فريبرز در فرودگاه براى آخرين بار مادرش را در آغوش كشيد و بر دست هاى پرچين و چروك او بوسه زد.
سوار هواپيما كه شد به سالهاى گذشته فكر مى كرد. درست ۲۴ سال اين زن زحمت او را كشيده بود و بزرگش كرده بود. حالا دور شدن از او برايش سخت و دشوار بود، ولى با اين حال به آينده اش هم فكر مى كرد. اگر مى توانست كارى را كه برايش ايجاد شده بود با موفقيت انجام دهد با درآمدى كه به دست مى آورد مى توانست زندگى مادرش را هم متحول كند. اصلاً شايد مى شد پيرزن را پيش خودش به اسپانيا بياورد.
همين فكر به او قدرت مى داد و به آينده اميدوارش مى كرد. خوشحالى اينكه روزى دوباره در كنار مادر باشد، مثل دوران كودكى و نوجوانى در او شور و شوق برپا مى كرد.
هواپيما كه زمين نشست فريبرز منتظر آمدن دوستش شد. هادى و او دوستان صميمى دوران مدرسه ابتدايى بودند. احساس تنهايى و دورى از وطن چند هفته اول خيلى آزارش مى داد ولى كم كم با وارد شدن به فضاى كار ديگر وقتى براى فكر كردن نداشت.
فريبرز پس از چند ماه براى مادرش پول فرستاد سعى مى كرد هر دو هفته يكبار براى او نامه بنويسد ولى از وقتى كه با «اليزابت» آشنا شده بود، ديگر تمام ذهن و فكرش اسير اين دختر جوان شده بود. اليزابت دخترى خوب و نجيب بود كه در ديار غربت كمتر مى شد مثل او پيدا كرد. فريبرز احساس مى كرد در كنار اين زن و در سايه يك زندگى مشترك مى تواند شرايط بهترى براى رشد كارى و اقتصادى پيدا كند از طرف ديگر فكر مى كرد يك احساس لطيف و پر از محبت در وجود اليزابت است انگار چشمهاى اليزابت مثل چشمهاى مادرش دنبال يك محبت بى ريا بود. آشنايى اش با اليزابت ۶ ماهى مى شد. با اينكه اليزابت چند سال از او بزرگتر بود با اين حال تصميمش را گرفت . عكسى از اليزابت براى مادرش فرستاد و موضوع ازدواج با او را در ميان گذاشت. مادر به شدت مخالفت مى كرد.
ما و يك دختر خارجى نمى توانيم با هم كنار بياييم. مادر آنها زندگى را مثل ما نمى بينند گرفتار احساسات نشو و به امروز تنها نگاه نكن. اگر مى خواهى موفق باشى بايد آينده را هم ببينى . فريبرز با اينكه تمام حرفهاى مادرش را قبول داشت ولى ته دلش انگار حرف ديگرى مى زد. مادر! اليزابت با همه فرق دارد.
فريبرز يك ماه بعد با اليزابت ازدواج كرد . او اين ازدواج را از مادرش پنهان نگه داشته بود. كم كم مشكلات زندگى جديد و مسؤوليت هايى كه بر دوش او گذاشته بود باعث شد تا تماس اش با ايران و مادرش كمتر شود. يك سال بعد بود كه فريبرز نوزادش را در آغوش كشيد. «فرهاد» پسرش درست مثل مادرش شده بود. اليزابت از اينكه نام ايرانى روى پسرش بگذارند مخالفت مى كرد. اما فريبرز در اين مورد با همسرش هم عقيده نبود. او فكر مى كرد كه پسر يك مرد ايرانى بايد نامى ايرانى داشته باشد. اين اختلاف هرچند كوچك بود ولى باعث شد تا تأثير جدى روى روابط آنها بگذارد. اليزابت براى اينكه مخالفت اش را نشان بدهد سرسختى مى كرد و فريبرز زير بار نمى رفت. فريبرز تصميم گرفته بود براى تعطيلات عيد نوروز بعد از سه سال به ايران بيايد و ديدارى تازه كند اما اليزابت دوست نداشت به ايران سفر كند.
تو ايران برو. حتماً كه نبايد ما همراه تو بياييم.
ولى من مى خواهم فرهاد را هم با خودم ببرم.
