گروه حوادث: تحقيقات قضايى ويژه اى براى شناسايى عاملان سهل انگارى در آتش سوزى بزرگ مسجد ارك تهران كه ۴۹ زن، مرد و كودك در ميان شعله هاى مرگبار جان باخته اند، از سوى دادگسترى تهران آغاز شد.
اين اقدامات، براساس نظريه كارشناسانه مسؤولان آتش نشانى كه علت آتش سوزى در مسجد ارك را سرايت كردن آتش بخارى نفتى به ديواره هاى برزنتى شبستان دوم در پشت بام مسجد اعلام كرده اند، صورت مى گيرد.
جمال كريمى راد، سخنگوى قوه قضاييه ديروز ـ سه شنبه ۲۷ بهمن ماه ـ در جلسه هفتگى مطبوعاتى با ابراز تأسف و تأثر از حادثه اى كه براى نمازگزاران مسجد ارك رخ داده است، گفت: «از همان ساعات نخست مخابره شدن ماجراى آتش سوزى مسجد ارك، معاون دادستان تهران در محل حادثه حاضر شد و دست به تحقيقات مقدماتى زد.
وى افزود: معاون دادستان كه در همه مراحل امداد و نجات همراه مأموران نيروى انتظامى و امدادگران ارگان هاى مختلف بود دستورات ويژه قضايى را صادر كرده است و از مسؤولان آتش نشانى خواسته كه به كارشناسى دقيق براى روشن ساختن علت حادثه و مقصران احتمالى دست بزنند و در اختيار تحقيقات قضايى قرار دهند.
|
|
بازسازى مسجد ارك از نخستين ساعات صبح ديروز آغاز
و شب گذشته مراسم سوگوارى فاجعه برگزار شد
|
سخنگوى قوه قضاييه با تأكيد بر اينكه ماجراى آتش سوزى مسجد ارك به طور قاطع و جدى از سوى دستگاه قضايى پيگيرى مى شود و نتايج اين اقدامات به اطلاع عموم مردم خواهد رسيد، افزود: «بازپرس پرونده، هيأت امناى مسجد ارك را احضار كرده است تا از آنان تحقيق كند و مأموران نيروى انتظامى در حال تحقيق از مجروحان حادثه هستند تا جزئيات حادثه آتش سوزى را به دست آورند.» مسؤولان آتش نشانى كه در جلسه اضطرارى استاندارى تهران به ارائه گزارش مى پرداختند اعلام كردند كه با آتش گرفتن بخارى و سرايت آن به چادر برزنتى كه ديواره هاى شبستان دوم و سوم را تشكيل مى داد آتش با سرعت بسيار بالايى به همه ديواره ها و راهروهاى برزنتى در پشت بام مسجد ارك سرايت كرده است به گونه اى كه صحن مسجد و قسمت مردانه نيز دچار حريق مى شود. » وى ادامه داد: ساعت ۱۸ و ۱۵ دقيقه عصر نخستين تماس از سوى يك زن و با استفاده از تلفن همراه با آتش نشانى برقرار مى شود ابتدا به ۴ ايستگاه آتش نشانى مأموريت داده مى شود به محل آتش سوزى اعزام شوند، با وجود ترافيك شامگاهى خودروهاى آتش نشانى از خطوط ويژه اتوبوس خيابان وليعصر به سمت خيابان فياض بخش و از آن به سمت ميدان پانزده خرداد حركت كرده اند و همزمان با اين اقدام عملياتى ۴ ايستگاه آتش نشانى نيز با توجه به تماس هاى مردمى كه نشان از عمق فاجعه مى داد به سمت مسجد ارك حركت كردند.اين مقام مسؤول افزود: «وقتى خودروهاى آتش نشانى به محل حادثه رسيدند همه چادرهاى برزنتى آتش گرفته بود و حريق به صحن مسجد سرايت كرده بود، عده اى در حال فرار از مسجد بودند و عده اى نيز براى كمك كردن به نمازگزارانى كه بين شعله هاى آتش گرفتار شده بودند به سمت ورودى مسجد مى دويدند. نيروهاى آتش نشانى كه در نخستين فرصت ممكن و نزديك به ۲۰ دقيقه بعد از نخستين تماس تلفنى در اطراف مسجد حاضر شده بودند عمليات اطفاى حريق را در كمتر از ۱۵ دقيقه انجام دادند و توانستند آتش را مهار كنند.»وى در پايان اظهاراتش درخصوص نتايج كارشناسى هاى هيأت بازرسى سازمان آتش نشانى گفت: «استفاده از يك بخارى كارگاهى نفتى در فضاى برزنتى و آتش گرفتن آن علت اصلى حادثه آتش سوزى مسجد ارك بوده است و عدم وجود فضا براى فرار نمازگزاران باعث افزايش تعداد قربانيان شده است.»
