Iran Newspaper

هادى رئيسى

برخلاف ديگر رشته هاى ورزشى كه در محيطى دربسته و محدود انجام مى شود، ورزش اسكى در فضا و طبيعتى آزاد چون نقاط مرتفع و پوشيده از برف كوهستانها كه مملو از اكسيژن است، انجام مى گيرد.
در اهميت ورزش اسكى گفته شده، تأثيرات آن برروى اعصاب و روح و جسم آدمى به حدى است كه آن را از مفيدترين ورزشهاى روز دنيا ساخته است.
همچنين گفته مى شود اين ورزش حتى براى تماشاچيان آن نيز كه مى توانند از مناظر زيبا و هواى آزاد و آرام بخش پيست ها و ميادين اسكى استفاده كنند و از چنين ورزش مفرحى لذت ببرند، مفيد است.
پزشكان و كارشناسان امور ورزشى بر اين باورند كه تماشاچيان اين رشته سالمتر و سرحال تر از تماشاچيان ديگر رشته هاى ورزشى هستند، ضمن آنكه سحرخيزبودن از جمله ويژگيهاى خاص علاقه مندان و ورزشكاران اين رشته است. ورزش اسكى در ايران از آسيبها و زيانهاى برخى نگرشهاى منفى داخلى نسبت به خود، بويژه در طول يك يا دو دهه اخير رنج بسيارى متحمل شده است.
براى مثال اكثريت افراد جامعه دركنار مفرح خواندن و مفيددانستن اين ورزش معتقدند اين ورزش طبقه خاص و بويژه پولدارهاى جامعه است و حتى آن را ورزشى گران مى بينند.
اما كارشناسان اسكى مى گويند وسايل اين ورزش باوجود گران بودن، عمرى نسبتاً طولانى - بين ۱۰ تا ۱۵- دارند. يكى از مزيت هاى ورزش اسكى با وجود همه مشكلات خاص خود اين است كه تعداد ورزشكاران آن درمقايسه با ساير رشته هاى ورزشى، بيشتر از تماشاچيان آن است. براى اين ورزش چيزى چون مرد، زن، پير يا جوان مطرح نيست. چون علاقه مندان به آن از هرجنس و گروه سنى كه باشند، تقريباً يكسان است. مهم اين است كه به آن علاقه و عشق بورزند و آن را بپسندند.
***
پيشينه اسكى:
اسكى از سال ۱۵۹۰ ميلادى براى اولين بار در اروپاى مركزى به عنوان يك رشته ورزشى مطرح شد. نگاهى گذرا به پيشينه اين ورزش زمستانى كه قدمتى پنج هزارساله دارد نشان مى دهد اين ورزش در ايران نيز از سال ۱۳۱۲ هجرى شمسى توسط يك مهندس آلمانى در منطقه شمشك شميرانات پايه ريزى شد.
اسكى ايران تا پيش ازانقلاب به سرعت پيشرفت كرد و كارنامه درخشانى از خود برجاى گذاشت اما درمرحله بعدى يعنى تاحدود ۲۰سال و اندى بعد نه تنها از ادامه پيشرفت و ترقى گذشته خود بازماند كه جايگاه بين المللى خود را حتى در سطح آسيا هم از دست داد و دچار سستى و كندى عجيبى شد.
بنابراين، اين دوره از تاريخ اسكى ايران را (بين سالهاى ۱۳۵۸ تا ۱۳۸۰) مى توان دوره فترت (بازماندگى از پيشرفت و تحول) اسكى ايران ناميد.
زيرا اسكى ايران در ۲۵ سال اخير با وجود داشتن موقعيت و شرايط آب و هوايى خاص عملاً در سراشيبى به سرمى برد، به اعتقاد مربيان و پيشكسوتان ورزش اسكى ايران در دوره مذكور واقعاً دچار افت شديدى شد.
براين اساس بود كه نه تنها در سطح بين المللى بلكه در سطح آسيا موقعيت هاى دوران قبلى خود را بتدريج ازدست داد.
زمانى اسكى ايران در آسيا حرف اول را مى زد. حالا اگر تيم ملى بزرگسالان ايران در اين رشته و در مسابقات بين المللى بويژه در سطح آسيا مقامى به دست آورد، مى توان تا حدودى به آينده آن اميدوارشد. البته الآن نزيك دوسال است فدراسيون اسكى از قهرمانان و مربيان خارجى (فرانسوى) نسبتاً نام آور براى آموزش و هدايت ملى پوشان استفاده مى كند.
