گروه فرهنگ و هنر- ساير محمدى: هر روز كه به آغاز هجدهمين دوره نمايشگاه بين المللى كتاب تهران نزديك تر مى شويم، شتاب نويسندگان و ناشران براى آماده سازى و عرضه آثار خود در اين جشن كتاب و كتابخوانى شتاب افزون ترى مى گيرد و هر هفته شاهد چاپ انتشار آثار تازه ترى هستيم ضمن اينكه برخى ناشران كتاب هاى جديد خود را على رغم آماده شدن توزيع نمى كنند تا در نمايشگاه بازديد كنندگان بيشترى را جذب غرفه خود كنند. در تازه ترين رويداد در عرصه كتاب چاپ تقريباً همزمان خاطرات كارمن بن لادن عروس خانواده بن لادن توسط دو ناشر بود كه در اين هفته به بازار آمد. اين كه چند ترجمه ديگر از اين خاطرات در راه است، هنوز مشخص نيست. اما آنچه در هفته گذشته به بازار آمد. از اين قرار است:
* شعر
ديوان كامل و جامع حافظ همراه با مقدمه اى خواندنى از زندگينامه و عرفان و سبك و سياق اشعار خواجه شيراز به قلم دكتر عباس عطارى كرمانى از سوى نشر آسيم منتشر شده است. عطارى در اين ديوان، معنى لغات كليدى و ابيات مشكل را در پانويس توضيح داده و ترجمه شاه بيت هاى هر غزل را به زبان انگليسى برگردانده و در پايان هر غزل آورده است كه ابتكارى جالب است. البته اين كتاب با اقبال فراوانى رو برو شده و در مدتى كوتاه به چاپ سوم رسيده است. علاوه بر كتاب فوق دكتر عباس عطارى كرمانى زندگى پر ماجراى مولوى را تحت عنوان «عشق، عشق، باز هم عشق» توسط نشر آسيم به بازار فرستاده است. نويسنده طى شش فصل حيات مادى مولانا، افكار و عقايد و نگرش مولانا، سير و سلوك و عرفان مولانا و نگرش دينى مولانا را بررسى مى كند. «برهنه بازمين» ناگفته ها و گزين گويه هاى سهراب سپهرى به اهتمام ايليا ديانوش است كه از سوى انتشارات مرواريد به بازار آمد. «چهار پاره و چهار پاره سرايان» به قلم ضياءالدين ترابى از سوى دفتر شعر و داستان چاپ و منتشر شده است. اين كتاب از نيما شروع مى شود و در ادامه چهار پاره هاى آتشى، م.آزاد، ابتهاج، اوستا، سيمين بهبهانى، فرخ تميمى، توللى و ... را در كنار اشعار حدود پنجاه تن از شاعران معاصر مى خوانيم. محمدحسين نورى زاد، شاعر نويسنده منظومه اى به نام «خرما از كُرگى دم نداشت» براى كودكان و نوجوانان منتشر كرده است. اين منظومه ضربى به زبان عاميانه سروده شده و دفتر شعر و داستان، ناشر آن است.
«بهشت آواره من است» عنوان مجموعه شعرى از سيد على مير باذل است كه انتشارات فراگاه روانه بازار كرده است. ميرباذل در شعرهاى سپيد و كوتاه اين دفتر شاعرى انديشه گرا و موفق است. «اقيانوسى در آكواريوم» دفتر شعرى از مهدى شاد خواست راهم انتشارات فراگاه چاپ و منتشر كرده است. شاد خواست در سومين مجموعه خود ايجاز، شفافيت در زبان، در كنار تصوير هاى بكر مجموعه اى خواندنى به مخاطبان عرضه كرده است. كتاب شعر محمود سودايى كه سبك و سياقى پست مدرنيستى! دارد تحت عنوان «موهاى پاشنه بلند، چراغ قوه...» از سوى انتشارات مرسل در كاشان چاپ و منتشر شده است. «كتاب هرگز» گزينه اشعار شهروز رشيد است كه نشر دات راهى بازار كرده است.
منصور بنى مجيدى اخيراً سه مجموعه شعر را يك باره راهى كتابفروشى ها كرد. «قرائت دوم من تويى» و «سهم من هميشه دلتنگى است» و «بانوى باد شبنامه پخش مى كند» عناوين اين كتاب ها هستند كه انتشارات فرهنگى ايليا چاپ و انتشار آنها را به عهده داشت.
