بهار و پاييز فصل هاى عروسى در ژاپن است و زمانهايى كه توريست ها علاقه بيشترى به سفر به ژاپن نشان مى دهند.
در بعضى مكانهاى عمومى كه مراسم عروسى و ضيافتها برگزار مى شود در روزى كه طبق تقويم نجومى خوش يمن مى باشد بيش از چهل زوج دور هم جمع شده و آن روز را به يكديگر تبريك مى گويند .
جداى از مراسم ازدواج بودايى و مسيحى ، چگونگى ازدواج هايى را كه معمولاً تحت آيين هاى مذهب شينتو در ژاپن انجام مى شود را ذكر خواهيم كرد .
آيين هاى عروسى
عروسى به رسم مذهب شينتو در گذشته نيز انجام مى شده است . البته اين مراسم پيش از آنكه معبد شينتو كه براى انجام بسيارى از آيين هاى مذهبى است ، تأسيس شود ، در زيارتگاهها انجام مى شد و يك روحانى مسؤوليت اداره آن را به عهده داشت. او مرحله تصفيه و آلايش را براى تمام حاضران انجام مى داد . در چنين عروسى هايى معمولاً اعضاى هر دو خانواده به علاوه خويشاوندان نزديك و البته زوجهايى كه سنخيت بيشترى با هم داشته باشند و همچنين واسطه هاى ازدواج شركت مى كنند .
- واسطه ها كه بيشتر براى انجام مراسم آيينى انتخاب مى شوند از ميان زوجهاى ميانسال آشنا و نزديك هر دو خانواده كه ازدواج موفقى داشته اند ، برگزيده خواهند شد . بعد از اينكه كاهن (روحانى ) معبد مراسم آيينى را انجام مى دهد ، مراتب به اطلاع بزرگترها مى رسد و آنها نيز براى دوام و پايدارى زندگى تازه عروس و داماد دعا مى كنند . پس از آن مراسمى انجام مى شود كه طى آن داماد براى حفظ و وفادارى در زندگى زناشويى سوگند ياد مى كند و ممكن است اين سوگند را نماينده اى از جانب عروس و داماد ياد كند.
مراسم (سن - سن - كادو) يا مراسم رد و بدل كردن سه درسه فنجانهاى عروسى مراسم بعدى است كه عروس و داماد انجام مى دهند. رد و بدل كردن حلقه هاى عروسى نيز جزو آيين هاى رايج امروزى است .
عروس و داماد به معبد رفته و شاخه هاى درخت (ساكاكى ) را كه درخت مقدس است ستايش مى كنند و بخش عمده اى از مراسم عروسى به پايان مى رسد .
نوشيدنى در تمام طول عروسى به منظور حفظ ثبات و وحدت بين اعضاى خانواده و خويشاوندان نزديك هر دو خانواده تعارف مى شود .
عروسى به رسم شينتو همراه با موسيقى سنتى است و عروسى با حضور دخترانى با لباسهاى قرمز و سفيد كه با نوشيدنى از ميهمان پذيرايى مى كنند ، ادامه مى يابد .
عروسى شامل پذيرايى مختصرى است كه اگر چه ظاهرى ساده دارد ولى فضاى آن آكنده از دوستى و صميميت است .
بسيارى از هتلها و رستورانها براى انجام مراسم عروسى به يك اتاق مخصوص مجهز هستند . عروسى ها شامل ضيافتهايى است كه گاهى در سطحى بسيار مفصل ترتيب داده مى شود و در حقيقت يكى از منابع خوددرآمد زا براى هتلها و رستورانها است.
بعضى از عروسى ها در ژاپن به سبك هاى ديگر انجام مى شود مثلاً عروسى هاى مسيحى در كليسا و مراسم عروسى بودايى ، در معبد انجام مى شود.
بسيارى از عروسى هاى متمدن امروزى به دلايل مذهبى يا مسائل ديگر ترجيحاً در بعضى از مكانهاى عمومى انجام مى شود. يك مراسم عروسى به سبك شينتو ممكن است در خانه انجام شود كه در اين مورد در طاق خانه شان زيارتگاههاى موقتى موسوم به (تاكانومو) ايجاد مى كنند. به استثناى تفاوتهاى فرهنگى موجود، در چنين مراسمى عروس صدر مجلس نشانده مى شود و در مراسمى كه طى آن عروس را راهى مى كنند، داماد نيز بايد او را همراهى كند.
