گروه سياسى ـ خطيبان جمعه ، اين هفته محور مباحث سياسى خود را به موضوع انتخابات اختصاص دادند. آنها ضمن تشريح خصوصيات رئيس جمهورى مطلوب، از ضرورت حضور گسترده مردم درانتخابات آينده سخن گفتند. دركنار مسأله انتخابات ايران، امامان جمعه قضيه انتخابات عراق را نيز مورد توجه قرار داده و از سياستهاى آمريكا دراين رابطه انتقاد كردند. افزون براينها به روال هفته هاى گذشته، آنها از اوضاع اجتماعى واقتصادى جامعه انتقاد كردند.

حساسيت انتخابات آينده وخصوصيات رئيس جمهورى مطلوب

> حجت الاسلام والمسلمين «محمدنقى لطفى» امام جمعه ايلام اظهار داشت : انتخابات درمقطع كنونى بسيار حساس ومهم است ودشمنان تلاش مى كنند تا با تبليغات منفى مردم را از حضور درآن باز دارند.

> آيت الله «سيد مهدى عبادى» امام جمعه مشهد گفت: روى كارآمدن رئيس جمهورى دلسوز وطرفدار مردم وانقلاب اسلامى درايران درانتخابات آينده براى استكبار جهانى خوشايند نيست.

> حجت الاسلام مهمان نواز امام جمعه بجنورد گفت: گروههايى كه تنها مصالح خود را درنظر گرفته ومى خواهند رئيس جمهورى فقط از حزب آنها باشد به حس ناسيوناليستى گرفتارند.

> حجت الاسلام نورالله طبرسى امام جمعه سارى گفت: بايد با نقشه ها و توطئه هاى دشمنان آشنا باشيم تا با برگزارى انتخابات رياست جمهورى تمام توطئه هاى آنان نيز سركوب شود. وى گفت: حذف حضور حداكثرى مردم از معادلات سياسى ايران چيزى است كه آمريكائيها مى خواهند.

فرصت ها و چالشهاى نهفته درانتخابات عراق

> حجت الاسلام سيد يحيى جعفرى امام جمعه كرمان ضمن محكوم كردن ، ترور چهره هاى شيعه عراق گفت: هدف سران آمريكا در انتخابات عراق به قدرت رساندن يك فرد لائيك و لامذهب همچون پادشاه سر سپرده اردن است تا بتوانند توسط اين فرد به اهداف پليد خود درمنطقه دست يابند.

> حجت الاسلام «سيد محمد شاهچراغى» امام جمعه سمنان با اشاره به انتخابات درعراق تصريح كرد: انتخابات جلوه مردمى يك حكومت است ونظام اسلامى ازمردم عراق مى خواهد دولتى را درعراق شكل دهند كه حق همه مردم ازجمله اهل سنت واقليت هاى مذهبى ضايع نشود.

> حجت الاسلام محمدتقى واعظى امام جمعه زنجان برگزارى انتخابات سالم و آزاد درعراق را خواسته بحق مردم اين كشور پس از سالها ناامنى واستثمار دانست واضافه كرد: مردم عراق تنها با برگزارى انتخاباتى آزاد و واقعى راضى خواهند شد.

انتقاد از وضعيت فرهنگى - اقتصادى

> آيت الله محى الدين حائرى شيرازى امام جمعه شيراز گفت: وجود فاصله طبقاتى در جامعه اى كه بايد براساس مبانى اسلامى اداره شود، زيبنده نيست.

>«حجت الاسلام محمد تقى رهبر» امام جمعه موقت اصفهان، اسراف و تبذير دستگاه ها و سازمانهاى دولتى را از علل اصلى كسرى بودجه دولت دانست.

>امام جمعه بندرعباس گفت: بيشترين خسارت ناشى از خشكسالى طى هفت سال گذشته به هرمزگان وارد شده است.
آيت الله غلامعلى نعيم آبادى از مسؤولين و دست اندركاران خواست با اختصاص بودجه بيشتر، آثار برجاى مانده ناشى از خشكسالى را بزدايند.

> آيت الله زين العابدين قربانى امام جمعه رشت گفت: نگذاريد بعد از تبليغات راديوهاى بيگانه درباره مرگ كارتن خوابها، بودجه اى به آنها اختصاص يابد.

