بقيه از صفحه۸
** فكر مى كنم اين امرى طبيعى باشد و شما هم جز اين انتظارى نبايد داشته باشيد، چرا كه او نه تنها يك رئيس جمهور مؤثر براى ايران بوده است ، بلكه كانديداى تنها تشكل روحانى بوده است كه من عهده دار مسؤوليت دبيركلى آن هستم . بنابراين طبيعى است كه افكار و انديشه هاى عضو ارشد و متفكر تشكل ما ، قرابت ويژه اى با افكار ساير اعضاء يا دبيركل آن داشته باشد،وطبيعى است تفاوتهايى نيز با آقاى خاتمى در تفكر و شيوه عمل داشته باشم اما احساسم اين است كه مسؤوليتى به مراتب سنگين تر از خاتمى بر دوش دارم و سنگينى اين بار درست به اين دليل است كه دولت من نبايد تكرار دولت خاتمى باشد بلكه من بايد از جايى آغاز كنم كه خاتمى تمام كرد ، چرا كه اساساً آمدنم در شرايط كنونى ، جز اين نمى تواند موضوع و فلسفه ديگرى داشته باشد.از سوى ديگر خاتمى در اوج نشاط و هيجان جامعه، كار خود را آغاز كرد ، در حالى كه يكى از اساسى ترين دغدغه هاى ورود من به اين عرصه ، امكان از دست رفتن اين نشاط و پويايى سياسى وشكافى كه بين نيروها در جامعه بوجودآمده است و مسئوليتى براى بازگرداندن آن بر دوش دارم ، بنابراين احساس مى كنم كه من بارى سنگين تر را در شرايطى دشوارتر بايد به دوش كشم.آغاز حركت من بايد دميدن روح و انرژى تازه و ايجاد افقى جذاب براى بازگشت اميد به تداوم مسير اصلاح طلبى باشد و در اين صورت راهى جز آغاز از نقطه اى كه خاتمى به پايان برده است نداريم. اما اين را ميگويم حال كه تصميم گرفتم پا به اين عرصه بگذارم اگر لازم شود حرف هايم را مى زنم . امروز كه روزهاى پيش از هر گونه مواجهه و برخوردى است ، صريحاً مى گويم خط قرمزهايى دارم كه نمى توانم در مورد آنها سكوت كنم . من به دنبال حذف كسى نيستم ، با كسى دعوا ندارم ، همه مى دانند كه كروبى ،گوش شنوا دارد . من سعى مى كنم موقعيت و محذوريتهاى همه را درك كنم. حتى مخالفانم ، اما خط قرمزهايى كه امانت مردم در دست من هستند قابل گذشت نيستند. از سوى ديگر من احساس مى كنم كه خاتمى با ادبيات خود ، ظرفيتى را ايجاد كرده است كه هنوز از آن بهره بردارى عملى صورت نگرفته است. به نظر من خاتمى ادبيات دموكراسى را به خوبى ايجاد كرد و زمينه هاى شكل گيرى نهادهاى آن را فراهم كرد . اما ما با يك پروژه ناتمام ،همراه با مشكلات جدى و جديد مواجه هستيم . ما زمانى مى توانيم از دموكراسى سخن بگوييم كه هر يك از اقشار جامعه سهم و جايگاه خود را در قدرت به دست آورده باشند . من از شما سؤال مى كنم كارگران ، معلمان ، كارمندان ، كشاورزان ، زنان و جوانان ، احزاب و گرايشات اصلاحى و خيرخواهانه هريك كجاى دموكراسى هستند ؟ وقتى ما از نظام هاى دموكراتيك سخن مى گوييم آنها داراى تشكل هاى صنفى، سنديكاها و سازمانهاى غيردولتى هستند كه هريك منافع گروه و دسته اى را در قدرت ، نمايندگى مى كنند . دموكراسى زمانى محقق مى شود كه هريك از آنها رابطه عينى با قدرت برقرار كرده باشند . خاتمى طرح ادبيات و بنيانگذارى اين نهادها را عهده دار شد و من معتقدم كه دوران پرهزينه آن را پشت سر گذاشت ، اما امروز هريك از اين نهادها نياز به حمايت و پشتيبانى هاى زيادى دارند تا در جايگاه خود در قدرت قرار بگيرند . البته بايد توضيح دهم اينكه مى گويم من از جايى آغاز مى كنم كه خاتمى تمام كرد هرگز به معناى آن نيست كه خواسته باشم توانائى و فضائل او را انكار كنم بلكه من بى آنكه خواسته باشم اغراق كنم اذعان مى كنم كه او شايسته ترين فرد ما براى اين مسؤوليت بود، اما واقعيت اين است كه هر فردى بسته به پيشينه و ويژگيهاى خود و همكاران خود و همراهى انها داراى ظرفيتهاى خاصى براى پشتيبانى از يك پروژه بسيار بزرگ است . امروز قطعا نياز به ورود ديگرانى است تا تمامى ظرفيتها ، پيشينه ها و تمامى دارايى معنوى خود را براى تداوم اين راه ،و خدمت به كشور و مردم هزينه كنند، من احساس مى كنم كه امروز ديگر افراد در هر سطحى كه قرار دارند بايد وارد صحنه شوند . ما بايد از هر چه كه در توان داريم براى بازگرداندن اميد وحدت و همبستگى ملى و شادابى عمومى و تداوم اين راه هزينه كنيم ، در غير اينصورت جامعه هزينه اى را خواهد پرداخت كه هيچيك از ما راضى به آن نيستيم.