< گفته هاى دردناك نخستين زنى كه با آتش نشانى تماس گرفت!
خانم عزيزانى كه دبير پيش دانشگاهى است نخستين كسى بود كه در ساعت ۱۸ و ۱۵ دقيقه عصر با آتش نشانى تماس گرفت.
اين زن كه نجات خود را موهبت الهى مى داند درحالى كه هنوز از تأثيرات مخرب روحى ماجراى آتش سوزى مسجد ارك رنج مى برد و با بغض حرف مى زند به خبرنگار ما گفت: «اواسط اذان دوم بود كه شنيدم زنان نمازگزار مى گويند بخارى آتش گرفته است از زمانى كه وارد شبستان دوم شده بودم متوجه بوى خاص بخارى كه از آتش زياد است و با داغ كردن اشياى اطراف اين بو بلند مى شود، شده بودم. نزديك بخارى نشسته بودم وقتى به سمت آن برگشتم ديدم بالاى لوله بخارى مقدار كمى مشتعل شده است. ميزان آن خيلى ناچيز بود، زن سالخورده اى عصايى در دست داشت كه چند ضربه به لوله بخارى زد، چند مرد كه با فريادهاى زنان نمازگزار خود را به شبستان رسانده بودند با كاپشن و پارچه سعى كردند حريق را كنترل كنند من روفرشى زير پاهاى زنان را كشيدم و به آنان دادم تا آتش را خاموش كنند.» وى ادامه داد: «لحظاتى احساس مى كرديم كه آتش مهار شده است، يكى از زنان فرياد زد چه كسى موبايل دارد سريع به آتش نشانى زنگ بزند باور كنيد آتش بخارى به اندازه اى بود كه تصور مى كردم نيازى به تماس با آتش نشانى نيست و يك كار بيهوده است.
با اين وجود با موبايلم به آتش نشانى زنگ زدم و آنان را در جريان قرار دادم ثانيه اى نگذشته بود كه چادر برزنتى اطراف بخارى شعله ور شد باور كنيد اگر آنجا يك كپسول اطفاى حريق يا شيلنگ آب بود چنين فاجعه اى رخ نمى داد.»عزيزانى كه مى گويد جزو نخستين كسانى بوده است كه از محل آتش سوزى فرار كرده است افزود: «در يك چشم برهم زدن بود همه زنان با داد و فرياد مى خواستند فرار كنند فشار به اندازه اى بود كه ميله هاى داربست شكست و تعدادى از زنان از پشت بام مسجد ارك سقوط كردند، زنان زيادى زير دست و پا ماندند، هركس سعى مى كرد اگر بچه اى را ديد او را نجات دهد اما تعدادى از اين كودكان نيز زير دست و پا ماندند.»
اين زن با انتقاد از مسؤولان مسجد ارك گفت: «شب قبل از حادثه به اين مسؤولان گفتم كه راه پله هاى باريكى كه به شبستان هاى دوم و سوم مخصوص زنان نمازگزار و عزادار ختم مى شود باريك است اما توجهى نكردند و همين فضاى محدود عامل اصلى در مرگ بسيارى از قربانيان است.»وى كه با حسرت از اينكه جمعيت سوگوار به سادگى جان باختند و در عرض ثانيه ها قربانى سهل انگارى برخى از مسؤولان شدند، گفت: «آتش نشانان بعد از تماس تلفنى من خيلى سريع خود را به محل آتش سوزى رساندند اما زمانى بود كه شعله هاى آتش به بخش مردانه سرايت كرده بود. مردان نيز در وضعيت جالبى نبودند از بستگانم كه در صحن اصلى مسجد بودند شنيدم كه آنان تصور كرده اند مشكلى بين زنان به وجود آمده است كه حل خواهد شد آنان به نماز خواندن ادامه داده اند كه اى كاش متوجه آتش مى شدند و در اين صورت تلفات كمترى مى دادند.»وى در پايان اطمينان داد كه حتماً در دادگسترى عليه مقصران حادثه طرح شكايت خواهد كرد. اجساد قربانيان اين حادثه كه ۲۵ مرد ، ۱۶ زن و ۸ كودك هستند با انتقال به ساختمان جديد پزشكى قانونى تهران در كهريزك پس از شناسايى شدن هويت به خانواده هايشان تحويل داده شده اند. خردسال ترين كودكى كه درآتش سوزى مسجد ارك جان باخته است ميثم كارخانه، نام دارد و ۲ ساله است. امير مهدى قمى ۴ ساله ، نرگس نحوه خانى ۷ ساله ، زهرا درگاهى ۸ ساله، اميرحسين عيدى ۹ ساله ، سعيد رحيمى ۱۳ ساله ومهدى اسلامى ۱۵ ساله ديگر كودكانى هستند كه به خاطر خفگى و زير دست و پاماندن ازپاى درآمده اندو اجساد آنان شناسايى وتحويل خانواده هايشان شده است و ۷ جسد مرد به خاطر سوختگى شديد قابل شناسايى نبوده اند.
