|
افزايش حضور نظامى آمريكا در شرق آسيا و تحريك ژاپن به نظاميگرى
دكتر محمدرسول الماسيه طراحان استراتژى نظامى آمريكا، براى منطقه شرق آسيا اهميت ويژه اى قائلند و آنجا را درشمار مناطقى مى دانند كه لازم است ضرروتاً حضور نظامى آمريكا افزايش يابد. لذا واشنگتن درنظر داردناو هواپيما بر ديگرى را به منطقه گسيل داردكه نتيجه آن، گسترش حضور نظامى آمريكا وافزايش اهميت ژاپن در استراتژى نظامى آن كشور خواهدبود. به اين ترتيب، آمريكا قادر خواهد بود هميشه حداقل يك ناو به طور ثابت در آبهاى نزديك ژاپن دراختيار داشته باشد.مقامات نيروى دريايى آمريكا گفته اند مذاكرات براى استقرار دومين ناو هواپيما بر در گوام يا هاوايى ظرف دو تا سه سال آينده، به عنوان بخشى از تغييرات در وضعيت نيروهاى نظامى اين كشور در جهان، در جريان است. همچنين آمريكا در نظر دارد پايگاههاى منطقه اى هوايى و نظامى خود را كه ناظر بر عمليات در منطقه آسيا و اقيانوسيه هستند، به پايگاههايش در ژاپن منتقل كند. هدف ازاين اقدام، آن است كه پايگاههاى ژاپن به مركز فرماندهى در منطقه تبديل شوند. در همه اين تصميمات ، مقابله با خطرات افزايش احتمالى تنش در شبه جزيره كره و تشديد اختلاف بين چين وتايوان مدنظر بوده است. در صورت تحقق اين امور، حضور نظامى آمريكا در ژاپن نيز افزايش مى يابد، زيرا نيروهاى تداركاتى و تعميراتى زيادى مورد نياز خواهدبود. تنها ناو هواپيما بر آمريكايى كه در حال حاضر در منطقه اقيانوس آرام مستقر است ، «كيتى هاوك» نام دارد. اين ناو ازميان ۱۲ ناو هواپيما بر نيروى دريايى آمريكا، فاقد پايگاه در خود آن كشور است. يكى از ۱۱ناوى كه هم اكنون در آبهاى آمريكا هستند، به اقيانوس آرام فرستاده خواهد شد. يك گروه عملياتى شامل قايقها و زير دريايى هاى محافظ نيز در پايگاه جديد مستقر خواهند شد. گوام نسبت به هاوايى داراى امكانات وسيع تر تمرينى است. اما مزيت هاوايى، داشتن امكانات اسكانى بيشتر براى استقرار نيروها و خانواده هايشان است. قرار است كيتى هاوك درسال ۲۰۰۸ از رده خارج شود. درآن هنگام، ناو جايگزين اعزامى كه آن هم مانند كيتى هاوك در ژاپن مستقر خواهدشد، يعنى برنامه دو ناوهواپيمابر در اقيانوس آرام ادامه خواهديافت. اخيراً قايقهاى آمريكايى در آبهاى پايگاههاى آمريكا در استانهاى «اوكيناوا» و «كاناگاوا» در ژاپن به گشتزنى مشغول اند كه گفته مى شود به دنبال يافتن زيردريايى هاى احتمالى در شرق و جنوب درياى چين بوده اند. زيردريايى ها بزرگترين خطر براى ناوهاى هواپيمابر محسوب مى شوند. وزارت دفاع آمريكا در سال ۲۰۰۱ استراتژى «افزايش حضور ناوهاى هواپيمابر درغرب اقيانوس آرام» را تصويب كرد. يك سال بعد، خط مشى هاى چگونگى گسيل نيروها تدوين شد و ضرورت توجه به شرق آسيا موردتأييد قرارگرفت. آمريكا درماه ژوئن گذشته اعلام كرد شمارى از نظاميان خود را از كره جنوبى خارج خواهدكرد.(حدود۱۲هزارنفر). درهمين زمان «داگلاس فيث» معاون وزيردفاع آمريكا درامور برنامه ريزى اعلام كرد: حضور دريايى و هوايى كشورش در شرق آسيا افزايش خواهديافت. پيشرفتهاى حاصل شده درتكنولوژى نظامى يكى از عناصر كليدى تحولات جديد در استراتژى نظامى آمريكا قلمداد شده است. كاهش ۳۰درصدى نيروهاى پياده نظام آمريكا دركره جنوبى نيز ممكن است براين مبنا باشد كه به اندازه كافى امكان حمله با موشكهاى هدايت شونده از دريا و هوا وجوددارد ولذا نيازى به تعداد فراوان نيروهاى پياده احساس نمى شود. نيروى دريايى آمريكا، ناوهاى هواپيمابررا هسته اصلى طراحى هاى حملات هوابه زمين و كنترل آبها مى داند. كيتى هاوك درحمله سال ۲۰۰۱ به افغانستان و حمله سال گذشته به عراق شركت داشت و درآن هنگام، ناو ديگرى جاى آن را در ژاپن پركرد كه از سواحل غربى آمريكا فرستاده شده بود. آمريكا براى افزايش كارايى عملياتى ناوهاى هواپيمابر، تحقيقات درزمينه تكنولوژى، ساخت كشتيهاى بزرگ تداركاتى و قايقهاى بسيار تندرو گشتى و حمل و نقل را ادامه مى دهد. تشويق ژاپن به نظاميگرى آمريكا براى موفقيت طراحى هاى نظامى خود در شرق آسيا به همكارى گسترده نظامى با ژاپن نيازمند است. آمريكا براى