گروه بين الملل: شيعيان عربستان با شركت گسترده در انتخابات شهردارى ها، به دنبال راه حلى براى ده ها سال تبعيض عليه خود هستند.
به گزارش سايت«بازتاب»، اقليت دو ميليونى شيعيان عربستان كه تقريبا يك چهارم جمعيت اين كشور را تشكيل مى دهند، معتقدند كه انتخابات بى سابقه شهردارى ها كه اولين انتخابات در اين كشور است، مى تواند به آنها در كاهش تبعيض هاى چنددهه اى عليه شيعيان كمك كند. به گزارش خبرگزارى «رويترز» در مناطق سنى نشين از جمله «رياض»، استقبال شهروندان سعودى از اين انتخابات چشمگير نبوده، اما در مناطق شرقى اين كشور كه محل سكونت تعداد زيادى از شيعيان است، مشاركت مردمى براى شركت در انتخابات فراوان است و در مساجد و منازل و مراكز ورزشى نيز رهبران محلى از مردم براى استفاده از اين فرصت دعوت مى كنند.
«مهدى رمضان» يك تاجر شيعه در گفت وگو با رويترز، اين انتخابات را فرصتى براى شيعيان براى رساندن صداى خود به گوش حكومت دانست و از آمادگى گسترده شيعيان از سه ماه پيش از برگزارى انتخابات براى استفاده از اين فرصت، خبر داد.
«رويترز» معتقد است حكومت سعودى همچنان از شيعيان به رغم آنكه رهبران آنها به اين حكومت ابراز وفادارى كرده اند و افرادى همچون بن لادن نيز از ميان سنى ها و وهابى ها برخاسته اند، در هراس است. اما شيعيان كه معتقد به برخوردارى از حقوق برابر با سنى ها هستند، اين انتخابات را گام نخست به سوى اصلاح وضعيت موجود مى دانند، اقدامات اخير حكومت سعودى در پاسخگويى به برخى مطالبات شيعيان در مورد تبعيض در فرصت هاى اشتغال و تعليم اجبارى مذهب سنى در مدارس و اعمال محدوديت در ساخت مساجد شيعيان نيز مزيد اين مطلب است.

نوشته باب وود وارد ترجمه: كابك خبيرى
از نظر بوش، بلر كسى بود كه همه هستى خود را در اين راه قرار داده و استوار و محكم ايستاده بود. اگر دولت بلر سقوط مى كرد، نه تنها بوش اصلى ترين متحد خود را از دست مى داد، بلكه صدام نيز قوى تر مى شد. روزنامه ها چه غوغايى به پا مى كردند. علاوه براين، بوش نيز مورد سرزنش قرار مى گرفت. بدشانسى از همه طرف به آنان رو مى كرد.
رئيس جمهور بسيار نگران بود. او بلر را دعوت كرد تا مثل هميشه با هم گفت وگويى داشته باشند. آنان موقعيت هاى مختلف را با هم بررسى كردند. هدف آنان بررسى اين نكته بود كه در صورت ارايه قطعنامه دوم به شوراى امنيت، حمايت كدام كشورها را مى توانند داشته باشند. بوش گفت: «اگر ما رأى آنان را نداشته باشيم، دولت تو سقوط خواهد كرد و ما تحت هيچ شرايطى نمى خواهيم چنين اتفاقى بيفتد. به هيچ وجه». بوش گفت تنها كمكى كه ما مى توانيم بكنيم، آن است كه بلر را از ائتلاف خارج و راه ديگرى براى مشاركت و همكارى انگلستان پيدا كنيم.
بلر در پاسخ گفت: «قبلاً هم گفته ام. من با شما هستم و روى حرفم مى مانم». بوش گفت كه آنان به دنبال يافتن نقش ديگرى براى انگلستان هستند، مثلاً در نقش حافظان صلح يا چيزى نظير آن. «من ترجيح مى دهم كه ما به تنهايى اين كار را انجام دهيم، تا اين كه دولت تو سرنگون شود». بلر دوباره گفت: «من كاملاً درك مى كنم. از اين لطف شما هم ممنونم. دوباره تكرار مى كنم، من در كنار شما هستم». بوش به بلر گفت كه براى او بهتر است كه از ائتلاف خارج شود. «مى توانى روى حرف من حساب كنى». بلر هم در پاسخ گفت: «كاملاً مطمئنم و به حسن نيت شما باور دارم». بلر با لهجه انگليسى خود دوباره تكرار كرد: «من تا آخرش هستم».
پاول در مجموعه برنامه هاى گفت وگوى تلويزيونى يكشنبه ها در شبكه ان بى سى گفت كه آمريكا و انگلستان بر سر قطعنامه دوم در شوراى امنيت اكثريت لازم را به دست خواهند آورد و او نسبت به اين روند خوشبين است. او در برنامه با مطبوعات اين شبكه گفت: «موقعيت خوبى است و من فكر مى كنم ما بتوانيم ۹ يا ۱۰ رأى لازم را كسب كنيم». اما در حقيقت تنها اسپانيا و بلغارستان با ائتلاف انگليس و آمريكا همراه بودند و آنها در نهايت ۵ رأى كم داشتند. پاول تصميم گرفت تا با سه رهبر كشورهاى آفريقايى تلفنى صحبت كرده و آنان را با خود همراه سازد.