< مجروحان چه گفتند؟ ـ «محمد على كاشانى» كه ازناحيه دست دچار سوختگى شده است ودستانش را باندپيچى كرده اند گفت: «باسر و صدا وهياهواز قسمت مخصوص بانوان متوجه شديم كه شعله هاى آتش به شدت زبانه مى كشد، جمعيت به سرعت به سمت درخروجى هجوم برد، برخى از حاضران وقتى نتوانستند ازدركوچك مسجد خارج شوند وحشتزده وهراسان خود را از پنجره مسجد به بيرون پرتاب كردند. درمسجد كپسول اطفاى حريق وجود نداشت، درهاى ورودى وخروجى آن خيلى كوچك وباريك بود واستفاده از وسايل پوششى وپارچه نوشته هايى ازجنس پلاستيك باعث شعله ور تر شدن آتش شد.
اسماعيل فلاح كه به علت سوختگى صورت، دست وسينه دربيمارستان امام خمينى بسترى است گفت:« اين حادثه زمانى رخ دادكه مسجد مملو ازجمعيت براى اقامه نماز بود، آتش از قسمت طبقه فوقانى قسمت بانوان ، آغاز شد وبه جهت اينكه سقف پوششى اين مسجد از جنس پلاستيكى بود درمدت كوتاهى به همه بخش مسقف صحن اين مسجد سرايت كرد. » برادر« زهرا درگاهى» دختر ۸ ساله اى كه درآتش سوزى مسجد ارك جان باخته است گفت:« وقتى متوجه شدم آتش از قسمت زنان شعله ور است به سرعت به كمك مادر وخواهر ۸ ساله ام شتافتم اما جمعيت با هجوم خود باعث شد دست مادرم كه زير بدنم قرار داشت بشكند. »اين پسر جوان درحالى كه بغض گلويش را مى فشرد، ادامه داد: «خواهر ۸ ساله ام دراين حادثه زير دست و پاى جمعيت ماند وبراثر شدت جراحات جان باخت حالا نمى دانم اين خبر تلخ را چگونه به مادرم بگويم.»
<اقدامات انجام شده بعد از آتش سوزى ـ ازسوى ديگر امدادرسانان وآتش نشانان، مسجد ارك را پاكسازى كرده اند به گونه اى كه شب گذشته اين مسجد پذيراى نمازگزاران وسوگواران بوده است. ازديگر اقداماتى كه انجام شده است اختصاص يافتن قطعه ۲۳۱ بهشت زهرا به طور رايگان وبدون پرداخت هرگونه هزينه اى به قربانيان آتش سوزى مسجد ارك است كه تا شب گذشته ۱۳ تن از قربانيان به خاك سپرده شدند.
< اقدامات پزشكى قانونى ـ در شب نخست ۳۵ جسد به پزشكى قانونى انتقال داده شد و تا آخرين ساعات شب گذشته اين تعداد به ۴۹ جسد رسيد و متخصصان پزشكى قانونى از همان شب حادثه براى تشخيص هويت قربانيان اقدام كردند كه تعدادى به خاطر شدت سوختگى با استفاده از انگشت نگارى شناسايى شدند و تعدادى نيز از روى كارت هاى شناسايى تشخيص هويت شدند. يك مقام و پزشك مسؤول در پزشكى قانونى به خبرنگار ما گفت:« با توجه به درصد سوختگى حادثه ديدگان كه بسيار بالا است به نظر مى رسد آمار قربانيان به بيش از ۱۰۰ نفر برسد. » وى در خصوص علت مرگ حادثه ديدگان گفت:«بررسى ها روى اجساد قربانيان نشان مى دهد كه سه دليل علت مرگ آنان بوده است،يكسرى از قربانيان در لحظات اوليه به علت شدت سوختگى جان باخته اند، تعدادى به دليل دود حاصل از آتش سوزى خفه شده اند و تعدادى نيز كه اغلب كودك بوده اند زير دست و پا مانده اند وجان باخته اند.»
< خانواده هاى داغديده در سالن پزشكى قانونى ـ همه گريه مى كنند، مادرى براى كودك خود لالايى مى خواند و پدرى در غم از دست دادن تنها پسرش سر به ديوار مى كوبد.