مراسم عروسى بودايى در معبد (هونگانجى) انجام مى شود. آيين هايى مانند نيايش اهداى تسبيح هاى بودايى و همچنين سخنرانى كاهن معبد ، عطر افشانى، خوردن نوشيدنى به هنگام سوگند ياد كردن و دست دادن به هنگام مراسم نيايش جز آيين هاى مراسم عروسى به سبك بودايى است .
يك معبد بودايى مى تواند به عنوان مكانى براى انجام مراسم سوگوارى نيز مورد استفاده باشد .
از تماشايى ترين بخشهاى عروسى همان سنت قديمى پوشيدن لباس مخصوص عروس به همراه تزئينات خاصى كه در حين به تن كردن لباس در موهاى عروس ايجاد مى كنند، است. البته موها به مدل ژاپنى قديمى است و موها را نيز در زير كلاه پارچه اى مخفى مى كنند منظور از اين كارشان دادن فرمانبردارى و حرف شنوى است .
(آچيكا) يا همان جامه بلند و گشاد و رنگى عروسى موسوم به كيمينو است كه ممكن است بسيار مجلل باشد ، البته عروس در طول جشن لباس اش را تعويض خواهد كرد . دومين لباس عروسى از نظر فرم و رنگ و حتى از لحاظ زيبايى و ريزه كارى با لباس اول متفاوت است . البته هم اكنون اين دو لباس كمتر در عروسى ها پوشيده مى شود تا زيبايى طبيعى عروس بيشتر جلوه كند . لباس هاى عروسى معمولاً به خود خانواده داده مى شود تا بعدها در زندگى مبدل به لحاف و متكا شوند رنگهاى قرمز و سفيد تركيبى از رنگهاى شاد در ژاپن است كه در جشن ها به وفور يافته مى شود و مواد تشكيل دهنده سوپ عروسى و همچنين بستنى سرو شده نيز ممكن است در چنين رنگ بندى هايى براى ميهمانان تدارك ديده شده باشد .
يك چنين عروسى ژاپنى از به يادماندنى ترين و تماشايى ترين وقايع زندگى ژاپنى ها است . به ويژه دوستان جوان عروس كه با (كيمينوهاى ) زيبايى حضور دارند و زنان نيز با لباس هاى رسمى مشكى با دامنهايى كه طرح هاى جالبى دارد و هر چند جذابيت كمترى نسبت به دختر خانم هاى جوان حاضر در جشن ندارند ، ظاهر مى شوند . در واقع آن نمايش بى نظير براى تازه عروس و داماد است كه خاطره آن تا سالهاى طولانى از ذهن آنها خارج نخواهد شد.
ماه عسل در ژاپن از آداب مرسوم است كه ممكن است بلافاصله بعد از جشن عروسى آغاز شود . در طى اين روزها (خوش يمن ) ايستگاه توكيو ممكن است مملو از نوعروس و دامادهايى باشد كه قصد سفر به (آتامى) و (هاكون ) و مكان هاى جالب و ديدنى ديگر را براى ماه عسل دارند.
سميه احمدى
منبع: اينترنت

سهيلا ميخوشى
ازدواج مقدس ترين كلمه زندگى و شيرين ترين خاطره هر فرد درعمرش است، ازدواج پيوندى آسمانى در عرصه زندگانى است كه سلامت روح و روان و بهورزى زوجين را تضمين مى كند.
در فرهنگ اسلامى، ازدواج مايه شكفتن غنچه هاى عشق در گلستان زندگى و پيوستن زوجهاى مكمل در عرصه رشد و بالندگى است چرا كه رؤياهاى شيرين و شگرف جوانى، تنها در پرتو شعاع خورشيد زندگى مشترك تعبير مى شود و در سايه گذشت، تفاهم و تلاش مشترك با واقعيتها و حقايق زندگى اجتماعى تطبيق داده مى شود.
