افزايش ۹۸درصدى مسافرت هاى نوروزى نشان داد
سفر، بزرگترين چالش صنعت گردشگرى ايران
گروه اجتماعى ـ مهدى يساولى: با وجود رشد چشمگير و ناگهانى مسافرت و گردشگرى در تعطيلات نوروزى ،۸۴ به نظرمى رسد سفر همچنان چالش برانگيزترين مقوله صنعت گردشگرى ايران به شمار مى آيد.
براساس آمارهاى رسمى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى، در نوروز،۸۴ بيش از ۴۰ ميليون مسافرت به تمام استان هاى كشور صورت گرفته كه در مقايسه با سال گذشته ۹۸ درصد رشد داشته است. همچنين بازديد از موزه ها، بناها و محوطه هاى تاريخى و فرهنگى با رشد ۱۱۰درصدى روبه رو شده كه نشان دهنده علاقه فراوان مسافران و گردشگران به بازديد از اين اماكن به نسبت سال هاى گذشته است.
با اين شرايط، بررسى وضعيت حوزه گردشگرى كشور در دو هفته گذشته، نشان دهنده پابرجايى مشكلات و موانعى است كه طى دهه هاى گذشته صنعت گردشگرى كشور را عقب نگه داشته و آرام آرام به سوى بحرانى بزرگ پيش رانده است.
رئيس سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى در اين باره گفت: «نوروز ۸۴ فرصت مناسبى براى تحليل وضعيت سفر و گردشگرى دركشور بود.
از اين رو، كارشناسان سازمان، اين تعطيلات دوهفته اى را به دقت موردتوجه قراردادند تا با بهره گيرى از يافته ها، راهكارهاى جديدى براى ايجاد بستر مناسب درتوسعه سفر و صنعت گردشگرى كشور ارائه شود».
«سيدحسين مرعشى» عوامل بحران سال هاى اخير را در سه بخش ضرورت سفر، توانايى اقتصادى مردم و تجهيز كشور برشمرد و افزود: «دريك جامعه صنعتى كه مى خواهد سالم زندگى كند، سفر به عنوان بخش مهمى از برنامه عادى زندگى به شمار مى آيد و انسانى كه دراين جامعه زندگى مى كند، بدون انجام سفر و گردش، زندگى موفقى نخواهدداشت.
ازسوى ديگر، سفر در جامعه اى انجام مى شود كه از مشكلات جارى و معيشتى فارغ بوده و گونه اى رفاه نسبى داشته باشد و گرنه سفر در آن جامعه به عنوان مقوله اى جدى مطرح نخواهدبود. افراد جامعه نيز بايد بپذيرند كه بخشى از درآمدها را براى سفر و گردش پس انداز كنند».
به گفته وى، در جوامعى كه رفاه نسبى دارند اما ميزان پايينى سفر در آنها انجام مى شود، ضعف فرهنگى مهمترين عامل به شمار مى آيد.
«مرعشى» تصريح كرد: «تجهيز و آمادگى كشور براى ارائه خدمات و امكانات به مسافران و گردشگران نيز رابطه مستقيم و تنگاتنگى با فرهنگ سفر دارد.
درجامعه اى كه تقاضاى مناسبى براى سفر و گردش نمى شود، سرمايه گذارى چندانى براى عرضه خدمات صورت نمى گيرد.
دربرابر، زمانى كه عرضه خدمات مناسب نباشد مردم تمايل چندانى به گردشگرى نشان نمى دهند و تكرار اين چرخه دركوتاه مدت آسيب فراوانى به صنعت گردشگرى كشور وارد مى كند و حتى در مدت طولانى به تعطيلى آن مى انجامد».
رئيس سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى خاطرنشان ساخت: «بررسى كارشناسانه اخير نشان دهنده آن است كه باوجود تمامى ضعف ها و نواقص، اكنون، تقاضاى مردم براى سفر و دريافت خدمات گردشگرى به اندازه كافى وجوددارد و مشكل عمده، مربوط به بخش عرضه خدمات و امكانات است.
دولت موظف است با اتخاذ سياست هاى مناسب و حمايتى، بخش خصوصى را به سرمايه گذارى درحوزه گردشگرى ترغيب كرده و با عرضه خدمات و امكانات مناسب، موازنه ميان عرضه و تقاضا را برقرار و مقوله سفر و گردشگرى را به طور پايدار نهاينه كند.
< مشكلات گذشته، همچنان پابرجا
تحليل داده ها و يافته هاى موجود نشان مى دهد كه باوجود افزايش ۹۸درصدى مسافرت ها و گردش ها درتعطيلات نوروز ۸۴ و تمايل مردم به انجام سفر، مشكلاتى كه سال هاى گذشته آنان را آزار مى داد همچنان وجودداشته است.
