گروه سياسى: همزمان با اوجگيرى مباحث انتخابات رياست جمهورى كه كمتر از دو ماه ديگر در ايران برگزار خواهد شد و درحالى كه توجه اغلب محافل سياست و خبر در داخل به اين موضوع معطوف است، مذاكرات هسته اى ايران و اروپا نيز از روز سه شنبه در قالب كارگروه هسته اى و در شهر «ژنو» وارد تازه و در عين حال حساس ترين دور خود شده است. هرچند ايرانيان اين روزها سر در كار انتخابات دارند، ولى روشن است كه مذاكرات مذكور از اهميت و ارزش تعيين نوع تعامل يا مواجهه ايران با جهان برخوردار است، از همين رو ديروز «حسن روحانى» دبير شوراى عالى امنيت و مسؤول ارشد پرونده هسته اى به دعوت نمايندگان در مجلس حاضر و در نشست غير علنى و غير رسمى با نمايندگان درباره ابعاد و آخرين وضعيت مذاكرات سخن گفت.
روحانى كه اولين دريافت كننده گزارش مذاكرات روز سه شنبه «ژنو» بوده است، پيش از ورود به مجلس به خبرنگاران گفت: بحثهاى كارشناسى ايران و اروپا در ادامه مذاكرات هسته اى به خوبى پيش مى رود و امروز (روز گذشته) نيز ادامه خواهد يافت. وى افزود: بيشتر مباحث فنى و تكنيكى و براى بررسى نحوه اجراى ايده هايى است كه در سوم فروردين ماه به توافق طرفين رسيد. روحانى قبل از ورود به جلسه غير علنى اظهار داشت: در مجموع ارزيابى ما منفى نيست و فعلاً معتقد نيستيم كه اروپاييها اتلاف وقت مى كنند، آنها در مسير حل و فصل موضوع پيش رفته اند. پيش از اظهارات روحانى نيز سخنان رئيس ايرانى كارگروه هسته اى از ژنو مخابره شده بود كه گفته بود: منتظر پاسخ اروپا به پيشنهاداتمان هستيم.
ديروز خبرگزارى فرانسه به نقل از سيروس ناصرى گزارش داد: ايران انتظار دارد اروپا به پيشنهادات ايران درباره غنى سازى اورانيوم پاسخ دهد.
سيروس ناصرى افزود: ما در انتظار اين هستيم كه بشنويم اروپايى ها در خصوص نظرات ما در زمينه برنامه توليد سوخت چه چيزى براى گفتن دارند.
به نوشته اين خبرگزارى، يك ديپلمات اروپايى مدعى شد: ايرانى ها ضرورتاً در نشست ژنو پاسخى دريافت نخواهند كرد، زيرا در نشست ۲۹ آوريل كه در سطحى عاليرتبه تر برگزار و در لندن برگزار خواهد شد، به اين موضوع پرداخته مى شود.
گرى سامور، كارشناس منع توليد سلاحهاى هسته اى در مؤسسه بين المللى مطالعات استراتژيك لندن نيز مدعى شد: اروپايى ها بررسى پيشنهاد ايران را به عنوان تاكتيكى براى حفظ مذاكرات در نظر دارند و اميدوارند در انتخابات رياست جمهورى اين كشور كسى پيروز شود كه حاضر باشد در زمينه مشاجرات هسته اى معامله كند. اين درحالى است كه مقامات ايرانى موضع ايران در مذاكرات هسته اى را متأثر از انتخابات نمى دانند.
به هر روى بعد از حدود دو ساعت جلسه غير علنى در مجلس، حسن روحانى به ميان خبرنگاران داخلى و خارجى آمد و «غنى سازى بدون نگرانى» را محور مذاكرات اخير ايران و اروپا عنوان كرد.
> غنى سازى بدون نگرانى
دبير شوراى عالى امنيت ملى در جمع خبرنگاران پارلمانى گفت: محور مذاكرات ايران با اروپا، «چگونگى غنى سازى توأم با عدم نگرانى» است و در صورت عدم صداقت اروپاييان مذاكرات را قطع خواهيم كرد.