فرداى آن روز، روزنامه ها مملو بودند از تيترهاى متناقض. واشنگتن پست نوشت: «پاول نسبت به حمايت در سازمان ملل متحد خوش بين است، فرصت بزرگى براى حمايت اكثريت پديد آمده است». نيويورك تايمز نيز نوشت: «ديپلماسى هم نتوانست براى آمريكا ۹ رأى را در سازمان ملل متحد به همراه داشته باشد».
در جلسه شوراى امنيت كه در ساعت ۸‎/۵۵ دوشنبه دهم مارس تشكيل شد، «فرانك ميلر»، مدير بخش دفاعى شوراى امنيت جزئيات آخرين طرح ها در خصوص عراق پس از صدام را ارائه كرد. او گفت: «اگرچه بايد دولت را حفظ كنيم، اما كسانى كه در حال حاضر در حكومت عراق نقش دارند، نبايد در آينده نيز در دولت حضور داشته باشند». طبق تخمين هاى اطلاعاتى، ۲۵ هزار نفر از اعضاى حزب بعث وجود داشتند كه ميلر معتقد بود بايد تمامى آنان از سمت هاى دولتى و ديگر جايگاه هاى قدرت كنار گذارده شوند. اين عده تنها يك درصد از دوميليون كارمند دولت را تشكيل مى دادند و بنابراين كنار گذاردن آنان لطمه اى به نهادها نمى زد.
ميلر گفت كه آنان بايد جنايتكاران جنگى اصلى را دستگير كنند. پرسنل پليس و قضايى هم بايد به صورت حرفه اى آموزش مى ديدند و در دولت موقتى كه توسط نيروهاى ائتلاف ايجاد مى شد، شركت مى كردند. ميلر گفت: «براى دستيابى به ثبات و تضمين آن، بازسازى و امدادرسانى و بازسازى جامعه عراق در محيط پس از جنگ، بايد از همان ابتدا حكومت قانون ايجاد كرد».
ادامه دارد

گروه بين الملل -«اليوت آبرامز» كه در سال ۱۹۹۱ در ماجراى «ايران گيت» مقصر شناخته شد، به سمت معاون مشاور امنيت ملى آمريكا منصوب شد. به نوشته روزنامه «واشنگتن پست»، آبرامز كه قبلاً مسؤول روابط خاورميانه بود، در سمت جديد مسؤول پيشبرد استراتژى جديد جورج بوش در گسترش دموكراسى است. كاخ سفيد همچنين اعلام كرد كه «فريار شيرزاد» قائم مقام مشاور امنيت ملى آمريكا در زمينه اقتصاد بين الملل، مسؤوليت تلاشهاى انساندوستانه و بازسازى را نيز بر عهده خواهد گرفت.

كميته انتخاباتى عراق گفت: نتايج مقدماتى انتخابات روز يكشنبه نشان مى دهد ائتلاف اصلى شيعيان عراق در شش استان عمدتاً شيعه نشين اين كشور كه بيشتر آراى آنها تاكنون شمارش شده است، از ساير گروه ها و احزاب جلوتر است.
به گزارش راديو آمريكا ائتلاف متحده عراق كه از حمايت آيت الله »سيدعلى سيستانى» روحانى متنفذ شيعه عراق برخوردار است، با كسب ۷۵درصد، ۱‎/۶ميليون رأى شمرده شده، جلوتر از ساير گروه ها است.
نامزدهاى مورد حمايت اياد علاوى نخست وزير موقت عراق كه خود نيز شيعه است، حدود ۲۰ درصد آراى استانهاى عمدتاً شيعه نشين را كسب كرده اند.
اعلام نتايج نهايى انتخابات تمامى ۱۸ استان عراق احتمالاً به يك هفته ديگر وقت نياز دارد. در تحولى ديگر، جلال طالبانى رهبر اتحاديه ميهنى كردستان عراق اعلام كرد: خواستار احراز مقام نخست وزيرى و يا رياست جمهورى در دولت جديد عراق است.
از سوى ديگر، مسعود بارزانى رهبر حزب دموكرات كردستان عراق نيز اظهار داشت: ما جلال طالبانى را براى يكى از اين دو پست مهم دولت آينده عراق نامزد مى كنيم.
در اين ميان، اياد علاوى كه احتمال مى رود بار ديگر از سوى مجمع ملى منتخب اين كشور مأمور تشكيل دولت شود، چهارشنبه گذشته با تعدادى از رهبران احزاب و شخصيتهاى سياسى عراق ديدار و گفت وگو كرد. به گزارش ايرنا به نقل از بيانيه دفتر نخست وزيرى عراق، علاوى در اين ديدارها در مورد تشكيل دولت آينده به رايزنى و مشورت پرداخت.
