بهمن ماه بوى جشنواره مى دهد،حتى اگر اهل هيچ جشنواره اى نباشيد،بوى تند جشنواره به مشامتان تحميل مى شود!
جشنواره فيلم، جشنواره تئاتر، جشنواره موسيقى و... اينكه با وجود همه مشكلات و مواردى كه مربوط به عرصه موسيقى است، هنوز مى توان شاهد يك همايش هنرى با موضوع موسيقى بود، خود جاى اميد و بحث فراوان دارد. با اين حال جشنواره موسيقى فجر از دو منظر قابل بررسى است:
از منظر يك موسيقيدان آرمانگرا و منتقد كه خواهان عظمت و اعتبار موسيقى ايران درسطح جهانى است. اين موسيقيدان با هر نحله فكرى و اجتماعى كه باشد، برگزارى جشنواره موسيقى فجر با فضاى تثبيت شده و تقريباً بى هيجان و بدون الگويش ، نمى تواند روح جست وجوگرى را سيراب كند كه خواهان رشد و اعتلاست. به گفته ديگر مادام كه جشنواره فجر بايك روال ثابت و با يك رويكرد سياست گذارى شده، اجرا مى شود، بخشى از جامعه موسيقى را به عنوان منتقد به همراه خواهد داشت ضمن آنكه اين بخش اساساً به وضعيت موسيقى كشور معترض است و جشنواره نيز بخشى از آن است وگرنه مشكل خاصى با جشنواره موسيقى ندارد.
دسته دوم را ساير موسيقيدانان، اقشار مختلف مردم و جريانهاى مرتبط با موسيقى را شامل مى شود كه فضايى مانند جشنواره را با روى باز مى پذيرند. اين طيف خود شامل چند دسته اند.اگرچه برخى موسيقيدانان بنا به دلايل و شرايطى كه چندان نمى توان به آن پرداخت به انحاى مختلف خود را متصل به جشنواره مى كنند، اما براى سايرين و به خصوص نسل جوان جشنواره يكى از معدود مجالهايى است كه مى توان با وجود فضاى بسته موسيقى در جامعه، در آن نفس كشيد.از سوى ديگر مخاطبان موسيقى، به خصوص دانشجويان و نسل جوان علاقه مند، جشنواره موسيقى فجر را تنها فرصتى مى بينند كه چند روزى بوى عطر موسيقى در پايتخت پراكنده مى شود تا آنها هم به سهم خود در آن غرق شوند.
امسال بيستمين جشنواره موسيقى فجر درحالى برگزار مى شود كه از آغاز سال جارى با يك تغيير مديريت بنيادين در مركز موسيقى وزارت فرهنگ روبه رو بوديم.
در اين تغيير، نه تنها مديريت ۱۳ ساله تغيير كرد كه بسيارى از مديران بخش هاى مختلف نيز، در اين تغييرات جاى گرفتند. اين تغييرات را نيز مى توان از مناظر گوناگون بررسى كرد، اما شايد بهترين منظر طرح اين پرسش باشد كه آيا تغيير مديريت درعرصه كلان، تأثيرى در سرنوشت موسيقى كشور دارد يا بايد به دنبال عوامل ديگر بود؟
در جشنواره نواحى كرمان ، تغيير مديريت سبب بروز تحولاتى شد كه خود مباحث مختلفى به دنبال داشت. هرچند در رشد و ارتقاى محتوايى و كيفى به لحاظ موسيقايى نمى توان ترديدى به خود راه داد. حال بايد به نظاره جشنواره بيستم نشست كه از روز يكشنبه يازدهم بهمن ماه در تهران آغاز مى شود. اين در حالى است كه يك اتفاق ساده اما جالب جشنواره نوزدهم و بيستم را به هم مرتبط مى سازد: دكتر حسن رياحى كه مسؤوليت متعددى در موسيقى داشته و دارد، مشابه سال قبل دبير جشنواره بيستم است.
اگر به جدول برنامه هاى دوره بيستم موسيقى فجر نگاه كنيد حداقل بخش پژوهش را پربار مى بينيد.
پژوهش موسيقى كلاسيك ، پژوهش در مورد آسيب شناسى موسيقى پاپ و پژوهش موسيقى نواحى در يك سالن اختصاصى (تالار رودكى) مى تواند نگرشى مثبت باشد.
