غلامعلى حداد عادل رئيس مجلس شوراى اسلامى خواستار برخورد با مقصرين حادثه آتش سوزى در مدرسه روستاى سفيلان شهرستان لردگان شد. وى در سخنان پيش از دستور جلسه علنى مجلس تصريح كرد: بايد با كسانى كه مرتكب قصور و تقصير شده اند، متناسب با مسؤوليت آنان برخورد كرد.

رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام در پاسخ به دعوت اعضاى فرهنگستان علوم پزشكى كشور براى شركت در انتخابات رياست جمهورى باتأكيد بر مواضع قبلى گفت: افرادى كه داراى توان كافى براى اداره كشور باشند، كم نيستند و اميدوارم فضا به گونه اى نباشدكه حضور من ضرورى تلقى شود. به گزارش روابط عمومى مجمع تشخيص مصلحت نظام، هاشمى رفسنجانى در ديداراعضاى فرهنگستان علوم پزشكى كشور و جمعى از صاحب نظران تأكيد كرد: حضور گسترده مردم در انتخابات نهم رياست جمهورى و انتخاب رئيس جمهور با رأى بالا بايد مورد توجه قرار گيرد.

«پنجمين اجلاس جامعه  مدرسين حوزه علميه قم و روحانيت سراسر كشور» ، اسفندماه ۸۳ در قم تشكيل خواهد شد. به گزارش پايگاه اطلاع رسانى رسا، آيت الله «مقتدايى»، نايب رئيس دوم جامعه مدرسين حوزه علميه قم با اعلام اين خبر گفت: بر فرد خاصى در انتخابات رياست جمهورى نظرى نداريم و در اجلاس اسفندماه يكى از موضوعاتى كه بحث خواهد شد، همين مسأله  انتخابات رياست جمهورى است. مقتدايى در پاسخ به اينكه آيا جامعه مدرسين از ورود هاشمى رفسنجانى به عرصه  انتخابات حمايت خواهد كرد يا نه؟ افزود: بعيد است در حال حاضر روى افراد صحبتى شود، بايد ديد چه پيش مى آيد. فعلاً بحث جامعه مدرسين راجع به اين است كه از رئيس جمهور آينده چه مطالباتى مى توانند داشته باشند.

رئيس ستاد انتخابات نهمين دوره رياست جمهورى و مياندوره اى مجلس شوراى اسلامى گفت: برنامه شمارش ماشينى انتخابات ششمين دوره رياست جمهورى مورد تأييد شوراى نگهبان است و مكاتبات آن نيز وجود دارد. مجتبى رشاد در گفت وگو با ايرنا افزود: وزارت كشور همان برنامه و دستگاه شمارش ماشينى آراى انتخابات دوره ششم رياست جمهورى را به شوراى نگهبان پيشنهاد كرده است. وى تأكيد كرد: شوراى نگهبان جواب مشخصى در اين زمينه اعلام نكرده است.

سخنگوى قوه قضاييه در واكنش به بيانيه پارلمان اروپا مبنى بر نقض حقوق بشر در ايران گفت: برخى مجامع بين المللى از جمله اتحاديه و پارلمان اروپا با وارد كردن اتهام به كشورهاى مستقلى نظير ايران، چهره خود را مخدوش مى كنند.

حسن كامران نماينده اصفهان طى تذكرى  آيين نامه اى پيرامون سفر تعدادى از نمايندگان به تركيه گفت: بايد مشخص شود آنها به دعوت چه كسانى و با هزينه چه منبعى به تركيه رفته اند. وى در راهروهاى پارلمان نيز گفت: تعداد ۹ نفر از نمايندگان به دعوت يك تاجر به تركيه رفته اند.

گروه سياسى: تعدادى از نمايندگان در جلسه علنى روز يكشنبه مجلس ضمن پافشارى بر اعلام وصول طرح استيضاح مرتضى حاجى وزير آموزش و پرورش هيأت رئيسه مجلس را به مصلحت انديشى و مماشات در اين زمينه متهم كردند.