علاوى با الياور رئيس جمهورى دولت موقت، عدنان پاچه چى، «شريف حسين» رهبر جنبش سلطنتى، «عادل عبدالمهدى» يكى از رهبران مجلس اعلا، «محسن عبدالحميد» رهبر حزب اسلامى، «سعد صالح جبر» رئيس حزب امت، حميد مجيد موسى دبير كل حزب كمونيست، «جواد المالكى» يكى از رهبران حزب الدعوه اسلامى،«عزت الشابندر» از گرايش اسلامى عراق و تنى چند از وزيران دولت فعلى ديدار و گفت وگو كرد. به گفته ناظران سياسى، احتمال معرفى اياد علاوى به عنوان نخست وزير آينده عراق زياد است، زيرا وى سياستمدارى با تجربه و شخصيت شيعه لائيك مى باشد كه مورد تأييد آمريكا و غرب است. در ميان نام شخصيت هاى شيعه مطرح ديگر براى تشكيل دولت آينده عراق، مى توان از عادل عبدالمهدى وزير دارايى و عضو مجلس اعلاو «سيدحسين شهرستانى» دانشمند اتمى عراق نام برد.

حميدرضا آصفى، سخنگوى وزارت خارجه ايران، گفت كه سخنان جورج بوش حاوى تكرار همان ادعاهاى بى پايه قبلى است و مبنا و اساسى ندارد.
وى گفت كه بوش فراموش كرده است كه ملت ايران بيست و شش سال قبل با انقلاب اسلامى به نفوذ آمريكا در اين كشور پايان داد.
آصفى، رئيس جمهورى آمريكا را متهم كرد كه واقعيت هاى جمهورى اسلامى و نهادينه شدن آزادى و دموكراسى در اين نظام را ناديده مى گيرد.
وى افزود كه رئيس جمهورى آمريكا به مسائلى پرداخته است كه ارتباطى به جامعه پوياى ايران امروز ندارد و بيش از همه چيز، به گفته وى، باعث بى آبرويى دولت آمريكا مى شود.
سخنگوى وزارت خارجه ايران سياست ايالات متحده در عراق را مورد انتقاد قرار داد و گفت كه هرگاه انتخابات عراق شش ماه پيشتر برگزار مى شد، رأى گيرى در شرايط امنيتى بهتر و با طرزى شكوهمندتر برگزار مى شد.
به گزارش بى . بى. سى رئيس جمهورى آمريكا چهارشنبه گذشته به شدت به ايران حمله كرد و سياست هاى جمهورى اسلامى در زمينه هاى داخلى و خارجى را مورد انتقاد قرار داد.
بوش در سخنرانى سالانه گزارش وضعيت ايالات متحده، كه در برابر اعضاى سنا و مجلس نمايندگان اين كشور در كنگره آمريكا ايراد شد، ضمن تشريح سياست هاى دولت خود در زمينه هاى مختلف داخلى و خارجى، دولت ايران را به حمايت از تروريسم و محروميت مردم اين كشور از آزادى متهم كرد.(!)
وى در بخشى از سخنان خود، كه به پيشبرد دموكراسى و ثبات سياسى در خاورميانه اختصاص داشت، ادعا كرد: «ايران همچنان بزرگترين حامى تروريسم در جهان باقى مانده، در صدد دستيابى به تسليحات هسته اى است در حاليكه مردم خود را از آزادى كه خواستار آن بوده و استحقاق آن را دارند، محروم مى كند.»
بوش به مذاكرات كشورهاى اروپايى با جمهورى اسلامى در مورد برنامه هاى هسته اى اين كشور و موضوع هاى ديگر اشاره كرد و گفت كه در اين زمينه، آمريكا با اروپا همكارى داشته است.
اوگفت: «ما با متحدان اروپايى خود در حال همكارى هستيم تا براى رژيم ايران تصريح كنيم كه بايد برنامه غنى سازى اورانيوم و هرنوع فعاليت بازپردازش پلوتونيوم را كنار بگذارد و به حمايت خود از تروريسم پايان دهد.»
رئيس جمهورى آمريكا خطاب به مردم ايران گفت: «من امشب به مردم ايران مى گويم همانگونه كه شما براى كسب آزادى خود ايستادگى مى كنيد، آمريكا نيز در كنار شما ايستاده است.»
رئيس جمهورى آمريكا تأكيد كرد كه «ما حق، تمايل و هدف تحميل شكل حكومتى خود بر كشورهاى ديگر را نداريم و اين يكى از تفاوت هاى اصلى ما و دشمنان ماست.»
وى افزود كه «هدف ما، ساختن و حفظ جامعه اى از ملت هاى مستقل با حكومت هايى است كه در برابر شهروندان خود پاسخگو باشند و فرهنگ خود را منعكس كنند و به اين دليل كه نظام هاى دموكراتيك به مردم خود و همسايگانشان احترام مى گذارند، گسترش آزادى به صلح منجر مى شود.»