حضور شاهين فرهت، احمد پژمان، فريد عمران(موسيقى كلاسيك غرب ) ،داريوش طلايى، مجيد كيانى، داريوش پيرنياكان(موسيقى كلاسيك ايران) و شاخص ترين نوازندگان سازهاى مختلف از موسيقى نواحى در كنار پژوهشگرانى چون ژان دورينگ و حميدرضا اردلان، مى تواند يك بهبود كيفى محسوب شود.هرچند به لحاظ كميت نيز رويكردى رو به رشد دارد.
به هر روى دو روز ديگر به آغاز جشنواره اى مانده است كه به گمان برخى شايد آخرين جشنواره اى باشد كه در سطحى گسترده با موضوع موسيقى برگزار مى شود. به اين شايدها البته چندان نبايد توجه كرد! مهم اين است كه اين روزها عطر و بوى تند جشنواره هوش از سر همه اهالى فرهنگ و هنر برده است...

جشنواره موسيقى نواحى ايران را مطبوعات ايران از منظرهاى مختلف مورد نقد و بررسى قرار داد. ما نيز در هفته گذشته پيرامون برگزارى اين جشنواره، مقالاتى به چاپ رسانديم. در پاسخ به نوشته هاى ما، يكى از اهالى موسيقى كرمان مطالبى نگاشته كه خود حاوى مطالب جالبى درباره جشنواره ششم كرمان است. در يادداشت او زواياى جشنواره در يك قالب چندضلعى مورد بررسى قرار گرفته است كه براى احترام به ماهيت گفتمان رسانه، اين مطلب را با كمى تلخيص به چاپ مى رسانيم:
هنرمندان موسيقى نواحى
نظرگاه برگزاركنندگان جشنواره به هنرمندان اين موسيقى بيشتر شبيه نگاه به كتيبه هاى خطى باستانى و آثار سفالى تمدنهاى گذشته است. از سويى نگرش هنرمندان موسيقى نواحى به سازوكار موسيقايى خود هيچگاه متكى به جديت و عمق ساختگى و به طور اخص گرفت و گيرهاى آرتيست مآبانه و روشنفكرنماييهاى شهرى نيست. وقتى كه در مراسم اختتاميه آن هنرمند يگانه جواب تلفن همراهش را روى صحنه مى دهد يا آن يكى در پشت صحنه ناخودآگاه با سازش جواب خواننده روى صحنه را مى دهد و يا خواننده جوان تالشى از بين تماشاگران با هيجان جواب پيرمرد تالشى را در روى صحنه مى دهد همه و همه بيانگر تفاوت ساختارى و ريختارى جشنواره با ديگر جشنواره هاى موسيقى است. در بررسى تجمع هنرمندان اين عرصه خصوصاً اساتيد كهنسال آن، ما درگير تنوع انديشه ها و برخورد عقايد و آرا و اصطكاك رفتارهاى گوناگون و غيرقابل تغيير هستيم. نگرانى از برخوردهاى متعصبانه اينان با يكديگر خود تعبير متفاوتى از جشنواره اى اين چنينى و مراقبتى پنهان و هوشمندانه را مى طلبد. اينان انعكاسى زيباشناسانه از عقايد و انديشه هاى مرسوم مناطق خودند. انعكاسى از مناسبات روستايى و يا ايلياتى كه گاه قواعد جشنواره اى را به سخره و گاه مرعوب آن مى شوندو در نهايت نظم فراگير و حساب شده در قالب يك رويداد هنرى را چندان تاب نمى آورند.
