منبع : فار ايسترن اكونوميك ريويو
ماهاتير محمد* ترجمه : محمود اسماعيل نيا
آيا حقيقتاً مى توانيم بگوييم كه وضعيت امروز مسلمان خوب است ؟ مطمئناً خير. خب ، علت چيست؟ اسلام و آموزه هايش ؟ يا تغييراتى كه در اسلام پديد آمده و موجب فاصله گرفتن از تعاليم اصلى اين دين شده است؟
مسلمانان جهان پس از فروپاشى امپراتورى عثمانى ، دچار انشعاب و ناتوانى شدند. در واقع، تامدتها به دشوارى مى شد كشورى مسلمان را يافت كه مستعمره اروپاييان يا تحت سلطه آنان نباشد. در اين دوران، برخى از مصلحان مسلمان با هدف «مدرن شدن» و پيشى جستن بر اروپاييان ، شروع به ابراز ترديد نسبت به ديدگاههاى مرسوم علماى اسلامى كردند . بعضى از آنها تا به حدى پيش رفتند كه باور داشتند كه مسلمانان تنها از طريق فرونهادن اسلام و سكولار شدن ، مى توانند برترى پيشين خود را بازيابند. گرچه كه اين افراد ، به علت مخالفت شديد علماى متنفذ سنتى ، به توفيقات بسيار اندكى دست يافتند؛ ولى مشكل اين بود كه اين گروه از مصلحان ، عميقاً متأثر از مفهوم اروپايى جدايى حكومت از كليسا
( جدايى دين از سياست ) بودند، در حالى كه اين مفهوم اگر در بسترى مسيحى هم صدق كند ، در جهان اسلام مصداقى ندارد.
اسلام ، شيوه اى است براى زندگى و شيوه زندگى را نمى توان به ساحتهاى مادى و معنوى تفكيك كرد. براى مثال، نظام حكومتى يك كشور و تحولاتش هم جزيى از همين شيوه زندگى است. بنابراين كاملاً امكانپذير است كه ما در عين اسلاميت ، سامان و تدبيرى مدرن مثل دموكراسى را برگزينيم. البته مشروط بر آن كه به بنيانهاى اسلام رجوع كنيم . ولى مشكل از آنجا ناشى مى شود كه گرايش غالب مسلمانان ، تأكيد و تكريم شكل و صورت امور، به جاى مضمون و محتواى آنهاست. در نتيجه به عنوان مثال حكم اسلام در مورد پوشش بدن ، به پوشيدن لباس عربى ترجمه مى شود ؛ و ساير انواع لباس ، با وجود پوشانندگى بدن، بى ارزش و غيراسلامى تلقى مى شود. يا اينكه توصيه اسلام به كسب دانش ، صرفاً به فراگيرى علوم اسلامى تفسير مى شود و يا تأكيد بر دفاع از امت اسلامى، به حرمت نهادن به جنگ افزارهاى قديمى حمل مى گردد. در حالى كه مسأله ، همين اهمال جهان اسلام نسبت به آموزش و دفاع جديد است . آيا مسلمانان بايد تا ابد، سلاح خود را از ديگران خريدارى كنند؟ ترديدى نيست كه بايد ظرفيت درونى ابداع و تأمين نيازهاى دفاعى خود را داشته باشند، و براى اين منظور ، بايد علوم جديد، رياضيات و فناورى و امثال آن را فرا گيرند. بنابراين آموختن اين امور را نه تنها نبايد كمتر از كنكاش در الهيات اسلامى دانست ، بلكه بايدنوعى «عبادت» تلقى كرد كه موجد ارزشمندى فرد و جامعه است.
از سوى ديگر ، دفاع از امت اسلامى ، نيازمند دستيابى به ثبات سياسى و كسب ثروت اقتصادى نيز هست. بنابراين مسلمانان بايد ضمن تمرين خويشتندارى ، نظام حكومتى برگزيده خود را كاراتر كنند. دموكراسى با اسلام سازگار است زيرا پيامبر اكرم (ص) اين امر را برعهده پيروانش نهاد تا از ميان خود رهبرى برگزينند؛** بنابراين مى توان گفت نظامى كه رهبرش توسط رأى دهندگان انتخاب شود اسلامى تر است. يك رهبر انتخابى هم مى بايد دغدغه مردمش را داشته باشد، و اين يعنى تأمين غذا، لباس، سرپناه و امنيت براى آنها.
اسلام يعنى صلح ، ما براى همديگر آرزوى صلح و آرامش مى كنيم و اين نيز يكى ديگر از بنيانهاى اسلام است. ما فقط با كسانى مى جنگيم كه به ما حمله كنند و هنگامى هم كه دشمن درخواست صلح مى كند، بايد با پاسخ مثبت مسلمانان روبرو شود. ولى ما به هيچ يك از اين اصول بنيادين عمل نمى كنيم.