لذت اسكى ايران
اين نيز موضوعى است كه از حدود يك سال پيش تا كنون بويژه از ابتداى زمستان امسال (۱۳۸۳ ) در اغلب پروازهاى هواپيمايى ايران اير كه مابين استكهلم و تهران در حركت هستند، مطرح شده است. گرايش علاقه مندان و اسكى بازان خارجى بويژه از طرف قاره اروپا براى آمدن به ايران و پرداختن به اسكى درايران روز به روز روبه افزايش است. شاهد اين مطلب هم برخى اخبار وگزارشهاى خبرى است كه بازگو مى كند: هنگامى كه از مسافران خارجى هواپيمايى ايران اير در هنگام بازگشت به سوئد سؤال شده براى چه مقصودى به ايران سفر كرديد، پاسخ داده اند: براى اسكى.
جمله اخير بخشى از گزارشى در همين زمينه بود كه اخيراً در يك پايگاه اينترنتى مشهور به استكهلميان براى علاقه مندان به اسكى در ايران انتشار يافت. در ادامه اين بخش و از همان پايگاه كه تاكنون در باره ايران مقالات متعددى در روزنامه هاى مختلف سوئد منتشر كرده است، باز به نقل از يك مقاله مى خوانيم : ايران كشورى غنى در بخش جهانگردى است كه اسكى جاى خاص در آن دارد و گرايش جهانگردان به آن روز به روز بيشتر مى شود.
گزارش مذكور به عنوان شاهدى براى اثبات ادعاى خود به مطلبى از مقاله ديگرى كه در يك روزنامه كثيرالانتشار و مشهور موسوم به افتون بلادت كه در روز ۲۵ ژانويه به چاپ رسيده اشاره اى كوتاه دارد، مبنى براينكه : پيست هاى اسكى ايران كه ۳۰ سال پيش ساخته شده است ، هنوز هزاران علاقه مند اسكى را از سراسر جهان و خود ايران به سوى خود مى كشاند.
اين مقاله مى افزايد: با وجود نزديكتربودن پيست هايى چون توچال به تهران، اسكى بازان داخلى و خارجى هنوز رفتن به بزرگترين پيست اسكى بين المللى ايران يعنى ديزين را ترجيح مى دهند. چون معتقدند اين پيست نيز فاصله اش تا تهران تنها دو ساعت است.
گزارش مذكور همچنين ضمن اشاره به محتوا و نوشته هاى كاتالوگى كه يك آژانس توريستى سوئدى به چاپ رسانده باز با درج و چاپ تصاويرى مسحور كننده به طبيعت زيبا و باز ايران اشاره اى كوتاه كرده و نوشته است : در پيست هاى اسكى ديزين و شمشك ايران گويى عقربه زمان در همان دهه ۱۹۷۰كماكان سرجاى خود ايستاده است حتى تجهيزات قديمى اسكى اجاره اى در ايران نيز انسان را به ياد دوران اسكى بازان قديمى و مشهورى چون استنمارك (در دهه ۱۹۷۰) مى اندازد.
كاتالوگ زمستانى مشهور به لانگلى نيز در همين زمينه نوشته است: گرچه قوانين ايران سختگيرانه است ولى ، در اسكى ايران لذت مخصوصى هست كه در پيست هاى اسكى غربى قابل تجربه نيست ، چون در آنجا از مهمانان داخلى و خارجى با غذاهاى بسيار خوشمزه ايرانى و همچنين آبجوى غيرالكلى (باصفردرجه الكل) پذيرايى مى شود. قيمت بالابرها و نرخ خدمات ديگر در پيست هاى ايران از نظر ارزانى با نرخ خدمات مشابه داخل سوئد غيرقابل مقايسه است.
انتشار اين نوع گزارشها در زمانى دارد صورت مى گيرد كه اسكى ايران در دوران گذار از سختى هاى دوران فترت طولانى خودش به سر مى برد و تقريباً به گفته رئيس فعلى فدراسيون اسكى ايران ، اين ورزش قريب سه سال است مجدداً جايگاه خود را در بدنه و تشكيلات نظام ورزش كشور باز يافته است.