* شما دولت مقتدر و كارآمد را به عنوان شعار اصلى دولت خودتان معرفى كرده ايد. ولى اين شعار را همه كانديداها مطرح كرده اند . فكر مى كنيد اين شعار آنقدر اهميت دارد كه نظر مردم را جلب كند ؟
** اقتدار و كارآمدى هدف و برنامه دولت نيست بلكه مشخصه و ويژگى آن است. شرط لازم و اصل تحقق برنامه هاست. فقدان اقتدار و كارآمدى معضل و مشكل اصلى تحقق برنامه هاى دولت و انتظارات مردم در هشت سال گذشته بوده است. مردم حق دارند بدانند و مطمئن شوند كسى كه رئيس جمهور مى شود مصمم است و توانايى لازم را دارد كه به آنچه مى گويد عمل كند. اگر عزم و اراده، شهامت و شجاعت و تخصص و توانايى نباشد ارائه برنامه يا وعده به مردم دور از صداقت و در واقع مردم فريبى است. دولت من، به هيچ فرد يا نهادى اجازه نخواهد داد كه در اجراى برنامه هاى اعلام شده كوچكترين خللى وارد كند . آنچه مردم مى خواهند بايد عملى شود و مطمئنم كه اين خواسته مردم عملى است. من مى توانم به دور از جنجال و كشمكش در پيشبرد برنامه ها و عمل به وعده ها، اقتدار و كارآمدى دولت را حفظ كنم و به كار بگيرم.
* به عنوان آخرين سوال ،برخى معتقدند كه طرح اخير شما نظير اختصاص ۵۰ هزار تومان به هر ايرانى تكرار همان طرح و شعار اقتصادى مجلس هفتم است و معتقدند ارائه اين طرح توسط حضرتعالى، انحراف آشكار از مبانى و قواعد علم اقتصاد و پشت كردن به اين ادعاى اصلاح طلبان است كه هنگام تصويب سياستهاى اقتصادى در مجلس ششم مى گفتند در بهره بردارى از منابع درآمد نفت براى امور مصرفى و روزمره جامعه خلاف منطق آينده نگرى عمل نخواهيم كرد .
** در اين رابطه بايد به چند نكته مهم اشاره كنم . اول آنكه اين طرح هرگز براى اولين بار از زبان من مطرح نشده است، بلكه از جمله مباحث جدى در ديدگاههاى مطرح شده كارشناسان درمجلس ششم و هفتم بحث پرداخت نقدى يارانه بود كه تا حدود زيادى مشابه طرحى است كه در مصاحبه هاى اخير من مطرح شد. بنابراين على رغم آنكه بسيارى قصد دارند با بى سابقه نشان دادن اين طرح آن را انتزاعى و غيرواقعى جلوه دهند ، اما واقعيت آن است كه اين طرح از پيشينه بسيار زيادى در مباحث كارشناسى كشور برخوردار است .بايد متذكر شوم اين موضع گيرى بيش از هرچيز نزديك به رويكرد هدفمند سازى يارانه هاست كه در مجلس طرح شد. من تصميم گرفته ام كه معضل غيرعقلانى و بحران آميز سوخت و انرژى را در كشور حل كنم . شما خوب مى دانيد كه اين كار جرأت و جسارت زيادى مى خواهد زيرا مقاومت هاى جدى در برابر آن صورت مى گيرد. احساس مى كنم مقاومت هاى مرموزى براى انجام اصلاحات اساسى در فرآيند سياستگذارى مصرف انرژى كشور مى شود كه بخش عمده سرمايه مملكت را رو به نابودى مى برد . من مصمم هستم به رغم آسيب پذيرى فراوان تبليغاتى اين طرح و هزينه ها و ضربه هاى جدى كه از سوى مخالفان خواهم خورد ، اين معضل را براى هميشه حل كنم .نكته ديگر اين است كه اگرچه ممكن است در ظاهر امر جاذبه هاى تبليغاتى اين طرح بر ساير وجوه آن برترى داشته باشد اما واقعيت چيز ديگرى است . اعتقاد من و مشاوران و كارشناسانم درست عكس اين بوده و هست من با آگاهى كامل از نتايج منفى تبليغاتى اين طرح آن را اعلام كردم و از نقادى آن استقبال مى كنم.