اينجا سالن پزشكى قانونى تهران است، مردى به همراه دامادش منتظر است اجساد همسر و دخترش را تحويل بگيرد وقتى اجساد پيش روى آنان قرار مى گيرد ناله ها بر مى خيزد، خاطرات شيرين بر زبان رانده مى شود و با عزيزان خود خداحافظى مى كنند. پسرى به سر مى كوبد، او و برادرش هر ساله براى عزادارى به مسجد ارك مى رفتند. حادثه در ركعت سوم نماز مغرب رخ داد، اين پسر ۷۰ درصد سوخته است اما درد مرگ برادر غم بزرگى است. پدر اين پسر را در آغوش مى گيرد و با گريه مى گويد:« پسرى كه جان باخته هميشه مى گفت، مريد امام حسين(ع) هستم و براى عزادارى اش كت و شلوار سفيد خواهم پوشيد و الآن با كفن سفيد به آرزويش رسيد. »
< گفت وگو با خانواده هاى داغدار ـ مهدى اسلامى - ۱۵ ساله - كه در ميان كشته شدگان است به علت خفگى جان سپرده است. مادر وى در مورد آخرين لحظات ديدار با فرزندش و چگونگى اطلاع از حادثه مى گويد: پسرم اهل نماز بود.
|
|
|
به هيچ وجه نمازش ترك نمى شد و هميشه در هيأت هاى عزاداراى حضور داشت و ارادت خاصى به امام حسين(ع) و اهل بيت داشت. امسال در اعتكاف شركت كرده بود. وى در حالى كه گريه مى كرد گفت: آن روز به زيارت شاه عبدالعظيم رفته بود وقتى به خانه برگشت حمام رفت و دوباره لباس هايش را عوض كرد و حالت خوش معنوى داشت. وقتى ديدم آماده شده كه از خانه بيرون برود، پرسيدم مهدى كجا مى روى؟ گفت مى خواهم براى نماز به مسجد ارك بروم. گفتم در شهر رى هم اين همه مسجد و هيأت عزادارى است گفت در مسجد ارك حاج منصور و هلالى است و من هم به آنجا مى روم. سال قبل هم به آنجا رفته بود. در خانه بودم كه مادر دوست مهدى تماس گرفت و گفت: تلويزيون اعلام كرده كه مسجد ارك آتش گرفته است. تلويزيون را روشن كردم و وقتى از جريان مطلع شدم ساعت حدود ۸ شب بود كه راه افتاديم. تمام بيمارستان هايى را كه تلويزيون اعلام كرده بود، زير پا گذاشتيم ولى پسرم در هيچ كدام از آنها نبود ساعت ۲ نيمه شب بود كه جسد پسرم را در سردخانه پيدا كرديم. وى گفت: به گفته دوستانش پسرم در حالت سجده بوده كه نمازگزاران متوجه حادثه مى شوند عده زيادى نماز را مى شكنند و دوستان مهدى به او مى گويند مهدى نمازت را بشكن و فرار كن ولى او حاضر به اين كار نمى شد و در حالت مناجات با خدا به او مى پيوندد.
< جراحت ۳ مداح مشهور ـ حاج منصور ارضى به همراه سعيد حداديان و اسماعيل هلالى از مداحان مشهور اهل بيت نيز در جريان آتش سوزى مجروح شده اند.
< گفت وگو با خانواده هاى داغدار ـ مهندس درگاهى كه به همراه همسر و دو دخترش براى شركت در نماز و عزادارى در مسجد ارك حضور داشته و جزو حادثه ديدگان است مى گويد: به همراه همسرم و دو دخترم به مسجد رفته بوديم در ركعت سوم نماز بود كه از بلندگوى مسجد اعلام شد كه خونسردى تان را حفظ كنيد. در حالى كه از حادثه مطلع شده بودم چون پيشنماز، نماز را ادامه مى داد من هم نمازم را ادامه دادم ولى در يك لحظه متوجه شدم كه هيچ كس در اطرافم نمانده و مردم همه به طرف در براى خارج شدن از مسجد هجوم برده اند. نمازم را شكستم. سقف يكپارچه آتش شده بود. به طرف در رفتم اما تنها يك لنگه از در باز بود و جمعيت فشار زيادى براى خارج شدن وارد مى كردند.چون مى دانستم نمى توانم به اين صورت خودم را نجات بدهم به طرف دستشويى رفتم. شيشه آنجا را شكستم تا از آنجا فرار كنم. وقتى خودم را از آنجا بيرون انداختم همسرم را ديدم. وى با ناراحتى اضافه كرد: از همسرم سراغ دو دخترم را گرفتم. او گفت با فشار جمعيت بيرون رانده شده و دو دخترم داخل مانده اند. با او دوباره وارد مسجد شديم، دختر بزرگترم موفق شده بود كه خود را نجات بدهد ولى دختر كوچكم را داخل مسجد در حالى كه زير دست و پا له شده بود پيدا كرديم.