محمدتقى كاويانى پور نماينده مردم نهاوند در تذكرى آيين نامه اى گفت: هيچ ماده اى در آيين نامه وجود ندارد كه پس از تقديم استيضاح مذاكره انجام شود، اگر مصلحت انديشى است پس اجازه دهيد، استيضاح انجام شود. حدادعادل رئيس مجلس در پاسخ گفت: از نمايندگان استيضاح كننده خواستيم مسائل از طريق مذاكره حل شود.
وى افزود: قرار بود روز گذشته وزير آموزش و پرورش به مجلس بيايد اما وزير به علت حادثه روستاى سفيلان عازم اين منطقه شد و در نتيجه جلسه برگزار نشد. حدادعادل گفت: اگر به اين نتيجه برسيم كه مسأله حل نمى شود استيضاح را در دستور كار مى گذارم.
وى افزود: علت اين مصلحت انديشى آن است كه فرصت كمى به انتخابات و عمر كمى از اين دولت باقى مانده است. ناصر نصيرى نماينده مردم گرمى و قدرت الله ايمانى نماينده خرم آباد نيز همين تذكر را مطرح كردند.
> حاجى: هرگونه كار جناحى و سياسى را در آموزش وپرورش رد مى كنم
«محمدباقر بهرامى» نماينده اسد آباد و رئيس كميسيون اجتماعى مجلس درباره آنچه كه تبعيض در ارائه امكانات به معلمان مى خواند، همچنين محور خواندن سياست در انتصابات و برخى مشكلات ديگر، خواستار پاسخ وزير آموزش و پرورش در صحن علنى مجلس شد. «مرتضى حاجى» وزير آموزش و پرورش در پاسخ با اشاره به بخش هايى از سؤال اين نماينده، هرگونه كار جناحى و سياسى را در دستگاه آموزش و پرورش رد كرد و گفت: اگر در يك مجموعه بزرگى مثل آموزش و پرورش تخلفى صورت گرفته باشد كه قابل پيگيرى است.
حاجى در پاسخ به سؤال بهرامى كه چرا به موضوع تخلف يكى از معلمان در امتحانات دير رسيدگى شده، گفت: دليلش اين است كه من در زمانى كه مطلع شدم، اقدام كردم. رئيس سازمان آموزش و پرورش استان همدان از مديران مجرب و با تجربه است. اما برخى از مسؤولان استان از همان ابتداى ورود ايشان در اين سمت روى خوش به ايشان نشان ندادند. حاجى درباره تخلف صورت گرفته در جريان يك امتحان يادآور شد كه قبل از وارد كردن نمره نهايى از سوى متخلف موضوع كشف شد و هيچ نمره ناحقى وارد ليست نمرات نشد.
> شجاع پوريان: هدف اصلى تعقيب كنندگان استيضاح حاجى تغيير و تعويض مديران است
ولى الله شجاع پوريان گفت: استيضاح وزير آموزش و پرورش در شرايط فعلى حتى فروتر از يك اقدام سياسى است و تنها يك اقدام و برخورد بخش راديكال نمايندگان با آقاى حاجى تلقى مى شود.
عضو شوراى سياستگذارى فراكسيون خط امام(ره) در گفت وگو با ايسنا، ابراز داشت: شاه بيت و هدف اصلى تعقيب كنندگان استيضاح تغيير و تعويض مديران است. وى گفت: ترديدى نيست ديدگاه غالب مديران آموزش و پرورش مورد پسند مجلس هفتم نيست، زيرا اين مديران با داشتن شرايط عمومى مديريت، برنامه هاى دولت اصلاحات را پذيرفتند، دولتى كه رئيس آن دو دوره  متوالى با بيش از ۲۲ ميليون منتخب ملى و به تنهايى بيش از آراى همه  نمايندگان محافظه كار رأى در كارنامه  انتخاباتى دارد.
«ولى الله شجاع پوريان» گفت: اينكه در چند ماه باقى مانده از عمر دولت، به دليل تغيير ديدگاه اكثريت مجلس، بايد مديران كشور در بخش هاى مختلف اجرايى مطابق نظر نمايندگان تغيير يابند، نه تنها منطبق عقلى و به سود كشور نيست بلكه حتى با اصول اوليه دموكراسى و احترام به آراى مردم نيز ناسازگار است.