امروز ، به مسلمانان برچسب تروريست مى زنند، البته ما اين اتهام را نمى پذيريم ولى واقعيت اين است كه ما از روى خشم دست به كشتار مردم مى بريم و توجه نداريم كه چه كسى را مى كشيم و اين كار چه پيامدهايى دارد . (اشاره به اقدامات تروريستى گروههايى از جمله القاعده ) البته بايد اذعان كرد كه ما درمانده و بى ساز و برگ شده ايم و براى حفظ خود در برابر بى عدالتى كار چندانى از ما ساخته نيست ؛ ولى آيا بايد كوركورانه بتازيم و مردم بيگناه را ، از جمله كسانى كه با ما همدردى مى كنند، بكشيم؟ آيا نبايد درنگ و انديشه كنيم و راهبردى را طراحى نماييم كه هدف آن ، دستيابى به پيروزى نهايى باشد؟ پس از حدود يكصد سال جنگيدن، چه چيزى عايدمان شده است؟ هيچ ، حتى خشم مان را نيز فروكش نكرده است و در واقع ، خشمگين تر شده ايم.
مخمصه كنونى ما ، تقديرى الهى نيست . بلكه كاملاًمحصول رفتار خودمان است . ما آموزه هاى اسلام را ناديده گرفته و بد تعبير كرده ايم و براى چاره جويى نيز صرفاًمتكى بر دعا به درگاه خداوندهستيم . در حالى كه خداوند در قرآن فرموده اند كه پيش از آن كه او به يارى مان بيايد، خودمان بايد به داد خود برسيم.
مانيازى به بازآفرينى اسلام نداريم . اسلام، آيينى كامل و مناسب براى همه ادوار است . اگر ما به بنيانهاى اسلام بپردازيم و درست تفسيرشان كنيم اسلام مناسب زمانه ما نيز خواهد بود. همه مشكل بر سر نحوه تفسير اسلام است. كه نه تنها باعث افتراق امت اسلامى شده، بلكه عملاً باعث بيسوادى مسلمانان و ناتوانيشان در حل و فصل ساده ترين مسائل حكمرانى شده است.
اسلام همچنان دينى كامل است ، اين مسلمانان هستند كه كامل نيستند و به خود اجازه سوءتفسير اسلام را داده اند. مسلمانان بايد خود را اصلاح كنند، چون آنها بايد تغيير كنند. پيامبر اكرم (ص) براى ما فقط يك دين اسلام آورد، ولى امروز، با صدها تفسير از اسلام روبرو هستيم ؛ بايد به اسلامى بازگرديم كه پيامبر آورده است.
توضيح : اين مطلب ، ترجمه سخنرانى ماهاتيرمحمد درمدرسه مطالعات شرقى و آفريقايى در دانشگاه لندن انجام شده است.
*نخست وزير پيشين مالزى.
**ديدگاه اهل سنت درمورد جانشينى پيامبر اكرم (ص ) . م .

«عدنان پاچه چى» در سال ۱۹۶۰ وزيرامورخارجه عراق بود. پس از سقوط صدام به عضويت شوراى حكومت انتقالى درآمد و هم اكنون رهبر حزب دموكرات هاى مستقل است. اين سياستمدار باتجربه و برجسته عراقى از معدود سياستمداران سنى عراق بود كه مردم را به شركت در انتخابات دعوت مى كرد. وى درمصاحبه با روزنامه «الاهرام» به تشريح ديدگاههاى خود در مورد عراق پرداخته است.
متحدان بالقوه شما در آينده چه كسانى هستند؟
ما دركل در فكر ائتلاف با هيچكس نيستيم، اما در عين حال، با همه مذاكره مى كنيم. ما برروى يك چيز متمركز شده ايم و آن اين است كه فرصتى به افراد و احزاب سياسى كه در انتخابات شركت نداشتند بدهيم تا در تهيه قانون اساسى مشاركت داشته باشند. ما پاسخ خوبى از آنهايى كه در انتخابات شركت نكردند گرفته ايم.
فكر مى كنيد كنفرانس آشتى ملى چه زمانى برگزار مى شود؟
ما خواهان شكل گيرى يك كميته مقدماتى براى فراهم نمودن مقدمات چنين كنفرانسى شده ايم. احتياجى نيست تا اين كنفرانس پيش از اولين جلسه مجمع ملى تشكيل شود. برگزارى چنين كنفرانسى همه را تشويق مى كند تا حرف خود را بزنند. من نمى خواهم از كلمه آشتى ملى استفاده كنم چون ما در مورد اختلافات ديدگاه هاى سياسى صحبت مى كنيم. موضوع مهم براى من ،گفت وگو ودرك متقابل است. ما بايد به آينده فكر كنيم. ما موضوعات زيادى براى بحث و گفت وگو داريم از حضور نيروهاى خارجى در عراق گرفته تا سيستم و شكل دولت و بررسى موضوعات موردتوجه مردم عراق.
زمانى شما نامزد رياست جمهورى بوديد. آيا هنوز هم هستيد؟
من شخصاً نامزد هيچ پستى نشدم و دنبال آن نيستم، اما شنيده ام كه برخى احزاب و مردم تمايل دارند كه من پست كليدى را عهده دار شوم. در مورد رياست جمهورى برادران كرد ما تمايل خود را به اين پست اعلام كرده اند. من دوست ندارم عراق ميان شيعيان، كردها و سنى ها تقسيم شود، چون حق هر شهروند عراقى است تا هر سمتى را كه مى خواهد، به دست آورد.
