چهارشنبه ۵ اسفند ۱۳۸۳ - ۱۳ محرم ۱۴۲۶
Wed, Feb 23, 2005
فرهنگ و هنر
۳۰۶۵
sLogo.gif

PDF Edition
صفحه اول
سياسى
داخلى
سلام ايران
ديگه چه خبر؟
اجتماعى
بين الملل
گزارش
فرهنگ و انديشه
فرهنگ و هنر
گفت و گو
ويژه ۱
ويژه ۲
ويژه ۳
ويژه ۴
ايران زمين
قيمت سكه و طلا
اقتصادى
حوادث
ورزشى
صفحه آخر
اوقات شرعى
ميراث فرهنگى
مهرگان
آرشيو
جستارى در تعزيه
همنشينى تعزيه و تئاتر برشت
معرفى نشريات
هتل
نخستين شماره ماهنامه بين المللى هتل، نشريه تخصصى صنعت هتلدارى ايرانگردى و جهانگردى به مديرمسؤولى عليرضا بيژنى اولى منتشر شد. مطالب اين نشريه كه با كاغذ گلاسه و كيفيتى خوب به چاپ مى رسد و براى مديران هتل ها و دست اندركاران صنعت هتلدارى كارآمد است، در چند بخش خلاصه مى شود. بخشى از مطالب به صنعت هتلدارى اختصاصى دارد وبخش هاى ايرانگردى، جهانگردى و اكوتوريسم نيز به معرفى اماكن ديدنى پرداخته مى شود، گفت وگو، معرفى هتل ها و رستوران هاى نمونه از ديگر بخش هاى مجله هستند. در اين شماره مى خوانيد: مديريت هتلدارى، نواقص صنعت هتلدارى در كشور، نگاهى اجمالى به كاروانسرا در ايران، گيلان سرزمين رؤياهاى سبز، برج ايفل، نيم نگاهى به تعريف و مفهوم اكوتوريسم، موزه ملى ايران باستان، هتل كوئين مرى، هتل استقلال، رستوران شب هاى بمبئى و ...
مؤسسه ايران ورود ماهنامه «هتل» را به جرگه مطبوعاتى ها تبريك و خير مقدم مى گويد.
تهويه و تبريد
چهارمين شماره نشريه تهويه و تبريد به مديرمسؤولى محمدحسين دهقان منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: قطع كننده هاى كم آبى در ديگ هاى بخار، چيلرهاى آبى نسل جديد با برد آب، اثرات استفاده از جارو برقى بر روى كيفيت هواى داخل ساختمان، روش هاى نگهدارى هوشمند براى سيستم هاى HVAC روى بام، مولدهاى بخار كويل دار، تحليل عدم قطعيت، مرورى بر استاندارد ايمنى و بهداشت شغلى OHSAS ،۱۸۰۰۱ پيشرفت هاى جديد در تبريد صنعتى، توزيع جريان مبرد در يك لوله مويين آدياباتيك، يخ زدايى و انجماد محصولات گوشتى در يخچال هاى خانگى و ...
مديريت دانش سازمانى
پنجمين شماره مديريت دانش سازمانى ماهنامه آموزشى، پژوهشى، خبرى و اطلاع رسانى به مدير مسؤولى دكتر سعيد جعفرى مقدم منتشر شد.
