچوب قوانين انتخابات ، برنامه ها و ديدگاه هاى خود را با مردم در ميان بگذارد. مشاور عالى مقام معظم رهبرى در امور بين الملل خاطر نشان كرد كه در هر حال به تعامل خود با مركز تصميم گيرى شوراى هماهنگى و روابط دوستانه خود با آن ادامه خواهد داد و نسبت به تصميمات آن بى تفاوت نخواهد بود.
ولايتى با اعلام شروع فعاليت ستاد انتخاباتى خود گفت: به دليل اينكه شوراى هماهنگى سقف زمانى را چندين بار رعايت نكرد ديگر تعهدى به آن ندارم ، اما اگر اين شورا به هر تصميمى برسد ، آن را بررسى مى كنم و تصميم مقتضى را در مورد آن خواهم گرفت.
داوطلب نهمين دوره انتخابات رياست جمهورى در پاسخ به اين پرسش كه چه ميثاقى با شوراى هماهنگى نيروهاى انقلاب اسلامى داشته ايد ؟ گفت: ميثاق مكتوبى ميان ما نبوده است،تنها تفاهمى شفاهى درباره سقف زمان معرفى نامزد مورد حمايت اين شورا بود و اگر اين رعايت مى شد من هم اخلاقاً ملزم به رعايت آن مى بودم، اما اكنون مختارم منتظر نمانم و بر مبناى مصلحتى كه تشخيص مى دهم، عمل كنم. وزير سابق امور خارجه با تمجيد از شخصيت «هاشمى رفسنجانى» و تأكيد بر جايگاه والاى وى در طول انقلاب و در نظام جمهورى اسلامى، احترام او را ضرورى دانست و گفت : هاشمى رفسنجانى تاكنون گفته است كه در شرايط عادى به صحنه نخواهد آمد اما اگر شرايط ويژه اى به وجود بيايد كه آمدن وى را ضرورى كند در آن صورت از وى حمايت خواهد كرد.

سيدمحمدخاتمى رئيس جمهورى در حكمى مهندس «محمد رحمتى» را به عنوان سرپرست وزارت راه و ترابرى منصوب كرد. در حكم رئيس جمهورى آمده است: با استناد به اصل ۱۳۵ قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران و به موجب اين حكم جنابعالى را كه مديرى متعهد و شايسته و داراى سوابق ارزنده هستيد به عنوان سرپرست وزارت راه و ترابرى بر مى گزينم.

]ديدگاه هاى مقدم، عضو شوراى مركزى مجمع روحانيون[
*  اصلى ترين عوامل و عللى كه مردم را به مشاركت حداكثرى ترغيب مى كند، كدامند؟

يكى از مهمترين پيش فرض هاى ضرورى براى تحقق مشاركت حداكثرى تبيين دقيق رابطه ميان قدرت و مشروعيت در عرصه جامعه است. بايد اين انديشه در جامعه شكل بگيرد كه انتخابات و برآيند آن در تمام امور تعيين كننده است چرا كه كسانى كه رأى مردم را دارند بايد قدرت مبتنى بر رأى آنان را نيز داشته باشند. اگر اين انديشه شكل نگيرد و جامعه و مردم احساس كنند، على رغم رأيى كه داده اند، قدرت مبتنى بر آن رأى نيست و همچنان قدرت در اختيار نهادهاى غيردموكراتيك است، قطعاً رويه مردم متزلزل و يك نوع سرخوردگى در آنان ايجاد مى شود. بنابراين اگر به دنبال مشاركت حداكثرى هستيم و مى خواهيم جامعه نيز به اين سو برود، بايد پايه و اساس قدرت كه رأى مردم است تبيين شود.

*  اين رأى چگونه تبيين خواهد شد؟

دو عامل مهم است. اول، انتخابات بايد آزادانه باشد. يعنى، همه گرايش ها، سليقه ها و تشكل هاى سياسى اين را باور كنند كه مى توانند در صحنه حضور داشته باشند. از سوى ديگر اقشار مختلف مردم نيز به اين احساس برسند كه جريانى كه نمايندگى فكر و بينش او را دارد، در صحنه انتخابات حاضر است و حذف نشده است. دوم، عادلانه بودن انتخابات است. همه گرايش ها، سليقه ها و نامزدان بايد از شرايط يكسان برخوردار باشند. امكانات رسانه اى اعم از صدا و سيما، تريبون هاى نماز جمعه، مطبوعات و ... براى همگان يكسان باشد، به طورى كه جامعه احساس كند همه گرايش ها از ابزار يكسانى براى تبيين انديشه هاى خود برخوردارند.

*  چگونه مى توان انتخابات را به عنوان يك «اقدام ملى» در ذهن مردم نشاند؟

وقتى كه جامعه به اين باور برسد كه رأى آنها ميزان اقتدار ملى است و ترديد نكند كه منتخب آنان، قدرت را در دست دارد اما اگر اين احساس را پيدا كند كه رأيى كه مى دهد و فردى را كه انتخاب مى كند اما قدرت ندارد و ديگران بيش از او اين قدرت را دارند، نمى توان از مردم انتظار حضور ملى داشت. اين احساس يعنى مبنا بودن رأى مردم، ميزان و مبناى اقتدار ملى رأى مردم است.