اين دومين اختلاف بزرگى بود كه بين آنها ايجاد شده بود. اليزابت ناچار شده بود كه همراه شوهرش به ايران بيايد. در ايران از اينكه هم زبانى نداشت احساس دلتنگى مى كرد ولى فريبرز تصور مى كرد اين سفر بهترين رويداد زندگى اش در اين چند سال بوده است. اليزابت بعد از رفتن به اسپانيا از فريبرز دلگير شده بود. فكر مى كرد شوهرش با آنچه در مورد او فكر مى كرده خيلى متفاوت است.
دامنه اختلاف ميان فريبرز و اليزابت بيشتر مى شد. فريبرز براى اينكه خودش را از درگيريهاى خانگى دور نگه دارد، سعى مى كرد وقت بيشترى را به كار اختصاص دهد.
دومين فرزند فريبرز كه به دنيا آمد، اليزابت ديگر نتوانست اين شرايط را تحمل كند در همان زمان فريبرز براى مراسم خاكسپارى مادرش به ايران آمده بود، اليزابت خسته شده بود. مثل اين بود كه فريبرز به او اهميتى نمى داد. فريبرز درگير خودش بود تازه متوجه شده بود كه از نظر فرهنگى با همسرش خيلى متفاوت است. هر چه سعى مى كرد مسائل را براى او باز كند و آنچه را كه حقيقت داشت به او بفهماند، فايده اى نداشت.
لجبازى ميان او و اليزابت هر روز بيشتر مى شد. فريبرز از اينكه بچه هايش روز به روز پژمرده تر مى شدند خسته شده بود. اليزابت مثل سابق به بچه ها نمى رسيد او براى گرفتن انتقام از فريبرز مسؤوليت بچه ها را روى دوش او انداخته بود. فريبرز زير بار اين مسؤوليت جديد احساس خستگى مى كرد. اليزابت براى خودش در شركتى كار پيدا كرده بود و بدون توجه به مخالفت شوهرش سر كار مى رفت. فريبرز يكى، دو سال اين شرايط را تحمل كرد، اما ديگر در ديار غربت امكان ادامه دادن به اين شرايط را نداشت. بدون اينكه به كسى چيزى بگويد تمام دارايى اش را جمع كرد. بليت گرفت و با بچه هايش راهى ايران شد. هر طور بود در ايران لااقل خواهرش كمكش مى كرد. مسؤوليت بچه ها و كار و تلاش و شكست عاطفى اى كه خورده بود برايش آنقدر بزرگ بود كه احساس افسردگى مى كرد.
در ايران بود كه آرام شده بود و قدرت فكر كردن پيدا كرده بود. نمى دانست كه چه كارى بايد بكند تا بتواند اليزابت را طلاق بدهد، مهريه، نفقه و حضانت بچه ها قانوناً به او داده مى شد يا به اليزابت؟ نمى دانست!
فرحناز خسروشاهى معاون مجتمع قضايى خانواده (۱)

طبق ماده ۶ قانون مدنى قوانين مربوط به احوال شخصيه ازقبيل نكاح و طلاق و اهليت اشخاص و ارث درمورد كليه اتباع ايران ولو اينكه مقيم درخارج باشند، مجرى خواهدبود و نيز وفق بند ۶ ماده ۹۷۶ قانون مدنى هرزن تبعه خارجى كه شوهر ايرانى اختياركند تبعه ايرانى محسوب مى شود، لذا درخواست طلاق كه مربوط به احوال شخصيه مى باشد چه ازناحيه زن يا مرد، درمورد كليه اتباع ايرانى ولو اينكه خارج از كشور باشند برطبق قوانين كشور جمهورى اسلامى ايران عمل مى شود.
به علاوه درمورد زن و مرد ايرانى كه مسلمان هستند، رعايت تمامى شرايط شرعى و قانونى مطابق شريعت مقدس اسلام در احوال شخصيه لازم و ضرورى است.
باب دوم از كتاب هفتم قانون مدنى در بيان موارد انحلال عقدنكاح است. طرق انحلال به رابطه زوجيت براى ايرانيان مسلمانى كه خارج از كشور مى باشند همان طرقى است كه دراين باب ذكرشده. ماده ۱۱۲۰ قانون مدنى بيان مى دارد عقد نكاح به فسخ يا به طلاق يا به بذل مدت در عقد انقطاع منحل مى شود. نظر به اينكه سؤال كننده (مرد) درخصوص يكى از طرق انحلال رابطه زوجيت «طلاق» پرسش نموده دراين مورد پاسخ مى دهيم.