در اين شماره مى خوانيد: مديريت دولتى ايران به كدام سو مى رود؟، ظهور و سلطه كار دانش محور، برنامه ريزى ضعيف، راهنماى تهيه طرح كسب و كار، مربيگرى با طرح پرسش هاى مؤثر، سبك مديريت؟
پيام ارتباطات
سى و نهمين شماره پيام ارتباطات، ماهنامه علمى، فرهنگى، اجتماعى به مدير مسؤولى مهندس نصرالله جهانگرد منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: سخت افزارهاى جديد ICT، تازه هاى فناورى، آشنايى با راهبرد «هشت- سه - نه» فناورى اطلاعات، سياهه ويروس هاى جديد اينترنتى، نگاهى به مرورگر وب، ضرورت پالايش محتوا در ارتباطات همراه، راهكارهاى يكپارچه سازى شبكه هاى مخابرات كشور، آسيا دست اندركار راهبرى هزاره  سوم، نقش Killer- Apps در تمركز همكارى ها و تحكيم پيوند سه جانبه صدد، جمهورى كره قلب چيكژا، دهكده جدى انگليسى
برنامه و بودجه
سومين شماره مجله برنامه و بودجه، به مدير مسؤولى غلامرضا تاجگردون منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: بررسى عدم تعادل هاى منطقه اى بازار كار كشور (در اين مقاله كه نوشته دكتر عليرضا امينى است، عدم تعادل هاى منطقه اى بازار كشور طى دوره ۱۳۷۹ ۱۳۷۵ بررسى شده است) كار شايسته (Decent work) و نماگرهاى آن در ايران (اين مقاله كه فاطمه هرندى، آن را به رشته تحرير كشيده است، به تعريف كار شايسته به عنوان مفهومى جامع براى سنجش وضعيت اشتغال كشور اختصاص دارد. در اين مقاله ضمن بررسى ابعاد گوناگون اين امر، نماگرهاى آمارى پيشنهادى ILO براى اندازه گيرى كار شايسته توضيح داده مى شود) ديگر مقاله اين شماره برآورد نرخ بيكارى همراه با تورم غيرشتابان و توليد بالقوه است كه امير خالصى و سيما صيامى نمينى مؤلفان آن هستند. در اين مقاله براى برآورد نرخ بيكارى همراه با تورم غيرشتابان و توليد بالقوه روش جديدى ارائه شده است.
خورشيد مكه
بيست وپنجمين شماره خورشيد مكه، ماهنامه فرهنگى، اقتصادى، اجتماعى به مدير مسؤولى عليرضا نعمتى منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: روز غدير خم روز آغاز زندگى، آرزو دارم در ركابشان باشم، در دل غريبانه امام باقر (ع)، لزوم ارتباط با امام عصر، نقش حضرت مسيح در انقلاب  جهانى حضرت مهدى (ع)، چگونگى پيدايش فرقه ضاله بهائيت در خاطرات جاسوس روسيه تزار، پسرم كمتر كسى مرا مى بيند، من امام زمان شما هستم، علامه مير جهانى، جاسوسى ممنوع، اخبار منتظران، اصحاب كهف، موانع راه يارى امام زمان، هفت روز در محضر امام زمان (ع) و ....
سنگ
سى وپنجمين شماره «سنگ» فصلنامه سنگ هاى تزئينى ايران به مدير مسؤولى دكتر جعفر سرقينى منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: كنگره جهانى معدن كنگره اى پس از نيم قرن، تركيه، رشد جهش در ارزش صادرات سنگ ايران، نگاهى تحليلى به صادرات سنگ ايران در ۶ ماه اول سال ،۱۳۸۳ همه چيز درباره نمايشگاه سنگ و ماشين ورونا ،۲۰۰۴ نمايشگاه ماموماك: فرهنگ در خدمت نظام سنگ طبيعى، تميزكارى و لك زدايى سنگ ها، سنگ مناسب براى هدف مناسب، روشهاى پيشگيرى از تخريب ساختمان هاى سنگى كهن، معدن و توسعه پايدار حالا چه ضرورتى دارد؟ بخش معدن، موانع توسعه و چالش هاى پيش رو، استخراج سنگ در مناطق سردسير، طراحى و اجراى سازه هاى سنگى در شيراز و ....
دانشگر
نهمين شماره «دانشگر» ، نشريه مركز تحقيقات سياست علمى كشور به سر دبيرى حسن نمك دوست تهرانى منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: زندگى چگونه آغاز شد؟، آيا هوش جتناب ناپذير است؟، هشيارى چيست؟، جنسيت به چه درد مى خورد؟، در مرزهاى ناشناخته فراروان شناسى، آبيارى كوزه اى، سنتى كه زنده مى شود، روش هاى آبيارى، از برگ گل تا بال پروانه، رئيس سازمان جهانى ضد دوپينگ: ما ورزشكار مى خواهيم نه گلادياتور، هورمون رشد: خبر سال آينده، شيشه اى كه خودش را تميز مى كند، آموزش الفباى فارسى به رايانه و ...