گروه سياسى: امام جمعه قم، گفت: مردم ايران به ويژه تهران، در انتخابات شوراهاى شهر و مجلس هفتم قدم الهى برداشتند، اميدواريم اين قدم ها در انتخابات رياست جمهورى ادامه پيدا كند.
به گزارش ايسنا، آيت الله مشكينى در جمع نمازگزاران جمعه قم، درباره نهمين دوره انتخابات رياست جمهورى اظهار داشت: مردم تهران در جريان انتخابات شوراهاى شهر و مجلس، قدم الهى برداشتند و با اين عمل خود خدا و مردم را راضى كردند.
وى با اشاره به اجماع بر سر حضور يك كانديدا در انتخابات رياست جمهورى خاطرنشان كرد: اين عمل خيرى است كه در تهران صورت پذيرفته و اگر هم اين اجماع صورت نگرفت، يك انسان پاك، علاقه مند به دين و نظام و انقلاب و دلسوز مردم را انتخاب كنيد. وى همچنين مسأله عراق را مهمترين مسأله مسلمانان در زمان كنونى دانست و گفت: اكثريت مردم عراق مصمم هستند انتخابات خوبى را برگزار كنند و رهبريت آيت الله سيستانى اين امر را تسهيل مى كند.

گروه سياسى: منابع خبرى اعلام كردند كه فراكسيون ۴۵ نفره روحانيون مجلس هفتم علاوه بر ديدار اين هفته خود با هاشمى رفسنجانى، با آيت الله مهدوى كنى و آيت الله مشكينى ديدار خواهند كرد.
به گزارش خبرنگار سياسى «ايران» ، قرار است در اين ديدارها، مسائل مربوط به انتخابات رياست جمهورى بررسى شود. در همين حال، محمدرضا ميرتاج الدينى نماينده مردم تبريز گفت: سيد محمد حسن ابوترابى فرد، نايب رئيس مجلس، به عنوان سخنگوى اين فراكسيون در خصوص نشست هاى انتخاباتى شان انتخاب شده است. ميرتاج الدينى گفت: در همين راستا اولين ملاقات با هاشمى رفسنجانى برگزار مى شود.
نماينده مردم تبريز در مجلس شوراى اسلامى درخصوص بخشى از مذاكرات جلسه اخير كه در روزنامه ها درج شده است، گفت: در اين جلسه همه از آقاى هاشمى دفاع كردند و كسى در مخالفت با ايشان صحبت نكرد و همه ايشان را از استوانه ها و ذخاير انقلاب مى دانند.
وى همچنين درخصوص اينكه گفته مى شود در نشست اخير غلامرضا مصباحى مقدم در مخالفت با هاشمى رفسنجانى صحبت كرده است، گفت: ايشان در مخالفت صحبت نكردند، بلكه در خصوص ورود به مسأله رياست جمهورى نظراتى داشتند.