متأسفانه در سالهاى اخير عوامل مختلفى چون فقدان شرايط اشتغال، مسأله مسكن، ادامه تحصيل، بالارفتن هزينه هاى زندگى و تغيير معيارهاى انتخاب همسر موجب افزايش سن ازدواج و ناتوانى بسيارى از دختران و پسران جوان براى انجام اين سنت حسنه شده است. تجملاتى شدن مراسم ازدواج امر اشتباهى است كه بر جامعه ما سايه افكنده و بسان مانعى آهنين در مقابل روى جوانان قرار گرفته است. آيين هاى توخالى و بى هويت، انتظارات غيرمعقولانه ، هزينه هاى سرسام آور و چشم و هم چشمى هايى كه همگى آنها جوانان را از ازدواج باز مى دارد.
براساس آمارهاى رسمى، آمار جمعيت دختران مجرد زير ۳۵ سال كشور به ۶ ميليون و يكصدهزار نفر مى رسد. اين در حالى است كه جمعيت پسران مجرد زير ۳۰ سال از ۴ ميليون و سيصد هزار نفر تجاوز نمى كند. اين آمار نشان دهنده اين مطلب است كه در خوشبينانه ترين حالت نيز دو ميليون و چهارصد هزار دختر ايرانى هيچگاه فرصت ازدواج به دست نخواهند آورد.
بررسى هاى نمونه اى سال ۸۰ نشان مى دهد ۵۸‎/۵ درصد زنان جوان و۲۴‎/۲ درصد مردان جوان مجردند. بر اساس اين آمار ازدواج براى دختران تبديل به معضل بزرگى شده است كه متأسفانه در سال هاى اخير عملاً هيچ اقدام مؤثر و راه حل مشخصى در اين خصوص ارائه نشده است. اين در حالى است كه بسيارى از كارشناسان معتقدند تنها با توصيه و آسان گيرى نمى توان آمار ازدواج دختران جوان را بالا برد، بلكه بايد پيش از هر چيز موانع جدى را از سر راه ازدواج آنها برداشت.
دكتر »قادر حسينى»، جامعه شناس، در اين خصوص مى گويد: در جامعه كنونى، ازدواج سنتى رنگ باخته است وامروز نوع نياز مردان و زنان به ازدواج با گذشته هاى دور تفاوت اساسى پيدا كرده است. ديگر هيچ دخترى با معيارهاى سنتى خود را خوشبخت نمى بيند. دختر جوانى كه تحصيلات خود را به پايان رسانده و در طول سالهاى تحصيل، زندگى آينده خود را طرح ريزى كرده است، هرگز با ذهن خالى، بدون انگيزه و به صورت كاملاً مبتدى وارد زندگى مردى نمى شود كه به او امر و نهى كند. او خواهان زندگى اى است كه در آن از حقوقى مساوى با شريك زندگيش برخوردار باشد.
وى مى افزايد : در گذشته اولويت ها متفاوت بود. مثلاً اولويت يك دختر تنها اين بود كه به خانه بخت روانه شود و جز اين اولويتى براو متصور نبود. اما امروزه يك دختر، ميان تحصيلات دانشگاهى و ازدواج اولويت گزينى مى كند. براى دخترى كه انتخاب همسر اولويت پيدا كند به اين معنى است كه از بسيارى موارد ديگر دست شسته است.
اين جامعه شناس ادامه مى دهد: واقعيت اين است كه اگر ازدواج ضمن نفى اولويت هاى به حق طرفين آنان را به سوداگرى سياست كارى و منازعه و فريب وا دارد، مايه سقوط شخصيت و سد راه كمال خواهد بود.
وى كه اختلاف اساسى زوجين را در عدم تفاهم و همفكرى مى داند، مى افزايد: اختلاف بنيادين از نقصان اقتصاد نيست، بلكه اختلافات بنيادى، در مسأله اقتصاد آشكار مى شود. اصل اختلاف ازعدم تفاهم، عدم درك متقابل و بى توجه به قلمرو مرموز هستى يكديگر است. اين اختلاف بنيادين ترجمه و بيان معروفى ندارد و به صورت انحرافى خود را در مسائلى از قبيل اقتصاد، معيشت، مسكن، خوراك و پوشاك نشان مى دهد. قطعاً اگر زن و مرد يكديگر را عميقاً درك كنند، فقر و ندارى نمى تواند مانع ازدواج آنها شود.