قشم
صد و پنجمين شماره قشم، ماهنامه فرهنگى، تحليلى، آموزشى، خبرى به مدير مسؤولى و سر دبيرى هوشنگ فتحى منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: مناطق آزاد مناطق فراموش شده در اقتصاد ملى، منطقه آزاد مناطق فراموش شده در اقتصاد ملى، مدل هاى پيشين و پارادايم كنونى توسعه مناطق آزاد، بدتر از دشمنان: مجرمان تخريب گر رئيس، مديران رده C، فهرست كشورهاى عضو جامعه اطلاعاتى، الكامپ ۸۳ و نقد و نظرى پيرامون آن، ارتباط متقابل حمل و نقل و اراضى، يك سازه اعجاب انگير: پل ميلائو، كريدور شمال جنوب پروژه اى زير بنايى در زمينه حمل و نقل زمينى، راه هاى ارتباطى جزيره قشم، درهاى قديمى، ارزشمند و زيبايى قشم، كتاب اطلس ژئو توريسم جزيره قشم در دست چاپ،  خاموشى دريا همچنان بر مسير موفقيت، گفت و شنودى بى پروا با اسماعيل ميرفخرايى و ...
شفق
هفدهمين شماره شفق، فصلنامه علمى، تحقيقاتى، فرهنگى، مذهبى و سياسى به مديرمسؤولى دكتر مهدى سيدآبادى منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: عوارض آفتاب بر زيبايى پوست، معجزه گياهان ضدسرطان، پروژه ژن انسانى، پژوهش هاى  برتر دانشگاه تهران، خواص آب اكسيژنه، ويروس هاى تروريست، چهار درمان براى ناخنك، فرار مغزها به آمريكا، خودباورى در شعر و انديشه حافظ، هنر نزد ايرانيان است و بس، ماجراى اخذ رواديد، سينما و ظهور، علامه تواضع، گفت وگو با استاد سخاوتى و ...
بهداشت جهان
شماره هاى دوم و سوم بهداشت جهان، فصلنامه بهداشتى، علمى، اجتماعى و فرهنگى به مديرمسؤولى دكتر داريوش فرهود، منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: خشم چيست؟ طبيعت خشم كدام است؟ فوايد قارچ، فوايد موز، شاخص هاى سلامت نوجوان، اميدهاى تازه براى درمان شيزوفرنى، بيمارى هاى ناشى از كار ومراقبت هاى بهداشتى و درمانى كارگران، تغذيه نوزاد، تغذيه در دوران باردارى، بيمارى هاى قلبى در زنان، كودكان شاغل، سيگار كشيدن غيرفعال، دگرگونى هاى اجتماعى سالمندان، دو مادر من، سنت و توسعه و ...
مجله باستان شناسى و تاريخ
سى و ششمين شماره مجله باستان شناسى وتاريخ كه احمد حب على موجانى جانشين سردبير آن است، منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: بررسى باستان شناختى محوطه هاى باستانى پس كرانه هاى خليج فارس: لامرد و مهر فارس، سرگچى با تاج خسرو دوم، سازمان هاى سياسى پيش از شكل گيرى حكومت، بناى سنگى واسون كهك، سازه اى از دوره ماد، گزارش مقدماتى گمانه زنى در تپه چلپر، پشته خشتى سيلك سازه اى از دوره ماد يا زيگوراتى...؟ دو كتاب درباره ابسيدين، سفالينه هاى جهان اسلام، زمين باستان شناسى در عمل، آغاز فلزگرى باستان شناسى امارات متحده عربى و ...
درمانگر
شماره هاى سوم و چهارم درمانگر، فصلنامه اطلاع رسانى، آموزشى و پژوهشى به مديرمسؤولى فرشته فرخى منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: پرهيز از برخوردهاى سليقه اى در طب سنتى و مكمل، رويكردهاى فرهنگى، بومى و زيست محيطى طب سنتى، طب تكميلى، سير جوامع غربى از طب مكمل به طب تلفيقى، داروسازى بومى و بازارهاى جهانى، تئورى عناصر چهارگانه و كيفيات اربعه، از ذراريح تا كانتاريدين، به زودى به عظمت گذشته در طب سنتى مى رسيم، تعامل محققان و توليدكنندگان گياهان دارويى، بى ثباتى در بازار داروهاى گياهى، گنجينه مكتوب طب سنتى ايران در كتابخانه آستان قدس رضوى، سى و نهمين كنگره تاريخ طب فرازها و فرودها، با مراقبه توان جسمى و ذهنى خود را افزايش دهيد، سرطان پوست، اثر سير بر پرفشارى خون، ذرت غله مكزيكى و ...