*  داستان، رمان
«بادبادك بازى» رمانى به قلم خالد حسينى نويسنده افغانى مقيم آمريكاست كه به زبان انگليسى نوشته شده و مورد استقبال فراوان قرار گرفته است. نويسنده روايتى جذاب و روشنگر از نابسامانى هاى سياسى و فرهنگى جامعه افغانستان به دست مى دهد اين رمان را زيبا گنجى و پريسا سليمان زاده به فارسى برگردانده اند و انتشارات مرواريد ناشر آن است. «سپيده دم ايرانى» جديد ترين رمان امير حسن چهلتن است كه داستان زندگى يك تبعيدى سياسى سالهاى ۳۲ و بازگشت اش به ايران در جريان انقلاب را تصوير مى كند. رمان از زبان سه شخصيت بازگو مى شود و به عنوان يك رمان چند صدايى جامعه بعد از انقلاب را هم نشان مى دهد. ناشر اين رمان مؤسسه انتشارات نگاه است. «من و پلاترو» عنوان كتابى به قلم خوآن رامون خيمنس شاعر اسپانيايى است كه با ترجمه عباس پژمان در سال ۸۲ از سوى نشر باغ نو منتشر شده بود و كانديداى كتاب سال نيز شده بود. چاپ دوم اين اثر، هم اكنون از سوى دفتر شعر و داستان به بازار آمد. «اتاق دربسته» رمانى از پل استر با ترجمه شهرزاد لولاچى از سوى نشر افق چاپ و منتشر شده است. پل استر نويسنده پست مدرن آمريكايى در اين اثر كه كتاب سوم از «سه گانه نيويورك» است، داستان نويسنده اى را روايت مى كند كه ناپديد شده و از خود داستان و شعر و نمايشنامه به جا گذاشته است.
«پروست ومن» عنوان كتابى در حوزه مطالعات ادبى است كه رولان بارت نوشته و به اعتقاد منتقدان پديدار شناسى بارت است با پروست. حكايت نشانه شناسى است كه به جست وجوى نويسنده محبوب خود پروست رفته و به گونه اى خاص از او و رمان معروف اش «در جست وجوى زمان از دست رفته» حرف مى زند. اين كتاب را هم نشر افق منتشر كرده است. «تو خودت را دوست ندارى» نام رمانى از ناتالى ساروت يكى از پايه گذاران رمان نو است كه رؤيا بشنام آن را به فارسى برگردانده و انتشارات سرمدى چاپ و انتشار آن را به عهده داشت.
ويژگى اين اثر را گفت وگوهاى درونى شخصيت رمان كه به گونه اى شگفت در ناخود آگاه هر يك از ما نيز وجود دارد، دانسته اند. «رؤياى ناتمام» رمانى به قلم روشن ملك مرزبان (عمرانى) است كه از سوى انتشارات شادان به بازار آمد. رؤياى ناتمام سرگذشت زنى است كه تجربه اى ناموفق از زندگى مشترك خود داشته است و نويسنده با توانايى اين تجربه را به زندگى زنانى كه چنين سرنوشتى داشتند تعميم مى دهد. «تختخواب ممنوع» مجموعه داستان هاى كوتاه سهيلا عرفانيان است كه انتشارات نيلوفر راهى بازار كرده است. مضامين اغلب داستان هاى اين مجموعه زندگى زنان و مردان طبقه متوسط و شهرى جامعه است كه در هياهوى زندگى امروز گير كرده اند. «ماه در حلقه انگشتر» عنوان داستان بلندى به قلم مسعود كريم خانى (روزبهان) شاعر و نويسنده مقيم سوئد است كه از سوى نشر چشمه منتشر شده است. كريم خانى تاكنون دو مجموعه شعر در آلمان و سوئد منتشر كرده و دو عنوان كتاب در حوزه نقد شعر نيز در كارنامه اش دارد. نشر چشمه داستان بلند «پرتره» اثر گوگول را با برگردان پرويز همتيان برو چنى راهى بازار كرده است.
نشر علم هم رمان «ركسانا» اثر م. مؤدب پور را به چاپ سوم رساند. چاپ اول اين رمان سال گذشته منتشر شده بود و تيراژ هر چاپ آن نيز ۵۵۰۰ نسخه است. انتشارات نگاه رمان «گورستان غريبان» را تجديد چاپ كرده است. گورستان غريبان به قلم ابراهيم يونسى در سال ۷۱ منتشر شده بود و مدت ها ناياب بود.
