گروه سياسى: ديروز در تهران و دهلى نو ديپلماتها و مقامهاى سه كشور ايران، هند و پاكستان مرحله حساسى از مذاكرات را براى به نتيجه رساندن پروژه مهم خط لوله گاز ايران در شبه قاره آغاز كردند. شوكت عزيز به ديدار مقامهاى ارشد ايران آمد و خرازى در دهلى نو توافق نامه اى را براى برطرف كردن آخرين موانع اين پروژه به امضا رساند. پروژه خط لوله گاز مهمترين حركت اقتصادى ـ ديپلماتيك دولت خاتمى در جنوب آسيا است كه با معضل اختلاف دهلى نو و اسلام آباد رو برو است. هيأت ايرانى در پايان مذاكرات دهلى لبخند رضايت بر چهره داشت اما ناظران سياسى تصريح كردند كه به نتيجه رسيدن «ديپلماسى خط لوله» نيازمند پيمان دو جانبه ديگر ميان دو رقيب سنتى شبه قاره است. رقيبانى كه اختلاف تاريخى شان هرگونه طرحى را در مرحله اجرا به محاق ابهام مى برد.
> مذاكرات عارف و شوكت عزيز در تهران
«شوكت عزيز» نخست وزير پاكستان كه در صدر هيأتى بلندپايه وارد تهران شد، بلافاصله از سوى محمدرضا عارف معاون اول رئيس جمهورى مورد استقبال رسمى قرار گرفت. نخست وزير پاكستان همچنين در جمع خبرنگاران با اشاره به روابط تاريخى بسيار خوب ايران و پاكستان در عرصه هاى مختلف همكاريهاى دوجانبه و مناسبات دوكشور، سفرش به تهران را در راستاى تعميق روابط دوجانبه توصيف كرد.
شوكت عزيز در ارتباط با مسأله صادرات گاز ايران به پاكستان ادامه داد: پاكستان به منابع زيادى براى تأمين گاز مورد نيازش نظر دارد كه انتقال گاز از طريق خط لوله و از كشور ايران نيز شامل اين نگاه مى شود. وى در ادامه اظهار داشت: چندى پيش كريدورى را به هند پيشنهاد كرديم كه بر مبناى آن هند نيز از طريق پاكستان گاز مورد نيازش را دريافت نمايد. واكنش اوليه كشور هند در خصوص اين كريدور چندان مساعد نبود و در اين خصوص كمى تحفظ اختيار كردند تا بخواهند گاز را از طريق پاكستان دريافت نمايند.
شوكت عزيز ادامه داد، ولى در حدود يك هفته پيش پارلمان هند با اين مسأله يعنى انتقال گاز ايران از طريق پاكستان به كشورشان موافقت نمودند كه اين تحول فضايى مساعد را براى گسترش هر چه بيشتر روابط بين همه كشورهاى منطقه فراهم مى آورد. شوكت عزيز تأكيد كرد: فكر مى كنم ديپلماسى خط لوله مى تواند فضايى عالى براى فراهم آمدن شرايط صلح آميز و منفعت زا براى تمامى كشورهاى منطقه را ايجاد نمايد.
در اين نشست همچنين دكتر عارف، معاون اول رئيس جمهور كشورمان ضمن خوش آمد گويى به نخست وزير پاكستان و هيأت همراه وى اظهار داشت: با توجه به مشتركات فراوان تاريخى و فرهنگى ميان دوكشور، توسعه روابط با پاكستان از اولويت هاى نخست و بالاى سياست خارجى جمهورى اسلامى ايران است. وى با اشاره به اينكه در سالهاى گذشته شاهد پيشرفت قابل ملاحظه روابط دوجانبه تهران، اسلام آباد بوده ايم افزود: تشكيل منظم كميسيون هاى مشترك و رفت و آمد مقامات دوكشور بيانگر عزم دوجانبه براى گسترش هر چه بيشتر مناسبات است.
معاون اول رئيس جمهور كشورمان همچنين ادامه داد: ما بر اين باوريم كه توسعه روابط با پاكستان نه تنها به دست ايران و پاكستان كه در نهايت به نفع توسعه ثبات در منطقه جهان و در راستاى منافع كشورهاى اسلامى است.