جستارى در تعزيه
مراسم آيينى
براى پاسداشت يك حماسه
202344.jpg
رضا آشفته
تعزيه، هنر نمايشى و ملى و مذهبى ايرانيان است. پترجى، چلكووسكى تعزيه را در كتاب معتبر خود با «اظهار همدردى و تسليت» تعريف كرده است. اما از آنجا كه ماهيت آن مى تواند فارغ از غم انگيز بودن هم باشد، بهتر است آن را شبيه خوانى ناميد. براى آنكه در تعزيه مى تواند بخشى يا تمامى آن خنده آور و شاد باشد.
بسيارى از محققان ريشه تعزيه را به سوگ سياوش ربط مى دهند كه قدمت آن به سه هزار سال پيش برمى گردد. «حضور و شركت مردم در عزادارى، حمل عمارى، شبيه سازى، نقل داستان سوگ و پرده گردانى از جمله شباهت هاى واضح مراسم سوگ سياوش با شبيه خوانى است.» ۱
«بنابر روايت ابن كثير شامى در احسن الفصص، نخستين سوگوارى براى خاندان رسول (ص) در سال ۳۵۲ (هـ .ق) در بغداد، به فرمان معزالدوله بويه اى (ديلمى) برگزار شد.» ۲
بهرام بيضايى مسير تحول اين سوگوارى تا تعزيه را طى «هفت قرن [ بدون تفكيك دقيق تاريخى آن] به استناد يادداشتها و سفرنامه هاى سياحان اروپايى» ۳ اين گونه شرح مى دهد:
ابتدا تنها دسته هايى بوده اند كه به كندى از برابر تماشاييان مى گذاشته اند و با سينه زدن و زنجيرزدن و كوبيدن سنج و نظاير آن و حمل نشانه ها و علم هايى كه بى شباهت به افزارهاى جنگى نبود و نيز هماوازى و همسرايى در خواندن نوحه، ماجراى كربلا را به مردم يادآورى مى كردند. در مرحله بعدى آوازهاى دسته جمعى كمتر شد و نشانه ها بيشتر، و يكى دو واقعه خوان ماجراى كربلا را براى تماشاگران نقل مى كردند و سنج و طبل و نوحه آنهار ا همراهى مى كرده است.
چندى بعد به جاى نقالان، شبيه چندتن از شهدا را بر مردم نشان دادند كه با شبيه سازى و لباس هاى نزديك به واقعيت، مى آمدند و مصائب خود را شرح مى دادند.
مرحله بعدى گفت و شنيد شبيه ها بود با هم. شايد در آخرين نيم قرن دوره صفويه، تعزيه تحول نهايى خود را طى كرد و به آن شكلى كه مى شناسيم، درآمد.۴
وى در ادامه به نقل از جهانگردى به نام ئولياريوس كه در سال ۱۰۱۶ ش. در اردبيل - شهر مقدس خاندان صفوى - بوده، نظر بالا را رد مى كند، و مى نويسد:
«در روز عاشورا سوگواريها، نوحه ها، مراش و تيغ زنى ها جارى بوده است اما [نه او و نه هيچ سياح ديگر عصر صفوى] هيچ اشاره اى به عرصه نمايشى واقعه نمى كند. بنابراين محقق است كه در اين زمان، تعزيه وجود نداشته است.» ۵
صادق همايونى در كتاب «شيراز خاستگاه تعزيه» نظرى مشابه با بهرام بيضايى را ارائه مى كند كه دال بر نبودن تعزيه به شكل مرسوم و امروزين آن در عصر صفوى است و از سوى ديگر او با استناد به نوشته صريح كنت گوبينو در كتاب دينى ها و فلسفه ها در آسياى مركزى مى نويسد:
«به طور قطع مى توان گفت كه تعزيه در دوره زنديه به شكل نهايى خود رسيد» و در دوره قاجاريه دامنه دارتر شد و به رشد و توسعه قابل توجهى رسيد، همچنين «قديمى ترين نسخ تعزيه توسط خارجيان جمع آورى گرديد كه كاملترين و بهترين آنها مجموعه خوچكو مى باشد كه مشتمل بر ۲۸ تعزيه نامه مربوط به زمان فتحعلى شاه است.»