كادر اجرايى جشنواره
كادر اجرايى ششمين جشنواره موسيقى نواحى خود هندسه جداگانه اى داشت. مثلثى متشكل از ۱ ـ گروه اجرايى اعزامى از تهران ۲ ـ نمايندگان مركز موسيقى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى ۳ ـ گروه اجرايى اداره فرهنگ و ارشاد اسلامى كرمان. مسؤوليت گروه اول به طور مستقيم با محمدرضا درويشى چهره آشناى عرصه پژوهش در موسيقى نواحى ايران بود. او به طور اعم مسؤوليت كل جشنواره را نيز عهده دار بود. بعد از كناره گيرى دوساله با باور و جديت قابل ستايشى مسؤوليت دبيرى جشنواره را پذيرفت، اشراف او به جريانات حاكم بر موسيقى نواحى، اعتقاد و ايمان او به نقش جشنواره و تأثيرات مثبت آن و داشتن پيوندهاى دلنشين و به دور از حواشى سودجويانه با اساتيد و گروههاى شركت كننده از امتيازات منحصر به اوست. منصفانه است اگر او و يارانش را در برگزارى جشنواره موفق بدانيم. هر چند در پاره اى بخش ها اعتماد و اعتقاد او به برخى بازوان اعزامى خود به كرمان كمى لجوجانه مى نمود. دكور صحنه به دليل اشتباه در انتخاب مصالح ساخت و همچنين نورپردازى نامناسب باعث ايجاد بازتاب آزاردهنده نور درچشم مخاطبان و دوربين هاى عكاسى و فيلمبردارى مى شد. تابلوهاى خيابانى نيز بسيار نارسا، كمرنگ و شلوغ طراحى شده بودند به طورى كه درمقوله اطلاع رسانى بى اثر نشان دادند. صدابردارى تالارهاى بخش جنبى و مسابقه نيز بسيار عجيب و غريب مى نمود. از آن جمله كيفيت بسيارنامطلوب صدادرمراسم افتتاحيه كه تذكر خود درويشى به صدابرداران را به دنبال داشت، نارسابودن صدا در بخش مسابقه، پخش نابهنجار صدا در بخش جنبى و قطع شدن هاى مكرر صدا در مراسم اختتاميه.
نمايندگان مركز موسيقى وزارتخانه نيز بعد از تلاش هاى سياستگذارانه، حال آمده بودند كه نتيجه كار را ارزيابى و ارزشيابى كنند و بيش از اين هم نمى توان توقع ديگرى داشت. گروه اجرايى اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى كرمان نيز با حضور آشكار و پنهان درتمامى مكان هاى اجرا و اسكان مهمانان، مجاهدت بى مزد و منتى را به انجام مى رساندند.
خبرنگاران:
حضور وسيع و پررنگ خبرنگاران نشريات مختلف و راديو فرهنگ از نكات مثبت جشنواره به شمار مى آمد. در مقايسه با دوره هاى گذشته هيچگاه شاهد حضور چنين نيروى فعال، جوان و پرهيجانى در بخش بازتاب خبرى جشنواره نبوده ايم. اما با وجود اختصاص مكانى به نام خانه مطبوعات به اين قشر زحمتكش، عدم وجود ستاد منضبط و كارگشاترى موجب ايجاد عملكردهاى مداخله جويانه دركار تيم اجرايى جشنواره مى گرديد و با وجود احترام قلبى فراوان به اين قشر، بيشترين بى نظمى جشنواره ناشى از حضور برخى دوستان جوان خبرنگار بود. رفت وآمدهاى مكرر درحين اجرا، مصاحبه با هنرمندان و مسؤولان جشنواره در زمان ها و مكان هاى نه چندان مناسب، فلاش هاى كوركننده برخى از آنان در افتتاحيه، اختتاميه و درطول اجراهاى موسيقى خود گواه اين مدعاست.
يا سنجش و داورى نظم خود احتياج به نهادى دارد كه باوجود تنوع ديدگاهها داراى بسترى متخصص، شفاف، سالم و باتجربه باشد.
دانشجويان اعزامى:
ازموارد دلگرم كننده جشنواره خبر اعزام ۱۲۰ تن از دانشجويان موسيقى به جشنواره بود كه درعمل به ۸۶نفر و با دريافت ۲۰ هزارتومان ازهركدام محقق گرديد. باور و توقع مركز موسيقى وزارت ارشاد و وزارت آموزش عالى ازاين اعزام ايجاد بستر ارتباط مستقيم دانشجويان با هنرمندان موسيقى نواحى و درنهايت پيامدهاى پژوهشگرانه اين پيوند بود.
با اين حال مى توان به حضور توريستى و بدون دلبستگى فرهنگى اغلب اين دانشجويان اشاره كرد.
