سى وهفتمين شماره فصلنامه مطالعات خاورميانه به مديرمسؤولى محمود سريع القلم منتشر شد. در اين شماره مى خوانيد: سياستهاى خاورميانه اى آمريكا در برابر چالش هاى ضدهژمونيك (اين مقاله كه به قلم سيدحسين سيف زاده است ، وضعيت جديد منطقه - عراق پس از صدام - را بررسى و برنامه هاى ايالات متحده را جهت مقابله با چالش هاى ضدهژمونيك ارزيابى مى كند.) دگرگونى هاى ژئوپليتيك دهه ۱۹۹۰ و جغرافياى نوين امنيتى (محمد حيدرى در مقاله خود درصدد است آثار پيامدهاى فروپاشى بلوك شرق و تحولات ژئوپليتيك دهه ۱۹۹۰ ميلادى را بر منافع و امنيت ملى ايران ارزيابى كند.) ، آمريكا و عربستان پس از اشغال عراق : سياست پيشگيرى (اميرمحمدحاجى يوسفى با توجه به نگرانى هاى آمريكا در مورد پديده وهابيسم و عملكرد عربستان سعودى به بررسى گزينه هاى پيش روى سياست گذاران آمريكايى در مورد اين كشور مى پردازد)، صلح خاورميانه : مقايسه رهيافت هاى اروپا و آمريكا (ارسلان قربانى شيخ نشين در مقاله خود با نگاهى به تفاوت نگاه ايالات متحده و اتحاديه اروپا ، وجوه اختلاف و واگرايى ميان نگرشهاى هردو قدرت و چرايى آن را بررسى مى كند و توانايى و قابليت آنها را براى پيشبرد اهدافشان مورد سنجش قرار مى دهد.) در بخش ديگرى از اين فصلنامه معرفى و نقد كتابهاى حقوق بشر و خاورميانه ، سياست معاصر در خاورميانه، ملى گرايى عربى: نگاه تاريخى به دولت و ملت در جهان عرب و ... به چاپ رسيده است.
همراه با اين شماره از فصلنامه مطالعات خاورميانه يك ضميمه نيز به چاپ رسيده است كه در آن مقالات زير را مى خوانيد: بررسى جنبه هاى حقوقى مسأله پناهندگان فلسطينى ، رهنامه (دكترين ) بوش: تعهد ويژه در خاورنزديك ، سابقه تسليحاتى در خاورميانه ، فرهنگ و پول : مطالعه اى پيرامون آينده توسعه فرهنگى در جهان عرب و ...

كميسارياى عالى ملل متحد بخش پناهندگان UNHCR روز ۷ مارس ۲۰۰۴ اعلام كرد: تعداد بيشترى از آوارگان دختر بايد به مدرسه بروند.
در سال ،۲۰۰۴ در حالى كه آوارگان سراسر جهان براى ارزش نهادن به روز جهانى زن خود را آماده مى كردند، كميسارياى عالى ملل متحد بخش پناهندگان اعلام كرد تعداد آوارگان دخترانى كه به مدرسه مى روند در مقايسه با پسران بسيار اندك است.
سال گذشته ۳۹ درصد از آوارگان دختر در دبستان هايى كه با كمك كميسارياى عالى ملل متحد تأسيس شده، شركت كردند اما تعداد آوارگان دختر محصل دبيرستان تا ۲۹ درصد كاهش پيدا كرده است.
در ديما (Dima) يكى از كمپ هاى ويژه آوارگان كه در مرز سودان و اتيوپى برپا شده است، مسؤولان آموزش كميسارياى عالى پناهندگان در ماه ژانويه با بررسى برنامه آموزش دريافتند كه تفاوت جنسيتى دانش آموزان بسيار تأسف آور است. از ۵۷۰ نفر دانش آموز دبيرستان، فقط ۶ نفر دختر هستند.
مرى آن دايرش نماينده عاليرتبه كميسارياى پناهندگان (UNHCR) اظهار داشت: اين آمار نشان مى دهد براى ترويج آموزش دختران در برنامه هاى كميسارياى عالى پناهندگان و ساير ارگان  ها، بايد همكارى هاى مسؤولين افزايش يابد. اشتغال، آزارهاى جنسى در دبستان، ازدواج زودرس، از جمله دلايل ترك آموزش تحصيل دختران است. وى خاطرنشان كرد: براى از بين بردن موانع تحصيل دختران بايد گام هاى بيشترى برداشته شود. آموزش و سوادآموزى كليد توانمندسازى زنان و آماده نمودن دختران براى وظايف آينده شان است. در افغانستان سازمان ملل طى گزارش جديدى از وضعيت زنان و دختران ساكن كشورهاى جنگ زده و دوپاره شده توسط جنگ، چنين آمده است كه درصد بالاى بيسوادى در ميان زنان و دختران، يكى از بزرگترين مشكلات موجود بر سر راه همكارى آنان در امور جامعه است.