تكيه هاى عصر قاجاريه
بهرام بيضايى در نمايشى در ايران نيز با تكيه بر تكامل تعزيه در دوره قاجاريه مى نويسد:
«بر اساس مدارك موجود معلوم است كه در دهه اول ماه هاى محرم عهد ناصرالدين شاه تقريباً سيصد مجلسى» شبيه خوانى «در نمايشخانه هاى موقت و دائم يعنى« تكيه »ها و« حسينيه »ها برپا مى شد. گوبينو مى گويد كه تكيه هاى كوچك پايتخت هر يك تا سيصد تماشاگر را در خود جا مى داده است. نمايشخانه هاى بزرگ [تكيه ولى خان، تكيه سپهسالار، تكيه قورخانه، تكيه حاجى ميرزا آقاسى، تكيه سرچشمه، تكيه عزت الدوله، تكيه نوروزخان، تكيه رضا قليخان، تكيه سرتخت، تكيه اسماعيل بزاز، تكيه چهل تن، تكيه سيد ناصرالدين، تكيه حياط شاهى] و غيره تا حدود سه هزار نفر جاداشته است و در اصفهان تكيه هايى[گويا بدون سقف] بوده است كه در آنها بين بيست تا سى هزار نفر به تماشا مى نشسته اند.۷
وى در ادامه مى افزايد: «كنت گوبينو كه سال هاى ۱۲۳۴‎/۳۷ و ۱۲۴۰‎/۴۲ شمسى را در ايران بوده است عظمت تكيه هاى آن دوره را ستوده و از جمله هم به تكيه ناصرالدين  شاه در پايتخت موسوم به «تكيه شاهى» اشاره كرده است و هم به تكيه ييلاقى او در نياوران. ولى در ۱۲۴۸ شمسى بود كه به دستور ناصرالدين شاه و مباشرت دوستعلى خان معيرالممالك عظيم ترين نمايشخانه همه اعصار تاريخ ايران يعنى «تكيه دولت» در زاويه جنوب عربى كاخ گلستان با گنجايش حدود بيست هزار نفر و صرف مبلغى معادل يكصد و پنجاه هزار تومان ساخته شد.
ساختمان مجاور در «تكيه دولت» در چهار طبقه و با مساحت تقريبى دو هزار و هشتصد و بيست زرع مربع مجلل ترين نمايشخانه هاى تعزيه بوده است و در اين تكيه بود كه هر ساله در دهه اول محرم پس از ساعتها گرداندن دسته هاى بزرگ و پرابهت كه غلبه جنبه تماشايى و رقصى دفيله شان خاطره عزادارى را از ياد مى برد، بزرگترين و پرجلال ترين نمايشهاى تعزيه - روزى دوبار - بر صحنه مى آمد؛ «روزها از دو ساعت بعداز ظهر تا نزديك غروب، و شبها از دو تا پنج شش ساعت از شب گذشته و در شب چندين هزار چراغ و شمع افروخته مى شد و به مراتب بر جلال و شكوه مجلس افزوده مى گشت.» ۸
رضاخان پهلوى هم كه در زمان حكومت خود متأثر از فرهنگ غربى شده بود و به ظاهر و پنهان با نشانه هاى مذهبى ستيز داشت به مرور از برگزارى مراسم تعزيه و شبيه گردانى جلوگيرى كرد. اين موضوع به نحو مطلوبى در سريال شب دهم حسن فتحى كه دو سال پيش از شبكه يك پخش شد، تصوير شده است.
در دوران محمدرضا پهلوى نيز از تعزيه به عنوان يك كالاى موزه اى و ميراث فرهنگى در جشن هنر شيراز بهره بردارى ظاهرى مى شد و البته در اين دوره نيز به دليل ماهيت ضد دينى حكومت از برگزارى مراسم عاشورا و تعزيه به شكل باشكوه خبرى نبوده است. پس از انقلاب اسلامى، دوباره اين امكان فراهم مى شود كه مردم و شيعيان امام حسين (ع) با آزادى و فراغ بال به سوگوارى در ماه محرم و صفر بپردازند و در حاشيه نيز گروه هاى تعزيه به شكل رسمى تر و معتبرترى در روستاها و شهرهاى كوچك و بزرگ در برگزارى هر چه باشكوه تر اين مراسم و تعزيه هاى گوناگون پا به ميدان بگذارند.