وى گفت: ما با شناختى كه از آقاى حاجى داريم ايشان كه به عنوان يكى از شاخص ترين چهره هاى اصلاحات است، و افتخار رياست ستاد انتخاباتى دور اول آقاى خاتمى را در كارنامه  خود دارد، هيچ گاه حاضر نخواهد شد وارد معامله و زد و بند براى حفظ موقعيت وزارتى خود شود و با درخواست هاى غير منطقى استيضاح كنندگان كنار بيايد. شجاع پوريان در پايان گفت: تصور نمى كنم اين استيضاح دستاورد انتخاباتى اى مانند طرح هاى اقتصادى مجلس براى محافظه كاران به ارمغان بياورد و شايد به همين دليل باشد كه اعتداليون مجلس از پيگيرى پروژه استيضاح استقبال نمى كنند.
> احتمال وصول استيضاح حاجى
كوهكن عضو هيأت رئيسه مجلس گفت: اگر مذاكرات و صحبت هاى نمايندگان استيضاح كننده با وزير آموزش و پرورش به نتيجه نرسد و استيضاح كنندگان بر استيضاح وزير اصرار داشته باشند، رئيس و هيأت رئيسه  مجلس بايد طبق آيين نامه  داخلى مجلس، طرح استيضاح را اعلام وصول كنند.

گروه سياسى: ديروز دومين نطق مهم سياسى در باره انتخابات از سوى يك چهره اصلاح طلب ايراد شد. به گزارش خبرنگار امور مجلس «ايران»، اسماعيل گرامى مقدم كه نام او همواره در فهرست فعالان اصلاح طلب مجلس خوانده شده، در نطق مناقشه  انگيز خود، عملكرد گذشته اصولگرايان را به چالش كشيد. نطق نماينده مردم بجنورد در مجلس هفتم و اعتراض شديد او به مشى تناقض آميز جناح راست و تخريب چهره برخى كانديداهاى احتمالى رياست جمهورى چند بار با همهمه و اعتراض نمايندگان جناح اكثريت همراه شد. اما رئيس مجلس مانع از آن شد كه هيجانات نمايندگان مخالف رشته نطق گرامى مقدم را آشفته كند. دو هفته پيش الياس نادران عضو شاخص طيف آبادگران اولين نطق انتخاباتى را ايراد كرد. نادران به چالش با كارنامه اصلاح طلبان و تخريب چهره هاشمى رفسنجانى پرداخت اما نماينده اصلاح طلبان به جاى طعن و تخريب نام ها و شخصيت ها به نقد خط مشى ديروز و امروز جناح اصولگرايان پرداخت. در نطق عضو فراكسيون اقليت مجلس از جريانهايى كه با توهين به بزرگان نظام براى دستيابى به قدرت سياسى موفقيت هاى كشور را در ۲۵ سال گذشته سياه نمايى مى كنند به شدت انتقاد شد.
اسماعيل گرامى مقدم در پاسخى صريح به نطق نادران گفت: شما از يك طرف دولت آقاى هاشمى را مسؤول تمام معضلات و مشكلات موجود معرفى مى كنيد در حالى كه نامزدهاى اصلى جناح تان وزراى دولت ايشان بوده اند.
نماينده بجنورد: جريانى با هدف دستيابى به قدرت، موفقيت هاى نظام را سياه نشان مى دهد.
وى بر خلاف نطق نادران بدون نام بردن از گروه و جريان خاصى، گفت: شما در حالى ۲۵ سال گذشته را زير سؤال مى بريد كه نمى گوييد موانع حضور شما در برخى از اين سالها، على الخصوص زمان امام راحل چه بوده است؟ گرامى مقدم خطاب به همين جريانها گفت: اگر شما در اين ۲۵ سال در مديريت كشور حضور نداشته ايد، علت اينكه مردم و رهبرى شما را برنگزيده بودند، چيست؟
اين نماينده مجلس هفتم اضافه كرد: با اين وصف به ما حق خواهيد داد كه به نسل جوان بگوييم كه چه كسانى در مقابل امام (ره) ايستادند و تلاشى را كه براى بهبود معيشت مردم مى شد اقدامى كمونيستى خواندند.
