نخست وزيران سلسله قاجاريه
كتاب حاضر آن طور كه مؤلف آن پرويز افشارى در مقدمه كتاب متذكر شده، در واقع جلد دوم كتاب «صدر اعظم هاى سلسله قاجاريه» است. در اين كتاب به شرح حال نخست وزيران سلسله قاجاريه پس از صدور فرمان مشروطه پرداخته شده است. نويسنده در كتاب خود سعى كرده با بيان اهم رويدادهاى دوران وزارت هر يك از نخست وزيران سلسله قاجاريه، عوامل مؤثر در كاميابى يا ناكامى آنان را بررسى كند.
همچنين كوشش شده تا به روابط خارجى در دوران وزارت هر يك از اين نخست وزيران و چگونگى ارتباط آنان با روحانيون و علماى مذهبى و دوران پس از نخست وزيرى و برداشت هاى تاريخى نسبت به عملكرد آنان پرداخته شود.
كتاب نخست وزيران سلسله قاجاريه در مركز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه با بهاى ۳۵۰۰ تومان به چاپ رسيده است.
زبان فارسى فرارودى (تاجيكى)
گونه فارسى فرارودى يا زبان فارسى ماوراءالنهرى يكى از گونه هاى بسيار غنى و پرتوان زبان فارسى است كه با زبان بسيارى از حوزه هاى جغرافيايى ايران تفاوت هاى واژگانى، ساختارى و آوايى دارد. اثر پذيرى زبان فارسى از زبان هاى ايرانى ميانه، به ويژه زبان سندى، يكى از عوامل مهم و برجسته ناهمگونى زبان فرارودى (ماوراءالنهرى) با ديگر حوزه هاى زبان فارسى است.
كتاب حاضر به بررسى گونه فارسى فرا رودى و مقايسه آن با گونه فارسى كاربردى در ايران مى پردازد. مؤلف اين كتاب على رواقى است كه با همكارى شكيبا صياد دست به تأليف اين پژوهش زده است. اين كتاب در نشر هرمس با بهاى ۱۲ هزار تومان به چاپ رسيده است.

سفر «كاندوليسارايس» وزير امورخارجه آمريكا به مسكو، پيش از انجام آن، سفرى جنجالى به حساب آمد؛ جنجالى از آن رو كه وى اعلام كرد در ديدارهاى خود با «ولاديمير پوتين» رئيس جمهورى روسيه و «سرگى لاوروف» همتاى روس اش درباره آينده دموكراسى در آن كشور سخن خواهد گفت. سخنان انتقادى رايس كه پاشنه آشيل كرملين را هدف گرفته بود، نارضايتى روس ها را در پى داشت تا جايى كه وزيرامور خارجه آمريكا همان روز نخست، سعى كرد تا با دلجويى از بار منفى سخنان خود بكاهد. در همين ارتباط، شبكه تلويزيونى «ان.تى.وى» در مصاحبه اى با او، نظراتش را درباره مناسبات واشنگتن - مسكو و چند موضوع ديگر جويا شد كه متن آن در پى مى آيد.
\ سفر شمابراى آماده سازى مقدمات سفر جورج بوش رئيس جمهورى آمريكا به مسكو در ماه مه بود. همگى به ياد داريم كه در زمان نشست سران آمريكا و روسيه در «براتيسلاوا»، رئيس جمهورى آمريكا از وضعيت دموكراسى در روسيه انتقاد كرد كه با واكنش شديد روسها مواجه شد. آيا ايالات متحده همان لحن را در برابر مسكو ادامه مى دهد؟
> فكر مى كنم لحن ما در براتيسلاوا بسيار خوب بود، اين لحن ميان دوستانى است كه مى توانند با همديگر بر سر مسائل مختلفى صحبت كنند. ما خواهان آن هستيم كه روند دموكراتيك روسيه ادامه داشته باشد. اين تنها براى روابط آمريكا و روسيه مهم نيست، بلكه براى پيشرفت خود روس ها مهم است، چون يك جامعه آزاد و باز، جامعه اى است كه خلاقيت و آفرينندگى را به مردم آن جامعه ارائه مى كند كه اين مهم، روسيه را وارد ساختارهاى اروپايى و اروپا - آمريكايى مى كند و باعث مى شود كه روسيه در قرن بيست و يكم مجدداً به يك قدرت پيشرو تبديل شود. ما بر سر اين مسائل با روسها صحبت كرده ايم و اين را در چارچوب دوستى ها و همكاريها مى كنيم، نه چيز ديگر.
