گروه اجتماعى ـ فرامرز سيدآقايى:
• اين طرح دربهار ۸۳ درشوراى معاونان وزارت آموزش و پرورش مطرح و پس از بررسى مسائل قانونى آن دركميسيون ماده ۱۴۹ سازمان آموزش و پرورش تهران طرح شد
• ماده ۱۴۹ اجازه مى دهد فضاهاى خالى مدارس به منظور تأمين بخشى از هزينه هاى مدرسه اجاره داده شود
طرح استفاده از ديوارهاى مدارس شهر تهران براى پيامهاى تبليغاتى در تابستان۸۳ توسط شوراى آموزش و پرورش تهران تصويب شد و صدور دستور اجراى اين طرح در هفته هاى اخير، برخى حساسيتها و رواج شايعاتى پيرامون اين اقدام را به دنبال داشته است. از سويى ديگر توزيع برخى كالاهاى تبليغاتى همراه با كتابچه هاى حاوى دستورهاى بهداشتى در ميان دانش آموزان مدارس تهران خصوصاً مدارس دخترانه در ماههاى اخير موجب ايجاد نگرانى در ميان والدين دانش آموزان شده است. والدين دانش آموزان تهرانى در اين زمينه مى پرسند آيا انجام كار تبليغاتى در محيط هاى آموزشى خصوصاً درباره كالاهاى بهداشتى مورد تأييد آموزش و پرورش است يا اين اقدامات بدون اطلاع ايشان انجام مى گيرد. همچنين برخى كارشناسان معتقدند اجاره دادن ديوارهاى مدارس تهران براى انجام كار تبليغاتى براساس كدام روش قانونى و با چه اهدافى انجام مى شود.
< نظر قانون چيست؟
در آيين نامه تأسيس و نظارت بر نحوه كار و فعاليتهاى كانونهاى آگهى و تبليغات بازرگانى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى مصوب ۵۸/۱۲/۲۷ بند «چ» تصريح شده است كه نصب مواد تبليغى كالاهاى بازرگانى و خدمات تجارتى در مدارس به هيچ وجه مجاز نيست و تبليغ اين نوع كالاها و خدمات براى آموزش و پرورش ممنوع است. از سوى ديگر آيين نامه ها و شيوه نامه هاى متعددى آموزش و پرورش را از ورود به تبليغات سياسى و مشابه آن به شدت منع كرده است و به اين ترتيب شوراى آموزش و پرورش شهر تهران نمى تواند طرحى را به تصويب برساند كه انجام عملى غيرقانونى را مجاز كند. اما طرح اجاره ديوارهاى مدارس به تصويب رسيده و مراحل اجرايى آن نيز آغاز شده است.
< آيا طرح تصويب شده غيرقانونى است؟
مدير روابط عمومى آموزش و پرورش تهران درباره طرح اجاره ديوارهاى مدارس براى تبليغات دلايل و ماهيت اين طرح را چنين تشريح كرد: انگيزه اصلى تصويب چنين طرحى ساماندهى به تبليغات فرهنگى آموزشى مرسوم در مدارس است. تاكنون توسط نهادهاى فرهنگى، انتظامى و NGOها تبليغات فرهنگى با محتواى پيامهاى آموزشى در مدارس انجام مى شد كه به دليل پراكندگى و سامان نداشتن پيامها و مواد تبليغى ارائه شده هم آلودگى بصرى براى دانش آموزان ايجاد مى شد، هم امكان استفاده عادلانه از فضاى مدارس براى نهادها و NGOها نبود.
عليرضا راه پيما افزود: ارائه پيامهاى آموزشى، تربيتى و اجتماعى در مدارس يكى از راههاى اشاعه فرهنگ صحيح زيست اجتماعى است و متمركز كردن چنين تبليغاتى روى نوجوانان وجوانان دانش آموز به اقتضاى سن و جنس آنها مى تواند بازدهى فرهنگى بالايى داشته باشد و به همين دليل ما هميشه از سوى دستگاههايى مانند نيروى انتظامى، قوه قضاييه، سازمان ملى جوانان، سازمان تبليغات اسلامى، گروههاى مردمى زيست محيطى، بهداشتى، آب و فاضلاب و غيره تقاضاهاى بسيارى براى انجام تبليغ پيامهاى اجتماعى دريافت مى كنيم اما از نظر قانونى اجازه اين كار و بودجه آن را هم نداشتيم.
او درباره ماهيت مصوبه مورد بحث گفت: اين طرح در بهار۸۳ در شوراى معاونان وزارت آموزش و پرورش مطرح و پس از بررسى مسائل قانونى آن در كميسيون ماده۱۴۹ سازمان آموزش و پرورش تهران مطرح شد. ماده فوق اجازه مى دهد فضاهاى خالى مدارس به منظور تأمين بخشى ازهزينه هاى مدرسه اجاره داده شود.
راه پيما افزود: در طرح اجاره ديوارهاى مدارس فقط ديوارهاى داخلى قسمتهايى از مدارس براى نصب پيامهاى اجتماعى اجاره داده مى شود كه دانش آموزان در اوقات غيردرسى مانند زنگ تفريح از آن استفاده مى كنند و ديوارهاى راهروها و كلاسها براى اين كارنيست، همچنين تمام پيامهايى كه از سوى متقاضيان ارائه مى شود بايد در راستاى اهداف آموزش و پرورش و فرهنگ عمومى باشد.
