• سد دوستى با هزينه مشترك دو كشور بر روى رودخانه هريرود احداث شده و آب آن به طور مساوى بين طرفين تقسيم خواهد شد
• عمليات احداث سد دوستى در سال ۱۳۷۵ آغاز شد و در طى ۹ سال مجموعاً ۱۶۸ ميليون دلار هزينه صرف آن شد
• خاتمى در ديدار با صفر مراد نيازاف: افتتاح سد دوستى نشانه پيوستگى وهمبستگى دولت و ملت ايران و تركمنستان است
گروه شهرستانها ـ بهره بردارى رسمى از سد دوستى واقع در مرز مشترك ايران و تركمنستان روز سه شنبه با حضور سيد محمد خاتمى رئيس جمهورى اسلامى ايران و »صفر مراد نيازاف»رئيس جمهورى تركمنستان آغاز شد.
در آيين گشايش اين سد همچنين سفراى كشورهاى همسايه ايران و تركمنستان حضور داشتند.
سد دوستى باهزينه مشترك دو كشور (معادل ۱۶۸ ميليون دلار) احداث شده است و آب آن به طور مساوى بين طرفين تقسيم خواهد شد. ۱۵۰ ميليون مترمكعب از آب سد دوستى براى مصارف شرب شهر مشهد به اين شهر منتقل و ۲۵۰ ميليون مترمكعب ديگر نيز براى آبيارى اراضى دشت سرخس مصرف خواهد شد.
مطالعات احداث سد در سال ۱۳۵۴ شمسى توسط مؤسسه «سرخوزپرم اكسپورت » شوروى سابق شروع و نتايج آن درسال ۱۳۵۸ به دولتهاى دو كشور تسليم شد و در سال ۱۳۶۲ بار ديگر در مورد مطالعات تكميلى به منظور انتخاب بهينه محل سد توافقى بين نمايندگان دو كشور صورت گرفت.
به دنبال فروپاشى شوروى سابق و استقلال تركمنستان ، مطالعات تكميلى مرحله اول توسط «انستيتو تركمن گيپرو تخوز» تركمنستان و با همكارى شركت مهندسى مشاور» «طوس آب » از ايران شروع و در سال ۱۳۷۸ به تأييد وزارت آب تركمنستان و وزارت نيروى ايران رسيد. براساس اين مطالعات احداث سدى خاكى با هسته رسى مورد تأييد قرار گرفت .
اهداف عمده سد «دوستى»، شامل تنظيم و مهار و بهره بردارى از ۸۲۰ ميليون مترمكعب آب براى ايران و تركمنستان ، تأمين آب اراضى دشت سرخس به ميزان ۲۵ هزار هكتار توسعه و بهبود در ايران و ۲۶ هزار هكتار توسعه و بهبود در تركمنستان ، تأمين آب شرب و صنعت ايران و تركمنستان ، جلوگيرى از فرسايش سواحل رودخانه هريرود و جابه جايى خط مرزى، مهار سيلاب و جلوگيرى از خسارات سيل مى باشد. عمليات اجرايى سد دوستى در سال ۱۳۷۵ در ۷۵ كيلومترى جنوب سرخس همزمان با افتتاح راه آهن مشهد - سرخس - تجن آغاز شد.
\ تأكيد خاتمى و نيازاف بر گسترش همكارى هاى دو جانبه
صفر مراد نيازاف و سيدمحمد خاتمى، رؤساى جمهور تركمنستان و ايران، روز سه شنبه در حاشيه افتتاح سد دوستى، با يكديگر درباره مناسبات دوجانبه، تحولات منطقه و مسائل بين المللى گفت وگو و تبادل نظر كردند.
رئيس جمهور در اين ديدار با تأكيد بر علاقه مندى جمهورى اسلامى ايران، براى گسترش همكارى هاى دوجانبه، با تركمنستان اظهار داشت: افتتاح سد دوستى نشانه پيوستگى و همبستگى دولت و ملت ايران و تركمنستان است.
خاتمى، انجام پروژه هاى مشترك در زمينه انرژى، پتروشيمى و نيز تبادل علمى و فنى را براى تحكيم مناسبات مؤثر دانست و اظهار داشت: ايران و تركمنستان داراى هدف مشترك در رسيدن به توسعه و پيشرفت هستند و بايد با كمك يكديگر، اين مسير را هر چه سريع تر طى كنند.
رئيس جمهور افزود: بايد با تقويت بنيه اقتصادى و توسعه، رضايت بيشتر مردم را جلب كنيم زيرا تا هر زمان كه ملتى حامى دولت كشورش باشد، هيچ فشار خارجى نمى تواند مقاومت مردم را بشكند.
خاتمى در بخش ديگرى از سخنانش، از تداوم آرامش و ثبات نسبى در افغانستان ابراز خرسندى كرد و گفت: اميدوارم، عراق هم پس از برگزارى انتخابات، به سوى آرامش و امنيت گام بردارد. رئيس جمهور ادامه داد: تهران به هيچ وجه، از حق خود در استفاده صلح آميز از انرژى هسته اى نخواهد گذشت و اگر اروپايى ها در مذاكرات خود جدى باشند، مسأله به راحتى قابل حل خواهد بود.
صفر مراد نيازاف، رئيس جمهور تركمنستان نيز در اين ديدار، تقويت روابط دوجانبه و تكميل پروژه هاى مشترك را تأمين كننده منافع طرفين دانست و تقويت اين مناسبات و گسترش آن را در بخش هاى گوناگون خواستار شد. رئيس جمهور تركمنستان با اشاره به مذاكراتش با مقامات كشورهاى ديگر، ديدگاهش را درباره رشد اقتصادى و سياست هاى اصلى ايران در عرصه بين المللى مثبت ارزيابى كرد.
وى با بيان اهميت احداث سد دوستى و راه آهن ميان دو كشور ايران و تركمنستان، همچنين بازتاب مطلوب آن در مطبوعات منطقه و دنيا، ديدگاه هايش را پيرامون چگونگى مبادلات تجارى، تبادل دانش فنى و مسائل منطقه اعلام كرد.
در اين ديدار، همچنين طرفين درباره نظام حقوقى درياى خزر و نيز همكارى درباره استخراج و صدور گاز، بحث و تبادل نظر كردند. بر اساس اين گزارش، در اين مراسم، كل كابينه تركمنستان، رئيس جمهور اين كشور را همراهى كرده اند.