بوش به مشاركت مردم به خصوص زنان در انتخابات رياست جمهورى افغانستان، انتخاب رهبرى فلسطينيان و انتخابات اخير رياست جمهورى اوكراين اشاره كرد و گفت: ما شاهد تحولاتى بارز در تاريخ آزادى هستيم و در سال هاى پيش رو، به اين ماجرا بازهم افزوده مى شود.
در مورد فلسطين، وى گفت كه آغاز اصلاحات و استقرار دموكراسى در سرزمين هاى فلسطينى، نشاندهنده توانمندى آزادى در شكستن انگاره هاى كهنه خشونت و ناكامى است و به سفر وزير خارجه آمريكا به خاورميانه و ملاقات وى با نخست وزير اسرائيل و رهبر فلسطينيان اشاره كرد و گفت كه اين سفر نشان خواهد داد چگونه آمريكا مى تواند به مردم فلسطين در پايان دادن به تروريسم و ايجاد نهادهايى براى تشكيل يك دولت صلح دوست، مستقل و دموكراتيك كمك كند.
وى گفت كه از كنگره خواهد خواست مبلغ ۳۵۰ ميليون دلار را براى حمايت از اصلاحات در سرزمين هاى فلسطينى اختصاص دهد و افزود كه هدف آمريكا، وجود دو كشور دموكراتيك اسرائيل و فلسطين در كنار هم است.
رئيس جمهوى آمريكا گفت كه كشور وى با دوستان خود در خاورميانه براى مبارزه با تروريسم همكارى مى كند و در عين حال مشوق پيشبرد آزادى در منطقه خواهد بود.
بوش از اصلاحات در آنچه كه هلالى گسترده از مراكش تا اردن و بحرين خواند، ستايش كرد و همچنين گفت كه دولت عربستان سعودى با گسترش مشاركت مردم در تعيين سرنوشت خود مى تواند توان خود در رهبرى منطقه اى را به نمايش بگذارد.
وى افزود كه مردم بزرگ و سرفراز مصر نيز كه مسير صلح در خاورميانه را ترسيم كرده اند، اكنون مى توانند راه استقرار دموكراسى در خاورميانه را نيز نشان دهند.
رئيس جمهورى آمريكا، با اظهار اين نظر كه پيشبرد صلح در منطقه خاورميانه مستلزم مقابله با رژيم هايى است كه همچنان به تروريست ها پناه مى دهند و درصدد توليد جنگ افزارهاى كشتار جمعى هستند، دولت سوريه را نيز مورد انتقاد قرار داد.
جورج بوش مدعى شد:«سوريه هنوز به تروريست هايى كه در صدد نابود كردن هر نوع فرصت استقرار صلح در خاورميانه هستند اجازه مى دهد تا از خاك آن كشور و بخش هايى از خاك لبنان استفاده كنند.»
وى خطاب به نمايندگان كنگره گفت «شما قانون پاسخگويى سوريه را تصويب كرده ايد و ما آن را به كار مى بريم و از دولت سوريه انتظار داريم به هرنوع حمايتى از تروريسم پايان دهد و درها را به روى آزادى بگشايد.»
رئيس جمهورى آمريكا در ادامه سخنان خود در برابر نمايندگان كنگره اين كشور گفت كه تعهد به پيشبرد دموكراسى، به خصوص در خاورميانه، در كشور عراق در معرض آزمون قرار گرفته و احترام و اعتبار كسب كرده است.
جورج بوش از سربازان آمريكايى كه، به گفته وى با تروريسم در عراق مقابله مى كنند تا مانع از حمله تروريست ها به آمريكا شوند، ستايش كرد و گفت كه »پيروزى آزادى در عراق باعث قدرت گرفتن متحد جديدى در نبرد با تروريسم مى شود، به اصلاح طلبان در تمامى نقاط، از دمشق تا تهران، الهام مى بخشد، براى منطقه اى آشوب زده اميد و پيشرفت بيشترى به ارمغان مى آورد و در نتيجه، سايه تهديدى هولناك را از زندگى ما و نوه هاى ما بر مى دارد.»
رئيس جمهورى آمريكا از شهامت مردم عراق در شركت در انتخابات قدردانى كرد و گفت كه شهروندان عراقى با ناديده گرفتن خطرات و تهديدها، در انتخابات پارلمانى آن كشور مشاركت كردند و نشان دادند كه براى آزادى خود ارزش قايل هستند.
وى افزود كه اين ديدگاه مردم عراق متضمن موفقيت آمريكا در مأموريت خود در آن كشور است.
بوش گفت كه تروريست ها و شورشيان با خشونت تمام با دموكراسى عناد مى ورزند و به حملات خود عليه آن ادامه خواهند داد اما انتخابات عراق نشان داده است كه نافذترين اسطوره اى كه آنان به عنوان بهانه اى براى توجيه عمليات خود به كار مى بردند ديگر اعتبار خود را از دست داده است.
وى توضيح داد كه اينك تمامى جهانيان مشاهده مى كنند كه بمب گذاران و آدم كشان تنها عليه نيروهاى ائتلاف وارد عمل نمى شوند بلكه در صدد نابودى اميدهاى مردم عراق هستند هرچند گروه كوچكى از افراط گرايان هرگز توان نابودى عزم مردم عراق را نخواهد داشت.