نماينده مردم بجنورد گفت: به اين ترتيب شما با تفكيك كردن دهه اول انقلاب، اكنون به اصلاح طلبان ايراد مى گيريد كه در ۱۶ سال گذشته چنين و چنان كرده ايد. بدون ذكر اين مسأله كه در هشت ساله دولت موسوم به سازندگى، شما با شعار مخالف هاشمى دشمن پيغمبر است جناح خط امام يا اصلاح طلب كنونى را با شيوه هاى غير قانونى و دور از اخلاق سياسى حذف نموديد.
گرامى مقدم افزود: در دوره اصلاحات، به تعبير آقاى خاتمى، هر ۹ روز يك بار بحران آفريده شد و سال آخر را با شعار تعامل، به تقابل با دولت اقدام كرديد تا دولت را ناكارآمد جلوه دهيد.
وى اضافه كرد: امروز در ادبيات اقتدار گرايان، عدم حضور رقيبان در صحنه رقابت از لوازم پيروزى به شمار مى آيد و به همين علت، صلاحيت ۸۵ نماينده مجلس و بيش از دو هزار نفر در انتخابات گذشته رد شد، تا آنان فرصت حضور نيابند. عضو فراكسيون اقليت مجلس با اشاره به توصيه هاى رهبر معظم انقلاب مبنى بر حضور حداكثرى مردم در انتخابات آتى، گفت: افتخار جمهورى اسلامى، مردمى بودن آن است كه در انتخابات آزاد متبلور مى شود و پرشور برگزار شدن انتخابات رياست جمهورى، خواست همه نيروهاى سياسى است.
نماينده بجنورد گفت: حضور پرشور مردم در انتخابات مستلزم آن است كه همه جريان هاى سياسى صادقانه به تبليغ برنامه هاى خود و نقد عملكرد رقيبان بپردازند و صحيح نيست كه با كتمان حقايق به تحليل اوضاع گذشته بپردازيم و حقوق رقيبان را مخدوش و يا محدود سازيم.
گرامى مقدم با طرح اين پرسش كه «تخريب نامزدها، نقض حقوق شهروندان، تداوم و توفيق نشريات اصلاح طلب چه ميزان مردم را اميدوار به آينده مى كند؟» ، گفت: شما مسؤولين خدوم دولتى را نه دلسوزان رؤساى جمهورى و نه حاميان كشور بلكه متهم مى كنيد كه اينها آخورشان را جاى ديگرى بسته اند، آيا همين نوع قضاوت در مورد عملكرد تخريبى شما در اذهان متبادر نمى شود. «
گرامى مقدم اضافه كرد: شمشير دولبه اى كه يك تيغه آن مردم را تهديد مى كند و تيزى تيغه ديگرش كانديداها را مأيوس مى كند دور از آرمانهاى انقلاب اسلامى و دون شأن آموزه هاى دينى ماست. با آنكه گرامى مقدم تلاش كرد در نطق خود بدون تخريب شخصيت ها عملكرد يك جريان سياسى را از دوران پيروزى انقلاب اسلامى و شكل گيرى جريانهاى سياسى نقد كند اما نمايندگان تند رو چند بار براى قطع نطق او اقدام كردند.
همهمه و سرو صداى برخى اعضاى جناح اكثريت در حين اظهارات نماينده بجنورد لحظاتى فضاى مجلس را متشنج كرد.
اما حداد عادل رئيس مجلس بر ادامه ايراد نطق تأكيد كرد و با صداى بلند از نمايندگان معترض خواست نظم جلسه را رعايت كنند.
يكى از نمايندگان نيز در ميان همهمه معترضان با اشاره به نطق تند نادران گفت: آقاى رئيس موشك جواب موشك. اين نطق پاسخ نطق نادران بود. منابع پارلمانى در راهروها در واكنش به نطق عضو فراكسيون اقليت اظهار مى داشتند كه ضرورى است هيأت رئيسه تدبيرى اتخاذ كند تا راه استفاده برخى نمايندگان از تريبون مجلس براى تخريب شخصيت ها بسته شود. سخن اين نمايندگان اشاره مستقيم به نطق نادران بود كه به اعتقاد اينان فضاى مجلس را وارد دور جديدى از درگيرى هاى سياسى كرد.