روحانى افزود: قرار ما با اروپا از سوم فروردين اين است كه پس از اين مباحث و مذاكراتى كه ايران در آن اجلاس روى ميز گذاشته، مورد بحث قرار گيرد.
وى گفت: بحثى درباره توقف غنى سازى صورت نگرفته و اساس اين است كه چگونه ايده هاى جمهورى اسلامى اجرايى شود و چگونه غنى سازى توأم با عدم نگرانى انجام شود.
روحانى دراين باره كه آيا مذاكرات اخير آخرين دور مذاكرات خواهد بود گفت: اساس مذاكرات اين است كه روبه پيشرفت باشد و ما در هر مذاكره يك گام به جلو برداريم و اميدوار باشيم درآينده نزديك به نتيجه مى رسيم مذاكرات ادامه مى يابد.
وى اظهارداشت: پيشنهاد ما طولانى نبودن مذاكرات است واگر ببينيم به نتيجه نمى رسيم و مباحث صادقانه نيست، مذاكرات قطع خواهد شد.
مسؤول پرونده هسته اى درپاسخ به اين پرسش كه باتوجه به نفوذ آمريكا بر اروپا آيا اروپاييها توان عمل به تعهدات خود را دارند، گفت: ما از ابتدا اين بحث را بااروپاييان داشتيم كه آيا آنها توانمندى حل مسأله را دارند يا نه.
وى اضافه كرد: آنها (اروپاييها) همواره گفته اند كه ما طرف مذاكره با جمهورى اسلامى هستيم، ولى درمقام عمل اروپاييان با آمريكا يك نوع هماهنگى داشته اند.
دبير شورايعالى امنيت ملى ابراز اميدوارى كرد كه اروپا توان حل وفصل نهايى مسأله را داشته باشد.
روحانى گفت: البته آنچه اروپاييها مى خواهند اين است كه آمريكا را به سمتى كه خودشان مى خواهند بكشانند. حال اين كه دراين كار موفق مى شوند يانه ، بايد درعمل ديد.
وى درپاسخ به سؤال خبرنگار خبرگزارى فرانسه در مورد افزايش دستگاههاى غنى سازى اورانيوم به مرور زمان گفت: قرار نيست ايده هايى را كه ما مطرح كرده ايم ، آشكار كنيم. آنچه وجود دارد اين است كه ممكن است اين ايده ها مرحله به مرحله به اجرا درآيد.
دبير شوراى عالى امنيت ملى تأكيدكرد: درنهايت جمهورى اسلامى از ظرفيت غنى سازى خود كم نخواهد كرد اما چگونگى طى مراحل در مذاكرات مطرح است و قابل آشكار كردن نيست.
روحانى افزود: مبناى همه مذاكرات ما چگونگى تحقق تضمين عينى است تا مذاكرات برپايه تضمينهاى محكم به نتيجه برسد.
دبير شوراى عالى امنيت ملى گفت: واقعيت آن است كه ايران براى خروج از بن بست ، ايده هايى را روى ميز گذاشته تا به مذاكرات سرعت بخشد وگرنه تضمين عينى از نظر ما همان پروتكل است واگر پروتكل اجرا شود، تضمين وجود خواهد داشت.
روحانى در عين حال متذكر شد: مذاكرات در محدوده «ماه» است، بحث «سالها» مطرح نيست. اگر ظرف چند ماه آينده به نتيجه برسد، ادامه مى دهيم وگرنه آن را قطع خواهيم كرد.
وى درباره به بن بست رسيدن مذاكرات، گفت: اگر زمانى به اين نتيجه رسيديم كه مذاكرات به بن بست رسيده است، آن موقع به مردم خواهيم گفت كه تصميم نظام در اين باره چيست.
> مفاد احتمالى پيشنهاد ايران
همزمان با از سرگيرى مذاكرات هسته اى، گمانه زنى هاى زيادى درباره آنچه در ژنو جريان دارد و پيشنهاد ايران مطرح است، در يكى از اين گزارشها خبرگزارى فرانسه به نقل از يك ديپلمات كه نامى از وى نبرد، در خصوص پيشنهادات ايران به سه كشور اروپايى ادعا كرد، ايران نظراتى غيررسمى و نه درخواستى رسمى ارائه كرده و عنوان اين پيشنهاد «چارچوب كلى تضمين هاى عينى، تضمين هاى قطعى و وظايف قطعى» است.