> خرازى: موانع پيشبرد طرح پراهميت خط لوله ايران و هند برطرف شده است
وزير امور خارجه گفت: تهران و دهلى نو، در اين مسير ديپلماسى اقتصادى را در اولويت سياستهاى خود قرار داده اند. كمال خرازى كه در هند به سر مى برد ديروز بابيان اين مطلب در «شوراى امور جهانى هند» در دهلى نو پايتخت هند افزود: روابط اقتصادى و تجارى ايران و هند متأثر از توسعه و تعميق روابط سياسى در دهه اخير رو به افزايش است. خرازى در زمينه خط لوله انتقال گاز ايران به هند از طريق پاكستان نيز گفت: با وجود مشكلات و ملاحظاتى كه درمسير اين خط لوله وجود دارد، اين طرح در نهايت به نفع تهران - اسلام آباد و دهلى نو و به ويژه روابط هند و پاكستان خواهد بود. وى با بيان اينكه «ايران دغدغه هاى امنيتى هند را درك مى كند» افزود: تهران در اين راستا به جز قرارداد خط لوله انتقال گاز ايران به هند، قرارداد ۲۵ ساله صادرات گاز مايع طبيعى را به اين كشور به ميزان ۷/۵ ميليون تن درسال امضا كرده است.
در اين حال روزنامه انگليسى زبان «استيتسمن» چاپ دهلى نو، ديروز به نقل از كمال خرازى نوشت: ايران براى جذب سرمايه گذاران هندى رواديد سه ساله ورود مكرر و اجازه اقامت دراز مدت صادر مى كند. روزنامه استيتسمن افزود: خرازى اين مطلب را درنشست شوراى مشترك تجارى دو كشور در دهلى نو پايتخت هند اعلام كرد و همكارى هاى وسيع ميان ايران و هند را راه گشاى همكارى هاى منطقه اى عنوان نمود. وى گفت: سقف مبادلات تجارى ايران و هند در سالهاى اخير رشد چشمگيرى داشته و در سال ۲۰۰۴ ميلادى از مرز ۳ ميليارد دلار فراتر رفت كه نسبت به سال ۲۰۰۳ از افزايش ۳۰ درصدى برخوردار شد.
روزنامه «ايشين ايج» چاپ دهلى نيز با انعكاس سفر خرازى نوشت: قراراست يك تيم كارشناسى از وزارت نفت و گاز طبيعى هند براى گفت وگو درباره طرح خط لوله گاز ايران به هند از مسير پاكستان تا آخر هفته راهى تهران شود. وى گفت: تصميم اخير دولت هند در مورد اين خط لوله فضاى مناسبى را براى پيشبرداين طرح پراهميت ايجاد كرده است كه بدون شك تأثير مثبتى در همگرايى منطقه اى دارد.
> وزيران خارجه ايران و هند دو يادداشت تفاهم همكارى امضا كردند
سيد كمال خرازى و ناتوار سينگ وزيران امور خارجه ايران و هند روزسه شنبه درپايان چهاردهمين اجلاس كميسيون مشترك اقتصادى دو كشورباامضاى دو يادداشت تفاهم برهمكارى در زمينه هاى نفت ، گاز طبيعى، حفاظت از سرمايه گذارى هاى مشترك و ميراث فرهنگى تأكيد كردند. براساس يادداشت تفاهم امضا شده ، تهران و دهلى نو موافقت كردند تا همكارى هاى تجارى و اقتصادى خود را با حمايت از بخش خصوصى دو كشور گسترش دهند. وزيران امورخارجه ايران وهند در اين يادداشت تفاهم با استقبال از احداث خط لوله انتقال گاز ايران به هند ، نسبت به وضعيت امنيتى خط انتقال گاز ابراز رضايت كردند. همچنين دو كشور تأكيد كردند : حمل و نقل گاز طبيعى و محصولات پتروشيمى زمينه هاى بالقوه براى رشد روابط ايران و هند است. خرازى و ناتوار سينگ همچنين موافقت كردند تا زمينه هاى مورد نياز براى استفاده گسترده تر از خطوط حمل و نقل بين هند وايران را فراهم كنند.