پيش از اين چهره هاى با سابقه مجلس نظير جبار زاده و مير محمدى خطاب به هيأت رئيسه نسبت به تبديل تريبون مجلس براى ايراد بيانيه هاى حزبى هشدار داده بودند.

]ديدگاههاى محمد عطريانفر عضو شوراى مركزى حزب كارگزاران[

> اصلى ترين عوامل و عللى كه مردم را به مشاركت حداكثرى تحريك مى كند،  كدامند؟
- عمده ترين عامل، اين است كه مردم احساس تأثيرگذارى در فرايند امر انتخابات و مشاركت در امور كشور از  طريق حضور در انتخابات را پيدا كنند. اين احساس مشاركت در مؤلفه هاى مختلفى قابل ارائه است. اول اينكه در انتخابات چهره هايى حضور داشته باشند كه مردم با فراغ بال بتوانند به انتخاب بهترين گزينه دست بزنند. در همين راستا لازم است يا يك چهره مقبول و فراگير و مورد اعتماد در صحنه انتخابات حضور داشته باشد، مثل چهره هايى كه در صدر انقلاب به صحنه مى آمدند يا اگر از حضور شخصيتهاى ملى و فراگير برخوردار نبوديم، بايد آنقدر تكثر و تنوع مشاهده شود كه مردم احساس آرامش كنند كه در يك انتخابات آزاد حضور مى يابند.
نكته دوم، اين است كه هر رئيس جمهورى كه به قدرت مى رسد و مسؤوليت و سكان دارى دولت را عهده دار مى شود، نقش مديريتى او بايد ابعاد مطالبات سياسى، معيشتى، رفاهى، امنيتى و متعارف زندگى مردم را پوشش دهد. اگر فردى كه به قدرت مى رسد، واجد شرايط ذاتى براى تحقق منويات مردم را نداشته باشد. مردم در اين مناسبات كمتر حضور مى يابند و احساس وابستگى جدى را نخواهند يافت. نكته سوم در فرايند مشاركت حداكثرى مردم اين است كه آنان بايد احساس كنند نامزدان حاضر در ميدان انتخابات از ميان صحنه جنگ و خشونت و بى نزاكتى و رفتارهاى خارج از عرف اخلاق انتخاباتى بيرون نيامده اند. به عبارتى كانديداها بر بستر نوعى رفتار مشاركت جويانه حاضر شده اند و از سياست هاى سلبى فاصله گرفته اند، يعنى افكار عمومى باور كند كه فعالان انتخابات در انتخاب روشهاى مبارزه سياسى مشى ايجاب و اثبات پيش گرفته اند و نه مشى سلب و حذف. مردم بايد اين احساس را داشته باشند كه نامزدان و نحله هاى فكرى همراه آنها، اگر در صحنه رقابت قصد دارند از هم پيشى بگيرند، هدف بزرگتر يعنى خدمتگزارى به مردم را در نظر دارند.
در بعد ديگر، مردم زمانى مى توانند به كانديداها و حاميان فكرى آنها اعتماد كنند كه شعارهايشان ساختارشكن و توخالى نباشد و شعارهاى انتخاباتى با واقعيت هاى زندگى مردم همساز باشد. يعنى شعارها فاقد مبانى واقعى نباشد.
> مشاركت مردم در انتخابات بايد در چه سطحى باشد، تا مشاركت حداكثرى به حساب آيد؟
- مشاركت حداكثرى امر مطلق نيست. در اين راستا عرف و نرم انتخابات در كشورهاى مشابه ايران كه تازه وارد عرصه دموكراتيك شده اند، را بايد مدنظر بگيريم و با توجه به تبارشناسى انتخاباتى مردم و عمق دموكراسى در ايران و تأثير نهادهاى سنتى در بسيج نيروهاى مردمى احساس مى كنم حضور ۶۰ درصد از واجدين شرايط براى ما يك انتخابات حداكثرى محسوب شود.