حضور نيروهاى آمريكايى در عراق را چگونه ارزيابى مى كنيد؟
نيروهاى آمريكايى و بين المللى بنا به قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل متحد در عراق هستند و با درخواست رسمى دولت عراق خارج مى شوند. نيروهاى بين المللى يك مأموريت دارند كه آن كمك به دولت عراق براى برقرارى امنيت و ثبات است و دولت عراق هم اين حق را دارد كه از آنها هر زمانى كه خواست بخواهد تا خاك كشور را ترك كنند. قطعنامه شوراى امنيت خاطرنشان مى كند كه مأموريت اين نيروها هنگامى پايان مى يابد كه روند سياسى در كشورپايان يافته است كه اين زمان نبايد از تاريخ ۳۱ دسامبر ۲۰۰۵ فراتر رود و در ژوئن ۲۰۰۵ قرار است در مورد وضعيت اين نيروها يك بازنگرى كامل شود. به نظر من اگر بعد از دسامبر ۲۰۰۵ قرار است حضور اين نيروها تمديد شود، اين كار تنها بايد بادرخواست دولت عراق و قطعنامه جديد شوراى امنيت صورت  گيرد.
درخواست دولت عراق نيز بايد با تأييد مجمع ملى عراق همراه باشد و در صورت لزوم، يك رفراندوم ملى برگزار شود.
پس شما مخالف تعيين زمان خروج اين نيروها نيستيد؟
همانگونه كه به شما گفتم زمان خروج تعيين شده است. زمان بندى دقيقى براى خروج نيروهاى خارجى از عراق وجود دارد، اما از آنجا كه وظيفه اين نيروها برقرارى امنيت و ثبات با كمك دولت عراق است مهمترين مسأله امنيت است. همه ما مى خواهيم كه اين نيروها زودتر از كشور خارج شوند اما اين مردم عراق هستند كه بايد در اين مورد تصميم گيرى كنند.
كشورهاى عرب چه كمكى مى توانند به عراق كنند؟
برادران عرب متخصصان و تحليل گران حقوقى دارند كه مى توانند به ما كمك كنند كه قانون اساسى بنويسيم. عراق به كمك هاى كشورهاى عربى نياز دارد چون زياد رنج كشيده و اين مسأله كماكان صادق است. در مورد جدا كردن ما از كشورهاى عربى اين مسأله غيرقابل امكان است چون عراق يك كشور عربى است. عراق مركز تمدن عربى و اسلامى بود. قبايل عرب پيش از شكل گيرى اسلام در عراق زندگى مى كردند. ما نيروهاى عرب را به خارجى ها ترجيح مى دهيم. احتمال دارد در ژوئن ،۲۰۰۵ چنين مسأله اى مدنظر قرار گيرد.
نظرتان درباره مقاومت مسلحانه عليه نيروهاى آمريكايى چيست؟ آيا امكان پذير است كه با آنها گفت وگو برقرار كرد؟
نيروهاى عراقى هم اكنون بيشتر بر اين عمليات مسلحانه اشراف دارند. كسانى كه مرتكب خشونت در عراق مى شوند به دو دسته و گروه تقسيم مى شوند. يك دسته افرادى هستند كه خودشان را در مرتبه اى بسيار قدسى فرض مى كنند و دنبال جنگ هميشگى عليه كافران هستند، اينها كسانى هستند كه دموكراسى را نوعى بى دينى مى دانند. اين افراد اگر بتوانند، رژيمى مانند طالبان را در عراق مستقر مى  كنند براى همين، جاى هيچ گفت وگويى با اين دسته وجود ندارد. آنها به عمليات خود ادامه مى دهند چون آنها عراق را محلى براى نبرد با آمريكا مى دانند. گروه ديگر نيز كه اكثريت را تشكيل مى دهند، تقاضا ها و شكايت هايى دارند كه با اين دسته و گروه مى توان ديالوگ برقرار كرد. مى توان با آنها وارد مذاكره شد و به برخى تقاضاها و خواسته هاى آنها مثلاً خروج نيروهاى خارجى يا اعضاى حزب بعث جواب مثبت داد. كارى كه بايد انجام شود اين است كه آنها را وارد روند سياسى كرد. اگر اين گروه وارد روند سياسى شوند، گروه ديگر كه با آنها امكان ديالوگ نيست منزوى خواهندشد كه اين موجب كاهش تنش و خشونت در كشور مى شود و اوضاع امنيتى را بهبود مى بخشد.
ائتلاف يكپارچه عراق به اكثريت در مجمع  ملى عراق دست يافته اند. فكر مى كنيد حكومتى مذهبى در عراق شكل بگيرد؟
من شخصاً چنين تمايلى ندارم اما در عين حال به دموكراسى باور دارم. در هر حال بايد منتظر ماند و ديد كه دولت هنگامى كه در قدرت است چه كارى مى كند. اگر عملكرد آن خلاف منافع عراق بود، آنگاه ما هم مخالفت مى كنيم.
منبع: سايت اينترنتى آفتاب