امكانات اسكى در ايران
توزيع ظرفيت هاى مربوط به اسكى در ايران مناسب نيست. چون بيشتر ظرفيت هاى جارى اسكى در اختيار قشر متمكن و مرفه جامعه قرار دارد. از اين نظر لازم است اين مرزبنديها ازبين برود و زمينه اى فراهم شود كه ساير اقشار جامعه هم بتوانند از اين نوع امكانات ملى برخوردار بشوند. اسكى در ايران به عنوان مسأله اى اقتصادى به اندازه كافى خودجوش و درآمدزاست و حتى بدون اينكه تزريقى به آن صورت بگيرد مى تواند با توجه به استعداد كافى ونيروهاى بالقوه در آن نيازهاى مالى و ارزى خودش را براى توسعه و تجهيز بيشتر اين ورزش تأمين كند كه يك مورد آن توان جذب گردشگران و اسكى بازان خارجى است. اين حرفهاى يك شهروند است اما مهشيد كريمى در محل اقامت خود واقع در هتل شمشك به ما گفت: هتل محل اقامت ما از لحاظ سيستم هاى گرمايشى، بهداشتى و امكانات تفريحى مناسب نيست. براى مثال آب گرم داخل هتل در اين فصل از سال مرتب قطع و وصل مى شود و پاركينگ هم ندارد. يك مهندس سوئدى در صف تله سيژ يابالابرهاى پيست اسكى شمشك هم مى گويد: حداقل نيم ساعتى از زمان ايستادنم در اين صف (تله سيژ ) گذشته است ولى به نظر مى رسد تا رسيدن به اول صف و زمان سوار شدنم بايد يك ساعت ديگر هم در صف بايستم. براى من شانس سوار شدن به تله سيژو بالا رفتن از اين قله مشكل به نظر مى رسد.
پرى وريا اهل نروژ مى گويد: زندگى بدون لذت بى معنى است. انسان نياز به تنوع و ورزش دارد اما نه به اين طريق كه آدم به داخل پيست اسكى برسدو ساعتها در صفهاى طولانى منتظرين داخل پيست به انتظار نوبت بايستد. مشكل اينجا در اين است كه به تعداد كافى دستگاه بالابر و امكاناتى از اين قبيل كه لازمه يك اسكى است وجود ندارد. وسايل قديمى و كم ظرفيت هستند ولى در عوض ميدان پيست به اندازه كافى مستعد و قابل توسعه و تجهيز است. همچنين فضاى طبيعى اينجا عالى است. علت اصلى انتخاب اين محل توسط من و همراهان خارجى من طبيعت خوب و زيبا و هواى بسيار لطيف و آفتابى و نوع برف اينجاست كه لذت بخش است. بهتر است به جاده هاى اين منطقه و توسعه و نوسازى امكانات چنين اماكنى و حتى افزايش ظرفيت و كيفيت ها در اينجا توجه شود.
يك اسكى باز حرفه اى سوئدى از هزينه اسكى در ايران مى گويد: وقتى شنيدم در ايران نقاط خوبى براى اسكى كردن وجود دارد، به اين كشور آمدم و الآن كه به اينجا آمده ام مى بينم هزينه هاى يك هفته اسكى در ايران معادل هزينه هاى يك روز اسكى ما در منطقه آلپ يا نروژ است. او اضافه كرد: وضع تله سى يژهاى داخل ديزين بهتر از شمشك است. پارسال من در قالب گروهى ۲۰نفرى به ايران آمده بودم ولى امسال در گروهى ۴۵نفرى. وى افزود: ما از اماكنى چون شمشك و امثال آن گزارش و عكس و فيلم هم تهيه مى كنيم و آنها را در مجله اسكى نروژ به چاپ مى رسانيم. از اين نظر بعيد نمى دانم اگر عده گروه ما سال بعد به يكصد نفر يا حتى بيشتر برسد. احتمال افزايش تعداد توريستها و گردشگران و مهمانان خارجى اينگونه اماكن در ايران در سالهاى بعد خيلى زياد به نظر مى رسد.
كريست ويوزن ۳۵ ساله اهل نروژ هم از كيفيت برف مى گويد: كيفيت و برترى اسكى ايران بيشتر به دليل نوع برفهاى باريده شده بر روى پيست هاى ايران است. چون برفهاى اينجا براى اسكى بسيار مناسب و جالب است. زيرا اين برفها به شكل پودر خشك است. حتى من آن را برتر از برفهاى فرانسه، تركيه و لبنان مى دانم. من قبلاً به كشورهاى تركيه، فرانسه و لبنان سفر كرده ام و با اين مقايسه مى گويم كيفيت برفى كه در ايران مى بارد، به مراتب براى ورزش اسكى بهتر است.