> آيا در مشاركت حداكثرى فقط كميت مورد نظر است يا كيفيت حضور و نوع مشاركت هم مهم است؟
- گرايشات مردم به مشاركت كيفى در امر انتخابات ناخواسته در قالب مشاركت كمى متبلور مى شود و در قالب يك رأى خودش را به نمايش مى گذارد. وجه كيفى مشاركت بيشتر به شخصيتى كه مورد انتخاب قرار مى گيرد، ربط پيدا مى كند. شخصيتى كه استوارتر، متين تر، واجد صلاحيت هاى ذاتى برتر، داراى تجارب، پخته تر و... است.
> آيا ارتباطى مستقيم ميان تعدد كانديداها و مشاركت حداكثرى وجود دارد؟
- يكى از مؤلفه هاى حضور حداكثرى مردم، حضور چهره مورد اجماع ملى كه مورد اعتماد باشد، است. در سطوح پايين تر، اگر قرار بر رقابت باشد، اگر اين شخصيت نبود، تكثر و تنوع به مشاركت حداكثرى كمك مى كند.
> رفتار حاكميت و نهادهاى دخيل در فرايند انتخابات چه تأثيرى در حداكثرى شدن مشاركت دارد؟
- نهادهاى تأثيرگذار و نظارتى بايد به گونه اى عمل كنند كه تأمين كننده منافع مردم باشند و برگزار كننده انتخابات آزاد و فراگير باشند. اگر اين نهادها اين احساس را در مردم زنده كنند كه انتخابات آزاد و فراگير است،  قطعاً مشاركت نيز حداكثرى خواهد بود.

گروه سياسى: ايران  و مالى ديروز با  امضاى شش سند همكارى برگسترش و توسعه روابط تأكيد كردند.
به گزارش خبرنگار اعزامى ايرنا، اين اسناد در حضور محمد خاتمى و احمد تومانى توره رؤساى جمهورى ايران و مالى به امضاى مقامهاى دو كشور رسيد. موافقتنامه فرهنگى، تشكيل كميته مشترك همكارى دو كشور، بيانيه مشترك، يادداشت تفاهم همكارى، يادداشت تفاهم ميان بانك توسعه صادرات ايران و وزارت اقتصاد و دارايى مالى، يادداشت تفاهم كمك هاى توسعه اى ايران به مالى به امضاى رؤساى جمهورى دو كشور و وزيران خارجه ايران و مالى رسيد.
سيد محمد خاتمى رئيس جمهورى پيش از امضاى اسناد همكارى ميان ايران و مالى، با اشاره به سابقه تاريخى آفريقا و عملكرد نادرست استعمارگران در اين قاره گفت: آفريقا امروز در انتظار توسعه و پيشرفت است تا مردم قاره سياه طعم برخوردارى از زندگى مطلوب را بكشند. خاتمى افزود: كشورهاى آفريقايى و آسيايى با آنكه آسيب هاى فراوان مادى و معنوى از استعمارگران غرب ديده اند، قصد انتقام ندارند.
خاتمى با بيان اينكه جمهورى اسلامى ايران خود را در كنار دولت و ملت مالى مى داند اظهار اميدوارى كرد اين سفر و امضاى يادداشت تفاهم ها گام مثبتى در جهت توسعه روابط با آفريقا، رفع نيازهاى مالى و همكارى مثبت در جهت تأمين منافع مشترك باشد. رئيس جمهورى مالى نيز در اين مراسم با تجليل از رئيس جمهورى و ملت ايران گفت: از طرف خودم و ملتم كه ديشب تا ديروقت در خيابانها چشم انتظار جنابعالى بودند از حضور شما تشكر مى كنم. مذاكرات خصوصى سيد محمد خاتمى و احمد تومانى توره رؤساى جمهورى اسلامى ايران و مالى ديروز در باماكو پايتخت مالى برگزار شد.
> اهداى عالى ترين نشان كشور مالى به خاتمى
نشان درجه يك لياقت كشور مالى، شنبه شب پس از پايان مراسم ضيافت شام رسمى توسط احمد تومانى توره رئيس جمهورى مالى به سيد محمد خاتمى رئيس جمهور كشورمان اهدا شد. نشان لياقت، عالى ترين نشان كشور مالى محسوب مى شود كه به افراد عالى مقام اعطا مى گردد.
