اللّهُمّ صَلّ عَلَى مُحَمّدٍ وَ آلِهِ، وَ بَارِك لَنَا فِى حُلُولِ دَارِ البِلَى، وَ طُولِ المُقَامَةِ بَينَ أَطبَاقِ الثّرَى، وَ اجعَلِ القُبُورَ بَعدَ فِرَاقِ الدّنيَا خَيرَ مَنَازلِنَا، وَ افسَح لَنَا بِرَحمَتِكَ فِى ضِيقِ مَلاحِدِنَا، وَ لَا تَفضَحنَا فِى حاضرِى القِيَامَهِ بِمُوبِقَاتِ آثَامِنَا.
وَ ارحَم بِالقُرآنِ فِى مَوقِفِ العَرضِ عَلَيكَ ذُلّ مَقَامِنَا، وَ ثَبّت بِهِ عِندَ اضطِرَابِ جِسرِ جَهَنّمَ يَومَ المَجَازِ عَلَيهَا زَلَلَ أَقدَامِنَا، وَ نَوّر بِهِ قَبلَ البَعثِ سُدَفَ قُبُورِنَا، وَ نَجّنَا بِهِ مِن كُلّ كَربٍ يَومَ القِيَامَةِ وَ شَدَائِدِ أَهوَالِ يَومِ الطّامـّةِ وَ بَيّض وُجُوهَنَا يَومَ تَسوَدّ وُجُوهُ الظّلَمَةِ فِى يَومِ الحَسرَةِ وَ النّدَامَةِ، وَ اجعَل لَنَا فِى صُدُورِ المُؤمِنِينَ وُدّاً، وَ لَا تَجعَلِ الحَيَاةَ عَلَينَا نَكَداً.

خدايا، بر محمد و آلش رحمت فرست، و وارد شدن ما را به خانه فرسودگى، و طول زيستن ما را در ميان طبقات خاك بر ما مبارك ساز و پس از مفارقت دنيا قبرهامان را بهترين منازل ما قرار ده، و به رحمت خود تنگى لحدهامان را گشاده ساز، و در ميان حاضران رستاخيز به گناه هاى هلاك كننده مان رسوا منماى، و به بركت قرآن در مقام صف بستن در پيشگاهت بر ذلت و خوارى وضع ما رحمت آور، و هنگام لرزيدن جسر دوزخ در روز عبور از آن گامهاى ما را از لغزش استوار بدار، و به بركت قرآن از هر اندوه روز رستاخيز و هولهاى سخت روز «طامه» نجات بخش، و در آن روز كه روى ستمگران سياه شود: در روز پشيمانى و حسرت چهره هاى ما را سفيد گردان، و براى ما در دلهاى مؤمنان مودتى بيفكن، و زندگى را بر ما دشوار مساز.
فرازى از صحيفه سجاديه

تبادل عاطفى بين زن و شوهر در بيان استاد شهيد مرتضى مطهرى:
طبيعت، علايق زوجين را به اين صورت قرار داده است كه زن را پاسخ دهنده به مرد قرار داده است. علاقه و محبت اصيل و پايدار زن همان است كه به صورت عكس العمل به علاقه و احترام يك مرد نسبت به او به وجود مى آيد. از اين رو علاقه زن به مرد معلول علاقه مرد به زن و وابسته به اوست. طبيعت، كليد محبت طرفين را در اختيار مرد قرار داده است. مرد است كه اگر زن را دوست بدارد و نسبت به او وفادار بماند، زن نيز او را دوست مى دارد و نسبت به او وفادار مى ماند. به طور قطع، زن طبعاً از مرد وفادارتر است و بى وفايى زن عكس العمل بى وفايى مرد است.
مرد مانند كوهسار است و زن به منزله چشمه و فرزندان به منزله گل ها و گياه ها، چشمه بايد باران كوهساران را دريافت و جذب كند تا بتواند آن را به صورت آب صاف و زلال بيرون دهد و گل ها و گياه ها و سبزه ها را شاداب و خرم نمايد. اگر باران به كوهسار نبارد، يا وضع كوهسار طورى باشد كه چيزى جذب زمين نشود، چشمه خشك و گل ها و گياه ها مى ميرند.