\ گفته مى شود همكاريهاى امنيتى از جمله مسائلى است كه در گفت وگوهاى مقامات آمريكايى و روسى مطرح مى شود. در اين گفت وگوها، چه مسائلى مورد بحث و گفت وگو قرار مى گيرند؟
> ما همكاريهاى امنيتى بسيار خوبى در رابطه با جنگ عليه تروريسم و همكاريهاى اطلاعاتى داشته ايم. ما به همكارى خودمان در رابطه با مسائل تسليحاتى و هسته اى ادامه مى دهيم. به نظر من، همه نسبت به اينكه سلاحهاى كشتار جمعى و تكنولوژيهاى مرتبط با آن در اختيار تروريست ها قرار بگيرند، حساسند و روسيه و آمريكا تاريخ ناراحت كننده اى را در مورد اين حوادث تروريستى دارند. ما اخيراً توافقنامه اى را در مورد موشكهاى قابل حمل زمين به هوا امضا كرديم، چون اين سلاحها بسيار خطرناك هستند وتوسط تروريست ها براى سرنگون كردن هواپيماها مورد استفاده قرار مى گيرند. ما و روسيه همكاريهايى از اين دست داريم و فكر مى كنم ما خواهان ادامه پيشرفتها بر سر جلوگيرى از به ثمر رسيدن اهداف تروريست ها و مسائل مربوط به منع و محدودسازى سلاحهاى شيميايى هستيم.
ما و روسها همچنين همكاريهاى نظامى خوبى داريم. ارتش هاى دوكشور تمرين نظامى مشترك برگزار مى كنند. شوراى ناتو - روسيه نيز بسيار فعال است و به نظرم، ما در مسائل امنيتى، بسيار خوب عمل مى كنيم.
\ جورج بوش قرار است پس از سفر به مسكو در ماه مه، به تفليس برود. روابط روسيه و گرجستان در حال حاضر، چندان ايده آل نيست. فكر نمى كنيد سفر رئيس جمهورى آمريكا به گرجستان ممكن است باعث بروز احساسات منفى بين مردم روسيه شود؟
> اميدوارم مردم روسيه درك كنندكه ما روابط دوستانه اى با لتونى و گرجستان داريم ، اما اين روابط به معناى آن نيست كه آمريكا و روسيه يا روسيه و گرجستان و روسيه ولتونى نمى توانند رابطه دوستانه اى داشته باشند. به نظر من خيلى مهم است كه روسيه با كشورهايى هم مرز است كه روابطى خوب و شفاف با مسكو دارند و به دليل مناسبات اقتصادى و فرهنگى اين روابط هميشه نزديك خواهد بود.
به همين دليل هنگامى كه بوش به لتونى يا گرجستان مى رود، به مثابه يك دوست به اين كشورها سفر مى كند.
او به اين كشورها مى رود تا درباره نياز همكارى ها با يكديگر از جمله روسيه صحبت كند و من فكر مى كنم كه اين پيام بسيار خوبى است.به همين جهت ، اميدوارم كه مردم روسيه اين سفر را در جهت مثبت ببينند.
\ اوكراين، همسايه روسيه تمايل شفاف خود را براى پيوستن به ناتو اعلام كرده است. آيا واشنگتن از اين رويكرد حمايت مى كند؟ و فكر مى كنيد اين مسأله براى روس ها به چه معنا است؟
> ما هميشه به اوكراين گفته ايم كه سياست ناتو آن است كه درهاى خود را به طرف دموكراسى هاى اروپايى بگشايد. اما اين روند تنها متكى به عملكرد طرف مقابل است. به عبارت ديگر، اوكراين برنامه عملى با ناتو دارد كه به اين كشور كمك مى كند تا اصلاحاتى انجام دهد.
اين اصلاحات دموكراسى در اوكراين راتقويت مى كند و منجر به تقويت و بهبود نظارت مدنى بر ارتش اين كشور مى شود، كه همه اينها منجر به همسايگى صلح آميز با روسيه مى شود. با گسترش روابط اوكراين و آمريكا واتحاديه اروپا ، روابط خوب با روسيه نبايد تحت الشعاع قرار گيرند.
من بر اين باورم كه شوراى ناتو - روسيه طى سال هاى اخير بسيار فعال بوده است. روسيه روابط خوبى با اتحاديه اروپا دارد و همه اينها بسيار خوب و مثبت است. هر اندازه اروپا بيشتر يكپارچه شود به سود صلح اين قاره خواهد بود و ما به كمك همديگر قادر خواهيم بود تا باقى مسائل را حل كنيم.
