گروه اجتماعى : «سيد محمد خاتمى» رئيس جمهورى درهمايش ملى شوراها پيشنهاد كرد كه انتخاب شهرداران شهرهاى بزرگ نيز مانند شوراهاى شهر و روستا توسط مردم انجام شود.
به گزارش ايرنا، رئيس جمهورى اين امر را موجب تقويت تقنينى و نيز تقويت مديريت اجرايى شهرى دانست و گفت:آيا معقول نيست كه شهرهاى با جمعيت يك ميليون به بالا داراى شهردارانى انتخابى باشند ؟ خاتمى خطاب به حاضرين در اين همايش گفت : اگر احساس مى كنيد مفيد است ، مى توان تا پايان اين دولت اين امر را با هماهنگى شما عملى كرد.
رئيس جمهورى همچنين شوراها را از اركان مهم استقرار مردمسالارى و از جمله هدف هاى بلند انقلاب اسلامى دانست و گفت:هنگامى كه شوراها در ايران آغاز به كار كرد موجب شگفتى در جهان شد.
وى اظهار داشت: همه جهان و رسانه هاى خارجى از اين كار با شگفتى ياد كردند و گفتند كه ايران به خودجرأت داده تا كار اداره كشور را به دهها هزار انسان منتخب مردم واگذار كند. خاتمى با تشريح سير تدوين قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران گفت : يكى از آرزوهاى من اين بود كه اصل مهم شوراها در اين قانون كه از مهمترين اركان مردمسالارى است از صفحه كاغذ به متن جامعه بيايد و اين امر امروز محقق شد. وى با بيان اين كه امروز دوره اول شوراها را پشت سر گذاشته و دوره دوم نيز به ميانه راه رسيده است، گفت: شگفتى تشكيل شوراها در ايران سبب تقويت جايگاه ايران شده است و دنيا باور كرد كه اين نظام مردمسالارى را مبناى كار خود قرار داده است . رئيس جمهورى گفت : گامهاى بزرگى در۲۶سال گذشته در خصوص تحولات اجتماعى در ايران برداشته شده است .
سيد محمد خاتمى كه صبح روز پنجشنبه در همايش ملى شوراها سخن مى گفت، افزود: هرچند نقصها و عيبهايى وجود دارد اما عبوراز يك جامعه«ديكتاتورزده» به يك جامعه «مردم محور» يك شبه تحقق نمى يابد و ما در مقايسه با كشورهاى ديگر مسير موفقى را داشته ايم . وى با بيان اينكه مردم سالارى سلسله مراتب دارد ، اظهار داشت : شوراها در سلسله مراتب مردم سالارى يكى از مهمترين و پايه اى ترين نظام مردم سالارى است . رئيس جمهور اضافه كرد: ملموس كردن امر مردم سالارى و احساس هويت كردن هر فردى در هرنقطه ايران كه مى تواند انتخاب ، كار و سؤال كند امر مهمى در مردم سالارى است .
وى با اشاره به اينكه ما ملت واحدى هستيم و همه ما قوم ايرانى با اختلاف فرهنگ و حتى مذهب هستيم ،گفت:در يك جامعه مردم سالار بايد همه اجزاى يك پيكر را درست كنند يعنى ملت احساس هويت و حضور كند.
خاتمى افزود: در شوراها، اقوام ، گروهها و طوايف مختلف حداقل در يك حوزه مشخص خود انتخاب مى كنند و درباره امور حوزه زندگى خود تصميم مى گيرند كه اين سبب همبستگى ملى مى شود كه پايه وحدت ملى است .
وى تأكيد كرد: بايد باوركنيم كه شورا يك « ويترين» نيست بلكه يك واقعيت تأثيرگذار زندگى و ناشى از بينشى است كه براى مردم حرمت و حق قائل است . رئيس جمهورى با اشاره به اينكه «اعتماد به شورا به عنوان يك نهاد مقبول از شروط پايدارى شوراهاست» ،گفت : ما اگر بخواهيم شوراها جايگاه خود را داشته باشند بايد اعتماد به شوراها را در ذهن خود تقويت كنيم و نقش بى بديل شوراها را در تمركززدايى در كشور بپذيريم . وى ادامه داد : كم هزينه ترين و پرفايده ترين راه تمركززدايى در جامعه شوراها هستند.از اين طريق مى توانيم يك دولت قوى ، فعال ، پويا ، انعطاف پذير ،سياستگذار ، ناظر و تصميم گير در مسائل اساسى كشور داشته باشيم . خاتمى شرط ديگرپايدارى شوراها را «متكى نبودن به دولت» دانست و گفت : شوراها به عنوان نهادهاى مستقل بايد بتوانند در درون خود سازوكارهايى را براى جذب امكانات مردم و هزينه آن براى مردم به كار گيرند وكمبود هزينه هاى آنان را دولت تأمين كند.
وى خاطرنشان كرد: يعنى شوراها بايد به دنبال منابع مردمى در چارچوب سياست كلى نظام باشند و در اين رابطه اساس نظم در نظرگرفته شده براى اقتصاد و فرهنگ كشور نقض نشود. رئيس جمهورى ، «پذيرش كاركرد شورادر تحقق جامعه مدنى» را شرط ديگر پايدارى شوراها ذكر كرد و افزود: شوراها مهمترين اصل و محور در تحقق جامعه مدنى هستند.