«هيولاى دريايى» رمان ديگرى از پل آستر نويسنده موفق آمريكايى است كه آثارش در ايران علاقه مندان فراوانى دارد. هيولاى دريايى را ماندانا مشايخى ترجمه كرده و نشر ماهى چاپ و انتشار آن را به عهده داشت. «سپاه گمشده كمبوجيه» رمانى از پل ساسمن داستان جذاب و پر ماجراى يك راز باستانى دو هزار ساله و گنجينه هاى مدفون در مصر باستان است كه هما ارژنگى آن را ترجمه كرده و انتشارات عطايى هم ناشر آن است. داستان زندگى كارمن بن لادن عروس خانواده بن لادن كه ايرانى الاصل هم هست و به ازدواج يكى از پسران خانواده بن لادن درآمده، در هفته گذشته با دو ترجمه به بازار آمد.
ترجمه اول به قلم عليرضا مير اسدالله تحت عنوان «در قلمرو پادشاهان» از سوى نشر ثالث به بازار آمد. ترجمه دوم هم به قلم فرشته خجندى و با عنوان «من... عروس بن لادن» از سوى كتاب تماشا وابسته به انتشارات شادان به بازار آمد. كارمن بن لادن پس از مدتى زندگى با همسرش در عربستان به علت ناسازگارى با عقايد و روسم زندگى در يك خانواده متمول عرب به همراه دو فرزندش از آن جا مى گريزد و در كشور سوئيس مقيم مى شود. و سرانجام شرح زندگى خود را پس از حادثه ۱۱ سپتامبر به صورت كتابى منتشر مى كند.

كتاب :
موسيقى حماسى ايران

موسيقى حماسى ايران عنوان گزيده مقالاتى پيرامون بخشى از موسيقى آيينى ايران است كه به كوشش محمدرضا درويشى گرد آمده و به تازگى توسط مركز موسيقى حوزه هنرى منتشر شده است.
اين كتاب در واقع پيوست مجموعه صوتى جشنواره موسيقى حماسى به حساب مى آيد كه سال ۷۶ درتالار انديشه حوزه هنرى برگزار شد و قرار است در قالب ۲۴ CD انتشار يابد.
در كتاب موسيقى حماسى مقالات ارزشمندى از رضا مهدوى (رئيس مركز موسيقى حوزه هنرى ) محمدرضا درويشى (دبير جشنواره موسيقى حماسى ) على معلم دامغانى ، رخشيه اسلامى ، سيدعليرضا ميرعلى نقى، حسين محمودزاده صديق، مسعود رضوى، پيمان سلطانى ، فريدون جنيدى و ... به چاپ رسيده كه به موضوعات مختلف موسيقى هاى آيينى سرزمين ايران پرداخته است.اين كتاب با ۲۳۲ صفحه ، در قطع وزيرى و شمارگان ۲۲۰۰ نسخه به چاپ رسيده است.

موسيقى رمضان در ايران
به كوشش : هوشنگ جاويد

موسيقى رمضان در ايران حاوى مجموعه وسيعى از آواها و نغمه هاى مرتبط با آيين ماه مبارك است كه بخشى از آن با تحليل و توضيح و تشريح، در كتاب «موسيقى رمضان در ايران » نوشته هوشنگ جاويد گرد آمده است.
اين كتاب شامل نغمه هاى آيين سحر ، آوازهاى نيمه ماه رمضان و نوبت زنى و نقاره زنى است كه با گفت وگوها، عكس ها و اشعار مرتبط با آيين رمضان تكميل شده است . در انتهاى كتاب مهمترين فيگورهاى ريتميك موسيقى رمضان توسط محمدرضا درويشى به نت در آمده است. از نكات قابل توجه اين مجموعه انتشار همزمان CDصوتى آن در پيوست كتاب بود كه ارجاع مناسبى را براى مخاطب و محقق فراهم آورد. اين كتاب توسط واحد موسيقى حوزه هنرى در ۲۷۱ صفحه و شمارگان ۲۲۰۰ نسخه به چاپ رسيده است.