مريم ۲۹ ساله و كارمند در اين باره مى گويد: تحصيلات دانشگاهى باعث شده است سن ازدواج در دختران بالا برود. متأسفانه امروزه اكثريت عظيمى از پسران جوان بيكار، معتاد و يك لاقبا هستند كه به شوهران«يك ماه مصرف» معروف هستند و ازدواج با آنها دوامى ندارد. اگر قرار باشد چنين سرنوشت تيره اى در انتظار ما باشد، بهتر است با تنهايى خودمان بسازيم.
روشنك ۲۴ ساله نيز مى گويد: امروزه شرايط زندگى تغيير كرده است. زنان بايد از نظر مالى مستقل باشند چرا كه ديگر مردها قادر نيستند بار مسؤوليت زندگى را به تنهايى به دوش بكشند. با اين وجود به دليل شرايط نابسامان كارى ، افراد تحصيلكرده نيز به ندرت شغل مورد علاقه خود را مى يابند و معمولاً مجبور مى شوند به شغلى بى ربط با تحصيلات دانشگاهى خود مشغول شوند و با حقوق اندك به سختى هزينه هاى زندگى مجرد خود را تأمين كنند. وى با اشاره به مشكلات تهيه جهيزيه اضافه مى كند: در جامعه ما تهيه جهيزيه برعهده خانواده دختراست. اما در حال حاضر به علت تورم لجام گسيخته و وضعيت نامناسب زندگى برخى خانواده ها حتى قادر به تأمين هزينه هاى روزانه شان نيز نيستند. به همين دليل جوانان مجبورند خود هزينه جهيزيه شان را تأمين كنند.
روشنك ادامه مى دهد: بالا رفتن سن ازدواج دختران ناشى از شرايط نابسامان اقتصادى است. با وضعيت موجود يك دختر بايد حداقل تا سن ۳۰ سالگى كار كند كه بتواند حداقل وسايل زندگى اش را تأمين كند.
يك جامعه شناس ديگر در خصوص معضلات دخترانى كه تاكنون موفق به ازدواج نشده اند، مى گويد : هر ساله به تعداد دختران مجرد كه به سن ازدواج مى رسند،افزوده مى  شود و يكى از پيامدهاى اين مسأله تعدد زوجات و چند همسرى (پلى گامى) است. متأسفانه در جامعه امروز ما اين مسأله رو به افزايش است.
«رؤيا رحيمى» كه خود نيز تاكنون ازدواج نكرده است ادامه مى دهد: هنگامى كه دختران جوان نمى توانند همسر دلخواهشان را پيدا كنند، يا به همسرى مردانى پير و مسن در مى آيند و يا شيرازه زندگى هاى خانوادگى را به هم مى ريزند تا همسرى پيدا كنند. اين نوع ازدواج ها عاقبتى جز جدايى در پى ندارد. در اين زمان است كه آمار طلاق فزونى مى يابد و معضل زنان بيوه نيز مطرح مى گردد. وى اضافه مى كند: برخى از دختران جوان ممكن است به علت ضربه اى كه از انتخاب نامناسب خود ديده اند، ديگر از كسب تجربه ديگر براى شروع زندگى مشترك خود دارى كنند. بسيارى از زنان نيز به هيچ مردى به عنوان شريك مناسب زندگى اعتماد ندارند و به همين علت تشكيل خانواده براى آنها ترس آور و اضطراب زا جلوه مى كند.
«شيوه» كه دانشجوى سال پنجم رشته پزشكى است، در مورد علل خوددارى دختران از تشكيل زندگى مشترك مى گويد: شرايط جامعه تغيير كرده است. اين روزها دختران جوان سرگرمى هاى خاص خود را دارند؛ درس مى خوانند و پا به پاى مردان كار مى كنند و مى توانند نيازهاى اوليه زندگيشان را تأمين كنند. به همين دليل قيد ازدواج را مى زنند.
وى ادامه مى دهد: مهمترين مسأله اى كه در بالا رفتن سن ازدواج دختران به چشم مى خورد، اين است كه از ديدگاه پزشكان ازدواج در سنين بالا، آمار ناهنجارى هاى مادرزادى و عقب ماندگى نوزادان را افزايش مى دهد. در واقع با ادامه اين روند در آينده اى نه چندان دور با سيل كودكان عقب مانده ذهنى مواجه مى شويم.