اين گزارش نشان مى دهد در سال گذشته زنان و دختران نيمى از۲ ميليون پناهنده افغانى را كه به افغانستان بازگشتند، تشكيل دادند و ۲۵ درصد از افراد بازگشته به وطن افغانستان كه در طى برنامه ملى بازگرداندن و سر و سامان دادن افغانستان آموزش ديده و مشغول به كارند، زن هستند. اين برنامه توسط سازمان ملى مهاجرت تدارك ديده شده است.
در برنامه جديد ترويج آموزش آوارگان دختر، كميسارياى عالى پناهندگان (UNHCR)، درخواست كرد آموزگاران زن بيشترى استخدام شوند تا از اين طريق اطمينان حاصل شود كه دختران كمك هاى بهداشتى بيشترى دريافت كنند و آگاهى والدين آنها ازضرورت آموزش دخترانشان نيز افزايش پيدا كند. برنامه چنين تنظيم شده است كه تعداد بيشترى از دختران با دريافت كمك هزينه تحصيلى، فرصت آموزشى بهترى پيدا كنند.
جويس مندس كل يكى از دست اندركاران مسائل زنان آواره در كميسارياى عالى پناهندگان اظهار كرد: ما بايد سعى كنيم ميزان كمك هاى تحصيلى را از طرق مختلف مانند جايزه صلح (Houphoud-Boigny) افزايش بدهيم. اخيراً ۵۰ درصد از اين برنامه كمك تحصيلى براى آوارگان دختر در نظر گرفته شده است. با توجه به اختلاف فاحش بين دختران و پسران آموزش ديده ما بايد نسبت به افزايش ميزان كمك هاى تحصيلى به دختران اقدام لازم انجام دهيم.
در سال ،۱۹۹۵ سازمان آموزش، علمى و فرهنگى ملل متحد (UNESCO)جايزه صلح فليكس هوفونت بيوگنى (Flix Houph Out- Boigny) را به ساداكواوگاتا نماينده كميسارياى عالى پناهندگان و ساير همكارانش كه در مورد مسائل آوارگان و جلب همكارى آنان براى ترويج صلح كار مى كردند، اختصاص داد. منابع مالى اين جايزه براى حمايت از آوارگان جوان محصل دبيرستان كه توانايى ويژه داشتند، هزينه شد. به طور مثال در سال ۲۰۰۲ ، ۹۸ دانش آموز كه ۴۸ نفر آن دختران آواره ساكن كشورهاى غنا و اوگاندا بودند، از كمك هزينه تحصيلى براى ادامه تحصيل استفاده كردند. تقريباً نيمى از اين دختران در سال آخر دبيرستان مشغول تحصيل بودند و سال گذشته در آخرين امتحان خود قبول شدند.
گفته مى شود در سطوح بالاى تصميم گيرى كميسارياى عالى ملل متحد بخش پناهندگان، به تعداد بيشترى زن نياز است تا اين تفاوت جنسيتى را به حداقل برسانند. در حال حاضر ميانگين تعداد زنان در سطوح پايين تر سازمان ۲۵ درصد است. افزايش تعداد زنان شاغل در سطوح بالاى تصميم گيرى مى تواند به كاهش تفاوت بين دختران و پسران كمك شايانى بكند.
منبع: مركز اطلاع رسانى سازمان ملل
مترجم: معصومه پيروزبخت

اكرم ناصرى
... نزديك عيد كه مى شود همراه با تمام احساسهاى خوبى كه از نوشدن سال وجودم را فرامى گيرد،پريشانى و آشفتگى خاصى نيز به سراغم مى آيد. شب هنگام موقع خواب با كلى برنامه ريزى  براى خانه تكانى، خريد عيد و... به خواب مى روم و صحبها ناگهان از خواب مى پرم و با نگاهى به ساعت شماطه دار اتاقم درمى يابم كه بازخواب مانده ام و فرصت باقى مانده جز براى خواندن نماز و صرف صبحانه و آماده شدن مجالى براى اجراى برنامه ريزى هايم به من نمى دهد.
اگرچه كار منزل شرط اساسى زندگى است (و يك سوم كار ملى هر ملت را تشكيل مى دهد) اما جزو توليد ناخالص ملى، توليدخام و يا سرمايه ملى محسوب نمى گردد و انجام اين كار بى اجر و مواجب ازطرف مردان و يا حتى يارى ومساعدت رساندن زنان نيز طرز تفكرى نه چندان جذاب است.