نشريات:
فصلنامه موسيقى ماهور

بيست و ششمين شماره از فصلنامه موسيقى ماهور منتشر شد. در اين شماره مطالبى در باره سازهاى جهان عرب، پرورش شنوايى براى موسيقى ايرانى ، يك رساله موسيقى صفوى ، سبك شناسى تار ، ناشنوايى فرهنگى ، روند سنت گرايى در موسيقى ايران و ... به چاپ رسيده است.سياوش بيضايى ، هومان اسعدى ، ايمان وزيرى، ساسان فاطمى، سارا كلانترى، شهاب منا و سيدمحمدموسوى نويسندگان اين شماره از فصلنامه موسيقى ماهور هستند. فصلنامه ماهور سال هفتم انتشار را پشت سر گذاشته است.

رضا آشفته
تئاتر در ايران ريشه ۱۵۰ساله دارد اما هنوز نتوانسته به عنوان يك هنر عمومى در همه جاى آن به شكل پيگير مورد استفاده و بهره بردارى فرهنگى قرار گيرد.
تئاتر به عنوان يك هنر دموكراتيك كه در عصر طلايى حكومت پريكلس در يونان باستان به تكامل اوليه رسيده است، برپايه ديالوگ گفت وگو شكل مى گيرد يعنى قرار است در تئاتر همه به گفت وگو بنشينند تا نقاط كور و نقاط ضعف (هامارتيا) انسان مكاشفه شود و در پس چالش هاى فكرى و جسمى و روحى پرسوناژها حقايقى براى تماشاگران نمايان شود. بنابراين هنر تئاتر كه ريشه كاملاً مذهبى و آيينى دارد، كاملاً زمينى مى شود تا با انتقاد از ديدگاههاى بسته و دگماتيك و با طرح ديدگاههاى چندسويه و آزادانديشانه حقايق را از زواياى مختلف مورد كنكاش قرار دهد. انسان موجودى چند بعدى است و براى درك هستى و فرايندها و پديده هاى ريز و درشت موجود در آن، ذهن و روح جست وجوگرى دارد.هنر تئاتر اين زمينه را براى او فراهم مى سازد تا بيكرانه ها نيز نفوذ و درباره همه چيز انديشه كند.
با اين تعاريف پى به عظمت روح و بنيه روانى هنر تئاتر مى بريم كه تا چه ميزان مى توان از آن به عنوان ابزارى انسان ساز و متمدنانه بهره بردارى كرد. متأسفانه در ايران اين هنر هنوز كه هنوز است به شكل رسمى مورد حمايت و استفاده قرار نگرفته است، در صورتى كه حكومت دينى بيش از هر ابزارى مى توانست با هنر تئاتر مفاهيم و الگوهاى فكرى خود را در جامعه تزريق كند و از آنجا كه ريشه و روح تئاتر مذهبى است بر روح و روان آدمها تأثير بسزايى بگذارد.
يك بار ديگر با استناد به واقعيتهاى رايج به اين مرحله مى رسيم كه خيلى راحت قضاوت مى كنيم كه تئاتر به معناى دقيق آن در ايران وجوددارد و اگر هم چيزى هست در حد و اندازه اى نيست كه بتواند جوابگوى ۷۰ميليون ايرانى باشد. اگر بخواهيم نگاه دقيق و منصفانه داشته باشيم، از همان ابتدا متوجه مى شويم كه تئاتر در تهران وجود دارد و اين هنر تقريباً كاركرد اصولى و علمى خود را در شهر تهران پشت سر مى گذارد. اگر وجود و برقرارى دستگاه تئاتر را به دو ركن سخت افزارى (تالار تئاتر با تجهيزات لازم و كافى) و نرم افزارى (گروههاى نمايشى با هنرمندان متخصص) ربط بدهيم، اين دو ركن در شهر تهران ديده مى شود. هرچند در تهران نيز تئاتر كاركرد فراگير و حتى سطح متوسطى ندارد. تئاترشهر با ۷تالار فعال و بيش از ۸۰گروه هنرى نمونه يك تئاتر فعال در دنياست وحالا اين شكل ظاهرى تئاتر با توجه به محتواى آن كه به ميزان سطح كيفى آثار و توانمندى هنرمندان آن برمى گردد، مى تواند سطح هنرى اين مكان تئاترى را مشخص سازد.