رسيدن به اين هدف تا حد تشويق ژاپن به بازنگرى در قانون اساسى كشور، پيش رفته است. قانون اساسى فعلى ژاپن بعد از جنگ جهانى دوم از سوى آمريكاى فاتح تدوين و بر آن كشور تحميل شد. «ريچارد آرميتاژ » معاون وزير امور خارجه آمريكا در ديدار اخير خود با «هيدنائونا كاگاوا» رئيس كميته امور مجلس حزب ليبرال دموكراتيك ژاپن در واشنگتن، بند۹ قانون اساسى ژاپن رامانعى بر سر راه همكاريهاى دو كشور دانست. طبق اين بند، ژاپن از داشتن نيروى نظامى منع شده است. آرميتاژ گفت: «قانون اساسى، ژاپن را از حق پيوستن به معاهدات دفاع جمعى محروم كرده است و لازم است براى تقويت اتحادنظامى آمريكا و ژاپن مورد بازنگرى قرار گيرد.» اين اظهارات آرميتاژ در پاسخ به سخنان ناكاگاوا بود كه گفت هم حزب حاكم (ليبرال دموكراتيك) وهم حزب مخالف (دموكراتيك )گفت وگو براى اصلاح قانون اساسى را ادامه خواهند داد. آمريكا با وقوف به علاقه زياد ژاپن براى پذيرفته شدن به عنوان عضو دائم شوراى امنيت سازمان ملل متحد، نظامى شدن اين كشور را پيش نياز تحقق چنين آرمانى مى داند. آرميتاژ به «ناكاگاوا» گفت: ايالات متحده از پذيرفته شدن ژاپن به عنوان عضو دائم شوراى امنيت حمايت مى كند، اما معتقد است هر كشورى كه چنين موقعيتى كسب كند، بايد براى گسيل نيروى نظامى به نفع جامعه جهانى آمادگى داشته باشد. اما ژاپنى ها نمى خواهند تغيير قانون اساسى پيش نياز ورود كشورشان به شوراى امنيت تلقى شود. يكى از وزيران دولت ژاپن در پاسخ تلويحى به آرميتاژ گفت: «ژاپن داراى قانون اساسى مبتنى بر صلح است و ما با تكيه بر صلح مشاركت زيادى در سطح جهان داشته ايم. ما لابى هاى قوى و مؤثرى در سطح جهان داشته ايم كه نشان مى دهد عضو مهمى در سازمان ملل متحد بوده ايم و قابليت عضويت دائم در شوراى امنيت را داريم…» آغاز تلاش ژاپن براى عضويت در شوراى امنيت به سال ۱۹۹۴ برمى گردد كه به كميته اى متشكل از نمايندگان احزاب مختلف حاضر در مجلس مسؤوليت داده شد در اين مورد فكر كنند و راهكار ارائه دهند. رياست كميته مزبور برعهده «جونچيرو كويزومى» از حزب ليبرال دموكرات و وزير وقت پست و ارتباطات گذاشته شده بود. كويزومى در اولين جلسه كميته گفته بود: «اگر ژاپن عضو شوراى امنيت شود ، آيا مى تواند همان كارهايى را كه پنج عضو دائم انجام مى دهند انجام دهد؟… من از روندى كه درپيش گرفته شده است، ناخرسندم، مخصوصاً كه اجماع ملى در اين خصوص وجود ندارد و بحث و مذاكره كافى نيز در مجلس صورت نپذيرفته است.» كويزومى در آن مقطع به موفقيت ژاپن براى ورود به شوراى امنيت اميد نداشته است، اما امروزه تا حدى اوضاع تغيير كرده است. ژاپن عملاً نيروى دفاعى به عراق اعزام كرده است. در سالهاى اخير جهان و سازمان ملل متحد تحولاتى را تجربه كرده اند. مبارزه با تهديدات جديد مانند تروريسم بين المللى و سلاحهاى كشتار جمعى محورهاى اصلى فعاليتهاى سازمان ملل متحد قرار گرفته است. در برهه جديد، سازمان ملل متحد فقط به جايگاه اظهارنظر تبديل شده و عمليات توسط نيروهاى ائتلافى انجام گرفته است. لذا ديدگاههايى مبنى بر ضرورت ايجاد اصلاحات ساختارى در سازمان ملل متحد و ضرورت تبيين شرح وظايف جديد براى آن مطرح شده است. ژاپن احتمالاً از اينگونه بحثها به عنوان فرصت مغتنمى براى ورود خود به شوراى امنيت استقبال خواهد كرد. افكار عمومى ژاپن در گذشته از عضويت اين كشور در شوراى امنيت حمايت نمى كرد، اما در حال حاضر، ۷۰ درصد مردم از آن حمايت مى كنند. البته كسب حمايت بين المللى به زمان بيشترى نياز دارد. ناظران، چين را مهمترين مخالف ورود ژاپن به شوراى امنيت مى دانند. «ون جيابائو» نخست وزير چين كه در ماه مه گذشته با «گرهارد شرودر» صدراعظم آلمان ملاقات كرد، گفت: «چين از نقش فعالتر آلمان در سطح بين الملل حمايت مى كند.» تحليلگران اين جمله را نشان حمايت چين از عضويت آلمان در شوراى امنيت دانستند. ون در اين ملاقات اضافه كرد كه برخلاف آلمان كه گذشته اش را حل و فصل كرده، ژاپن هنوز در اين زمينه موفق نبوده است. لذا صلاحيت عضويت دائم در شوراى امنيت را ندارد. منبع: آرشيو سايت اينترنتى روزنامه «آساهى»
|