پس همانطورى كه ركن حيات دشت و صحرا، باران و بالاخص باران كوهستانى است، ركن حيات خانوادگى، احساسات و عواطف مرد نسبت به زن است. از اين عواطف است كه هم زندگى زن و هم زندگى فرزندان صفا و جلا و خرمى مى گيرد.

نويسنده: ساندرا گوردون
مترجم: فرح شيلاندرى

•خانمها به ويژه آنهايى كه در دو سال گذشته زايمان داشته اند، در خطر كاهش ميزان آهن هستند كه مى تواند سبب بروز كم خونى شود. گوشت قرمز منبع مناسبى از آهن است كه به راحتى توسط
بدن جذب مى شود

اين نكات پيشنهادى، انرژى تان را تقويت، از ابتلا به بيماريها پيشگيرى، و به شما كمك مى كند احساس و نيز ظاهرى جوانتر داشته باشيد.
۱- شير: فقط يك ليوان شير كم چرب، يك سوم نياز روزانه شما به كلسيم را (كه براى داشتن استخوانهايى قوى و دندانهايى سالم لازم است) تأمين مى كند. رژيم غذايى سرشار از كلسيم و مواد لبنى، خطر ابتلا به سرطان سينه و سرطان كولون را بسيار كاهش مى دهد. شير منبع ارزشمندى براى ويتامين هاى A و D است.
۲- كلم بروكلى: حاوى ويتامين هاى A و C، بتا كاروتن و فيبر است كه مى تواند خطر بيماريهاى قلبى و بعضى از انواع سرطان را كاهش دهد. كلم بروكلى را خام يا آب پز مصرف كنيد.
۳- موز: حدود يكصد كالرى دارد و منبع بسيار غنى فيبر و ويتامين هاى B6 و C است. همچنين، سرشار از پتاسيم است. پتاسيم يك ماده معدنى است كه فشار خون را تنظيم مى كند و براى كاركرد صحيح ماهيچه ها ضرورى است. پس از چند ساعت كار و خستگى (وقتى سطح پتاسيم به كمترين ميزان خود مى رسد) موز را به صورت مخلوط با شير يا مواد نشاسته اى مصرف كنيد و تمام روز انرژى داشته باشيد.
۴- آب پرتقال: منبع سرشار از ويتامين C است. فقط يك ليوان آب پرتقال ۱۲۰درصد از نياز روزانه شما را تأمين مى كند. همچنين، حاوى فلوت و پتاسيم نيز هست.
۵- سالاد:  جمع كردن تعداد زيادى از سبزيجاتِ سبز به همراه گوجه فرنگى، هويج و خيار هوشمندانه ترين راه وارد كردن سبزيجات به رژيم غذايى روزانه است. تحقيقات نشان داده است مصرف دست كم سه وعده سبزيجات در روز به كاهش خطر ابتلا به سرطان، بيماريهاى قلبى و ديابت كمك شايانى مى كند.
۶- كره بادام زمينى: كره بادام زمينى سرشار از پروتئين، فيبر، آهن و ويتامين E است. همچنين حاوى چربى مفيد است كه مى تواند كلسترول را نيز پايين بياورد. كره بادام زمينى روى نان گندم با يك ليوان شير كم چرب غذاى كاملى است.
۷- سيب زمينى: در تمام طول سال قابل دسترس است و نبايد مصرف آن را فقط به صورت سرخ كرده و در تعطيلات تجويز كرد. سيب زمينى منبع عالى پتاسيم، فيبر، ويتامين C، و آنتى اكسيدانهاى ضد سرطان مانند بتا كاروتن است.
۸- ماهى سالمون: اين ماهى حاوى اسيدهاى چرب اومگا ۳ است كه سطح كلسترول مضر را پايين مى آورد. مصرف يك يا دو بار در هفته از اين ماهى، خطر بيماريهاى قلبى را كاهش مى دهد و سيستم ايمنى بدن را تقويت مى كند. كسانى كه بيش از هفته اى يكبار ماهى مصرف مى كنند كمتر از كسانى كه به ندرت ماهى مى خورند دچار افسردگى مى شوند.