تالار تئاتر
تالار تئاتر بايد از يك ساختار آكوستيك و مجهز به ابزار و وسايل مكانيكى و الكترونيكى بهره مند باشد و تجهيزات صوتى تصويرى آن بايد بتواند در تدارك و ارائه نيازهاى بصرى نمايش ها راهگشا باشد. بديهى است كه امروز در دنيا تجهيزات و امكانات رايانه اى و الكترونيكى حرف اول و آخر را مى زند و اگر ما بخواهيم از قافله عقب بمانيم، ديگر هيچ اتفاق خوشايندى براى ما ممكن نمى شود. بنابراين مسؤولان فرهنگى بايد در اين زمينه در سطح كلان طرح و برنامه ارائه كنند.هم اينك علاوه بر مجموعه تئاترشهر كه به عنوان قوى ترين مركز تئاترى در ايران فعال است، چند تالار عمده ديگر مانند تالار سنگلج (نمايشهاى آيينى و سنتى)، هنر (نمايشهاى عروسكى)، تالار مولوى (نمايشهاى تجربى و دانشجويى)، پارك لاله (نمايشهاى كودك و نوجوانان)، خانه نمايش (آثار كوچك و تجربى)، خانه هنرمندان (نمايشنامه خوانى و آثار تجربى)، كافه تريا (نمايشنامه خوانى)، فرهنگسراى نياوران (نمايشنامه خوانى) و غيره در زمينه فعاليتهاى تئاترى به شكل پيگير فعال هستند. حوزه هنرى هم با سه تالار در سالهاى گذشته به موازات اين تالارها فعال بود كه امسال از آن شكوه و جبروت ديگر بهره اى نمى برد. در صورتى كه قبلاً در زمينه نمايش هاى مذهبى به مرحله اى از ادعا و جولانگرى رسيده و مخاطبان خاص خود را يافته بود.تا اينجا دريافتيم كه در تهران در حد مختصر و ناكافى تئاتر به چشم مى آيد كه در اين كلانشهر نمى تواند جوابگوى نياز بيش از ۱۲ميليون نفر باشد. اما در شهرستانها همين هم وجود ندارد، براى آنكه اين دو ركن اصلى به موازات هم پيش نيامده اند. مثلاً در برخى از شهرستانها تالارهاى آماده براى اجراى تئاتر وجود دارد، اما از گروههاى تئاترى خبرى نيست و بالعكس، اگر در بعضى از شهرستانها گروههايى وجود دارد، آنها به لحاظ توانايى هاى تخصصى دچار نقص هاى بزرگى هستند كه با طى دوره هاى آموزشى مى توان به آينده آنها دلخوش كرد، به عنوان نمونه تالار فخرالدين اسعدگرگانى در شهرستان گرگان يكى از بهترين تالارهاى تئاترى ايران است. اما در اين شهر نسبتاً بزرگ شاهد حضور ۲۰گروه قوى و مطلوب نمايشى نيستيم كه بتوان با اتكاى به آنها هر شب شاهد اجراى يك نمايش بود. تئاتر هنر فصل و هرازگاهى نيست، تئاتر بايد از جايگاه معتبر قابل پذيرشى برخوردار شود. اگر هر شب در تالار فخرالدين اسعد گرگانى نمايش اجرا شود، آنگاه مى توان شاهد مخاطبان تئاترى در گرگان بود كه به طور پيوسته براى انديشيدن پيرامون مسائل انسانى به آن تالار مى روند و اگر تئاتر در زندگى شهرى ما حضور داشته باشد مى توان به عنوان يك رسانه فرهنگ ساز از آن به بهره هاى سودمند رسيد. بنابراين ركن سوم كه شايد مهمترين هدف تئاتر باشد، يعنى حضور تماشاگران، بستگى به برقرارى و بودن آن دو ركن ديگر دارد. تماشاگر تئاتر به طور پيوسته و با بودن و شكل گيرى گروههاى نمايشى مى تواند بر حضور فعالانه خود در عرصه فرهنگى سماجت و ممارست داشته باشد. تئاتر هم جزو مبادله انديشه هيچ كاركرد ديگرى ندارد. حتى ضعيف ترين آثار نيز خيلى زود اين نوع كاركرد ارتباطى را ممكن مى سازند و با تأثير ضعيف به استقبال تماشاگر خود مى روند. اگر اجراهاى تئاترى قوى و مطلوب باشند، آن وقت يك رابطه قوى و ناگسستنى بين مخاطب و تئاتر ايجاد مى شود. در اين مرحله تحت هر شرايطى تئاتر شكل پويا و خودجوش و مردمى مى يابد. آن وقت مى توان با حداقل امكانات نيز شاهد تئاترهاى فعال بود. مثلاً مى توان با تجهيز يك تالار ۷۰نفره و برقرارى ۱۲گروه نمايشى هر شب شاهد اجراى يك نمايش در يك شهر كوچك بود.