*  وظيفه ايجاد نشاط ملى و اعتماد مردمى كه پيش نياز مشاركت حداكثرى است، بيشتر بر دوش چه كسانى است؟

اين بيشتر بر عهده سررشته داران نظام ما است، اگر همگان چه آنان كه در قدرتند و آنان كه در احزاب و گروه ها هستند تلاش كنند تا قانون اساسى به عنوان ميثاق ملى، پايه حركت جامعه قرار گيرد آنگاه اين خواسته تأمين مى شود. در قانون اساسى چارچوب حركت همه مشخص شده است، نهادهاى قدرت، نهادهايى كه با رأى مردم شكل مى گيرند، توجه و نگاه به مردم به عنوان محور حكومت و ... دقيقاً تعيين شده است. حركت سررشته داران نظام در اين مسير مى تواند به حضور حداكثرى كمك كند.

*  چه موانعى اشتياق مردم را به مشاركت بالا زايل مى كند؟

وقتى مردم ببينند به آنچه رأى مى دهند، اجرا نمى شود و مورد توجه نيز قرار نمى گيرد، نهادهاى ديگر از اقتدار آن رأى مى كاهند و در مقابل آن مى ايستند. اگر مى خواهيم، اشتياق مردم از بين نرود بايد برعكس اين عمل كنيم.

*  به حكم تجارب انتخابات پيشين، مهمترين عامل افت مشاركت چه بوده است؟

عدم توجه به آراى جامعه، به رسميت نشناختن آن و از كارايى و قدرت انداختن منتخب آنها، همگى در افت رأى مردم مؤثر بوده است. همچنين گاهى اوقات انتخابات آزادانه و عادلانه كه همه گرايش ها در آن حضور داشته باشند نبوده است.

كانديداى انتخابات رياست جمهورى گفت: از لحظه اعلام ورود خود به عرصه انتخابات گفته ام نه مى خواهم كسى به نفع من كنار برود و نه به نفع كسى كنار مى روم.
مهدى كروبى كه در حاشيه كنگره بزرگداشت شهداى عرصه خبر با خبرنگاران سخن مى گفت، در پاسخ به پرسشهاى مكرر خبرنگاران مبنى بر حضور وى در انتخابات رياست جمهورى گفت: تأكيد مى كنم حضورم در انتخابات نه مجازى است؛ نه در سايه، بلكه يك حضور جدى است و حالا هر كس هرچه مى خواهد بگويد. عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام با استقبال از حضور همه افراد براى كانديداتورى انتخابات رياست جمهورى گفت: هر كس با هر فكر و ديد سياسى اين توان را در خود مى بيند، بايد وارد عرصه شود تا رقابت جدى و پرشور باشد.
از كروبى درباره برنامه هاى وى براى مديريت كشور در صورت پيروزى در انتخابات سؤال شد و وى گفت: در موعد مقرر برنامه ها و اهداف و ديدگاههاى خود را اعلام مى كنم، اما تأكيد مى كنم تصميم با مردم است.
> سيد مصطفى تاج زاده عضو شوراى مركزى جبهه مشاركت نيز گفت: اگر اجماع كنيم با لطف الهى و حمايت مردم با فاصله زيادى نامزد رقيب را پشت سر مى گذاريم، اما حتى اگر جبهه اصلاحات به اجماع نرسد، دكتر معين رئيس جمهور مى شود، اگرچه فاصله آراى او با نفر دوم زياد نباشد. وى در پايان تأكيد كرد: ترجيح ما اجماع در دو جناح است تا پايگاه مردمى هر دو، بار ديگر روشن شود، اما يادمان باشد آنچه در نهايت حرف نخست را خواهد زد، ملت ايران است.

محسن رضايى يكى از داوطلبان انتخابات رياست جمهورى گفت: تا زمانى كه شوراى هماهنگى نيروهاى انقلاب براساس اصولگرايى حركت كند، با آنها همكارى مى كنم، اما اگر از اصولگرايى به راست گرايى و جناح گرايى بگرايد، در همكارى خود با آنها تجديد نظر مى كنم. دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام كه در جمع اعضاى شوراى مركزى «حزب سبز» ، «حزب آزادى» ، «ائتلاف جوانان ايران زمين» و «ائتلاف بانوان» سخن مى گفت، شرايط امروز كشور را حساس و خاص معرفى كرد و افزود: فهرستى از مشكلات داخلى و خارجى كشور امروز مقابل روى ما قرار دارد. عبور از اين مشكلات گام بزرگى در تاريخ ايران و عبور نكردن و يا ضعيف عبور كردن از اين مشكلات آسيب جدى به نظام جمهورى اسلامى وارد مى كند و اين دغدغه اصلى است كه مرا به عرصه كشانده است.

در پى خبر سايت بازتاب درباره ملاقات لاريجانى با هاشمى رفسنجانى و دعوت از او براى كانديداتورى و يا حمايت از نامزدى خود، دفتر لاريجانى چنين ملاقاتى را تكذيب كرد. دفتر لاريجانى به نقل از وى تأكيد كرد: «رعايت اخلاق و تلاش براى اطلاع رسانى صحيح و صادقانه دو نكته اى است كه رسانه ها بايد همواره نسبت به آن اهتمام داشته باشند.»