مدير روابط عمومى آموزش و پرورش تهران اضافه كرد: اين پيامها ابتدا به تأييد كميته اطلاع رسانى سازمان آموزش و پرورش تهران مى رسد و بايد از جذابيت نوشتارى ، ويژگيهاى مثبت و مورد تأييد روانشناسى برخوردار باشد.
او افزود : شايعاتى كه اخيراً درباره استفاده از ديوارهاى مدارس براى تبليغات سياسى و انتخاباتى يا حتى براى تبليغ مواد خوراكى و غيره رواج يافته كاملاً مردود است و آموزش و پرورش قانوناً مجاز به تبليغ در هيچ زمينه اى غير از مسائل آموزشى و اجتماعى نيست.
او توزيع وسايل بهداشتى تبليغى در مدارس دخترانه شهر تهران را در ماههاى اخير غيرقانونى دانست و گفت: اين وسايل همراه با كتابچه هاى كوچك بهداشتى مربوط به بلوغ دختران در برخى از مدارس توزيع شده بود و با وجود اين كه مطالب مندرج در كتابچه ها كاملاً مفيد و صحيح بود اما جلوى آن گرفته شد چون عملى غيرقانونى بود. به گفته وى با اجراى مصوبه اخير اين نوع تبليغات سامان مى يابد و متقاضيان چنين تبليغاتى نيز صرفاً مى توانند به ارائه پيامهاى بهداشتى يا اجتماعى در مدارس اقدام كنند نه توزيع كالا و نمونه هاى تبليغى و غيره.
< هدف چيست؟
چه ضرورتى ايجاب مى كند كه به مدارس به عنوان محملى براى كار تبليغى نگريسته شود؟ آيا كار آموزشى به حد كفايت توان ارضاى حس دانستن دانش آموزان را ندارد؟
برخى از كارشناسان تربيتى معتقدند ناهنجاريهاى رفتارى موجود در جامعه به دليل انجام ندادن كار فرهنگى صحيح در دوران كودكى و تحصيلات قبل از ديپلم رواج مى يابد و چنانچه افراد در دوران كودكى و نوجوانى در مسير رشد فرهنگى قرار بگيرند جامعه با ناهنجاريهاى رفتارى كمترى روبرو خواهد بود. آموزش و پرورش شهر تهران نيز با اين ديدگاه سعى دارد با سامان دهى به وضعيت تبليغات فرهنگى، اجتماعى در مدارس به بخشى از اهداف تربيتى خود نايل شود. راه پيما مى گويد: سالانه ميلياردها تومان هزينه برخى از رفتارهاى ناصحيحى مى شود كه در جامعه رواج دارد، از جمله درست مصرف نكردن آب و انرژى يا نگهدارى نادرست از اسكناسها كه اگر بتوان با پيامهاى مناسب كه توسط سازمانهاى مربوطه ارائه مى شود اين رفتارها را در دانش آموزان نهى و رفتار صحيح را در آنان نهادينه كرد مى توان با صرفه جويى از هزينه هاى ياد شده وضعيت سيستم آموزشى كشور را سروسامانى داد كه البته اين تبليغات با هزينه دستگاه هاى متقاضى صورت مى گيرد.
< تبليغ روى ديوارهاى مدارس درآمد دارد
بى ترديد آموزش و پرورش با توجه به مشكلاتى كه در تأمين بودجه مدارس با آن روبرو است در كنار تبليغ فرهنگى و ارائه پيامهاى اجتماعى نگاهى نيز به درآمدهاى حاصله از اين اقدام دارد و شايد يكى از انگيزه هاى تصويب چنين طرحى نيز كاهش بخشى از فشارهاى مالى از دوش مدارس تهران باشد. در ابتداى اجراى اين طرح، آموزش و پرورش شهر تهران با چند شركت تبليغاتى به صورت كنسرسيومى قراردادى منعقد كرده كه براساس آن كنسرسيوم مزبور به ازاى استفاده از ديوارهاى هر مدرسه در طول يك سال تحصيلى بايد مبلغ يك ميليون و ۳۰۰ هزار تومان به حساب خزانه دولت واريز شود. ۸۰ درصد مبلغ واريز شده پس از برگشت از خزانه به آموزش و پرورش در اختيار مدرسه مجرى طرح تبليغ قرار مى گيرد و ۲۰ درصد باقى مانده نيز به منطقه آموزش و پرورش و سازمان شهر تهران تعلق مى گيرد.
تاكنون ۲۰۰ مدرسه در تهران قرارداد تبليغ باكنسرسيوم مجرى طرح را امضا كرده وتأييد آن را از مناطق آموزش و پرورش دريافت كرده اند.
براى ادامه عقد قرارداد ۵۰۰ مدرسه ديگر از سوى سازمان آموزش و پرورش شهر تهران فراخوان شده اند.اين در حالى است كه تهران حدود چهار هزار مدرسه دارد.تاكنون دستگاههايى مانند حوزه هنر و انديشه سازمان تبليغات ، پست، سازمان ملى جوانان، سازمان ترافيك، سازمان بهينه سازى مصرف سوخت، جمعيت مبارزه با دخانيات، مؤسسه امام خمينى (عروج) ، نيروى مقاومت بسيج، ستاد برگزارى دهه فجر، كانون پرورشى فكرى، بنياد سينمايى فارابى، خيرين مدرسه ساز ، چند شركت انتشاراتى، بانك مركزى وديگر بانكها و يك شركت خودروسازى با شعار صنعت سبز قرارداد تبليغ روى ديوارهاى مدارس را با كنسرسيوم مجرى طرح منعقد كرده اند.