گروه سياسى: مصطفى معين كانديداى مورد حمايت جبهه  مشاركت، سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى و انجمن اسلامى جامعه پزشكى براى نهمين انتخابات رياست جمهورى اعلام كرد كه درچند روز آينده معاون اول خود را معرفى خواهد كرد .
معين به ايسنا گفت: آنچه دراينگونه تصميم گيريها مد نظر دارم آن است كه امور در فرايندى مبتنى بر خرد جمعى و روندى دموكراتيك درچارچوب مسؤوليت ها انجام شود.
وى يادآور شد: شرط ورودم را حضور جدى و پررنگ مردم در انتخابات بعنوان صاحبان انتخابات دانستم و همچنين تأكيد كردم كه چنانچه مردم به من اقبال داشته باشند، به عرصه مى آيم. در صورتى كه چنين شروطى مهيا نباشد، حضور من در انتخابات خود به خود منتفى خواهد شد.
معين در پاسخ به اينكه آيا اعضاى كابينه  خود را پيش از انتخابات معرفى خواهد كرد يا نه؟ اظهار داشت: اگرچه چنين كارى منع قانونى ندارد ولى معرفى همه وزراء چندان متعارف نيست. در هر حال من اسامى مشاوران و افرادى را كه براى بخشهاى مختلف فرهنگى، اقتصادى، اجتماعى و سياسى در نظر دارم اعلام خواهم كرد.
معين كه محور برنامه هايش ، توسعه علمى است درپاسخ به اين سؤال كه در قبال اينكه حاميانش خواهان ادامه  روند اصلاحاتى از وى هستند كه تاكنون بر محور توسعه  سياسى بوده است، چه خواهد كرد؟ گفت: اصلاحات،اصلاحات است. من توجه بيشترى به توسعه انسانى، علمى و فرهنگى كشور دارم.
وى تعبير «اصلاحات مبتنى بر دانايى» را براى مرحله جديد اصلاحات مطرح كرد و افزود: اين نشأت گرفته از اعتقاد من به شأن و منزلت انسان است. توسعه علمى، دربرگيرنده توسعه  فرهنگى و فناورى و در رأس آن توسعه  منابع انسانى است.
وى در ارزيابى رويكرد دانشجويان نسبت به انتخابات آتى در فضاى حال نيز گفت: سطح آگاهى هاى عمومى و سياسى قابل مقايسه با فضاى پيش از دوم خرداد ۱۳۷۶ نيست و به نظر مى رسد دانشجويان و افكار عمومى مى خواهند بر اساس معيارها و شناخت از افراد و برنامه هايشان وارد عرصه شوند كه اين مهم نيز زمان مى طلبد.
معين ادامه داد: اگرچه در حال حاضر تحرك اجتماعى انتخابات كند به نظر مى رسد ولى نسبت به مراحل بعدى كه به نظرم حائز نتايج خوبى در سراسر دانشگاهها و جامعه در زمينه انگيزه حضور در عرصه است، اميدوارم.
وزير سابق علوم در پاسخ به اينكه اگر در آن برهه رئيس جمهور بوديد آيا مى توانستيد كارى بيش از آنچه خاتمى كرد، انجام دهيد؟ اظهار داشت: من به دفاع جانانه از حقوق دانشجويان و جوانان كشور معتقدم و به پيگيرى مسائل تا پايان آن تأكيد دارم.

محمد جواد لاريجانى به عنوان تحليلگر مسائل سياسى پيش از خطبه هاى نماز جمعه تهران گفت: نامزدها نبايد سكوت عارفانه داشته باشند بلكه بايد سخن گفته و مطلب بيان كرده و استدلال كنند؛ مردم براى ژست و قيافه رأى نمى دهند. به گزارش مهر، وى گفت: بايد رقابت اخلاقى داشته باشيم، به تعبير مقام معظم رهبرى تخريب نامزدهاى انتخاباتى راه و رسم دشمنان است، نامزدها براى مسابقه براى خدمت وارد مى شوند. بايد سخنى بگوييم كه مردم از آن بوى سادگى، صفا و صميميت استشمام كنند و نبايد بى ميلى نسبت به انتخابات ابراز كرده و بگوييم احساس شرعى كرديم . لاريجانى گفت: نحوه برخوردى كه هاشمى رفسنجانى كه از اركان نظام و بانيان نظام هستند، جاى قدردانى دارد، هر وقت از ايشان سوال مى شود آيا مى خواهيد در انتخابات نامزد شويد، ايشان با بيانى كه مملو از عشق به اين سرزمين است مى گويد اگر احساس كنم وجود من ضرورى است، لحظه اى درنگ نخواهم كرد. وى گفت: همين هاشمى رفسنجانى اگر جوان هاى با استعداد، كارآمد، باسابقه، با ديانت با وى براى حضور در انتخابات مشورت مى كنند آنها را تشويق مى كند.

علاالدين بروجردى عضو فراكسيون اكثريت مجلس كه رياست ستاد انتخاباتى على اكبر ولايتى را بر عهده دارد، گفت: كناره گيرى على اكبر ولايتى از ليست نامزدهاى شوراى هماهنگى نيروهاى انقلاب اسلامى ، باتوجه به رهنمودهاى مقام معظم رهبرى مبنى بر لزوم شناسايى مردم از نامزدهاى انتخابات ، اقدامى منطقى است. وى گفت: ولايتى معتقد است كه روند معرفى نامزد اصولگرايان نبايد تا اين ميزان به طول انجامد، زيرا به طور طبيعى اين حق مردم است كه انتخاب كنند. بروجردى تأكيد كرد كه احتمال حمايت هاشمى رفسنجانى از ولايتى در انتخابات وجود دارد.

محسن رضايى گفت: حضور هاشمى رفسنجانى در عرصه انتخابات هيچ تأثيرى بر حضور من ندارد و من به طور كاملاً مستقل به ميدان رقابت مى  آيم.

