|
نگاهى به پنجاه و سومين جلسه نقد ادبيات پايدارى در طلاييه
سفربه جنوب
|
|
|
«سفر جنوب» اثر شهيد حبيب غنى پور با حضور عده اى از نويسندگان و منتقدان عرصه ادبيات در طلاييه مورد بررسى قرار گرفت. طى سفرى كه جمعى از خبرنگاران و نويسندگان با حمايت بنياد شهيدو بنياد حفظ آثار وارزشهاى دفاع مقدس به شهرهاى جنوبى كشور داشتند، مجموعه يادداشتهاى حبيب غنى پور كه حاصل حضور وى در مناطق جنگى جنوب بوده است نيز نقد و بررسى شد. احمد دهقان مدير جلسه در آغاز صحبت هاى خودگفت: «يادداشت نويسى چارچوب خاص خود را دارد اما بسيارى از افراد هنگام نگارش آن به حادثه نمى پردازند بلكه شرح درونيات خود از واقعه را مى نويسند. وى افزود: خواننده در دست نوشته ها به دنبال كشف حقيقت است و قصد دارد به جزئيات يك حادثه يا چگونگى يك دوره تاريخى واقف شود.» احمد دهقان در ادامه اضافه كرد: « ما در اين اثر به لايه هاى پايين تر يك حادثه رسوخ مى كنيم. حبيب براى تهيه مصاحبه و خبر به منطقه رفته و به همين دليل تصور واقعى از جبهه و جنگ ندارد. وى به روابط بين آدمها آرمانى نگاه مى كند. اما به مرور اين وضعيت عادى مى شود و نگاه غنى پور به منطقه واقع گرا مى شود و اطلاعات مفيدى از جبهه جنوب را به خواننده مى دهد.» محسن مطلق نويسنده «چشم شيشه اى » به انتخاب اثر غنى پور اعتراض كرد و افزود: «قبل از شروع جلسه با دوستان صحبت مى كرديم و اغلب ، هم نظر بودند كه آثارى برتر و در خور نقد و بررسى وجود دارد كه بهتراست زمان و انرژى منتقدان و نويسنده ها صرف آن آثار شود.» سرهنگ رفيعى (از رزمنده هاى هشت سال دفاع مقدس) كه زندگينامه خود را نيز به نگارش درآورده است ، به اشكالات موجود در اثر اشاره كرده و گفت: «در سومار ماعمليات مسلم بن عقيل داشتيم ولى در جنوب ، چنين عملياتى انجام نشده است. ولى در اثر از عمليات مسلم در منطقه جنوب، سخن به ميان مى آيد.» وى افزود: كسانى كه در رابطه با دفاع مقدس كار مى كنند بايدنظامى باشند و از جنگ خبر داشته باشند تا موقع نوشتن ، دچار اشتباهات فاحشى از اين دست نشوند و تاريخ را تحريف نكنند. جميله جان قربان داستان نويس به وجودمطالبى از فرهنگ جبهه در اثر اشاره كرد و افزود: « غنى پور از عقايد شخصى و فرهنگ خاص خود به راحتى سخن گفته و مصداق هاى بارزى از فرهنگ جبهه را در كار بيان كرده است.» فاطمه حاجى بنده داستان نويس نيز فضاسازى خوب اثر را نكته مثبت آن دانست و گفت : «غنى پور شماى واقعى زندگى در منطقه را به تصوير كشيده و با ذكر هنرمندانه جزئيات، حس باورپذيرى را در مخاطب ايجاد مى كند. اما گاهى ، از برخى مسائل شتابزده عبور مى كند و گاهى به تكرارگويى مى افتد. گرچه از يادداشت نويسى انتظار نداريم مثل داستان، كامل و بى نقص باشد ولى يادداشت بدون شرح هم نمى تواند جذابيت داشته باشد. در جايى به درد پاى شهيد اشاره مى شود اما دليل آن را نمى دانيم و چندصفحه بعد علت دردپاى او بيان مى شود. وى در ادامه افزود: لحظه تحويل سال درمنطقه بسيار جالب بوده اما در اين اثر به مراسم و اتفاقات حواشى عيد نوروز هيچ اشاره اى نشده است . يكى از اشكالات اساسى كار اين است كه پانويس ندارد و خواننده گاهى دچار ابهام مى شود.» محسن مؤمنى قائم مقام مديريت واحد ادبيات حوزه هنرى و نويسنده آثار متعدد داستانى نيز به توانايى هاى شهيد غنى پور اشاره كرد و افزود: وى مطالبى در كيهان بچه ها و رشد مى نوشت و داستانهاى وى از راديو پخش مى شد. اما كارى كردند كه امروز نام آن را «ايثار» مى گذاريم. مؤمنى اظهار داشت: وى با حضور در منطقه از رزمنده ها مصاحبه و اخبار و گزارش هايى را جمع آورى كرده و در مطبوعات به چاپ مى رساندو درضمن يادداشت هاى حضورش در جبهه را نيز به صورت روزنوشت در دفترچه خاطراتش مى نگاشت كه حاصل آن كتاب «سفر جنوب» است. اين كتاب جايگاه والايى دارد و در آن از اشخاص مختلفى نام برده شده كه برخى از آنان شهيد شده اند با اين همه نداشتن پانويس در اثر، ضعف آن محسوب مى شود. محمدرضا بايرامى نويسنده رمان «پل معلق» كه سال گذشته جوايز متعددى را به خود اختصاص داد، در اين زمينه گفت: «شهيد غنى پور براى ويرايش كتاب ، فرصتى نداشته و البته كار در جاهايى بايد حذف و اضافه مى شد. با اين همه همين مقدار يادداشت را نيز مغتنم مى شماريم. چون آثارى از اين دست، محل مراجعه براى كسانى است كه مى خواهند داستان بنويسند.» شمس خسروى گزارشگر به صداقت بيان نويسنده اشاره كرد و افزود: «غنى پور آنچه را كه مى بيند، بى هيچ كم و كاستى بيان مى كند و مدال افتخار را بى جهت به گردن كسى نمى آويزد. نگاه او به رزمنده هايى كه براى آرمان خود به منطقه آمده اند، كاملاً واقع گراست. او پرخورى بعضى از رزمنده ها و عدم رعايت حقوق ديگران يا دعوا سر غذا را بيان مى كند و همين مسأله ، كار را از آثار ديگر دفاع مقدسى كه تاكنون خوانده ايم متمايز مى سازد.» خسروى در ادامه افزود: «اين اثر مملو از حوادث و اتفاقات بسيارى است كه مى تواند دستمايه داستان و فيلم جنگ شود و به همين جهت، كارى ارزشمند محسوب مى شود. اطلاعات غنى و خوبى در كار وجود دارد كه تصاويرى از مناطق، سنگرها و ارتباطات رزمنده ها با يكديگر را به مخاطب القا مى كند.» رضوان كريمى (داستان نويس) به اشكالات متعدد ويرايشى و نگارشى در كار اشاره كرده و افزود: «جمله بندى ضعيف و اشكال هاى دستورى باعث كمرنگ شدن محاسن كتاب مى شودكه اميد است در چاپ بعدى ويراستارى شود.»
|