بوش موضوع خروج نيروهاى آمريكايى از عراق را نيز در سخنرانى خود مطرح كرد و گفت كه «ما يك جدول زمانى تصنعى براى خروج از عراق تعيين نمى كنيم زيرا چنين اقدامى باعث تشويق تروريست ها مى شود تا باور داشته باشند كه مى توانند در انتظار بمانند تا ما عراق را ترك كنيم.»
وى گفت كه »ما به منظور دستيابى به هدفى مشخص در عراق هستيم: براى تحقق حكومتى كه دموكراتيك و نماينده تمامى مردم خود باشد، با همسايگان در صلح و آشتى به سر برد و بتواند از خود دفاع كند و زمانى كه اين نتيجه حاصل آيد، مردان و زنان ما كه درعراق خدمت مى كنند، به وطن خود باز خواهند گشت.»
دراين حال بخش عمده سخنرانى رئيس جمهورى آمريكا به مسائل داخلى به ويژه برنامه هاى اقتصادى و اجتماعى دولت وى اختصاص داشت.
وى عنوان كرد كه اقتصاد آمريكا، سريعتر از هر كشور صنعتى ديگرى رشد مى كند و دولت ضمن وضع برخى بخشودگى هاى مالياتى براى تمامى ماليات دهندگان، بر ركود اقتصادى غلبه كرده، سرمايه گذارى مردم در شركت ها را به نحوى بى سابقه گسترش داده و ميليون ها شغل جديد ايجاد كرده است.
بوش گفت كه راه مناسب براى پيشرفت اقتصادى آمريكا، كاهش نقش اقتصادى و هزينه هاى دولتى همراه با كاهش ماليات هاست و وعده داد سياست هايى را به اجرا بگذارد به نحوى كه تا سال ۲۰۰۹ ،كسرى بودجه دولت فدرال به نصف كاهش يابد.
وى خطاب به كسانى كه به سن بازنشستگى نزديك مى شوند، گفت كه دولت اجازه نمى دهد نظام تأمين اجتماعى به ضرر آنان تغيير كند، ولى درعين حال، مى كوشد با اصلاح اين نظام، بركارآيى آن براى حمايت ازنسل آينده بازنشستگان بيفزايد.
او همچنين قوانين مهاجرتى آمريكا را مورد انتقاد قرار داد و گفت كه در حال حاضر، اين قوانين با نيازهاى اقتصادى و ارزش هاى مورد نظر اين كشور همخوان نيست.
بوش گفت كه زمان آن رسيده است تا سياستى مناسب در زمينه مهاجرت اتخاذ شود به نحوى كه كارگران مهاجر موقت بتوانند مشاغلى را كه آمريكاييان مايل به انجام آنها نيستند، برعهده بگيرند.
بى.بى.سى گفت: سخنان بوش، كه يك ساعت به طول انجاميد، با ابراز احساسات مكرر حاضران چند بار قطع شد، اما در مواردى نيز صداى اعتراض برخى از نمايندگان حزب مخالف نسبت به اظهارات وى به گوش مى رسيد.

گروه بين الملل - سخنان«جورج بوش» رئيس جمهورى آمريكا درمورد سوريه وعربستان، واكنش مقام هاى آن دو كشور را به همراه داشته است.
به گزارش ايرنا، يك عضو مجلس شوراى عربستان از اظهارات اخير بوش در مورد لزوم انجام اقدامات اصلاحى بيشتر در عربستان انتقاد كرد. رئيس جمهورى آمريكا چهارشنبه شب خواستار افزايش نقش مردم عربستان در تعيين آينده خود شده بود. «عبدالعزيز الفايز»، عضو كميته امور خارجى مجلس عربستان ديروز گفت:
بوش در حالى از عربستان انتقاد مى كند كه اولين انتخابات شهرداريهاى اين كشور طى هفته آينده برگزار مى شود. وى افزود: در حالى كه با برگزارى انتخابات شهرداريها، زمينه مشاركت بيشتر مردم عربستان در تصميم گيريهاى كشور فراهم مى شود، سخنان بوش جاى تعجب دارد. عضو مجلس عربستان گفت: انجام اصلاحات نياز به زمان دارد و بوش نيز به اين امر اعتراف دارد. وى افزود: عربستان در راهى كه انتخاب كرده حركت مى كند و در اين زمينه توصيه رهبران ساير كشورها ولو دوستان را نمى پذيرد.
همچنين رئيس بخش اطلاع رسانى وزارت خارجه  سوريه در پاسخ به اتهامات آمريكا مبنى بر حمايت اين كشور از تروريستها تأكيد كرد: سوريه با تمام توانش در راستاى حفظ مرزها با عراق گام بر مى دارد.