مهرعليزاده معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان تربيت بدنى و يكى از نامزدهاى دوره نهم رياست جمهورى ابراز اميدوارى كرد كه در اين انتخابات پيروز شود. مهرعليزاده گفت: با توجه به اين كه ۴۵ ميليون از جمعيت ايران را جوانان تشكيل مى دهند و با توجه به وجود چهار ميليون ورزشكار حرفه اى در كشور كه مرا از طريق فعاليت هايم مى شناسند، اميدوارم كه در انتخابات آينده رياست جمهورى آراى لازم را به دست آورم.

اعضاى فراكسيون اقليت مجلس اين هفته براى  آشنايى با برنامه ها و اهداف كانديداهاى انتخابات رياست جمهورى با مصطفى معين و مهدى كروبى ديدار و گفت وگو خواهند كرد.

محمدرضا باهنر گفت: هر زمان كه هاشمى رفسنجانى اعلام رسمى كنند كه مى خواهند وارد عرصه انتخابات شوند قطعاً در شوراى هماهنگى نيروهاى انقلاب بر روى ايشان بحث خواهيم داشت. وى گفت: اجماع بر روى يك كانديدا نيز هزينه هايى دارد كه مى توان هزينه هاى آن را به نرمى و راحتى پرداخت.

ديدگاههاى محسن آرمين عضو شوراى مركزى سازمان مجاهدين انقلاب

> جناب آقاى آرمين، شما مفهوم دقيق مشاركت حداكثرى را چگونه معنى مى كنيد؟
\  مشاركت حداكثرى به معناى فراهم آمدن همه شرايط و لوازم و زمينه هايى كه مى تواند بر حضور جامعه در صحنه هاى تصميم گيرى و تصميم سازى بيفزايد. منظور ما از مشاركت حداكثرى بايد فراتر از انتخابات باشد. در نظام مردمى ما، عرصه هاى مختلفى براى حضور مردم در تصميم گيريها وجود دارد بنابراين هرچه اين زمينه و عرصه گسترده تر و توانمند تر باشد، مشاركت مردم را حداكثرى خواهد كرد.
>  تحقق اين شرايط به زمينه ها و عوامل مهمى بستگى دارد، مؤثر ترين عوامل و عللى كه از نظر شما مردم را به مشاركت حداكثرى نزديك مى كند، كدامند؟
\  اولين عامل، وجود اعتقاد به كار آمدى نظام است. اگر اعتقاد به كارآمدى نظام وجود نداشته باشد، طبعاً رغبت و تمايل به مشاركت كاهش پيدا مى كند. تلقى عمومى اين مى شود كه اين نظام داراى مشكل ساختارى است و بنابراين ميل به مشاركت عمومى كاهش پيدا مى كند. عامل ديگر، وجود آزادى كافى در عرصه هاى تصميم گيرى از جمله در انتخابات است. وجود آزادى و سلامت انتخابات در عرصه هاى تصميم گيرى و فرايندى كه مشوق حضور جامعه است، به عنوان عامل مهم تأثير گذار در مشاركت گسترده يا كاهش دامنه مشاركت است. سومين عامل در اين عرصه نقش و جايگاه رأى مردم در اداره جامعه است. اگر بر اعتقاد جامعه به نقش رأى مردم خدشه وارد شود، رغبتى براى حضور مردم در عرصه انتخابات وجود نخواهد داشت، چون هرگونه تلاش وحضور بى ثمر خواهد ماند. اگر متوليان و حاكمان جامعه آنگونه مثلاً كه خود تشخيص مى دهند و على رغم ميل و خواست مردم رفتار كنند، تمايلى از جامعه براى حضور در عرصه هاى تصميم گيرى به وجود نخواهد آمد. بنابراين اطمينان از مطمئن بودن رأى مردم در نظر حاكمان و ارزش گذاشتن به رأى و نظر آنها مى تواند به حضور گسترده مردم كمك كند، عامل ديگر، امكان تغيير و اصلاح جامعه است. ممكن است انتخابات آزاد و سالم باشد و جامعه و مردم آنچه را مى خواهند، انتخاب شود اما مجموعه به گونه اى باشد كه يا به دليل ناكارآمدى يا اقدام نهادهاى قدرت اميد به اصلاح و تغيير كاهش پيدا كند. البته در ميان عناصر تعيين كننده مشاركت مردم، عوامل تكميلى ديگرى نيز وجود دارد. نظير وجود تكثر و تنوع در كانديداها اگر كانديداها حضورى فعال و متنوع در عرصه انتخابات داشته باشند، مشاركت مردم حداكثرى خواهد بود.