اين خبرگزارى فرانسوى به نقل از وى ادامه داد: اين پيشنهاد درباره راه اندازى سانتريفوژهاى نطنز و آغاز راه اندازى مرحله به مرحله نطنز است.
اين گزارش به نقل از برخى ديپلمات ها مدعى است، پيشنهاد ايران پيلوت يك پروژه را كه در سطحى پايين تر از اندازه هاى صنعتى است شامل مى شود، اما يك ديپلمات آگاه به خبرگزارى فرانسه گفت: آنچه آنها مى خواهند تأسيسات آزمايشى غنى سازى نيست، بلكه بسيار بيشتر از آن است.
اين ديپلمات ها تصريح كردند، نشست ژنو نشستى مقدماتى براى آمادگى مذاكرات مقامات عاليرتبه وزارت امور خارجه دو طرف است كه ۲۹ آوريل در لندن برگزار خواهد شد.
>توافق هسته اى تهران - مسكو از نظر آمريكا مثبت است
اما «كاندوليزا رايس» وزير امور خارجه آمريكا كه همزمان با موسويان يكى از اعضاى ارشد ايرانى تيم هسته اى در مسكو به سر برده است، ديروز بدون اظهارنظر مستقيم درباره مذاكرات ژنو، توافق هسته اى ايران و روسيه براى بازگشت پسماند سوخته هسته اى به روسيه را مثبت ارزيابى كرد.
وزير امور خارجه آمريكا اظهار داشت: واشنگتن نظر مثبتى نسبت به توافق تهران - مسكو در خصوص بازگردانى سوخت هسته اى مصرف شده در نيروگاه بوشهر به روسيه دارد.
به گزارش خبرگزارى اينترفكس، وزير امور خارجه آمريكا ديروز در گفت و گو با راديو روسى «اكو مسكو» ابراز داشت آنچه روسيه در زمينه نيروگاه بوشهر انجام داده است، از نظر پيمان منع توليد سلاح هسته اى، اقدام مفيدى است.
>زمان عادى سازى پرونده ايران
در همين حال رئيس كميته سياست خارجى شورايعالى امنيت ملى ايران اعلام كرد: حق قانونى ايران براى استفاده صلح آميز از انرژى هسته اى در موافقتنامه پاريس رسماً تضمين شده و ايران آمادگى كامل دارد در چارچوب قوانين بين المللى با تمام سازمانهاى جهانى در اين زمينه همكارى كند.
وى تأكيد كرد: «ما تصميمى براى دستيابى به سلاح اتمى نداريم و در عين حال از حقوق مشروع و مسلم خود استفاده خواهيم كرد.»
«حسين موسويان» پس از مذاكره با مقامات روس در يك مصاحبه مطبوعاتى و راديو تلويزيونى در مسكو با اشاره به همكاريهاى هسته اى ايران و روسيه گفت: در اين زمينه و مسائل منطقه اى و بين المللى كه به امنيت ايران و روسيه مربوط مى شود، رايزنى هاى مستمر در سطح بالا صورت مى گيرد و از ابتداى بحران هسته اى، رايزنى هاى ايران و روسيه براى حل و فصل مسالمت آميز اين مسأله بسيار مؤثر بوده است.
وى گفت: «روسيه مهمترين همكار ايران در زمينه فناورى هسته اى در سطح جهان است و طبيعى است كه حل و فصل مسالمت آميز مسائل هسته اى كشور مى تواند همكاريهاى دو طرف را در زمينه انرژى اتمى گسترش دهد.»
موسويان ابراز اميدوارى كرد كه در مذاكرات آينده ايران و اروپا، عضويت ايران در سازمان تجارت جهانى تأييد شود.
وى افزود: «از نظر حقوقى به دنيا تضمين داده شده است كه ايران قصد دستيابى به سلاح اتمى حتى در آينده هم ندارد و از لحاظ سياسى نيز كليه اقدامات لازم براى اعتمادسازى صورت گرفته است. ايران معتقد است كه زمان عادى سازى پرونده هسته اى ايران فرا رسيده است و هيچ دليلى براى تأخير وجود ندارد.