۹- مواد نشاسته اى: مخلوطى از مواد نشاسته اى گوناگون مى تواند ده نوع ويتامين و مواد معدنى را تأمين كند، و نيز داراى كربوهيدراتهاى كمپلكس (براى تأمين انرژى) و فيبر است.
۱۰- گوشت قرمز: خانمها به ويژه آنهايى كه در دو سال گذشته زايمان داشته اند، در خطر كاهش ميزان آهن هستند كه مى تواند سبب بروز كم خونى شود. گوشت قرمز منبع مناسبى از آهن است كه به راحتى توسط بدن جذب مى شود. روزانه بيشتر از يك كف دست از گوشت قرمز استفاده نكنيد.
۱۱- ماست: منبع كلسيم و تقويت كننده استخوانها است. ماستهاى كم چرب يا بدون چربى داراى پروتئين و پتاسيم نيز مى باشند. ماست ساده را انتخاب كنيد زيرا ماست هاى داراى طعم هاى مختلف اغلب از قند بالايى برخوردارند.
۱۲- تخم مرغ: حاوى پروتئينى است كه مادران براى ساخت و ترميم ماهيچه هاى آسيب ديده به آن احتياج دارند. تخم مرغ همچنين داراى ويتامين D است كه به بدن كمك مى كند كلسيم را به خوبى جذب نمايد. به علت وجود كلسترول در زرده تخم مرغ بهتر است روزانه بيش از يك عدد مصرف نشود.
۱۳- سوپ سبزيجات: سوپهاى حاوى سبزيجاتى مانند هويج، سيب زمينى و پياز سرشار از ويتامينها و مواد معدنى هستند. از آنجا كه مقدار زيادى آب نيز در اين نوع غذا وجود دارد، فيبر بيشترى به بدن مى رساند و كالرى نسبتاً كمترى نيز دارد.
۱۴- سُس گوجه فرنگى: يك آنتى اكسيدانت بسيار قوى است كه از احتمال ابتلا به بيماريهاى قلبى جلوگيرى مى كند. سُس هاى شيشه اى داراى فيبر و ويتامينهاى A و C هستند. درصورتى كه سس گوجه فرنگى را در تابة آهنى گرم كنيد، آهن آن تقويت مى شود.
۱۵- لوبيا: انواع لوبياى كنسرو شده يا خشك منبعى غنى از پروتئين كم چربى، آهن و فيبر هستند كه به كاهش سطح كلسترول خون كمك مى كنند. با اضافه كردن مقدارى لوبيا به هر نوع سوپ يا سالاد مى توانيد آن را به غذايى غنى تر و سالم تر تبديل كنيد. از آنجا كه سديم لوبياى كنسرو شده زياد است، قبل از مصرف آن را در آب سرد بخيسانيد يا لوبياى بدون نمك را انتخاب كنيد.

دكتر شيرين نوروى(روانشناس از امريكا)
خانم دكتر ! «واكنشهاى ناخواسته» و يا «اعمال ناآگاهانه» ما به عنوان والدين، تا چه ميزان در به اصطلاح «خراب كردن» تربيت كودكانمان مؤثر مى افتند؟
اين نكته بسيار مهمى است كه اغلب والدين به آن كم توجه اند؛ فرزندان نسبت به كنش و واكنشهاى والدين خود بسيار هوشمندو آگاهند. آنهامدام در حال ارزيابى و گرفتن پيغامهايى سازنده يا مخرب در رفتار روزمره والدين هستند. به عنوان نمونه مثالهاى زير به روشن شدن بحث مى تواند كمك كند ؛ به عبارتى اين گونه رفتارها مى تواند در تربيت بچه ها تأثيرات بسيار منفى بگذارد:
۱ ـ وقتى شما چندين بار تقاضاى خود را از فرزندتان براى انجام كارى تكرار مى كنيد، او مى فهمد كه خب مهم نيست اگر مثلاً ۵ بار به شما گوش نكند چرا كه شما انتظار نداريد در همان بار اول و دوم به حرفتان توجه شود . بنابراين بطور خودآگاه يا ناخودآگاه چندبار اول را به شما توجه نمى كند تا حرفتان را تكرار كنيد.