به گزارش ايسنا به نقل از روزنامه «الشرق الاوسط» (چاپ لندن) ، « بشرى كنوانى» با اشاره به اتهامات رئيس جمهورى آمريكا عليه كشورش تأكيد كرد: بوش به اطلاعات اشتباهى تكيه كرده است. سوريه در جريان ديدارهايش با مقامات و شخصيت هاى آمريكايى، بارها به موضع گيرى اش در قبال پديده  تروريسم اشاره كرده است. بوش در جريان سخنرانى اش در كنگره، از سوريه خواست تا از حمايت از تروريستها دست بردارد و تمامى درها را به سوى آزادى بگشايد.

صباح زنگنه
مقدمه:
تحت عنوان «به سوى جامعه دانايى»، اخيراً گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) منتشر شد.اين گزارش كه از شرايط و تحولات توسعه اى كشورهاى عرب در سال ۲۰۰۳ سخن مى گويد، دومين گزارش سازمان ملل متحد درخصوص جهان عرب محسوب مى شود. اهميت گزارش نخست UNDP، كه به وسيله جمعى از محققان و روشنفكران عرب تهيه شده بود، در اين است كه رئيس جمهور آمريكا، تمامى طرح ها و اقدامات خود را در زمينه انجام اصلاحات سياسى و اقتصادى در منطقه و نيز طرح پرطمطراق خاورميانه بزرگ را، مستند به گزارش سال گذشته UNDP عنوان كرده بود! مجله «تايم»، گزارش مزبور را [مهمترين انتشارات جهان در سال ۲۰۰۲] معرفى كرده است. شايد دليل اصلى اهتمام جهانى به گزارش سال پيش، اين باشد كه آن گزارش، پيام بسيار فشرده و ضمناً روشنى داشته است:[اصلاحات، ضرورى است و اگر تغيير و تحولى در جهان عرب بايد صورت گيرد، اين تغيير و تحول بايد از درون شكل پذيرد.]اما رئيس جمهورى آمريكا، اصلاحات را قهرى و جبرى دانسته و اعمال قهرآميز خود را در منطقه و همچنين حمايت مطلق از اسرائيل، الهام گرفته از همان گزارش اعلام داشته است!! از سال گذشته تاكنون، تعدادى از كشورهاى عرب، گام هايى در جهت مقابله با چالش هاى طرح شده در گزارش، برداشته اند. اما شرايط منطقه پيچيده تر شده است، زيرا برخورد و خشونت اسرائيل در فلسطين اشغالى بيشتر شده و با فوت عرفات و استمرار حكومت »آريل شارون» (با ائتلاف با حزب كارگر) و با پيروزى هاى حماس و فتح در انتخابات شهردارى ها و شوراهاى محلى و همچنين كيفى تر شدن برخورد و مقاومت فلسطينى ها، چشم انداز روشنى پديد نيامده است. حادثه بزرگ ديگرى كه اتفاق افتاد، اشغال عراق توسط نيروهاى ائتلاف بوده است. اين حادثه بزرگ بر عراق و كل منطقه عربى و همسايگان آن آثار عميقى برجاى گذاشته است. ادعاهاى آمريكا و انگلستان، در مورد داشتن سلاح هاى كشتار جمعى و ارتباط با القاعده و اعمال ديكتاتورى در عراق و بنا بر آن ضرورت تغيير رژيم از طريق قهرآميز و اشغال و سپس ارتكاب جرايم گسترده ضد بشرى كه توسط نيروهاى آمريكا و انگليس صورت گرفته است، شك و ترديدهاى اساسى و ريشه اى در خصوص ادعاى اصلاحات آمريكايى به وجود آورد و زمينه خشونت و تروريسم بيشترى را فراهم آورد. به هر روى، گزارش سال پيش، بر سه نوع نقص و كمبود و كوتاهى در جهان عرب تأكيد داشته است: آزادى، حقوق زنان و دانايى. همچنين گزارش مزبور بر اهميت دموكراسى به عنوان جزئى از پلى است كه مى تواند از دره نارسايى هاو كمبودهاى سه گانه عبور كند، تأكيد داشته است.در گزارش جديد، مؤلفان به بيان جزئيات راه حل هايى كه مى تواند به رفع يكى از چالش ها و كمبودها كمك كند، پرداخته اند، يعنى كاستى هاى دانايى. مؤلفان گزارش سال ،۲۰۰۳ خشم خود را از ظهور چالش هاى جديدى كه ناشى از دو حادثه و دو جريان در فلسطين و عراق شد و به انحراف از مسير اصلاحات پايدار در منطقه انجاميد، ابراز كردند.