\ آيا هنوز همكارى هاى هسته اى ايران و روسيه را مانعى بر سر روابط آمريكا - روسيه مى دانيد يا اين مسأله حل شده است؟
> ما نگرانى هايى درباره راكتور هسته اى بوشهر داشته ايم، اما متوجه اين موضوع هستيم كه روسيه حساسيت هاى تكثير صلاح هاى هسته اى را جدى گرفته است. برخى پيش بينى ها و آينده نگرى ها در اين رابطه بسيار سودمند بوده است. به عنوان مثال، تصميم روسيه مبنى بر اينكه سوخت هسته اى بايد به ايران تحويل و مجدداً باز پس گرفته شود.
ما درمواجهه با ايران بايد متحد باشيم، چون ايران متعهد به اين است كه نشان دهد به تعهدات بين المللى پايبند است.
فكر مى كنم ما ، روس ها و اروپايى ها دراين ديدگاه متحد هستيم ، چون هيچ كس نمى خواهد ايران سلاح هسته اى داشته باشد، به خصوص در خاورميانه كه منطقه اى به شدت مشكل دار است.
ترجمه آرمن نرسسيان

- خيريه charity
اين واژه ريشه دو كلمه عشق و محبت لاتينى دارد وبه عشق و احساس مسيحى اطلاق مى شود. هيچ تعريف مشخصى از اعمال خيريه وجود ندارد، اما براساس قوانين اجتماعى انگليس و ويلز، مصاديق اعمال خيريه عبارتند از: ۱) رفع فقر ۲) پيشبرد آموزش و پرورش ۳) پيشبرد مذهب ۴) مقاصد و اهداف ديگر كه به نفع جامعه باشد و تحت عناوين بالا تعريف نشود. در اكثر كشورها براى مؤسساتى كه به امور خيريه مى پردازند، امتيازهاى مالى خاصى درنظر مى گيرند. اغلب دولت ها احزاب و جمعيت هاى سياسى رابه عنوان مؤسسات خيريه به حساب نمى آورند، اما سازمانهاى خيريه مى توانند داراى گرايش هاى سياسى باشند تا بتوانند اهداف خود را پيش ببرند.
انقلاب چين Chinese revolution 
تصاحب قدرت در چين به وسيله حزب كمونيست وتحت رهبرى «مائوتسه دون» كه درسال ۱۹۴۹ به تدريج به سراسر سرزمين اصلى توسعه يافت، به« انقلاب چين» معروف شده است.
- تئورى يا فلسفه دموكرات مسيحى Christian democracy
يكى از موفق ترين تئورى هاى دوران پس از جنگ در اروپاى غربى و تا حدود كمترى در آمريكاى لاتين به شمار مى رود. ريشه هاى اجتماعى وايدئولوژيكى آن به بسيج و همبستگى كاتوليك ها در واكنش به ظهور سرمايه دارى ليبرال در قرن نوزدهم باز مى گردد. مبارزه با نقش كليسا كه پس از انقلاب فرانسه داراى ابعاد وسيعى در جوامع اروپايى شد، كاتوليك ها را به پذيرش اصلاحات سياسى دموكراتيك ودفاع از منافع كاتوليك ها از طريق پيشبرد اتحاديه هاى سياسى كاتوليك يا مدارس مذهبى - سياسى واداشت.
آداب و سنن صدها ساله مسيحيت - خصوصاً در زمينه آداب خانواده و نظام اجتماعى از دو سو مورد حمله قرار گرفت: ۱) آثار زيانبار صنعتى شدن و ليبراليسم ۲) مقررات و قوانينى كه دولت ها براى نظام اجتماعى تدوين كردند. از سال ۱۸۵۰ به بعد ، «گروه هاى كاتوليك عمل گرا» در واتيكان فعاليت هاى خود را براى اعمال محدوديت دركاركردهاى دولت ايتاليا تشديد كردند وگروه هاى سياسى كاتوليك معظمى در بخش هاى آلمانى نشين اروپا پا به عرصه وجود نهادند.
پاپ «لئو» هشتم در كتابى كه به سال ۱۸۹۱ نگاشت كاتوليسيسم رااز قيد و بند مبارزه با دموكراسى آزاد كرد و طرفداران اين مذهب را به بسيج بيشتر براى فعاليت هاى سياسى ترغيب كرد. موضع كاتوليسيسم در برابر اعمال قدرت به وسيله حكومت تا مدتها داراى ابهام بود.