حال با توجه به اين همه گرايش و علاقه مندى خارجى ها براى اسكى در ايران بخوبى مى توان نتيجه گرفت كه شور و شوق اسكى بازان دنيا بويژه سوئديها براى آمدن به ايران و اسكى كردن در كشور ما با وجود همه امكانات جديد و پيشرفته و همچنين مناطق هميشه برفى خودشان اين سؤال مطرح مى شود كه چرا اسكى ايران با اين همه استعداد و جاذبه در سالهاى گذشته اينگونه مورد بى توجهى قرار گرفت. به نظر مى رسد اسكى ما در سالهاى اخير نه تنها پيشرفتى نداشته بلكه درجازده است. از اين نظر همه اميدها و آرزوهاى جارى مربوط به اسكى ايران چشم به آينده و حوادث احتمالى مربوط به آن دارد براى مثال برخى از صاحب نظران و كارشناسان اين ورزش كه هم اكنون وضعيتى مغموم و دلشكسته دارند، به صراحت اعلام مى كنند به سهم خود براى نجات وضعيت بد اسكى ايران و مسائل مبتلا به آن در طول سالهاى دوران فترت اين ورزش به هر درى زدند ولى هر بار دست از پا درازتر برگشتند. براى شناخت ريشه هاى واقعى اين بازماندگى يا پسرفت اسكى ايران در ۲۵سال اخير و همچنين علت اصلى طولانى شدن فترت ورزش اسكى ايران به سراغ برخى از صاحب نظران و تحليلگران اين رشته ورزشى رفتيم تا نظر تحليلى آنان را در اين باره جويا شويم ولى هر بار به نظر رسيد تمايل چندانى براى پاسخگويى به سؤالات ما از خود نشان نمى دهند.
وقتى موضوع دوم و علت آن را پيگيرى كرديم، صراحت كلام برخى از اينها اين بود كه اين قضيه بيشتر ريشه در تصميم عده اى از پيشكسوتان، كارشناسان و صاحبنظران اين ورزش دارد كه در اين باره با هم متحد و متفق القول شده اند كه از اين پس در هيچ مصاحبه و برنامه خبرى در خصوص اين ورزش شركت نكنند.
فيض الله بندعلى از قهرمانان و رؤساى پيش از انقلاب فدراسيون اسكى ايران گفت: كسى نيست كه در اين زمينه پيش او نرفته باشيم. چه به صورت مستقيم و چه به صورت غيرمستقيم. حضورى و غيرحضورى با همه تماس گرفتيم. از طرق مختلف حرف و درددل خودمان را بيان كرديم ولى هر بار مأيوس تر از گذشته برگشته ايم. ما حتى مسائل و مشكلات را با روزنامه ها و رسانه هاى مختلف در ميان گذاشتيم همچنين به تربيت بدنى رفتيم. به دفتر رياست جمهورى رفتيم. استشهاديه تقديم كرديم. با اعضاى كميسيون ورزش مجلس شوراى اسلامى (از جمله با آقايان خادم و ناطق نورى هم ديدار و گفت وگو كرديم و كلام آخر اينكه پيش همه رؤسا و مسؤولان محترم از جمله رئيس سازمان تربيت بدنى رفتيم اما متأسفانه هيچ نتيجه اى از تمام پيگيرى ها و تلاش هاى زياد خودمان نگرفتيم و ثمره اش چيزى به جز اين نبود كه كه ديديم نامه ها ، درخواست ها و شكايات ما پيشكسوتان و افراد يا سابقه اسكى ايران به صورت كاغذ پاره هايى مچاله شده درآمد كه در نهايت امر به زباله دان ها ريخته شد . بنابراين آيا مى توانستيم تصميمى جز اين بگيريم.
به هر حال اسكى ايران هنوز با وجود تمام كار و كوششى كه براى برطرف كردن مشكلات ان صورت گرفته به نظر مى رسد از ناحيه نگرش هاى منفى نسبت به خود در رنج و دغدغه اى خاص به سر مى برد و هنوز نتوانسته آنطور كه شايسته است از چنگ نگرش هاى منفى رهايى يابد .
اگر چه اسكى موقعيت هاى جهانى سابق خودش را از دست داد ولى سرانجام تلاش و پشتكار دلسوزان و پيشكسوتان و حتى مسؤولان سازمان تربيت بدنى در جمع به ثمر نشست و جايگاه واقعى خود را در داخل سازمان تربيت بدنى كشور به عنوان يك ورزش مفرح و مفيد به حال كشور و جامعه بازيافت و در مصوبات مربوط به آن نيز بر كاركردها و مزاياى آن تأكيد شد. به اين ترتيب راه براى ترقى و پيشرفت و معرفى مجدد اين ورزش بار ديگر از طرق قانونى در كشور گشوده شد .