وفق ماده ۱۱۴۲ قانون مدنى طلاق بر دو قسم است. بائن و رجعى، تفاوت اين دو طلاق در اين است كه در طلاق بائن براى شوهر حق رجوع نيست(منظور رجوع شوهر به زوجيت در ايام عده زن است) در صورتى كه شوهر ايرانى درخارج از كشور بخواهد همسرش را طلاق دهد بايد با رعايت تمامى شرايط شرعى و قانونى مذكور در قانون مدنى اقدام نمايد. شرايط شرعى و قانونى براى صحت طلاق، همان شرايطى است كه قانونگذار درمواد ۱۱۳۳ الى ۱۱۴۲ قانون مدنى بيان نموده، بعضى شرايط مربوط به مرد است مانند شرط دارابودن بلوغ و عقل و اختيار در هنگام اجراى صيغه طلاق و بعضى شرايط مربوط به زن است...
شرط ديگر وجود و حضور دو شاهد عادل مرد هنگام اجراى صيغه طلاق است.
از نظر مقررات شكلى هم ثبت طلاق تابع قوانين كشور جمهورى اسلامى ايران است كه دراين مورد وفق ماده واحده اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب آبان ماه ۱۳۷۱ مجمع تشخيص مصلحت نظام عمل مى شود. به موجب قانون مذكور، زوجين ايرانى بايستى جهت رسيدگى به اختلاف خود دادگاه مدنى خاص (دادگاه خانواده فعلى) مراجعه و اقامه دعوى نمايند و چنانچه اختلاف آنها از طريق دادگاه و حكمين ازدوطرف كه برگزيده دادگاهند حل و فصل نگرديد دادگاه با صدور گواهى عدم امكان سازش آنان را به دفاتر رسمى طلاق خواهدفرستاد از آنجا كه دفاتر رسمى طلاق حق ثبت طلاق هايى را كه گواهى عدم امكان سازش براى آنها صادرنشده ندارند، زوج (شوهر) ايرانى مقيم در خارج از كشور مى تواند جهت اجرا و ثبت طلاق به دو طريق ذيل عمل نمايد:
الف) اخذ وكيل از طرف خود: (شوهر) به منظور طرح دعوى به خواسته طلاق به وكالت ازطرف شوهر (دادگاه خانواده) كه دراين صورت دادگاه وارد در تشريفات رسيدگى شده و با رعايت ماده واحده اصلاح مقررات مربوط به طلاق و با تعيين حق و حقوق شرعى و قانونى زوجه اعم از مهريه و نفقه و جهيزيه و... و يا حقوق ناشى از شروط ضمن عقد نكاح و نيز ماده ۱۱۳۳ قانون مدنى نهايتاً رأى طلاق را صادر مى نمايد. رأى صادره پس از قطعيت در دفاتر رسمى طلاق ثبت مى گردد.
ب) در صورتى كه زوج (شوهر) دسترسى به وكيل نداشته و بخواهد همسرش را در خارج از كشور طلاق بدهد، مى تواند با مراجعه به يكى از مراكز اسلامى شناخته شده در خارج ازكشور و با رعايت موازين شرعى و قانونى با حضور عدلين (۲شاهد عادل مرد) و با رعايت تشريفات داورى و نيز وجود شرايط شرعى در زوجه (زن) هنگام اجراى صيغه طلاق، همسرش را طلاق بدهد.
