كمال يوسف پور
طراحى داخلى (Interior Design) كه به عنوان يك حرفه، يك هنر و يك صنعت در دنيا شناخته شده، بهينهسازى فضاهاى داخلى ساختمانها به منظور انجام فعاليت هاى روزمره يعنى زندگى و كار است.
بخش اعظم عمر ما در فضاهاى داخلى بناها سپرى ميشود. اين فضاها محيطى را ايجاد مى كنند كه پاسخ گوى نيازهاى اساسى ما نظير نياز به سرپناه بوده و بسيارى از فعاليت هاى ما در آن صورت مى گيرد.
همچنين آنچه به يك بنا روح
مى بخشد، فضاى داخلى آن است. بنابراين مى توان گفت كيفيت فضاى داخلى از يك طرف تأثير مستقيمى بر نحوه انجام فعاليت هاى ما در آن دارد و از طرف ديگر نگرش، احوال و شخصيت ما را تحت تأثير قرار مى دهد. بر اين اساس، هدف طراحى داخلى، بهبود عملكرد فيزيكى و روانى فضا براى راحت سازى زندگى در آن است. فضاى معمارى بدون طراحى داخلى يا اصلاً قابل استفاده نيست و يا در صورت قابل استفاده بودن، كارآيى لازم و بهينه را نخواهد داشت.
طراحى داخلى زندگى همه آحاد جامعه را تحت تأثير قرار مى دهد و تأثيرات آن در زندگى به وضوح قابل مشاهده است. از اين رو موضوع طراحى داخلى به هيچ وجه محدود به اقشار مرفه و خانه هاى اعيانى نيست. طراحى داخلى مى تواند براى كل جامعه و طبقات كمدرآمد هم مفيد باشد. اگر قناعت را اصل اساسى امروز جامعه بدانيم و قصد داشته باشيم امكان زندگى راحت را در فضاى ۴۰ يا ۶۰ مترى آپارتمانها فراهم كنيم، طراحى داخلى يك ضرورت گريزناپذير خواهد بود. طراحى داخلى مى تواند به ما نشان دهد كه در اين فضاى كوچك چطور و با چه وسايلى بايد زندگى كنيم.
از آنجا كه طراحى داخلى در ارتباط مستقيم با ويژگيهاى روحى روانى انسان قرار دارد، بايستى براى نيل به يك طرح مطلوب، ويژگيهاى رفتارهاى انسانى در فضاهاى داخلى زيستى اعم از عمومى و خصوصى، در طراحى به دقت مورد توجه قرار گيرد. از اينرو طراح به هنگام طراحى فضاى داخلى با دو مقوله سروكار دارد: كاربرد آن فضا، و احساس و تأثيرى كه ميخواهد آن فضا بر استفاده كننده داشته باشد.
طراحى داخلى طيف گوناگونى از عناصر و مؤلفه ها از قبيل فرم، نور، رنگ، بافت، كف، سقف، ديوار، عناصر كاركردى و تزئينى و مبلمان را در برمى گيرد. اين عناصر ابزارهاى كار طراح هستند كه همگى بايد بطور هماهنگ و متناسب در يك طرح مرتبط و خوشايند قرار گيرند.
طراحى داخلى كه در حد واسط ميان معمارى و طراحى قرار مى گيرد، به همان ميزان كه شامل جنبههاى كاربردى، ساختارى و فنى مى شود، طراحى تجسمى و جنبههاى بصرى و زيبايى شناسانه را نيز در بر دارد. از اينرو طراحى داخلى اغلب در رديف هنرهاى تجسمى به حساب آمده است و براى موفقيت در آن، بايستى تا حد نسبتاً زيادى با عناصر و اصول طراحى تجسمى و مبادى سواد بصرى آشنا بود.
اگرچه طراحى داخلى امروزه به عنوان يك تخصص شناخته ميشود و محدوده بسيار وسيعى را در بر ميگيرد، اما از آنجايى كه اين رشته در ارتباط مستقيم با فضاى داخلى خانه و زندگى روزمره ميباشد، شناخت الفباى طراحى داخلى و تبيين مبانى آن به زبان ساده براى عموم مردم و بويژه زنان خانه دار، به قابل فهم كردن آن و برخوردى علمى با اين پديده خواهد انجاميد و در نهايت تأثيرى عميق بر كيفيت فضاهاى زيستى جامعه ما خواهد داشت. از اينرو بنا داريم طى يادداشت هايى به مباحث مختلف طراحى داخلى بپردازيم و با بهره گيرى از اصول طراحى تجسمى و سواد بصرى و نيز با استناد به نمونه هاى موفق طراحى داخلى خانه در سطح جهان، دانش و آگاهى افراد خانواده را در اين خصوص افزايش دهيم. در اين يادداشت ها سعى خواهيم نمود با ذكر نكات كليدى و كاربردى در مورد كيفيت فضاهاى داخلى خانه، شما را نسبت به محيط و فضاى اطرافتان و عناصر موجود در آن حساستر كنيم و توانايى هاى علمى و كاربردى شما را در زيباسازى محيط خانه و بهبود كيفيت فضاهاى آن افزايش دهيم.