جادارد كه متوليان اين پيشنهاد با دعوت از دانشجويان آگاه و علاقه مند به اين نوع موسيقى حتى در حضورى كم تعدادتر بنيان تربيت نسل بعدى پژوهشگران اين موسيقى را پى ريزى كنند.
مردم:
مخاطب موسيقى درتمام دنيا تربيت مى شود و درايران هم همينطور. حضور مخاطب درايران چه درجشنواره ها، استاديوم هاى ورزشى و يا جشن هاى خيابانى همواره موردسوءظن بوده و هست اما متوليان امر همواره مخاطب موسيقى را به طور اخص محكوم به تحمل شرايط نامناسب صدا و تهويه سالن و شنيدن سخنرانيهاى مكرر و خسته كننده كرده و در صورت بروز هرگونه اعتراض و يا رفتارى كه استنباط بى ادبى از آن مى شود او را محكوم به عدم معرفت حضور درجمع مى سازد.
اگر ما قبل ازايجاد فضاى مناسب براى مخاطب او را به چالش بكشيم ديگر به تشخيص او نيز نمى توانيم اعتمادبكنيم.
مرجان نادرى

عصر پنجشنبه

شماره ۸۱ و ۸۲ ماهنامه ادبى هنرى «عصر پنجشنبه» ويژه آبان و آذر ۸۳ منتشرشد.
در شماره تازه اين مجله مطالبى همچون گزارش جست وجوى راهكارهاى بيمه و خدمات درمانى اهل قلم، داستان فيلسوف كتابخانه سنت سوفيا، كوه نور، رودخانه تمبى، من يك زن انگليسى بودم، جاده پشت باغ پرتقال و...، ترجمه اى درباره امبرتواكو، اشعارى از احمدابراهيمى، ياشار احدصارمى، آزاده فرهمند، فرزاد همتى، مجيد نفيسى و...، به چاپ رسيده است.

حافظ

ماهنامه پژوهشى، ادبى، تاريخى، حقوقى و سياسى«حافظ» شماره ۱۱ ويژه بهمن ۸۳ به چاپ رسيد. در شماره ۱۱ اين مجله مطالبى با سرفصل هاى ايران شناسى، حافظ شناسى، ازمعاصران، برخورد آرا و انديشه ها، ادبى و هنرى، شعر فارسى، چراغ رابطه و بخش انگليسى مى خوانيم. در بخش حافظ شناسى مطالبى همچون حافظ چاپ انجوى رندى از شيراز، پير حافظ و خطاپوشى خداى او، شخصيت هاى منفى و مثبت ديوان حافظ، مى خوانيم.

ادبيات داستانى

شماره هشتاد و ششم ماهنامه «ادبيات داستانى» ويژه دى ماه منتشرشد. در شماره تازه اين مجله مطالبى باعناوين آن سوى پنجره، چشم انداز آرارات از بيوراكان، نامه برگشتى، چيزهايى كه هرگز درباره پدرم نمى دانستم، لبخند مسيح، درمه تاريك نوميدى، قلب بزرگ، معلق ميان رمان داستان كوتاه و خاطره، عبرت آموزى در قصه، راضيه تجار و نگاهى به كوچه اقاقيا و...

سوره

شماره سيزدهم ماهنامه فرهنگى  تحليلى«سوره » ويژه دى ماه روى پيشخوان دكه ها قرارگرفت. در شماره ۱۳ اين مجله مطالبى همچون گفت وگو با استاد مهدى هادوى، ديدارى با محمدكاظم كاظمى شاعر، گفت وگو با محمدرجبى رايزن فرهنگى ايران در آلمان، تلويزيون و نمايش آرمانگرايى، نگاهى به وضع مستند در صداوسيما درگفت وگو با وحيد چاووش،و...

گروه فرهنگ و هنر - ساير محمدى: هفته اى كه گذشت، هفته كتاب هاى هنرى بود، از دايره المعارف هنر گرفته تا كتاب «تاريخ سينما» اثر ديويد بوردول، از كتاب كوچك كارگردانان بزرگ سينما تا فن تدوين فيلم و ارتباطات بصرى، اما اين به آن معنا نيست كه در حوزه شعر و رمان هيچ كتاب خواندنى به بازار نيامده باشد، رمان تازه اى از ماريو بارگاس يوسا، رمانى از جومپالاهيرى نويسنده هندى الاصل مقيم آمريكا، كتاب نوآورى در شعر معاصر ايران، از جمله آثار قابل بحث هفته گذشته بودند كه بر ويترين كتابفروشى ها جا گرفتند. مرورى بر عناوين كتاب هاى تازه وضعيت بازار كتاب را روشن مى كند.