ساخت و ساز و هزينه نگهدارى اين تالار و حمايت از اين گروهها امرى پيچيده و دور از امكان نيست. با حداقل هزينه ها مى توان اين آرزو را براى اهالى آن شهر كوچك فرضى مهيا كرد. اگر چنين آرزويى جامه حقيقى برتن كند، در آن شهر كوچك شاهد حضور و ظهور نخبگان و فرهيختگانى خواهيم بود كه از همين تئاتر پا به آن مراحل گذاشته اند. تئاتر آن قدر زمينه ساز ديالوگ است كه هر انسانى را به چالش هاى مقتدرانه و سازنده رهنمون مى سازد. بنابراين دعوت آدمها به فرهيختگى علمى، فلسفى، دينى و هنرى در تئاتر يك امر ساده و زيبا تلقى مى شود. تئاتر هنر زنده و پويايى است و درون آدم را بى واسطه بيرون مى ريزد و با پيروى از اصول زيبايى شناسانه تمامى چالش ها را به كنكاش روحى مى كشاند. آيا هيچ هنرى مى تواند تا اين اندازه بر روح و روان آدم تأثيرگذار باشد؟ آيا شهرستانى ها مى توانند همچنان بدون تئاتر به حركتهاى فرهنگى ادامه دار اميدوار باشند؟
باز هم نگارنده تأكيد دارد كه چيزى شبيه تئاتر در شهرهاى ايران وجود ندارد براى آنكه حتى يك تالار فعال كه بتواند به استثناى تعطيلات رسمى جوابگوى مخاطبان آنجا اجرا شود و تعدادى اثر نمايشى هم براى حضور در جشنواره هاى استانى، منطقه اى و كشورى آماده و اجرا شوند، نمى تواند دليل محكمى براى بودن تئاتر در شهرستانها باشد. تئاتر بايد مجهز به امكانات سخت افزارى و نرم افزارى شود و بايد در مخاطب سازى كوشا و فعال باشد.

اكرم ناصرى
استفاده از موسيقى از روشهاى بسيار مؤثر در افزايش سطح نبوغ، آگاهى و قدرت ذهنى است. موسيقى بر تفكر و نوع يادگيرى تأثير فراوانى دارد به طوريكه متعاقب اين تأثير تغييرات محسوسى در زندگى افراد ايجاد مى شود . به طور حتم آشنايى با موسيقى در سنين پايين اين تأثيرات را بيشتر مى كند و اصلى ترين بخش يادگيرى نيز در افراد به همان سالها بازمى گردد. اين آموزش تأثير فراوانى در مراحل بعدى زندگى دارد .
به طور كلى آسان ترين و اساسى ترين روش آموزش كودكان در تمامى فعاليتها، استفاده از موسيقى است . طى تحقيقاتى كه به روى ۱۰ كودك دو ساله در هنگام چيدن قطعات پازل انجام شده ميزان دقت ، سرعت و توانايى آنها در هنگام بازى مورد بررسى قرار گرفت ، پس از آن اين تعداد به دو گروه ۵ نفره تقسيم شدند ، گروهى از آنها روزانه به مدت ۳۰ دقيقه آموزش همراه با موسيقى و آواز داشته و گروه ديگر ۱۵ دقيقه در هفته آموزش موسيقى داشتند . پس از گذشت ۶ ماه تمام بچه هاى اين گروه پيشرفت شايانى در چيدن قطعات پازل و سرعت انجام آن داشتند . اين تحقيق به روى مهندسين ، بازيكنان شطرنج و رياضيدانان نيز انجام گرفت و نتايج اين امر مكانى از ميزان افزايش سرعت منطقى اين گروه در يادگيرى عملكرد پاسخ دهى آنان بود.
همچنين بر اساس آزمايش ديگر به روى كودكانى كه سطح نمره آنها از استاندارد ملى كمتر بود با به كار گيرى موسيقى نمراتشان تقريباً دو برابر افزايش داشت. همراه كردن موسيقى با مهارتهاى منطقى و عقلانى مثل رياضيات به افراد مى آموزد كه درتمام موارد به تقسيم بندى و دسته بندى منطقى موسيقى و ذهن توجه داشته باشند .