با ظهور فاشيسم، اقتدار تئوريسين هاى دموكرات مسيحى تا حدود زيادى به چالش كشيده شد. با پايان يافتن جنگ جهانى دوم و عمدتاً به دليل مقابله باكمونيسم، دولت هاى پيروز راه اقتدار حكومت هاى دموكرات مسيحى را پيمودند و احزاب دموكرات مسيحى در ايتاليا، آلمان، فرانسه، اتريش ، بلژيك و هلند بر كرسى حكومت تكيه زدند. موفقيت اين احزاب پس از جنگ عمدتاً ناشى از تمركز گرايى به دور از خشونت بود كه در آن زمان، كمتر بين پايگاههاى ايدئولوژيك سابقه داشته است. در دهه ۶۰ و ۷۰ ميلادى، با قدرت گرفتن كمونيست ها و پيمودن روش هاى ميانه رو تر از سوى سوسياليست ها، اقتدار و حاكميت دموكرات مسيحى ها به خطر افتاد.
- حكومت و كليسا Church and State
رابطه بين حكومت وكليسا از دير باز نماد رابطه بين دين و سياست بوده است. اين رابطه همواره درغرب و درجهان مسيحيت يك چالش فكرى بوده است. در فلسفه سكولاريسم غربى، قدرت نهادهاى مذهبى محدود مى شود و بين مذهب و سياست همواره تمايز قايل مى گردد.در قرون وسطى، رقابت شديدى بين پاپ ها از يك سو و امپراتورها از سوى ديگر وجود داشت. سكولاريسم غربى منجر به آن شد كه حركت هاى افراطى عليه سازمان هاى مذهبى و روحانيون مسيحى شكل بگيرد. هم اينك در بسيارى از جوامع مسيحى خط فارق مشخصى بين كليسا و امور سياسى وحكومت ترسيم شده است.
منبع: Oxford Dictionary of Politics
ترجمه: محمدرضا خداقلى پور

۲۴آوريل يادآور تلخ ترين روز براى ارمنيان جهان است. ۹۰ سال پيش، در چنين روزى نزديك به ۱‎/۵ ميليون زن و مرد ارمنى به دست تركهاى عثمانى به شكلى فجيع به قتل رسيدند. با وجود گذشت نزديك به يك قرن از اين فاجعه، ارمنيان هنوز نه تنها آن را به دست فراموشى نسپرده اند كه حتى مجدانه مى كوشند تركيه را به پذيرش رسمى آن ملزم كنند. در همين ارتباط، نشريه آلمانى زبان «دى ولت» گفت  وگويى را با «وارطان اوسكانيان» وزير امور خارجه ارمنستان، ترتيب داده است كه در پى مى آيد. اين مصاحبه بيشتر از آن رو خواندنى است كه اوسكانيان اصلاً پذيرش رسمى مسؤوليت اين واقعه را پيش شرطى براى برقرارى رابطه ديپلماتيك با تركيه نمى داند.
\۹۰ سال پيش در ۲۴ آوريل ۱۹۱۵ ارمنيان به دست تركهاى عثمانى قتل عام شدند. شما امروز اين جنايت را چطور ارزيابى مى كنيد؟
> اين جنايت سرآغاز هولناك ترين فصول در تاريخ قرن بيستم بود. يك دولت مى خواست بنابر دلايل و انگيزه هاى سياسى كل يك ملت را به طور هدفمند قلع و قمع كند. دولت نوپاى تركيه مى كوشيد در سايه جنگ جهانى اول خود را به اصطلاح از مسأله ارمنيان برهاند. اين درحالى بود كه جامعه ارمنى اين كشور چيزى جز زندگى آزادانه در موطن تاريخى خويش را نمى خواست. در جريان اين كشتار قومى ۱‎/۵ ميليون ارمنى به قتل رسيدند و صدها هزارتن نيز مجبور شدند از سكونتگاه تاريخى خود بگريزند.
\ چرا ارمنيان اين حادثه را به راحتى فراموش نمى كنند؟
> تقريباً هر خانواده ارمنى براى قربانيان ۲۴ آوريل ناراحت است. وظيفه اخلاقى ما است كه خويشاوندان كشته شده مان را فراموش نكنيم. ما ياد و خاطره روحانيان، روشنفكران، سياستمداران و همه آنهايى را كه قلع و قمع شدند،؛ گرامى مى داريم. البته قبل از هر چيز مى خواهيم كه در مورد قربانيان و يتيمان واقعه ۲۴ آوريل، عدل و انصاف رعايت شود. تا به امروز، اين كشتار قومى درست در كشورى كه تصميم گيرنده و اجرا كننده آن بود، محكوم نشده است. ما به استناد ادله حقوقى تنها خواستار آنيم كه اين فاجعه انسانى به طور كامل ثبت و جنايتكان معرفى شوند.