>  ربط مستقيم ميان تعدد كانديداها و مشاركت حداكثرى را چگونه تبيين مى كنيد؟
\  منظور از تعدد كانديداها جنبه كمى و عددى كانديداها نيست مثلاً اگر به جاى ۵۰۰ كانديدا، ۱۰۰۰ كانديدا بيايد، مشاركت حداكثرى خواهد بود بلكه منظور اين است كه نامزدهايى در صحنه باشند كه تمام گرايش و خواسته ها و مطالبات مختلف اجتماعى را نمايندگى كنند، اگر مثلاً كانديداى يك گرايش و سليقه در جامعه نباشد، قطعاً به همان ميزان مشاركت را پايين مى آورد. بنابراين بايد جامعه در بين كانديداهاى موجود صداى خود را متبلور ببينند و افرادى را پيدا كند كه خواست او را نمايندگى مى كند.
>  اما برخى معتقدند كه مشاركت كمى و عددى خود مقدمه و پلى براى رسيدن به مشاركت كيفى است.
\  طبعاً نحوه و نوع مشاركت مؤثر و نهادينه مهم است. در كشورهاى توسعه يافته مشاركت درام انتخابات خيلى بالا نيست اما بالا نبودن مشاركت فيزيكى يا تعداد آرا در فرايند تصميم گيرى ضعف و خللى در چرخه دموكراسى اين كشورها ايجاد نمى كند در تجربه اين كشور ها عرصه هاى نهادينه شده و مؤثر ديگرى براى تعميق مشاركت وجود دارد مثل نهادهاى مدنى. در كشورهاى توسعه يافته، جامعه مشاركت نهادينه خودش را انجام مى دهد، به همين دليل على رغم اينكه مشاركت در انتخابات به لحاظ كمى، مشاركت حداكثرى نيست اما باز رأى و خواست مردم لحاظ مى شود. چرا كه خواست و رأى مردم در اشكال متنوع ديگر جامعه اعمال مى شود. در جامعه اى مثل جامعه ما كه هنوز به يك نظام حزبى توسعه يافته دست پيدا نكرده تفكيك بين كيفيت و كميت مشاركت كاردرستى نيست. نمى توانيم با مشاركت كيفى، مشاركت كمى را مغفول بگذاريم. در كشورهايى مثل ايران، مشاركت كيفى حد و مرزى ندارد به هر ميزان كه حضور مردم وجود داشته باشد، به لحاظ كمى هم به حساب مشاركت حداكثرى ريخته خواهد شد به اين دليل است كه از  چنين تفكيكى سوء استفاده مى شود.
>  بالاخره از ديد شما امروز نياز مند مشاركت مؤثر هستيم يا مشاركت حداكثرى .
\  بايد بر هر دو جنبه تأكيد كنيم «مشاركت گسترده و مؤثر» مشاركت نهادينه شده  اى است كه همواره حضور مردم را نهادينه كند و آنان را به حضور در صحنه ترغيب كند. در غير اين صورت هر گونه حضور، جنبه تأييد حاكمان را خواهد داشت.
>  رفتار حاكميت و نهادهاى دخيل در فرايند انتخابات چه تأثيرى در حداكثر شدن مشاركت دارد؟
\  بازتاب عملكرد حاكمان بدون شك تأثيرات مهم و بزرگى در مشاركت مردم دارد. آزادى انتخاب، تكثر و سلامت و... همه بازتاب هاى مستقيم و غيرمستقيم رفتار و عملكرد حاكمان است كه در امر انتخابات مسؤوليت دارند. اگر جامعه به اين باور برسد كه آزادى انتخاب، رقابت، تكثر و سلامت وجود ندارد قطعاً به حضورش در انتخابات تأثير مى گذارد.
>  چه موانعى اشتياق مردم را به مشاركت حداكثر زائل مى كند؟
\  هر چه رقابت ، تنوع و تكثر كمتر باشد، مشاركت هم پايين مى آيد. شما به تمام انتخابات قبلى در ايران نگاه كنيد، هر جا رقابت كمتر بوده، مشاركت هم پايين آمده است.