۲ ـ خانواده هايى كه در آن اعمال قدرت و زورگويى و كنترل ديگران از سوى بزرگترها رواج دارد بدترين تأثيرات مخرب را بر رفتار فرزندان مى گذارند چرا كه آنها نيز به اينگونه رفتارها احساس نياز وعلاقه مى كنند. دراين صورت وقتى فرزند شما رفتارى نامناسب دارد و شما شروع به دادو فرياد و برخوردهايى از سر عصبانيت مى كنيد، درواقع پاداش بزرگى به فرزند خود داده ايد ؛ چرا كه او دراين موقعيت از اينكه كنترل شما را به دست گرفته بسيار خوشحال است. او با اين كار موفق شده شما را آنگونه كه دوست دارد به واكنش و رفتارى وادارد كه براى خودتان ناراحت كننده است. او شما را به ميل خود عصبانى كرده و بنابراين براساس همان آموزشهاى غيرمستقيم شما اكنون صاحب قدرت است. او شما را توانسته به نوعى عذاب دهد، پس برنده اين بازى اوست و لذا اين گونه اعمال را تكرار مى كند .
۳ـ فرزند شما وظايف و مسؤوليتهايى دارد كه هم قادر به انجام آنهاست و هم بايد آنها را خود شروع كرده و به پايان ببرد. اما شما با انجام وظايف مربوط به او ، ناآگاهانه او را تخريب كرده ايد. حرمت نفس و احساس توانايى درانجام امور و مسؤوليتهايش را از او گرفته ايد و ناتوانش كرده ايد.
۴ وقتى او رفتار نامناسبى نشان مى دهد و شما به جاى اينكه خودتان مسأله را با او حل وفصل كنيد به دليل خستگى يا بى حوصلگى او را به همسرتان حواله مى دهيد . دراين صورت همسر خود را از يك طرف به عنوان به اصطلاح «لولوخورخوره» معرفى كرده و در ذهن كودك نشانده ايد و از طرفى رابطه صميمانه متكى بر احترام آنها را خراب كرده ايد .
۵ـ شكل ديگرى از اعمال كنترل كودك بر والدين كه در بند ۲ مطرح شد اين است كه برعكس مورد فوق، اجازه دهيد فرزندتان در شما احساس گناه و تقصير ايجادكند. پديدآمدن اين احساس بد به نوعى همان كنترل شما از سوى فرزندان است كه احساس برترى و اداره شما را در آنها دامن مى زند.
۶ ـ هرگز بدون يك طرح و برنامه معين و از پيش تعيين شده به فرزندان خود پول ندهيد. اين رفتار بدون حساب و كتاب نه تنها خدمتى به فرزند شما نمى كند بلكه تأثيرى سخت مخرب در ذهنيت او نسبت به درآمدها و هزينه ها و مسائل مالى كه جزو اساسى زندگى او در آينده خواهد بود مى گذارد.
مقررى او را براساس يك برنامه ريزى هماهنگ شده و مرتب بپردازيد.
۷ـ با فرزندان خود «بگو مگو» نكنيد. اين دامى است كه آنها براى تضعيف اعتبار شما پهن مى كنند و اغلب شما را نيز به دام مى اندازند. به خاطر داشته باشيد «گفت وگو» در باره مسائل با «بگو مگو» بسيار متفاوت است.
۸ ـ نقش قاضى در مشاجره ميان فرزندان از سوى والدين، مخرب ترين واكنش ممكن است. اينكه بخواهيد قضاوت كنيد كه حق با چه كسى است و بعد مجبور شويد به نفع يا ضرر يكى از طرفين رأى دهيد هردو را از خود دور خواهيد كرد.

اضطراب دوره كودكى مى تواند به علت موقعيتى باشد كه نياز به سازگارى يا تغيير دارد. چنين موقعيتهايى اغلب باعث ايجاد نگرانى و سركشى مى شوند. اتفاقات مثبت نيز مى توانند سبب اضطراب شوند ، مانند اقدام به انجام يك فعاليت جديد . اما بيشتر وقتها ، اتفاقات و تغييرات منفى مانند بيمارى يا مرگ يكى از اعضاى خانواده علت بروز اضطراب در كودك است.