اگر اين شبها نيز سرى به تئاتر شهر و محوطه باز آن بزنيد، در مى يابيد كه مركز هنرهاى نمايشى نخستين همايش نمايش هاى عاشورايى را با اجراى ۷ نمايش، مجلس هاى مختلف تعزيه و برنامه هاى جانبى ديگر به استقبال ماه محرم و سوگوارى امام حسين (ع) رفته است. همچنين در ديگر نقاط شهر تهران نيز تكيه ها و حسينيه ها ضمن برگزارى مراسم روضه خوانى، سينه زنى به برگزارى تعزيه مى پردازند و مطمئناً در روزهاى تاسوعا و عاشورا نيز مثل تمامى اين سال ها گروه هاى شبيه خوانى و شبيه گردانى مردم را با  آيين شهادت امام حسين (ع) و يارانش آشنا خواهند كرد.
منابع:
۱- جايگاه نمايش سنتى در تئاتر معاصر ايران، فريده شيرژيان، ص ۴۸.
۲- مهدى فروغ، نمايش در ايران، ص ۷.
۳- نمايش در ايران، بهرام بيضايى، ص ۱۲۰.
۴- همان.
۵- همان.
۶- صادق همايونى، شيراز خاستگاه تعزيه، ص ۵۴.
۷- نمايش در ايران، بهرام بيضايى، ص ۱۲۳.
۸- همان. ص ۱۲۴.
همنشينى تعزيه و تئاتر برشت
من فقط
بازى مى كنم
باربد برزويه
برتولت برشت نظريه پرداز آلمانى تئاتر رويه اى را در زندگى تئاترى خود پى گرفت كه در مقابل نظريه معروف كنستانتين استنيسلاوسكى قرار مى گرفت. برشت عقيده داشت وقتى بازيگر روى صحنه مى رود تماشاگر بايد باور كند آنچه روى صحنه اتفاق مى افتد تنها يك نمايش است و بس، استنيسلاوسكى برعكس برشت فكر مى كرد. نظريه پرداز روس عقيده داشت تماشاگر و قتى يك نمايش را مى بيند بايد زندگى را روى صحنه درك كند. او به بازيگرانش مى گفت اگر قرار است نقش يك شخصيت را بازى كنيد كه سردرد دارد بايد قبل از ورود به صحنه سردرد بگيريد و بعد روى صحنه برويد تا اين حس به طور متقابل به تماشاگر شما انتقال پيدا كند. اما برشت غير  از اين فكر مى كرد. او مى گفت اگر يك شخصيت سر درد دارد بايد روى صحنه حركات فيزيكى انجام دهد كه تماشاگر تنها فكر كند او سر درد دارد و اگر چيزى احساس نكرد ديگر مهم نيست. اين دو نظر سال ها مورد مناقشه اهالى تئاتر بوده است. براساس اين دو نظر، نظريه هاى مختلف ديگرى شكل گرفته. به طور مثال مكتب بازيگرى آكتورز استوديو در هاليوود براساس نظريه استنيسلاوسكى به وجود آمد كه بزرگانى چون مارلون براندو، آل پاچينو، رابرت دنيرو و... را تربيت كرد. پيروان نظريه برشت هم كم نبوده اند.
حال جالب اينجاست كه هنر نمايش تعزيه در ايران نيز به نظر مى رسد از نظريه برشت پيروى مى كند.
دكور در اين گونه اجرايى شكل مجازى دارد. عوامل از قديم با تماشاگر خود قرار دادى را در ميان گذاشته اند.
تماشاگران مى دانند آنچه روى صحنه اتفاق مى افتد تنها نقشى از يك رخداد تاريخى است. بازيگر بدون گريم از روى متن مى خواند و هر آنچه اتفاق مى افتد تنها يك نمايش است. اما يك نكته در اين ميان وجود دارد. تماشاگران با اين شكل از نمايش كاملاً احساسى درگير مى شوند. اشك مى ريزند و با واقعه اى كه بارها نيز آن را ديده اند همذات پندارى مى كنند. دقيقاً چيزى كه استنيسلاوسكى مد نظر داشته است. مى دانم كه مجال نيست به طور جزيى به تبيين اين مسأله بپردازيم.
به هر حال سبك اجرايى تعزيه پيروى از مكتب برشت است. اگر چه روحيه غم پرورى مردم ايران را به دليل شرايط تاريخى كه بر آنها گذشته بتوان در اين باره مورد مطالعه قرار داد. ولى به هر حال سال هاست كه مردم براى تعزيه اشك مى ريزند و در عين حال مى دانند كه تنها يك نمايش را تماشا مى كنند .


|   شناسنامه   |   آرشيو   |