> ديدار رئيس مجلس ملى مالى با آقاى خاتمى رئيس جمهورى
سيد محمد خاتمى رئيس جمهورى در ديدار «رفمنت منتاگا» رئيس مجلس ملى مالى ابراز اميدوارى كرد سفر به چند كشور آفريقايى از جمله مالى زمينه هاى گسترش روابط ايران با اين كشور ها را گسترش داده و بستر توسعه در اين مناطق را فراهم كند. اين گزارش حاكى است چند تن از علما و اعضاى جامعه مذهبى مسلمانان مالى روز يكشنبه با آقاى خاتمى در محل اقامت وى ديدار كردند.

گروه سياسى: «اكبر هاشمى رفسنجانى» در گفت وگويى با «مرتضى نبوى» عضو شاخص جناح اصولگرايان تأكيد كرد كه «در دوران ۸ ساله رياست جمهورى اش، تاكتيك ها را تغيير داد اما استراتژى اصلى نظام را حفظ كرد.»
وى در اين گفت وگو كه خبرگزارى تازه تأسيس «آفتاب» آن را منتشر كرده است، گفت: مبانى اصلى ملى ما، اسلام، استقلال، مشاركت و آزادى مردم است كه اكنون قدرى در آن شك شده است.
هاشمى رفسنجانى با تأكيد بر اهميت حفظ پايگاه داخلى در حفظ منافع ملى گفت: «اگر ناديده گرفتن ملاحظات داخلى باعث جلب منافع بيشتر براى كشور مى شود، بايد ناديده گرفت و اگر ناديده گرفتن ملاحظات داخلى به استحكام داخلى لطمه مى زند، نبايد اين كار را كرد.»
وى با اشاره به موضوع گفت وگوى تمدن ها و اينكه هيچ ضررى ندارد گفت: بنده گفت وگوى تمدن ها را قبول دارم و بسيار مهم مى دانم كه مى تواند صلح آميز باشد.
وى در ادامه با بيان اينكه اگر وحدت ملى تهديد شود، خطر بزرگى است گفت: اگر بخواهيم نظام مردمى داشته باشيم و كشور به آراى مردم متكى باشد ما ناچاريم تحزب داشته باشيم. وى در بخش ديگرى «اصطلاح اقتصاد بيمار» را رد كرد و گفت: اين تعبير از دوم خرداد شروع شد كه بگويند يك موجود مريض را درست كرديم، موقعى كه خودم در قوه مجريه كار مى كردم بيمارى در اقتصاد نديدم.
هاشمى رفسنجانى در گفت وگوى خود گفت: بايد به جاى بيمارى، مشكلات اقتصادى را بگوييد. به هر حال فكر نمى كنم اين ضرورتى باشد كه بخواهيم اصول و منافع خود را ناديده بگيريم. حتى اگر مشكل نداشتيم و مى خواستيم خوب زندگى كنيم، مى بايست از پيشرفت دنيا استفاده كنيم، مى توانيم با تعامل دنيا، رونق داشته باشيم. وى افزود: وقتى جنگ را تمام كرديم و تصميم گرفتيم مشكلات باقى مانده از جنگ و انقلاب را حل كنيم، همين كه اعلام كرديم مى خواهيم تنش زدايى كنيم و نمى خواهيم دشمن تراشى كنيم، ديديم، در دنيا به روى ما بسته نيست، جاهايى مثل آمريكا بودند كه ما نخواستيم با آنها كار كنيم. اگر همان كارى كه با اروپا كرديم، با آمريكا مى كرديم، مى پذيرفت.
هاشمى در پاسخ به اين سؤال كه آمريكايى ها شرط هايى داشتند گفت: من هيچ شرطى نديدم.