اضطراب يكى از جنبه هاى غيرقابل اجتناب زندگى است و مى تواند پاسخى به موقعيت يا عاملى باشد كه يك تغيير عاطفى يا جسمى منفى (يا هر دو) را به دنبال دارد. اضطراب مى تواند بر نحوه تفكر ، عملكرد و احساس افراد تأثير بگذارد.
كودكان ياد مى گيرند با تجربه شخصى يا مشاهده ديگران به اضطراب واكنش نشان دهند. بيشتر اضطرابهاى كودكان از نظر بزرگسالان بى اهميت است. اما از آنجاكه كودكان فاقد تجربه كافى هستند ، حتى موقعيتهايى كه نياز به تغييرات كوچك دارند مى توانند تأثير بسزايى بر احساس امنيت آنان بگذارند.
درد ، جراحت و بيمارى از عوامل عمده ايجاد اضطراب در كودكان است. درمانهاى پزشكى خود سبب ايجاد استرس بيشترى مى شوند. از ديگر عوامل استرس زا مى توان به طلاق يا بحرانهاى مالى ، مرگ يا از دست دادن عزيزان اشاره كرد.
نشانه هاى وجود اضطراب در كودكان
*  علائم جسمى :
سردرد، درد شكم، اختلال در خواب، كابوس شبانه، شب ادرارى جديد، لكنت زبان
*  نشانه هاى عاطفى يا رفتارى
عصبانيت، نگرانى، عدم راحتى خيال، ترس (از تاريكى ، تنهايى و غريبه ها)، چسبيدن به پدر و مادر ، بيش از حد سؤال كردن، ناراحتى، گريه ، نق زدن، عدم كنترل احساسات، رفتارهاى خشن، لجاجت، بازگشتن به رفتارهاى دوره رشد قبلى كودك، عدم علاقه به شركت در فعاليتهاى مدرسه يا خانواده
والدين چگونه مى توانند اضطراب كودك خود را از بين ببرند؟
والدين مى توانند به كودك كمك كنند پاسخهاى مناسبى به اضطراب خود بدهند ، مثلاً :
*  محيط خانه را بى خطر ، امن ، آشنا ، ثابت و قابل اعتماد كنند.
*  به كودكان اجازه ندهند برنامه هاى تلويزيونى كه باعث ترس و نگرانى در كودك مى شوند، نگاه كنند.
*  وقت خود را با فرزند خود با آرامش و راحتى بگذرانند.
*  سئوال كردن را در كودك خود تشويق كنند.
*  بيان و ابراز غم ، نگرانى يا ترس را در كودك تشويق كنند.
*  بدون ابراز انتقاد و عيب جويى به حرفهاى كودك خود گوش كنند.
*  عزت نفس را در كودك خود افزايش دهند. آنان را تشويق ، و به آنان محبت كنند. سعى كنند فرزند خود را در فعاليتهايى كه موفقيت آنان را در پى دارد ، شركت دهند.
*  از تشويق مثبت و پاداش به جاى تنبيه استفاده كنند.
*  به كودك اجازه انتخاب كردن بدهند و بگذارند تا حدى روى كارها و زندگى روزمره خود كنترل داشته باشند. چراكه هرچه بيشتر احساس كنند روى كارهاى خود كنترل كافى دارند ، پاسخ آنان به اضطراب ، بهتر و سالم تر خواهد بود.
*  فعاليت بدنى و ورزش را در آنان تشويق كنند.
* كودك را از اتفاقات و موقعيتهايى كه باعث بروز اضطراب مى شود آگاه كنند، كه شامل تجربه هاى جديد ، ترس يا پيامدهاى پيش بينى نشده ، احساسات ناخوشايند ، نيازها يا آرزوهاى برآورده نشده ، و از دست دادن عزيزان .
*  شناختن نشانه هاى اضطراب در كودك خود.
خود كودك براى رهايى از اضطراب چه مى تواند بكند؟
*  از مشكلات خود با والدين يا بزرگترها صحبت كنيد. اگر نمى توانيد با والدين خود ارتباط برقرار كنيد ، با كسى كه مورد اطمينان است ، صحبت كنيد.