مؤلفان گزارش جديد، گرچه جهان عرب را دعوت مى كنند كه در عمق منابع و سرچشمه هاى معرفت و دانايى غور و ارتباط خود را با جهان حفظ كنند، اما آنان احساس عميقى دارند كه جهان (جهان سلطه)، هژمونى نظامى خود را اعمال مى كند و از اينجا است كه مؤلفان گزارش از پيامدها و مفهوم اين تقابل در رويارويى با فرهنگ و دانش پرسشگرى مى كنند. لذا، آنها در پيام خود، گرچه دعوت به غورسى مى كنند، اما از «غرق شدن» و «همراه جريان» شدن نيز برحذر مى دارند. آنان ارزيابى خود را از حالت و وضع موجود در زمينه »دانايى» در جهان عرب ارائه مى كنند و سپس به موانع موجود در راه كسب و انتشار علم و توليد آن اشاره مى نمايند و در نهايت، چشم انداز آينده را آنچنان كه آموزش و تحقيقات به عنوان نيروى محركه ابداع و نوآورى اقتصادى و اجتماعى عمل كند، ارائه مى كنند. به نظر گردآورندگان گزارش جديد، جهان عرب، امكانات فوق العاده اى را جهت توسعه توان علمى و آموزشى خود دارد؛ نه تنها به علت داشتن نيروى انسانى به كار گرفته نشده، بلكه همچنين به دليل داشتن ميراث فرهنگى لغوى و انديشگى غنى است.در گزارش ديده مى شود كه نوعى اقرار و اعتراف به سختى تغييرو نوسازى نظام هاى آموزشى و پرورشى فرسوده و كم مايه وجود دارد، اما بر برقرارى ارتباط دو طرفه ميان اقتصاد و نظام آموزشى اصرار مى شود. اين ارتباط است كه مى تواند محيط مساعدى فراهم كند كه به توسعه انسانى منجر شود.گزينه قاطع و حتمى كه در برابر دولتهاى عرب ظاهر مى شود، اين است كه با حركت جهان با روحيه مثبت و سازنده اى همراه شويد وگرنه عقب افتادگى، سرنوشت محتوم شما خواهد بود. البته چنين نتيجه گيرى، مجدداً بحث«هويت» و «فرهنگ» و آسيب هاى احتمالى را به طور مسلم، مطرح خواهد كرد و شايد باعث برانگيختن بحث هاى بيشترى مى شود، بيشتر از آنچه مربوط به طرح ها و پيشنهادهاى خود گزارش. ادامه دارد

نفيسه كوهنورد
شامگاه امروز «كاندوليسا رايس»وزير خارجه آمريكا وارد آنكارا خواهد شد؛ ميهمانى كه تركيه از چندى پيش با اضطراب و ابهام در انتظارش بوده است: چه چيزى در پرونده زير بغل اين ميهمان سيه چرده خواهد بود؟ بانوى جنجالى دولت جديد بوش كه لقب «ملكه جنگجو» را دارد، از تركيه چه خواهد خواست؟ اينها سؤالاتى است كه طى روزهاى گذشته در صدر مطالب رسانه هاى ترك قرار گرفته  است. رايس پنجمين مقام آمريكايى است كه در مدت زمانى نزديك به يك ماه به تركيه سفر مى كند. پيش از او، آنكارا ميزبان «جيمز جونز» فرمانده آمريكايى ناتو در اروپا،«ريچارد آرميتاژ» قائم مقام وزير خارجه آمريكا، «جان ابى زيد» فرمانده نيروهاى آمريكايى در عراق و «داگلاس فيث» معاون وزير دفاع آمريكا بود.هر يك از اين ميهمانان آمريكايى، گوشه اى از خواسته هاى كاخ سفيد از تركيه را به زبان آوردند و فيث آخرين فرستاده واشنگتن به آنكارا پيش از رايس، سرنخ هايى در مورد سرفصل هاى ديدار وزير خارجه آمريكا از تركيه را به گوش مقامات ترك رساند. در اين فهرست، موضوع عراق پس از انتخابات و مسأله ايران، و سوريه برجسته ترين نكات بودند. البته رايس نيز در جمع خبرنگاران همراهش در هواپيما هم به اين دو موضوع اشاره كرده و گفته است كه در ديدارش از ۱۰ كشور خاورميانه و اروپا بر سر اين مسائل به مذاكره خواهد نشست.حال، به نظر مى رسد مقامات ترك، خود را با شرايط دشوارى مواجه مى بينند. از يك سو، خواسته  هاى كشورى در ميان است كه ساليان دراز تركيه به متحد استراتژيك آن در منطقه ملقب بود و در سوى ديگر، سخن از كشورهاى همسايه اى است كه آنكارا تلاش مى كند فصل تازه اى از روابط را با آنها آغاز كند.فيث كه چند روز پيش در آنكارا بود، صراحتاً از مقامات تركيه خواست كه براى مقابله با دستيابى ايران به سلاح هاى هسته اى با واشنگتن همراه شوند. اين خواست احتمالاً در ديدار رايس به طور جدى ترى مطرح مى شود و آن هنگام است كه سران ترك بايد موضع خود را به طور واضح در اين باره بيان كنند. گر چه مقامات تركيه چندى است كه در تمام سفرها و ديدارهايشان، حداقل، در جمع خبرنگاران با سؤالاتى درباره ايران مواجهند و مجبور به پاسخگويى.  «رجب طيب اردوغان» نخست وزير تركيه چندى پيش در اجلاس «داووس» در پاسخ به اين سؤال كه آيا نگران مسأله هسته اى ايران و حمايت تهران از تروريسم نيستيد و آيا در صورت حمله آمريكا به اين كشور همكارى خواهيد كرد يا نه، گفت: «گفته هاى ايران را در مورد فعاليت صلح آميز هسته اى باور دارم و اعتقادى به برخى ادعاها درباره سلاح هاى هسته اى در اين كشور ندارم».