*  شعر
«كليات اشعار نيما يوشيچ» يا دنياى شجاع نو به كوشش سيروس نيرو از سوى كتابسراى تنديس منتشر شد. اشعار نيما يوشيچ با اين كه بارها با تصحيح و به اهتمام سيروس طاهباز منتشر شده، خالى از لغزش هاى چاپى و غلط خوانى دستنوشته هاى نيما توسط طاهباز نبوده و نيست و هنوز چاپ بى غلط و كاملى از مهم ترين ديوان شعر معاصر فارسى به بازار نيامد. مشخص نيست دستنوشته هاى نيما امروز نزد چه كسى است چون با پيشرفت صنعت و امكاناتى وسيع از قبيل كامپيوتر و اسكن دستنويس ها و بزرگنمايى آنها مى توان سطرهاى ناخوانا وواژه هاى غلط را اصلاح كرد. اما سيروس نيرو به عنوان شاعر به تصحيح ديوان نيما پرداخت و از روى حدس و گمان برخى از سطرها را كامل كرد و نحو بعضى ازسطرها را به روش خودش بازنويسى كرد و به سليقه خودش در آورد كه كارى در خور و ارزشمند است. هر چند شخصاً با برخى از پيشنهادهايش موافق و در تغيير نحو جمله ها كه اعمال كرد مخالفم، باشد تا ديگر منتقدان و صاحب نظران در اين زمينه به بحث و بررسى بپردازند. كتابسراى تنديس غير از اين، غزل اجتماعى معاصر از عهد مشروطه تا پايان دهه هفتاد را در كتابى با عنوان «شهد اما شوكران» به انتخاب و اهتمام مهدى مظفرى ساوجى چاپ و منتشر كرده است. ساوجى به عنوان شاعر اين كتاب نهصد صفحه اى را در سه بخش تدوين كرده كه دو بخش اول و دوم به بررسى سير غزل فارسى و شكل گيرى غزل در ادب فارسى، بررسى سبك عراقى و نگرشى بر كيفيت غزل اجتماعى اختصاص دارد و بخش سوم متن مهم ترين غزل ها را مى خوانيم. هر چند در انتخاب خودش برخى از بهترين غزل ها را از قلم انداخته است مثل غزل هاى بهمن رافعى.
«باغ بسيار درخت» گزيده شعر معاصر فارسى از كشورهاى ايران، افغانستان، تاجيكستان و ازبكستان است كه در نخستين همايش چشم انداز شعر معاصر فارسى در سال ۸۳ ارائه شد. ناشر و گردآورنده اين مجموعه، مركز گسترش زبان و ادبيات فارسى، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامى، شوراى گسترش زبان و ادبيات فارسى، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى بودند.
«تحول موضوع و معنا در شعر معاصر» عنوان كتابى به قلم دكتر محمد ناصر است كه دبيرخانه شوراى گسترش زبان و ادبيات فارسى با همكارى نشر نشانه آن را چاپ و منتشر كرده است. دكتر محمدناصر در اين كتاب تحول معنا و صورت را در شعر نيما، اخوان، فروغ و سپهرى بررسى مى كند. «گونه هاى نوآورى در شعر معاصر ايران» تحقيقى به قلم دكتر كاووس حسن لى است كه نشر ثالث با همكارى دبيرخانه شوراى گسترش زبان و ادبيات فارسى آن را چاپ و منتشر كرده است. نويسنده در پنج فصل ضمن جريان شناسى شعر معاصر، نوآورى در حوزه زبان، نوآورى در شكل، فرم و ساختار، نوآورى در صورخيال، نوآورى در معنا و محتوا، نوآورى در قالب هاى گذشته شعر فارسى را مورد كندوكاو قرار مى دهد و نمونه هايى از هر يك به دست داده است.