*  ورزش كنيد. فعاليت بدنى سبب كاهش اضطراب مى شود.
*  انتظارات خود را واقعى تز كنيد. تمام تلاش تان را بكنيد و بدانيد هيچ كس كامل نيست.
*  ياد بگيريد به خودتان احترام بگذاريد، به خودتان عشق بورزيد. به ديگران احترام بگذاريد. با كسانى ارتباط داشته باشيد كه به شما احترام مى گذارند و شما را مى پذيرند.
*  به خاطر داشته باشيد كه دخانيات ، مواد مخدر و الكل مشكلات را حل نمى كنند.
*  اگر نمى توانيد اضطراب و نگرانى را در خود كنترل كنيد ، از متخصصان كمك بخواهيد.

سؤال: پسرم از حمام كردن وحشت دارد. من يك لگن كوچك توى حمام مى گذارم و آن را پر از آب گرم مى كنم. اما بچه در تمام مدت جيغ مى كشد و گريه مى كند. حتى وقتى چشمش به آب مى افتد از ترس شروع به لرزيدن مى كند. چكار بكنم كه از آب نترسد؟
پاسخ : همه ما تصويرى ذهنى از حمام كردن داريم. مثلاً ، بچه خندانى كه يك كپه كف شامپو روى سرش تلنبار شده و غيره.
چقدر ناراحت كننده است كه ساعت حمام كودكتان براى هردوى شما آزاردهنده و وحشت آور باشد. خدا را شكر ،  حتى ترس شديد از آب و حمام نيز كم كم جاى خود را به آرامش و لذت بردن از آب  بازى كردن مى دهد. در اينجا چند پيشنهاد ساده براى اينكه فضاى حمام كودكتان آرامتر شود ارائه مى كنيم :
*  از لگنى استفاده كنيد كه براى كودكتان راحت تر است. بچه ها دوست دارند لگن صاف و لبه هاى آن كوتاه باشد.
*  از آب ولرم استفاده كنيد : آب نه گرم و نه سرد باشد. براى اطمينان مى توانيد از ترمومتر استفاده كنيد.
*  بچه ها به سرعت گرماى بدنشان را از دست مى دهند ، پس فضاى حمام و اتاق را نيز گرم نگه داريد.
*  بعضى از بچه ها از اينكه لباس شان را بيرون بياوريد و بدنشان در معرض جريان هوا قرار گيرد وحشت مى كنند. براى آرام كردن بچه ، آواز بخوانيد ، با او حرف بزنيد و صدايتان را زياد بالا نبريد. در اين صورت بچه احساس امنيت مى كند.
* چند تا از اسباب بازيهاى مناسب سن كودكتان را با او به حمام ببريد و در تمام مدت شست وشو ، كودكتان را با آنها سرگرم كنيد. فنجانها و كاسه هاى كوچك پلاستيكى به او بدهيد تا آنها را از آب پُر و خالى كند.
* از شامپوها و صابونهاى ملايم ، بدون ايجاد آلرژى و سوزش براى شست وشوى سر و بدن كودك استفاده كنيد.
*  سرِ بچه را در پايانِ كار بشوييد. چراكه اين قسمت از حمام كردن براى بچه ها خشن ترين بخشِ شست وشو است.
* هرگز بچه را در حمام تنها نگذاريد، حتى براى يك لحظه ! اگر مجبوريد به زنگ در يا تلفن جواب بدهيد ، بچه را هم با خودتان ببريد.
* بدن كودك را به آرامى و با يك ليف نرم بشوييد. بعد حوله نرم ، لطيف و گرمى دور كودك بپيچيد و بدن او را به آرامى خشك كنيد.
*  طول مدت زمان حمام را كوتاه ، يا پاداش كودك را اضافه كنيد. لازم نيست بچه را هر روز حمام كنيد. هر سه يا چهار روز يكبار كافى است.
بهترين راه حل براى از بين بردن ترس كودك از آب اين است كه خودتان هم داخل وان آب شويد. تماس بدنى مادر و كودك باعث آرامش و احساس امنيت بچه مى شود.