وى با اشاره به كاركرد دوگانه شوراها اضافه كرد: شوراها بايد ارتباط با مردم را حفظ كنند،مشكلات و مطالبات آنان را بررسى ، طبقه بندى ، تعديل و جهت دهى كرده و با سازوكار سنجيده اى به دولت منتقل كنند و همچنين مشكلات و سياستهاى حكومت را نيز به مردم منتقل كنند. خاتمى با تأكيد بر اينكه شورا نبايد كاركرد حزبى داشته باشد و گفت: هرچند شوراها در انتخاب نماينده و رئيس جمهور نقش دارند اما كاركرد آن حزبى و باندى نيست بلكه كار آن خدمت و راه اندازى كار مردم است. شوراها بايد با كار كارشناسى سنجيده، طرحها و پيشنهادهاى مناسبى را به قواى سه گانه حاكميت با سلسله مراتب خودش ارايه كنند. وى با بيان اينكه شرط ديگر شوراى پايدار « تعاونى بزرگ بودن آن و شركت همه افراد روستا و شهر در آن است» ، گفت : شوراها مى توانند در ايجاد ، هدايت و نظارت بر تشكلهاى غيردولتى نقش داشته باشند و آنها را به عنوان وسيله اى خوب در پيشبرد اهداف جامعه تقويت كنند. خاتمى با برشمردن خطراتى كه شوراها را تهديد مى كنند، اظهارداشت : يكى از خطرات شوراها اين است كه شوراها بتدريج با تنظيم مقررات به ابزارى در دست حكومت تبديل شوند .اگر اين محقق شود موجب بسط و تعميق ديكتاتورى خواهد شد.
رئيس جمهورى افزود:خطر ديگر اين است كه وجود شوراها سبب ايجاد آشفتگى در كشور شود و شوراها تبديل به باندها شده و در مقابل حكومت بايستند و نقش اپوزيسيون را بازى كنند . وى تأكيد كرد : شوراها بايد حد وسط اين دو را داشته باشد و شوراى عالى استانها مى تواند در اين زمينه كمك كند . خاتمى به برخى مشكلات شوراها در دور اول آن اشاره كرد و گفت : بايد در نظر داشت كه اگر شورا مشكلاتى پيدا كرد و ضربه خورد به دليل عملكرد يك گروه اقليت بود و بار سنگين اين ضربه ها را اكثريت كه نقش مثبتى در شوراها داشتند به دوش كشيدند.
رئيس جمهورى عملكرد شوراها را در تقويت پايگاههاى آن و تلقى جامعه از آن مهم دانست و گفت: در حالى كه در انتخابات گذشته شوراها در بسيارى از شهرهاى بزرگ درصد بسيار پايين شركت كردند اما در روستا اگر شركت كنندگان بيشتر از دوره اول نبود ، كمتر هم نبود. وى تأكيد كرد: بايد مواظب بود عملكرد شوراها به جاى حل مشكلات مردم به تعارض و درگيريها نينجامد و موجب بدبينى نشود . هرچه دامنه شورا بيشتر باشد سرايت بدى يا خوبى آن به كل جامعه بيشتر خواهد بود .
خاتمى اضافه كرد: با بررسى كارنامه شوراها در روستاها و شهرهاى كوچك مى بينيم كه مردم ما خيلى رشيد هستند كه با مظلوميت و امكانات كم ، رشد سياسى ، فكرى و فرهنگى و مديريتى خود را نشان دادند . وى اظهار داشت : شوراها بايد محل كشف و تربيت كادرهاى مديريت قوى نيز باشند .آنها مى توانند وزير و نماينده براى آينده كشور تربيت كنند.
خاتمى در ادامه گفت : اهميت شوراى فرابخشى براى تقويت نظام شورايى امر مسلمى است. بايد بنيه مالى شوراهاى فرابخشى تقويت شود و دولت نيز به شوراهاى فرابخشى كمك كند و همچنين جايگاه شوراى فرابخشى و حدود آن مشخص باشد .
«اشرف بروجردى» معاون امور اجتماعى و شوراهاى وزارت كشور نيز در اين مراسم از شوراها به عنوان نماد مردم سالارى دينى در كشور ياد كرد و گفت: بايد قوانين براى فعاليت شوراها تسهيل شود.
وى با ارائه گزارشى از روند شكل گيرى شوراها در كشور گفت: شوراها بايد از موارد قانونى لازم برخوردار و شبكه راديو و تلويزيونى مستقل داشته باشند.
در اين مراسم همچنين آقاى خاتمى به ۲۲ شوراى فرابخشى، شهر و روستاى نمونه كشور جوايزى اهدا كرد و لوح يادبود سپاس از رئيس جمهورى نيز از سوى شوراى عالى استانها به «محمد خاتمى» رئيس جمهورى، «عبدالواحد موسوى لارى» وزير كشور و «اشرف بروجردى» اهدا شد.