\ آيا پذيرش اين كشتار قومى، پيش  شرط برقرارى مناسبات ديپلماتيك باآنكارا است؟
> خير. به عكس، ما از آنكارا انتظار داريم كه برايمان پيش شرط نگذارد. بد نيست بدانيد كه در تركيه هر كس در رابطه با قتل عام ارمنيان به واژه «كشتار قومى» حتى كوچكترين اشاره اى كند، تحت پيگرد و مجازات شديد قرار مى گيرد.
\ چرا شما به دنبال شناسايى بين المللى اين كشتار قومى هستيد؟
> امروز ديگر اين تنها ارمنيان نيستند كه به سوگ قربانيان خود مى  نشينند، بلكه تمام جهان با ما ياد و خاطره جنايت عليه انسانيت را گرامى مى دارند. كشور ارمنستان، نودمين سالگرد آغاز قتل عام ارمنيان را با شعار «جلوگيرى، شناسايى و تجليل از قربانيان» برگزار مى كند. زيرا ما مى خواهيم بر اهميت جهانى اين جنايت تأكيد كنيم. هدف ما، تحريم سازش ناپذير هر گونه تلاش براى نابودى يك ملت است. نهادهاى بين المللى و از جمله پارلمان اروپا از تركيه خواسته اند كه تاريخ و گذشته خود را به دقت نقد و بررسى كند. صفحات سياه تاريخ تركيه مادامى كه اين كشور از در آشتى با آنها برنيايد، همچنان تيره و تار مى مانند. لازمه اين كار، البته داشتن كمى شهامت و شجاعت به مانند آلمانها است كه به راحتى گذشته شان را نقد كردند.
\ به نظر شما، تركيه، چقدر براى پذيرش رسمى كشتار ارمنيان آمادگى دارد؟
> در اين قضيه يك عامل مربوط به سياست داخلى اين كشور نيز نقش دارد. موضع گيرى و ارزيابى عمومى قتل عام ها چيزهاى زيادى درباره سيستم ارزش گذارى سياسى يك جامعه به دست مى دهد. برخى از روشنفكران ترك، حركتهايى را آغاز كرده اند و آشكارا راجع به واقعه قتل عام ارمنيان سخن مى گويند و از جامعه خود مى خواهند كه مسؤوليت اين جنايت را بپذيرند. من به شجاعت اين افراد كه مى كوشند تا راهى براى آشتى بيابند، احترام مى گذارم. اين پيام مهمى است كه در درجه نخست، متوجه دولت تركيه است. ما آماده ايم سهم خودمان از اين مسير را بپيماييم. ما تا به امروز منتظر بوده ايم كه يكى به استقبالمان بيايد.
\ آيا آنكارا مى بايستى پيش از آغاز گفت وگوها براى عضويت در اتحاديه اروپايى اين كشتار را به رسميت بشناسد؟
> فرآيند عضويت تركيه در اتحاديه اروپايى مى تواند به موفقيت هايى در مناسبات دو كشور ارمنستان و تركيه بينجامد. به ويژه آنكه به گشودن مرز و پذيرش رسمى قتل عام ارمنيان مربوط مى شود. اما واقعيت اين است كه اتحاديه اروپا مى خواهد با دوستى براى عضويت گفت وگو كند كه از بيش از يك دهه پيش، مرز خود با ارمنستان را بسته است و براى بازگشايى آن، شرايط غيرقابل قبولى را مطرح مى كند. در مقايسه با ساير نامزدهاى عضويت در اتحاديه اروپا، تركيه از بلوغ و پختگى لازم براى انجام اين مذاكرات برخوردار نيست. ما از اين نگرانيم كه اين اتحاديه در مورد تركيه يك تصميم كاملاً سياسى بگيرد.
\ شما چه توقعى از بروكسل داريد؟
> ما اميدواريم كه اروپاييها به تركيه اين ضرورت را يادآورى كنند كه بايد مسؤوليت نخستين قتل عام قرن بيستم را به طور رسمى بپذيرد. به علاوه، اتحاديه اروپا بايد بداند كه بستن مرز و انكار يك كشتار قومى با ارزشهايى كه اروپا در جهان با آنها شناخته مى شود، در تناقض قرار دارد.
*انتشار اين مصاحبه به منظور آشنايى خوانندگان گرامى با ديدگاه ارمنستان در مورد اين رويداد انجام مى گيرد.
ترجمه: اكبر حسينى كيا