نبوى از هاشمى پرسيد: اصلاحات داخلى در ايران چگونه مى تواند بر سياستگذارى هاى خارجى تأثير بگذارد؟
هاشمى نيز پاسخ داد: به هفت سال پيش كه ادعاى اصلاحات شروع شد، برگرديد و ببينيد چه چيزهايى اصلاح شد. روزى با آقاى خاتمى خدمت رهبرى بوديم كه بحث اصلاحات شد. آقاى خاتمى گفت: من كه اصلاحات نگفتم. هر كارى كه بلد بودم در برنامه سوم آمده است، تازه برنامه سوم هم مال مجموعه نظام بود. اگر برنامه سوم ملاك باشد، چقدر با برنامه هاى اول و دوم تفاوت دارد؟ تجربه اى از دو برنامه سابق به دست آمد و مقدارى در برنامه سوم منعكس شد. تعبير اصلاحات براساس واقعيت موجود در جامعه درست است. چون در دنيايى كه به سرعت در حال تحول است، بايد چيزهايى هميشه اصلاح شود. بايد گذشته ها را عوض يا بهتر كنيم. شرايط بشر اينگونه است. ممكن است كسى قبلاً اشتباهى كرده باشد كه بايد اشتباهش را اصلاح كند يا ممكن است الان اشتباه كند و به گذشته برگردد كه بهتر عمل كرد، اصلاً انسان زنده نمى تواند بدون اصلاح تداوم پيدا كند. بايد مصلح باشيم. اما تأثيرش در مسائل نمود دارد.
در پايان اين مصاحبه هاشمى در پاسخ به سؤالى كه پرسيده شد نقاط همگرايى و واگرايى در جهان بينى اصلاح طلبان و محافظه كاران كدام است؟ گفت: جاى اصلاح طلب و محافظه كار در چند سال اخير عوض شده است. بسيارى از افكارى را كه اخيراً دوم خردادى ها مطرح مى كنند، حرف هايى بود كه ده، پانزده سال پيش جناح راست مطرح كرد و به خاطر همان حرف ها به ارتجاع متهم بود. حتماً يادتان هست كه وقتى قانون تجارت خارجى را در مجلس مطرح كرديم، شوراى نگهبان با تضعيف بخش خصوصى و تمركز تجارت خارجى در دست دولت مخالفت كرد. در موارد اينگونه مجلس فشار مى آورد و امام (ره) قبول مى كردند و به نحوى تمام مى شد. يا موقع تصويب قانون اراضى كشاورزى و غيره و يا موقع بحث معادن، شوراى نگهبان به همراه جامعه مدرسين و جامعه روحانيت آن طرف قضيه بودند. حتى در شوراى انقلاب كه بحث ملى كردن صنايع مطرح شد كه بيشتر مهندس سحابى و دوستانش دنبالش بودند، همين تفاوت مواضع بود. در سياست خارجى هم كسانى كه سفارتخانه آمريكا را گرفتند و بحث هاى آنگونه را مطرح كردند و يا گروهى كه مى خواستند در همه جا با نهضت هاى آزاديبخش كار كنند، آن موقع عضو چپى  ها بودند. الان چپى ها مواضع آن موقع راستى هار ا مى گيرند. در مسائلى مثل فرهنگى  و اجتماعى به معناى اخلاقى جناح راست آن موقع سختگير بود كه هنوز تا حدودى مانده است. فكر مى كنم اگر ماهيت مسائل را ببينيد- كارى به اينكه چه كسى چه مى گويد نداشته باشيد - اين تغيير مواضع را مى بينيد. همين الان هم بحث هاى مجمع را مى بينيد كه محافظه كاران برخى مسائل را به عنوان مصلحت مى پذيرند. يعنى، تفكر بازى دارند.
نبوى پرسيد: شايد سؤال اين باشد كه در چه مواضعى همگرا و در چه مواضعى واگرا هستند؟ آقاى خاتمى در نامه اى «براى فردا» خطى بين غرب پرست و سنت پرست ترسيم كردند كه به نوعى اعتدال است. هاشمى پاسخ داد: آقاى خاتمى هم مدتى است كه از اعتدال سخن مى گويند. ولى با همكارانى كه دارد مصاديق اعتدال عوض مى شود. به هر حال راه قديم و جديد همان اعتدال است و اگر چنين باشيم، زمان و شرايط جهانى چيزهايى را به ما ديكته مى كند. فعلاً اسم و رسم اصلاح طلبان و محافظه كاران مخلوط شده است.