ناظران سياسى بر اين باورند كه پاسخ اردوغان بر دو محور اصلى تكيه داشت و نخست وزير ترك به طرز زيركانه اى از دو نقطه ضعف آمريكا بهره جسته و گريبان خود را از معضل ايران رهانده است. يكى، دروغين بودن ادعاهاى آمريكا درباره وجود سلاح هاى هسته اى در عراق و آشكار شدن بهانه هاى بى اساس واشنگتن براى حمله به آمريكا و ديگرى، برخورد متناقض آمريكا درباره موضوع تروريسم. در مورد دوم، سران حزب حاكم تركيه «عدالت و توسعه» و برخى از مقامات ارشد نظامى اين كشور معتقدند كه اگر كاخ سفيد در مبارزه با تروريسم جهانى صادق است، بايد درباره گروه هايى مانند حزب كارگران كردستان تركيه (پ.ك.ك) و اخلافش نيز موضعى آشكار داشته باشد. اين در حالى است كه مقامات آمريكايى تاكنون در اين باره تنها به وعده هايى نامكتوب بسنده كرده اند و هرگز زير بار قرار دادن اين گروه در ليست سياه تروريسم نرفته اند.به همين دليل، وقتى فيث در ديدار با«آلپوگان» دبير شوراى امنيت ملى تركيه، آنكارا را به مبارزه با تروريسم فراخواند و گفت كه تركيه مى تواند نقش رهبرى اين مجادله را در منطقه داشته باشد، پاسخ چندان واضحى دريافت نكرد.و همه اين تنش ها، درست زمانى صورت مى گيرد كه به گواه كارشناسان سياسى، روابط تركيه و آمريكا هيچگاه تا به اين حد بحرانى نشده بود. واشنگتن كه هنوز تلخى ممانعت تركها از عبور سربازان آمريكايى از خاك تركيه به عراق را به ياد دارد، در طول چند ماه اخير با تندترين واكنش هاى مقامات ترك به ويژه نخست وزير تركيه مواجه بود كه در هر فرصتى به آمريكا چه درباره كشتار و قتل عام فلوجه و چه مسأله شمال عراق هشدار داده و كاخ سفيد را محكوم كرده است.همين موضوع هم، دلخورى آمريكا را از تركيه بيشتر كرده و به تبع آن، شرايط را براى تركيه در ديدار با رايس سخت تر خواهد كرد. البته به نظر مى رسد در مواجهه با تنش هاى ميان واشنگتن با تهران و دمشق، تركيه سعى دارد از فرصتى بهره گيرد كه موضعگيرى اروپايى ها در اين باره برايش فراهم مى كند. اردوغان چندى پيش به گونه اى سربسته اين را بر زبان آورد كه از اين پس درباره مسائل خاورميانه بيشتر با سياست هاى اروپا همراه خواهند بود. «عبدالله گل» وزير خارجه تركيه نيز در جمع خبرنگاران در چين به وضوح اعلام كرد كه كشورش ترجيح مى دهد در قبال بحران ايران از سياست هاى سه كشور اروپايى فرانسه، انگليس و آلمان حمايت كند.گل گفت: «هرگز تصور نمى كنم كه حمله اى به ايران صورت گيرد و اميدوارم كه چنين هم شود».حال بايد ديد آيا همانطور كه تركيه با استفاده از عدم مشروعيت جهانى حمله آمريكا به عراق از همكارى با متحد استراتژيكش در اين راه شانه خالى كرد در مورد ايران و سوريه نيز مى تواند در مقابل كاخ سفيد سرفرود نياورد يا نه؟اين در حالى است كه اكنون قدرت گرفتن كردهاى عراقى پس از انتخابات در كركوك و زمزمه هاى تشكيل كردستان مستقل در شمال عراق نيز بر دغدغه هاى تركيه افزوده است و تركها بيم اين دارند كه مبادا آمريكا از كارت كردها استفاده كرده و در مقابل مخالفت تركيه با سياست هاى كاخ سفيد درباره ايران و سوريه، آن را علم كند. هر چند، به نظر مى رسد مقامات ترك دريافته اند كه هر خطرى در منطقه تمام كشورها را در كابوسى بزرگ گرفتار مى كند. اردوغان چه پيش از جنگ عراق و چه در اوج فشارهاى روانى آمريكا بر سوريه و ايران اين جمله را تكرار كرد: «آتش خانه همسايه به خانه ديگران نيز سرايت مى كند پس بايد جلوى آن را گرفت» از اين روست كه مدتى است سران عدالت و توسعه با وجود نارضايتى كاخ سفيد سعى در نزديكتر شدن به همسايگان را دارند و در اين راه حتى با بسيارى از دشمنان قديمى خود مانند روسيه اعلام دوستى مى كند تا جبهه خود را قويتر دارند.