بنابراين به نظر مى رسد شرايط اسكى در ايران تا حدودى براى علاقه مندان داخلى و خارجى فراهم شده است ولى كافى نيست چون نياز به شناخت بيشترى در اين زمينه داريم تا اينكه بيش از پيش به ارزش و اهميت اسكى در ايران و لذت اسكى در ايران كه در اين سالها براى خارجى ها سخت مورد توجه قرار گرفته پى ببريم و براى مهيا كردن امكاناتى كه در دنياى امروز لازمه يك پيست اسكى است، بر تلاش هاى صورت گرفته بيفزاييم.
اكنون اين گزارش را با گفته هاى كارشناسان اين رشته ورزشى پيرامون برترى موقعيت و شرايط آب و هوايى ايران و همچنين برخى كاركردهاى اقتصادى آن به پايان مى بريم.
يك كارشناس و تحليل گر مسائل اسكى ايران در اين باره مى گويد: در مقايسه با ديگر كشورها كه در طول سال تنوع آب و هوايى ندارند ، آب و هواى ايران در هر شرايطى شكلى چهارفصلى دارد . همچنين در بين بهترين سرزمين هايى قرار دارد كه براى تمرين و تشكيل اردوى تيم ملى اسكى و حتى قبول ميزبانى تيم هاى اسكى ديگر كشورها كه به علت نداشتن چهار فصل سال اردوهاى خود را در ديگر نيم كره زمين انجام مى دهند ، از لحاظ شرايط طبيعى و نوع برفى كه در ايران مى بارد ، براى اسكى و اسكى بازان حرفه اى كاملاً مناسب و مطلوب تر به نظر مى رسد .
همچنين بسيارى معتقدند توجه به اين رشته مى تواند از ورزش هاى زمستانى در ايران بسيارى از توانمنديهاى بالقوه، سرمايه هاى سرگردان داخلى و حتى نگاهها را در سطحى بين المللى به سوى كشور ما جلب و جذب كند . براى مثال اگر در اين زمينه نگاهى به آمار و ارقام بودجه هاى ساليانه بعضى از كشورهاى دنيا داشته باشيم در اين باره به حقايق بسيار شگفت انگيزى مى رسيم. مثلاً متوجه خواهيم شد شش درصد بودجه ساليانه كشورى چون اتريش از طريق درآمد اسكى و جذب توريست هاى اسكى بازان تأمين مى شود و متوجه مى شويم كه نزديك به ۶۰ درصد جمعيت اروپا اسكى مى كنند اما متأسفانه در كشور ما با وجود آب و هواى چهار فصل آن و حتى با وجود پيست هاى بزرگ ، كوچك ، قديم ، جديد و داراى اهميت بين المللى نظير پيست هاى ديزين يا شمشك و اخيراً راه اندازى پيست هاى تازه ترى در سطح كشور و نيز با كمك امور ديگرى چون قانون واگذارى اماكن ورزشى به بخش خصوصى ، راه توسعه و پيشرفت اين ورزش در كشور بيش از پيش فراهم شده است اما آنچه به اين توسعه اهميت و ارزش مى دهد ، حمايت از بخش خصوصى است كه به نظر نمى رسد اقدامات و اهتمام هاى صورت گرفته تا به اينجا كافى بوده باشد . چون هنوز ثمره اقدامات و سرمايه گذارى هاى صورت گرفته براى اين ورزش به نتيجه لازم نرسيده است .
فراهم شدن زمينه هاى كافى براى حمايت از بخش خصوصى در اين زمينه هنوز آنطور كه شايسته به نظر مى رسد ، صورت نگرفته است مگر در مواردى معدود از نظر كارشناسان اين رشته از ورزش كشور هم هنوز تغيير و تحول اساسى در ارتباط با اين رشته از ورزش كشور صورت نگرفته است . براى مثال برخى از اين كارشناسان معتقدند ، با توجه به قابليت هاى فعلى، حداقل اينكه ايران مى تواند با روش ميزبانى مسابقات مختلف اسكى و جذب توريست ها و ورزشكاران خارجى به اقتصاد و ورزش كشور كمك قابل توجه و شايانى كند و حتى توان اين رشته از ورزش كشور به حدى است كه خودش مى تواند با جذب علاقه مندان خارجى منابع عظيم ريالى و ارزى مورد نياز خود را تأمين كند.