طى مطالعات هشت ماهه محقق دانشگاه كاليفرنيا «فرانس اچ» ۱۹ دانش آموز پيش دبستانى سه تا پنج ساله آوازهاى روزانه مى خواندند و ۱۵ دانش آموز بدون موسيقى مورد بررسى قرار گرفتند. اگر چه هنوز قطعيت تأثير موسيقى بر ذهن افزايش سرعت و عملكرد آن مشخص نشده ولى در مجموع از تأثير آن نيز نمى توان چشم پوشى كرد .
بر اساس گفته هاى يك موسيقيدان آلمانى موسيقى در درازمدت بر هوش ذاتى كودكان تأثير داشته و به كار گيرى آن به طور قطع در آينده افراد در هنگام رويارويى منطقى با زندگى تأثير مثبت نيز در بر خواهد داشت .
در نيويورك سيتى ، بر اساس برنامه اى به نام يادگيرى از طريق برنامه هاى هنرى توسعه يافته (LEAP) درصدد تثبيت تأثير آن در بالا رفتن نمرات عمومى و كلى دانش آموزان هستند. به عنوان مثال همراهى موسيقى با رياضيات چهار عمل اصلى و شمردن تأثير فراوانى دربرداشت . اين عمل همچنين در بالا بردن حس اعتماد و اطمينان دانش آموزان و انضباط خارجى نقش داشته كه يكى از دلايل آن تكرار بيشتر است .
در مجموع حس اعتماد به نفس و قدرت عمل يكى از نكات ضرورى در افراد بوده كه با اين عمل قابل تقويت است.
«مرى جين كالت» مدير اداره تحصيلات هنرى و فرهنگى مدارس نيويورك سيتى اظهار داشت كه : «آموزش اساسى موسيقى علاوه بر يادگيرى موسيقى در افزايش قدرت شنيدارى ، عمل كردن ، ديدن ، لمس كردن و حركت دانش آموزان نيز تأثير بسزايى دارد . همچنين تعليم مهارتهاى موسيقى باعث افزايش مهارتهاى قدرت درك تجزيه ، تحليل و ارزيابى مى شود.
دليل علاقه مندى دانش آموزان به موسيقى جذابيت و جديد بودن آن است ولى بزرگسالان ، نياز به تحريك بيشترى در اين مورد داشته و به سادگى آن را پذيرا نمى شوند، چرا كه اين امر براى آنها فقط يك انتخاب است. با تلفيق موسيقى با زندگى روزمره، تأثير فراوانى از آن به جا مى ماند. اين مسأله همچنين در افراد بى علاقه به كارهاى گروهى نيز تأثير مثبت دارد و فرصت گوش دادن و متعاقب آن در آنها ايجاد انگيزه مى كند. چه بسا بسيارى از ما به تجربه دريافته ايم كه با شنيدن موسيقى كه در گذشته برايمان خوشايند بوده، انجام برخى كارهاى سخت سهل و آسان شده و در برخى شرايط برايمان منجر به ايجاد تفكر مثبت شده است. اگر موسيقى را به عنوان ابزار تقويت ذهن در نظر بگيريد، نوع موسيقى در تأثيرگذارى آن نقش داشته و بهتر آن است كه از موسيقى هاى بدون كلام و مورد علاقه افراد استفاده شود و در صورت استفاده از موزيكهاى با كلام، ترجيحاً از موسيقى آرام كه منجر به آشفتگى ذهن نشود بايد استفاده كرد. مورد بعدى توازن منطقى ميان كلام و موسيقى متن است و بهتر است كه صداى آهنگ ها بلندتر از جملات نباشد. به طورى كه شنيدن كلام و عبارت با سختى همراه نباشد و ترجيحاً از موزيكهايى كه افراد راحت تر با آن ارتباط برقرار مى كنند، استفاده شود.