كمبود هتل و اقامتگاه و كيفيت پايين آنها دركنار قيمت هاى بسيار بالا، نبود اقامتگاهها و استراحتگاههاى بين راهى براى گردشگران و مسافران، جاده هاى نامناسب و غير استاندارد و ناوگان فرسوده و نامطمئن حمل و نقل در هر سه بخش زمينى ، هوايى و ريلى ، فقدان راهنمايان مناسب در شهرهاى توريستى ، موزه ها و سايت هاى تاريخى و فرهنگى تنها بخش برجسته مشكلاتى است كه اين بار نيز همچون سال هاى گذشته مشاهده شده است . همچنين ضعف فرهنگى گردشگران داخلى در انجام يك سفر مناسب و موفق كه بازدهى مناسب را داشته و به رونق صنعت گردشگرى كشور بينجامد، از ديگر مواردى است كه به صورت يك پديده آزاردهنده بر بدنه اين صنعت سايه گسترده است . در بسيارى از كشورها تعريف و توصيف سفر و گردشگرى و تشريح جنبه هاى آن از مهمترين دروس در برنامه هاى آموزشى مدارس است و افراد از كودكى به خوبى با اين مسأله آشنا مى شوند . در حالى كه در ايران بى توجهى نهادهاى آموزشى متولى به اين مقولات موجب سردرگمى افراد جامعه شده است . از اين رو است كه بيشتر ايرانيان چند باره به شهرهايى توريستى همچون مشهد ، شيراز و اصفهان سفر مى كنند كه شلوغى آزاردهنده اين مناطق را در روزهاى پرسفر به ويژه تعطيلات نوروز موجب مى شود شهرهاى ديگر از اين جريان بى نصيب مى مانند. البته در اين ميان نبايد نقش كمبود امكانات و تسهيلات به ويژه هتل ها و اقامتگاه ها را در شهرهاى ديگر ناديده گرفت .
< هتل سازى در رديف پر دردسرترين مشاغل كشور!
در كشورهاى پيشرفته و موفق در حوزه گردشگرى ، هتل سازى و هتل دارى مشاغلى اند كه با بيشترين حمايت ها از سوى دولت و نهادهاى رسمى روبرو هستند و در واقع جزو آسان ترين مشاغل دسته بندى شده اند ، اما در ايران وضعيت به گونه اى ديگر نمايان شده و هتل سازى و هتل دارى به دليل وجود موانع دولتى و ادارى فراوان در رديف سخت ترين و پردردسر ترين مشاغل دسته بندى شده اند .
مديرعامل شركت توسعه مهمانخانه هاى ايران كه اكنون به شركت توسعه گردشگرى ايران تغيير نام داده ، در اين باره به «ايران» گفت: دلايل گوناگونى طى ساليان گذشته موجب شده وضعيت خوبى در هتل سازى و هتل دارى نداشته باشيم و نتوانيم خود را با حركت جهانى و استانداردهاى روز دنيا هماهنگ كنيم. در گذشته مهمترين دليل، نبود نهاد قدرتمند دولتى به عنوان متولى مشخص حوزه گردشگرى كشور بود تا با سياست هاى مدون و مشخص ، اين حوزه را به سامان آورد كه البته اين معضل از سال گذشته با تشكيل سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى در قامت معاونت رئيس جمهور حل شد . مشكل ديگر كه همچنان پابرجامانده ، نظام ادارى و بوروكراسى موجود است كه چالش هاى بزرگى را با حوزه گردشگرى به ويژه در زمينه هتل سازى موجب شده است . اين نظام ادارى همچون ديوارى استوار مانع رشد و توسعه در اين بخش شده است .
مهدى جهانگيرى افزود: وجود اين مشكلات كه هتل سازى را جزو سخت ترين و پرهزينه ترين مشاغل ايران كرده ، سبب شده هتلداران تمايل چندانى به ارتقاى كيفيت خدمات و امكانات براى رفاه گردشگران نداشته باشند و اين مسأله به طور مشخص در عدم آموزش نيروى انسانى نمود پيدا كرده است .
به گفته وى تسهيل نظام ادارى كشور و استقرار سيستم مدون نظارتى براى رعايت استانداردهاى جهانى در زمينه هتلدارى ، مهمترين گام هايى است كه بايد براى ايجاد جهش در اين حوزه صورت گيرد .
جهانگيرى خاطرنشان ساخت: چنانچه ساماندهى مناسبى در اين حوزه از سوى دولت صورت گيرد با توجه به تمايل مردم به سفر و گردشگرى اميدوارى فراوانى براى رونق گردشگرى كشور در سال هاى آينده وجود دارد .
< پيامى آشكار به متوليان صنعت گردشگرى
تعطيلات نوروز ۸۴ كه بنابر آمار رسمى با افزايش ۹۸ درصدى سفر و گردش نسبت به سال گذشته روبه رو شد ، تجربه خوبى پيش روى دولتمردان و متوليان حوزه گردشگرى گذاشت . اين تعطيلات دو هفته اى كه رئيس سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى را به عذرخواهى رسمى بابت كمبود امكانات و خدمات واداشت، نمايشى از قابليت ها و توانايى هاى گردشگران ايرانى براى رونق بخشى به صنعت گردشگرى كشور بود و نيز فرصتى مناسب كه متوليان بتوانند در ماهها و سال هاى آينده از چالش برانگيزترين مقوله گردشگرى كشور به عنوان برون رفت از بحران كنونى صنعت گردشگرى بهره گيرند.