در اين صورت، صورت مجلس شرعى طلاق بايستى به امضاى مجرى صيغه طلاق و عدلين زوج و زوجه در صورت حضور وى برسد لازم است طرفين (زن و مرد) جهت احراز اصالت امضاى خود به دفاتر كنسولگرى ايران در خارج از كشور مراجعه و مراتب از طرف كنسولگرى تأييد گردد. به منظور ثبت چنين طلاقى در كشور ايران يكى از زوجين و يا وكيل قانونى آنها مى توانند با ارائه دادخواستى به دادگاه خانواده تقاضاى ثبت طلاق را بنمايد. دادگاه پس از رسيدگى در صورت تشخيص و انطباق صورت مجلس طلاق با موازين شرعى و قانونى رأى به ثبت طلاق را صادر مى نمايد. در مورد حضانت اطفال مشترك، وفق ماده ۱۱۶۹ قانون مدنى اصلاحى مصوب ۸۲‎/۹‎/۸ مجمع تشخيص مصلحت نظام عمل مى شود. به موجب اين ماده براى حضانت و نگهدارى طفلى كه ابوين او جدا زندگى مى كنند مادر تا سن ۷ سالگى اولويت دارد و پس از آن با پدر است. در صورت ادعاى عدم مواظبت و يا انحطاط اخلاقى هر يك از والدين در مدت حضانت، وفق ماده ۱۱۷۳ قانون مدنى عمل مى شود. در هر صورت اگر در مدت حضانت صحت جسمانى و يا اخلاقى طفل در معرض خطر باشد محكمه مى تواند به تقاضاى اقرباى طفل يا به تقاضاى قيم او يا به تقاضاى رئيس حوزه قضايى هر تصميمى را كه براى حضانت طفل مقتضى بداند اتخاذ كند.
لازم به ذكر است كه مراجعه زوجين (زن و شوهر) ايرانى به محاكم خارج از كشور براى طلاق در صورتى نافذ و صحيح است كه قواعد مربوط به احوال شخصيه آنها رعايت شده باشد والا با حكم محكمه بيگانه كه منطبق با موازين شرعى و قانونى كشور ما نباشد، زوجين از يكديگر جدا نمى شوند و صدور رأى طلاق در چنين صورتى اثر شرعى و حقوقى ندارد و زوجيت كما فى السابق باقى است.

حضرت على (ع) فرمود: بالاترين ايمان يقين درست درباره خدا داشتن است:
حضرت على (ع) فرمود: حيا پيشه كن زيرا شرمگينى نشانه بزرگى است.
حضرت على (ع) فرمود: خدا را ياد كن زيرا ذكر او روشنى دل است.
حضرت على (ع) فرمود: خاموشى گزين زيرا آن تو را با سلامت قرين و از پشيمانى امين مى دارد.
حضرت على (ع) فرمود: نيت خالص داشته باش زيرا اخلاص شرط قبول اعمال و ارزشمندى طاعت است.
حضرت على (ع) فرمود: مؤمن وقتى برادر دينى اش گرسنه باشد خود را سير نمى كند.
حضرت على (ع) فرمود: كسى كه دانش ندارد به راه راست نمى رود كسى كه بخشنده نيست سرورى نمى يابد.

*ازنگهدارى وجوه نقد، طلا وجواهرات به مقدار زياد درمنزل مخصوصاً درمحلهاى قابل دسترسى خوددارى كنيد.
*افرادى كه نسبت به مقتضاى شغلى ويا شرايط ديگر مجبور به حمل مقادير زيادى وجوه نقد يا طلا وجواهر به همراه خود هستند دراين گونه موارد سعى كنند از بستگان وآشنايان نزديك وقابل اطمينان جهت همراهى خود كمك بگيرند وبه نحوى عمل نمايند كه ساير افراد ازمحتويات ساك وكيف دستى بى خبر باشند.
*مؤسسات كرايه اتومبيل درصورت مراجعه مسافران حضورى وناشناس جهت كرايه نمودن اتومبيل مشخصات كامل آنها را از روى مدارك شناسايى معتبر ثبت وموارد مشكوك را به كلانترى محل اطلاع دهند.
*افرادى كه با اتومبيلهاى شخصى خود اقدام به مسافركشى مى نمايند مخصوصاً درموارد بين شهرى ازقبول حمل مسافران ناشناس (به ويژه وقتى كه دو يا سه نفر باشند) به محلهاى پرت مخصوصاً در ساعت غير معمول خوددارى كنند.
*براى حل اختلافات مالى، ملكى و ... خود با ديگران ازطريق قانون اقدام نماييد و توسل به زور را وسيله احقاق حق خود قرار ندهيد.