طى سالهاى گذشته تنوع خاصى از موسيقى ريلكسيشن مطرح شده كه متعاقب آن اين سؤال به وجود آمد كه آيا ساختن موزيكى با هدف آرامش روحى مفيد بوده و يا حتى بدون آن نيز مى توان به آرامش رسيد؟ براساس مطالعات روشن شد كه تمام روشها براى آرامش مفيد واقع شده ولى اين نوع خاص از موسيقى تأثير بيشترى دربردارد. همچنين استفاده از موسيقى بر دانش آموزان مردودى يا آن دسته از دانش آموزانى كه در خطر عدم يادگيرى هستند، مثمرثمر واقع مى گردد. دانش آموزان تحت خطر گروهى هستند فاقد قدرت تخيل، عدم اعتمادبه نفس و نداشتن تفكرات و احساسات اجتماعى و خصوصى و عملكرد آنها پايين تر از استانداردهاى آموزشى است. بررسى بيشتر اين گروه نشان مى دهد كه اين گروه به يك گروه حمايتى با عملكردهاى اجتماعى و يا روشهاى يادگيرى متغاير با روشهاى تعليمى، نياز به ترغيب بيشترى دارند.
در مجموع كليه افراد به دو گروه تقسيم مى شوند: گروه اول قادر به يادگيرى نبوده و گروه دوم علاقه اى به يادگيرى ندارند كه بيشتر افراد به گروه دوم تعلق دارند كه يكى از دلايل اصلى اين امر نداشتن انگيزه و علاقه مندى از طرف مدارس است. به طور كلى اين افراد دچار نوعى انزجار از طرف مدارس و روشهاى قديمى آن هستند و سخت ترين بخش آموزشى ايجاد علاقه مندى و انگيزه در اين گروه تحت خطر است. بيشتر مردم در محيط خارج از آموزشگاهها، علاقه خاصى به شنيدن موسيقى داشته و از شنيدن و يا حتى نواختن آن لذت مى برند. درمانگران نيز براى كمك به افراد معلول از آن استفاده مى كنند. عضويت در گروه كر، اركستر و تيمهاى موسيقى به ايجاد ارتباط با افراد و كار گروهى كمك كرده و باعث بالا رفتن ميزان كارايى افراد مى شود.
طى مطالعات مركز نروبيلولوژى دانشگاه كاليفرنيا، ۳۶ دانشجوى دانشگاه ده دقيقه به يكى از سه موسيقى انتخابى گوش نموده كه شامل موزيك ريلكسيشن، بدون كلام و يكى از قطعات موزارت بود و پس از پايان تحقيقات مشخص شد كه ميزان نمرات ضريب هوشى بين موزيك ريلكسيشن و بدون كلام يكسان بوده ولى پس از شنيدن قطعه موزارت، نمرات ۸ الى ۹ برابر افزايش داشت.
پس از چندى محقق ديگرى به نام «كريستين لوتير» بيان داشت كه نتيجه گيرى براساس موسيقى كاملاً غيرمنطقى و نادرست بوده و نبوغ امرى ذاتى و غيرقابل آموزش است. او توضيح داد كه اين تحقيقات تنها حدس و گمان بوده و هيچ ثبات واقعى ندارد و براى اثبات آن نياز به تحقيق و تفحص بيشترى داشت. ولى با وجود اين مخالفان، بيشتر محققان اذهان داشته كه رابطه روشن و دقيقى بين موسيقى، تفكر و تعقل ناشى از آن و ميزان ضريب هوشى وجود دارد.
اگرچه موسيقى ايجاد حافظه نمى كند ولى تأثير فراوانى در بالا بردن آن دارد و مهمترين تأثير آن، تأثير مثبت و منفى آن بر مغز است كه نمى توان از آن چشم پوشى نمود. با گوش دادن به موسيقى حالات درونى افراد قابل تغيير بوده كه البته ميزان تغييرپذيرى آن نسبت به شناخت و درك موسيقى افراد بستگى دارد. هرچه ميزان شناخت موسيقى در افراد بالا بوده، ميزان لذت تأثيرپذيرى ، تأثيرگذارى موسيقى نيز افزايش مى يابد. با انجام تحقيقات بر روى اشخاصى كه دچار افسردگى بوده اند، روشن شد كه شنيدن موسيقى هاى خاص در بهبود افسردگى ها و ايجاد احساس خوشايندى، شادى، نشاط و روشنى مثمرثمر است.
متأسفانه در سالهاى اخير نوع خاصى از موسيقى هاى سطحى و فاقد ارزشهاى هنرى توليد مى شود كه نه تنها تأثير مثبت بر ذهن و روان نداشته بلكه تأثيرات منفى نيز دربردارد.
اكرم ناصرى