*  داستان و رمان
«همنام» رمانى معروف به قلم جومپالاهيرى است كه برنده جايزه ادبى پوليتزر نيز شده است. جومپا لاهيرى نويسنده هندى الاصل مقيم آمريكا با انتشار اين كتاب به شهرتى باورنكردنى دست يافت. اين رمان را فريده اشرفى به فارسى برگردانده و انتشارات مرواريد هم آن را چاپ و منتشر كرده است. هر چند به دليل اهميت اين رمان سه - چهار ترجمه ديگر نيز از آن طى يكى - دو سال اخير چاپ و منتشر شده بود.
«اوريكس و كريك» عنوان رمانى به قلم مارگارت اتوود نويسنده كانادايى است كه سهيل شمى آن را ترجمه و انتشارات ققنوس چاپ و انتشار آن را به عهده گرفته است. اتوود امروز به دليل ترجمه چند رمانش به زبان فارسى تبديل به نويسنده شناخته شده اى در بين علاقه مندان ادبيات داستانى شده است. ضمن اينكه انتشارات ققنوس با رعايت قانون كپى رايت، اين نويسنده را در جريان ترجمه و چاپ آثارش در ايران قرار مى دهد كه در نوع خود حركتى ارزشمند است. همين انتشاراتى چاپ سوم رمان (هيس) اثر محمدرضا كاتب را به بازار فرستاد. اين رمان برنده جايزه كتاب سال و برنده جايزه منتقدان و روزنامه نگاران شده بود. «ترور يك شيخ نه چندان معروف» مجموعه هفت داستان كوتاه به قلم مهدى سزين است كه از سوى نشر ثالث به بازار آمد. «مادر عشق» رمانى از شمسى نجاتى است كه نشر علم راهى كتابفروشى ها كرد. اين رمان از جمله آثارى است كه نظر به مخاطب عام دارد. «بهار عشق در خزان» رمانى نوشته غزاله رفيعى دانش آموزهفده ساله اى است كه دغدغه هاى نسل امروز را به تصوير كشيده است. ناشر اين رمان انتشارات امير محمد است. «افسانه هاى تركمن صحرا» به قلم عبدالصالح پاك بازنويسى شده و كتابسراى تنديس آن را چاپ و منتشر كرده است. در اين كتاب مجموعه اى از قصه هاى كهن مربوط به منطقه تركمن صحرا، چون حكايت دختر پادشاه، گرگ آوازه خوان، دخترك فقير و روباه شكارچى آمده است.
«گل هاى باغچه دكتر» رمانى از طاهره محمدى شاهبلاغى است كه نشر سايه آن را چاپ و منتشر كرده است. «زمين هاى نفرين شده» عنوان رمانى از بلاسكو ايبانث نويسنده اسپانيولى است كه با ترجمه قاسم صفوى از سوى نشر امتداد وارد كتابفروشى ها شد. ژان باتيست تاورنيه جهانگرد فرانسوى در فاصله سال هاى ۱۶۳۲ تا ۱۶۶۸ ميلادى جمعاً نه بار به ايران سفر كرده و در جريان اين سفرها خاطرات و مشاهدات خود را از زندگى مردم، انواع مشاغل، شيوه زندگى صاحبان هر شغل و نوع پوشاك و وصف حكومت هاى مستبد و رفتارشان با مردم توضيح مى دهد. اين سفرنامه با عنوان «سفرنامه تاورنيه» توسط حميد ارباب شيرانى به فارسى ترجمه شده و از سوى انتشارات نيلوفر به بازار آمد.كتاب ديگر «نامه هاى سيمين دانشور و جلال آل احمد» است كه مربوط به سال هاى ۳۱ تا ۱۳۳۲ در جريان سفر جلال به آمريكاست كه توسط مسعود جعفرى تنظيم و تدوين شده و از سوى انتشارات نيلوفر به بازار آمد. اين كتاب كه عنوان «كتاب اول» را بر پيشانى خود دارد، گويا جلدهاى ديگرى نيز به دنبال خواهد داشت. «مرگ آريتمو كروز» اثر كارلوس فوئنتس با ترجمه مهدى سحابى از سوى مؤسسه انتشارات نگاه چاپ و منتشر شده است. فوئنتس سرشناس ترين چهره ادبيات معاصر مكزيك است و يكى از برجسته ترين نويسندگان جهان داستان است و در ايران اغلب آثارش ترجمه و منتشر شده است.