در فرهنگ ما ايرانيان تعارف از جايگاه بخصوصى برخوردار است. معمولاً هنگام ورود يا خروج از در نشستن در جايى، خوردن چيزى و ... به دوست، همكار و يا سايرين كه در كنار ما هستند تعارف مى كنيم. كه اين تعارفات گاهى به حد افراط مى رسد. ولى متأسفانه برخى از افراد وقتى كه پشت فرمان اتومبيل مى نشينند، اين فرهنگ والا را از ياد برده و حتى با زير پا گذاردن قوانينى كه به جهت ايمنى خود، ملزم به رعايت آنها هستند حقوق ديگران را نا ديده گرفته و براى چند ثانيه سريعتر به مقصد رسيدن از انجام اعمال غير قانونى فروگذار نيستند.
يكى از اصولى كه هنگام رانندگى نمى توان ناديده گرفت رعايت حق تقدم ديگران است. همانطور كه توقع داريم، ديگران به حقوق ما تجاوز نكنند خود نيز به رعايت حقوق آنها ملزم هستيم. حق تقدم عبور وسايل نقليه در تقاطع و ميدان هايى كه هيچ گونه علامت و چراغ راهنمايى ندارد به ترتيب زير است:
* در تقاطع هاى هم عرض اگر دو وسيله نقليه كه در روبروى يكديگر حركت مى كنند بخواهند با هم داخل خيابان مجاور واحدى بشوند، حق تقدم با وسيله نقليه سمت راست است.
* در ميادين و تقاطع هايى كه مدخل ورود چند وسيله نقليه است حق تقدم با وسيله ايست كه، در سمت راست وسيله ديگر قرار گرفته است.
* در سه راهها حق تقدم با وسيله اى است كه مستقيم حركت مى كند، حتى اگر عرض خيابانى كه در آن قرار دارد كمتر از خيابان تلاقى كننده باشد.
* در برخورد راه اصلى با راه فرعى حق تقدم با وسيله اى است كه از راه اصلى عبور مى كند. رانندگانى كه از راه فرعى وارد راه اصلى مى شوند بايد قبل از ورود به راه اصلى توقف كامل نمايند و پس از اطمينان از عدم برخورد با وسايل نقليه اى كه احتمالاً در راه اصلى حركت مى كنند، وارد اين راه بشوند.

خودروى فرسوده در فرهنگ شهرنشينى، اصطلاحى نه چندان جديد است كه درباره آن چيزهاى زيادى مى دانيد.
مثلاً اينكه مصرف سوخت آن تا سه برابر خودروهاى جديد است يا چند برابر استاندارد جهانى هوا را آلوده مى كند، خطرآفرين است، ايمنى لازم را ندارد، در كندى ترافيك و افزايش تصادفات درون و برون شهرى نقش مؤثرى ايفا مى نمايد و مسائل ديگر كه هر كدام به نوبه خود معضلى است.
در كشورهاى توسعه يافته، خودرو، كالايى مصرفى است كه بايد پس از مدتى از رده خارج شود. چنانچه در اروپا عمر مفيد خودروهاى شخصى بيشتر از ۵ سال نيست، حال آنكه به دلايل مختلف خودرو در كشور ما يك كالاى سرمايه اى محسوب مى شود.
با توجه به سه عامل مهم ذكر شده در بالا يعنى خطرآفرينى، مصرف زياد سوخت و آلوده كردن هوا كه هر روز آمار و ارقام بسيار نگران كننده اى درباره آن منتشر مى شود و همچنين مشكلات ناشى از ترافيك توجه مسؤولين امر را به حذف خودروهاى فرسوده از چرخه حمل و نقل كشور و بخصوص كلان شهرها، ضرورى ساخته است. در همين راستا آيين نامه نحوه از رده خارج كردن خودروهاى فرسوده تصويب و براساس مواد ۲ و ۷ دستورالعمل اجرايى آن، خودروهاى مشروحه ذيل در شهرهاى تهران، اصفهان، شيراز، مشهد، تبريز، اهواز و اراك فرسوده محسوب و اجازه تردد ندارند.
* خودروهاى سوارى، سوارى كار و وانت كه توانايى دريافت برچسب معاينه فنى را از مراكز مكانيزه تهران بزرگ نداشته باشند.
