مشهد ـ خبرنگار «ايران»: يكى از نازيباييهاى شهر مشهد در ارزشمند ترين نقطه شهرى آن ، بافتهاى پيرامون حرم مطهر امام رضا (ع) است.
اين بافتها با گستره ۲۸۵ هكتار، فرسوده ونابهنجار است. با توجه به اينكه مشهد دومين كلانشهر مذهبى جهان است و هر سال نزديك به ۱۰ ميليون نفر به اين شهر مقدس سفر مى كنند، لايحه بهسازى اطراف حرم امام رضا(ع) به صورت اقدامى مشترك بين شهردارى و وزارت مسكن وشهرسازى به تصويب هيأت دولت رسيده ودرنوبت طرح درصحن علنى مجلس است. با تصويب اين طرح كه با اعتبارى كلان اجرا مى شود بافتهاى نابسامان پيرامون حرم مطهر بهسازى و بازسازى خواهد شد.
مهندس رضا ظفر جعفرزاده ، قائم مقام شهردار ثامن مشهد دراين باره گفت: طرح بهسازى و بازسازى بافت مركزى وفرسوده شهر مشهد پس از يك دوران ۳۰ ساله فراز و نشيب درنهايت درسال ۷۰ به تصويب رسيد اما درسال ۷۹ طرح جديدى كه اكنون درحال اجرا است براى اين محدوده تعيين شد.
وى درخصوص چگونگى طرح خيابانهاى اطراف حرم مطهر گفت: در حال حاضر ۴ خيابان كم عرض به حرم منتهى مى شود كه درطرح جديد، اين خيابانها به ۸ «باغ راه» كه اطراف آن را درختان سازگار با آب وهواى مشهد باشد دربرخواهد گرفت. همچنين خيابان شارستان رضوى نيز با عرض ۵۰ وطول ۳ هزار و ۵۰۰ متر، كار تبديل زيرگذر حرم را انجام خواهد داد.
وى با اشاره به سياستهاى تشويقى دولت براى ورود بخش خصوصى و مردمى دراين طرح گفت: با توجه به اينكه اغلب املاك بافت مركزى مشهد با مساحتهاى كمتر از ۱۰۰ متر است در صورت تجميع املاك به نسبت افزايش مساحت ۱۰ درصد تراكم تشويقى به مالكان تعلق مى گيرد. مهندس ظفر جعفرزاده با بيان اينكه سياست توليد مسكن درمراكز شهرهاى بزرگ ازجمله اهداف وسياستهاى دولت و وزارت مسكن است، افزود: بخشى از محدوده مركزى شهر مشهد جهت مسكن سازى براى كارمندان دولت درنظر گرفته شده است.
وى با بيان اينكه سرانه فضاى سبز براى جمعيت محدوده طرح بازسازى فقط ۶ متر است، گفت: درطراحى جديد سرانه فضاى سبز دراين محدوده با توجه به محدوديت منابع آب مشهد تا ۱۵ متر مربع براى هر فرد افزايش خواهد يافت. همچنين دراصول و راهبردهاى اين طرح به ساخت زائرسراهاى ارزان قيمت مشرف به حرم توجه شده است.
قائم مقام شهردار ثامن مشهد با اشاره به اينكه بازسازى بافت پيرامون حرم مطهر به ۱۰ هزار ميليارد ريال اعتبار نياز دارد، افزود: با توجه به تورم دربخش مسكن، اين محدوده كه از سال ۷۲ قيمت هر متر زمين از ۴ هزارتومان به ۲۵۰ تا ۴۰۰ هزارتومان افزايش يافته واقدامات و تملك اراضى بايد هر چه سريعتر صورت پذيرد.
مهندس پژمان شهردارمنطقه ثامن مشهد نيز گفت: عمليات اجرايى بازسازى بافت پيرامون حرم مطهر از ابتداى سال ۸۴ آغاز و درصورت تخصيص به موقع اعتبارات درسال ۱۳۹۶ به پايان خواهد رسيد. وى با بيان اينكه شركت عمران ومسكن سازان ثامن با مشاركت وزارت مسكن وشهرسازى و آستان قدس، امور برنامه ريزى و مطالعاتى طرح را برعهده داشته اند، افزود: بخشى از بودجه مالى كه دراختيار شركت است متعلق به وزارت مسكن و شهرسازى و بخشى از آن نيز از محل فروش اوراق مشاركت مى باشد كه تاكنون ۱۳۰ ميليارد ريال از آن به فروش رسيده است.
اما با توجه به اينكه بافت فرسوده مشهد، بافت تاريخى آن نيز محسوب مى شود، هرگونه تخريب وبازسازى دراين طرح باعث از بين رفتن آثار تاريخى وماندگار اين شهر است. به اعتقاد معاون حفاظت فنى سازمان ميراث فرهنگى خراسان رضوى، روند دگرگونى دربافت قديم مشهد به نحوى است كه آخرين شواهد وخاطرات مردم از شهر قديم مشهد درحال محو شدن ونابودى است.
مهندس سياوش صابرى دراين باره گفت: درحالى كه هنوز مى توان ازطريق نقشه ها ومدارك موجود صورت يك شهر قديمى، تاريخى ودرعين حال با معمارى متأثر از تأثير مذهبى حرم مطهر را جست و جو كرد، اما اقدامات درحال انسجام وتبديل ساختمانهايى با معمارى درونگرا به هتل و ساختمانهاى تجارى مرتفع علاوه براينكه بافت فرهنگى زندگى مردم را مختل كرده ، شرايط زيستى وكيفيت اجتماعى درآن محدوده را دگرگون كرده است.
وى با اشاره به اينكه متأسفانه درطرح بازسازى اطراف حرم به اين امر مهم توجهى نشده است، گفت: خانه هاى با ارزش از دوره هاى صفويه وقاجاريه با معمارى درونگرا دراين محدوده است كه به مدد لودرها و بولدوزرها تخريب مى شود و با تخريب اين بافت كيفيت زندگى اجتماعى اين محدوده از بين خواهد رفت.
مكرمى فر ، مديركل ميراث فرهنگى و گردشگرى خراسان رضوى نيز با بيان اينكه بافت تاريخى شهر مشهد در چند دهه اخير تخريب شده است، گفت: دربافت تاريخى وفرسوده اطراف حرم ۳۰۰ اثر تاريخى شناخته شده است. همچنين درحال حاضر ۱۵ تيم از سوى ميراث فرهنگى ، ثبت اين آثار را برعهده گرفته اند كه درصورت ثبت هر گونه دخل و تصرفى از سوى ارگانهاى مختلف ممنوع خواهد بود.