شايد ساختار خانوادگى و تربيت اوليه پسران و مردان ما نيز دراين امر بى تأثير نبوده و مادران ما اگرچه خود از اين موضوع رنج مى برند اما هنگام تقسيم كار منزل، كار غذاپختن به دختران محول مى گردد و كار خريد به پسران و بدين صورت با تقسيم كار به دخترانه و پسرانه، همان طرز تفكر افت تشخيصى مردان آتيه از انجام كار خانه را رشد و تقويت مى نمايد.
با بررسى مطالب فوق به خوبى درك مى نماييم كه تقاضاى «برابرى» كار چه در تقسيم عادلانه كار منزل (كه مرد هم به اندازه زن در منزل كار كند و از بچه ها مراقبت و مواظبت نمايد) و چه يكسانى فرد دركارهاى اجتماعى ، دقيقاً ضرورى
مى نمايند: «در مواردى كه زن به اندازه مرد كار كند، مزد دونفر بايد برابر باشد. اين اصلى بود كه در سال ۱۹۴۶ در فرانسه تصويب و اعلام گرديد اما در عمل هرگز اجرا نشد.»
و زنان با توجه به تلاشهايشان طى سالهاى اخير و حضور چشمگير آنها در جامعه، همچنان مهمترين وظيفه آنها عملاً در چهارديوارى منزل محبوس شده واگرچه درتلاش براى درآمدزايى خانواده خود هستند و دوشادوش همسرانشان در فعاليت اجتماعى مشغولند ولى در صورت داشتن اعتراض و تقاضاى يارى از همسرانشان با جمله : «سر كار نرو!» روبرو مى شوند.
حضور زنان در ساختار جامعه به هيچ وجه بدين معنانيست كه نقش مردان در جامعه محدود شود و يا زنان بخواهند در مقابل مردان قرار بگيرند. حال كه زنان در جامعه حضورى چشمگير و فعال داشته وبا تثبيت شخصيت فردى و فرهنگى خود در تلاش براى يارى رساندن به همسر و فرزندانشان هستند، برخى از قوانين منسوخ گذشته قابل بررسى و تجديدنظر است. حال ديگر مردان ما با ديدگاهى روشنتر پذيرفته اند كه : پيشرفت هاى اجتماعى زنان باعث پيشرفت اجتماعى و دگرگونيهاى انحصارى است و گسترش امتيازات زنان اساس واقعى پيشرفت جامعه است. زنان به اجبار موظف به انجام اكثر كارها هستند و در نتيجه اين رقابت نامهربانانه، ضمن انجام وظايف مادرى و فعاليت خارج از منزل و رسيدگى به كار منزل با بيش از تمام نوع بشرها تحت فشار قرار دارند و اين ناموزونى مشاركت مرد و زن و انجام كارهاى منازل اين سختى و فشار را بيشتر كرده است. اگرچه با توجه به تبليغاتى دال بر تسهيل كار زنان در منزل با رشد صنعتى، اما در حقيقت زنان قربانيان اصلى رشدكوركورانه صنعتى و اجتماعى هستند. آنچه از وراى تمام اقدامات انجام شده در جهت آزادى زن كاملا مشخص است اين است كه هيچ يك از راه حلهاى سياسى يا اقتصادى به تنهايى قادر به حل اين مشكل نيست. ماشينى و تجارى كردن كارهاى منازل در يك جامعه سرمايه دارى و اجتماعى كردن اين كارها در يك جامعه اشتراكى و يا ورود دسته جمعى زنان در توليد... جاى ترديد نيست كه هر يك از اين اقدامات به تنهايى موجب بهبود نسبى وضع زنان مى شود اما مشكل اصلى باقى مى ماند.
آيا واقعاً زنان در بهبود وضع خود كوشيده اند...؟ آيا هيچ علاقه اى براى حضور در سياست و ... را دارند يا خير...؟
بى شك بسيارى از مادران خانه دار و شاغل ما از انجام امور منزل، بچه دارى و همسردارى خود خشنود و مسرورند و از مساعدت و يارى خانواده خود لذت مى برند، اما كاش همسران و فرزندانشان هم در يارى رساندن به آنها علاقه مندى خود را نشان دهند...

فروغ فرخزاد، از جمله شعراى معاصر است كه تأثيرى شگرف بر نسل پس از خود داشت. شعر زنانه او در تاريخ شعر ايران بى نظير است و به جرأت مى توان گفت نخستين شاعر زنى بود كه توانست احساسات زنانه خود را در شعر خويش فرياد زند. اين كتاب كه مى توان آن را كامل ترين و شكيل ترين مجموعه آثار فرخزاد در بين مجموعه هاى منتشر شده دانست، به تصاويرى به ياد ماندنى از فروغ فرخزاد مزين است و با جلد گالينگور و با بهاى ۳۵۰۰تومان در اختيار علاقه مندان است. اين كتاب در نشر مرز فكر منتشر شده است. علاقه مندان مى توانند با تلفن ۸۷۰۱۷۰۱ تماس بگيرند.