* خودروهاى سوارى، سوارى كار و وانت پلاك شخصى توليد داخل ۴ سيلندر و كمتر مدل ۱۳۵۳ و قبل از آن، ۶ سيلندر مدل ۱۳۵۶ و قبل از آن، ۸ سيلندر مدل ۱۳۵۸ و قبل از آن.
* خودروهاى سوارى، سوارى كار و وانت با پلاك شخصى وارداتى ۴ سيلندر و كمتر مدل ۱۹۷۳ و قبل از آن، ۶ سيلندر مدل ۱۹۷۶ و قبل از آن، ۸ سيلندر و بيشتر مدل ۱۹۷۸ و قبل از آن.
* خودروهاى سوارى، سوارى كار و وانت با پلاك غير شخصى توليد داخل مدل ۱۳۶۶ و قبل از آن، وارداتى مدل ۱۹۸۶ و قبل از آن.

گروه حوادث ـ دو دختر نوجوان وقتى كارنامه هاى تحصيلى خود را گرفتند، با ديدن نمرات امتحانى ترس به جانشان افتاد.
آنها كه مى دانستند والدينشان با ديدن اين نمرات عصبانى مى شوند، تصميم گرفتند چند روزى را در خارج از خانه بگذرانند.
تنها ساعاتى از سرگردانى اين دو دختر دانش آموز ۱۴ ساله مى گذشت كه پسر جوانى با فريب دادن آنها، دختران را به خانه اى در جنوب تهران كشاند.
۱۰ روز پس از فرار اين دو دختر نوجوان وقتى پليس به دنبال شكايت خانواده هايشان آن دو را در بهزيستى شهررى شناسايى و بازداشت كرد، آنان ماجراى تلخى را براى پليس بازگو كردند.
يكى از اين دو دختر ادعا كرد چون مى دانستيم پدر و مادرمان باديدن نمرات كم ما به شدت عصبانى شده و مار اتنبيه مى كنند، فرار كرديم چند روزى را دور از محيط خانواده بگذرانيم تا آب ها از آسياب بيفتند. وقتى همان شب پسر جوانى با چرب زبانى ما را به خانه خود برد در دام چهار جوان شرور گرفتار شديم.
آنها پس از آزار و اذيت، ما را در خيابان رها كردند. مأموران ما را به اتهام ولگردى بازداشت كردند ولى چون از مراجعه به خانواده مان مى ترسيديم مشخصات خود را اشتباه گفتيم، پليس هم وقتى از يافتن بستگان ما نا اميد شد، ما را تحويل بهزيستى داد.
با توجه به اعترافات اين دو دانش آموز نوجوان پليس پسر جوانى را در اين ارتباط بازداشت كرده و تحقيقات درباره اين پرونده ادامه دارد.

راننده عزيز! امروز حوادث و تصادفات رانندگى يكى از معضلات مهم كشور است و متأسفانه اين حوادث روز به روز بيشتر مى شود. براى جلو گيرى از اين حوادث اول بايد خود را به مقررات راهنمايى و رانندگى عادت دهيم و قبول كنيم كه قوانين و مقررات رانندگى جزو وظايف مهم و مربوط به خودمان است و تخلف يا فرار از مقررات يعنى قانون شكنى و خيانت به خودمان، نسل آينده و كشور سربلند ايران. امروز راننده همان مقررات را كه موقع گرفتن گواهينامه اجرا مى كرد بايد اجرا و سالها ادامه دهد و همين عادت و تجربه صحيح را به نسلهاى آينده و كارآموزان يا شاگردان خود تا آخر عمر كارى بايد اعمال كند و تحويل دهد. طبق تحقيقات انجام شده و گفته مسؤولان ۷۰ درصد حوادث رانندگى مربوط به راننده خودرو يعنى عامل انسانى و ۱۵ درصد مربوط به جاده و ۱۵درصد ديگر مربوط به نقص فنى خودرو و عوامل ديگر مى شود در نتيجه اول ما رانندگان بايد از خود شروع كنيم و اين ۷۰ درصد را كاهش و با رعايت صحيح مقررات و احساس مسؤوليت، در آينده آمار تصادفات را به كمترين حد خود برسانيم. همكاران راننده زيادى داشتيم كه سرمايه زندگى خود و خانواده را فروخته اند كه مخارج تصادفات را جبران كنند.

 يك راننده