*  هنر و سياست
«انقلاب و ضدانقلاب» اثر پيتر كالورت مدرس سياست تطبيقى و بين المللى در دانشگاه ساوت هامپتون انگلستان است كه انقلاب كبير فرانسه و انقلاب آمريكا را مورد بررسى قرار مى دهد و با مؤلفه هاى مورد نظر او ديگر انقلاب ها قابل ارزيابى است.اين كتاب را سعيد قانعى به فارسى برگردانده و انتشارات آشيان ناشر آن است.
«دايرة المعارف هنر» به قلم سيدابوالقاسم سيدصدر به توصيف سبك ها، شيوه ها، مكتب هاى هنرى، موسيقى، صنايع دستى و ساير مباحث بنيادين هنر مى پردازد. اين دايره المعارف كه نزديك به نهصد صفحه است از سوى انتشارات سيماى دانش به بازار آمد. «تدوين فن فيلم» اثر كارل رايتس و گوين ميلار با ترجمه وازريك درساهاكيان توسط انتشارات سروش به بازار آمد. همين انتشاراتى كتاب «طراحى و ارتباطات بصرى» اثر برونو مونارى را كه رهيافتى به روش شناسى بصرى مى باشد با ترجمه پاينده شاهنده چاپ و منتشر كرده است. كتاب آوند دانش ناشر آثار سينمايى از مجموعه كتاب كوچك كارگردانان جلد دوم و سوم را هم به بازار فرستاد.جلد دوم اين مجموعه به «وودى آلن» اختصاص دارد و نوشته مارتين فيتز جرالد است كه مژگان محمد آن را ترجمه كرده و جلد سوم با عنوان «آلفرد هيچكاك» اثر پل دانكن توسط سوگند منانى ترجمه شده است. جلد اول اين مجموعه به استنلى كوبريك اختصاص داشت. مخاطب در اين كتاب ها با آثار و نقد فيلم هاى اين كارگردان ها آشنا مى شود. «چگونه بازيگر شدم» نوشته حميد دلشكيب است كه شرح زندگى هنرى خود را همراه با خاطراتى از بازيگران عرصه سينما ثبت و ضبط كرده است. انتشارات آفرينش اين كتاب را راهى كتابفروشى ها كرد. «فوتبال» نام كتابى به قلم كريستين لابدى و لاروده است كه همه چيز را راجع به توپ گرد، پيشينه آن، تاكتيك بازى و بهترين مردان و زنان در جهان فوتبال را معرفى مى كند.مترجم اين كتاب رؤيا خويى و ناشر آن كيميا وابسته به نشر هرمس است. «زندگى و مرگ» اثر ديويد لوى با برگردان يعقوب خوش رفتار از سوى نشر امتداد چاپ و منتشر شده است. اين كتاب به مباحثى چون روان درمانى، بودا و بوديسم و مرگ، روانشناسى وجودى و جنبه هاى مذهبى آن مى پردازد. «ولى افتاد مشكل ها» كتابى از پرويز كلانترى شامل مقالات و يادداشت هاى او، گاهى با سبك و سياقى داستانى است كه نشر ثالث منتشر كرده است. مهم ترين كتاب هفته گذشته در عرصه هنر «تاريخ سينما» اثر ديويد بوردول و كريستين تامسون با ترجمه روبرت صافاريان است كه نشر مركز چاپ و انتشار آن را به عهده داشت. نويسندگان اين كتاب تاريخ سينما را در پنج دوره مشخص يعنى دوره آغازين، سينماى صامت متأخر، سينماى ناطق، سينماى پس از جنگ جهانى دوم و سينماى معاصر بررسى مى كنند و دامنه كار به فيلم هاى بلند داستانى، فيلم هاى مستند، فيلم سازى تجربى و آوانگارد، سينماى انيميشن و پيامدهاى بين المللى آن نيز كشيده مى شود. اين كتاب مصور در ۹۵۰ صفحه و در قطع رحلى از سوى نشر مركز به بازار آمد.