من مصمم هستم كه به هر قيمت ، اين طرح را با مردم مطرح و از آن دفاع كنم . البته شما اطمينان داشته باشيد كه من بيش از آنكه نتيجه تبليغاتى از اين طرح بگيرم هزينه خواهم پرداخت اما من هم اطمينان دارم كه با اين كار مى توانم اين طرح را در رده مطالبات مهم و اساسى مردم قرار دهم تا پتانسيل و ظرفيت ملى پشتيبانى از آن را براى اجرايى كردن آن در صورت در دست گرفتن قوه مجريه در دست داشته باشم . اتفاقاً من مى خواهم بگويم كه منتقدان اين طرح خود به خوبى مى دانند كه مدعاى اين طرح كاملاً واقعى است و قطعاً امكان اجرايى شدن دارد. ما از اين واقعيت تلخ سخن مى گوييم كه دقيقاً معادل كل درآمد نفتى مان مصرف داخلى داريم . ما هميشه تصور كرده ايم كه از منابع نفتى مان به طور نامحدود مى توانيم برداشت كنيم درحالى كه اين تصور به هيچ وجه درست نيست ما ممكن است منابع زيادى داشته باشيم اما براى برداشت، ظرفيت محدودى داريم كه در اوپك تعيين مى شود و تقريباً ۱۴% توليد كل اوپك است. البته توليد عملى ما حدود سه ميليون و نهصد هزار بشكه در روز است . اين محدوديت البته در مورد برداشت از منابع گازى اصلاً وجود ندارد و شما مى توانيد تا جائى كه مى توانيد از منابع گازى بهره بردارى كنيد . از اين سه ميليون هرقدر كه مصرف كرديد ، مصرف كرديم باقى آن را مى توانيم صادر كنيم ؛ يعنى اگر همه آن را مصرف كنيم اجازه توليد بيشتر براى صادرات نداريم و اگر همه آن را هم صادر كرديم و مثلاً جاى آن گاز مصرف كرديم هيچكس به ما نمى گويد كه چنين حقى نداريد . اين در حالى است كه ما حدود ۱‎/۴ ميليون بشكه مصرف داريم. و در روز بيش از بيست هزار بشكه واردات بنزين داريم . بايد توجه كنيم كه ما به نسبت جمعيت و توليدمان از جمله بالاترين آمارهاى مصرف انرژى را در جهان داريم. اين موضوع به اين معناست كه ما حدود نيمى از درآمد كشور را تبديل به آلودگى و ترافيك مى كنيم . در اين ارتباط دو راه تا كنون مطرح شده است . اول اينكه همين روند ادامه يابد، دوم اينكه سوخت را گران كنيم تا مصرف پايين بيايد اما من با راه حل ديگرى موافق هستم كه بيشتر در حاشيه قرار دارد . من معتقدم كه ابتدا بايد ساختار حمل و نقل كشور را تصحيح كرد. بايد توجه كرد كه با يك سال پول ۱‎/۴ ميليون بشكه نفتى كه در روز مصرف مى كنيم به راحتى مى توانيم قراردادهاى بزرگ براى خريد دهها هزار اتوبوس گازسوز شهرى و توسعه خطوط مترو ببنديم و مهمتر از آن زمينه هاى فنى لازم براى جايگزينى گاز به جاى فرآورده هاى نفتى را فراهم كنيم و از طرف ديگر خودروهاى فرسوده را نيز از رده خارج كنيم . صحبت از مبلغى برابر كل درآمد نفتى كشور است . در صورت انجام اصلاحات پيش گفته در فرآيند سياست گذارى مصرف انرژى كشور ، ما مى توانيم به پشتوانه اين منبع مالى عظيم از فاينانس هاى بين المللى براى عقد قراردادهاى پيش گفته استفاده كنيم . صحبت از اين است كه برخى از خودروهاى فرسوده كشور امروز هريك معادل قيمت يك خودروى كم مصرف نو در مدت محدودى فقط اضافه مصرف سوخت دارند. اين طرح قبل از آنكه معطوف به تأمين اجتماعى باشد ، معطوف به اصلاحات اساسى در فرآيند سياستگذارى عمومى كشور است كه مانع از رخ دادن بخشى از آسيبهاى اجتماعى و اقتصادى اى مى شود كه جبران آنها نيازمند به كار گرفتن مكانيزمهاى تأمين اجتماعى است . ما با اجراى اين طرح مى توانيم با پول يك يا دو سال از نفتى كه ديگر در داخل كشور مصرف نمى شود و آن را صادر مى كنيم هزينه انجام شده را بازپرداخت كنيم. من تأكيد مى كنم اين طرح با تمام هزينه هاى تخريبى و تبليغاتى اى كه براى من دارد اجرايى است.

كسرى نورى ـ محمد نورى ـ جواد دليرى
ديدار ما با شيخ مهدى كروبى در صبحگاه بارانى پايتخت كه در آن لطافت بهار با گرماى انتخابات طبيعت و سياست را دلپذير كرده است انجام پذيرفت. در ميان كارگزاران جمهورى اسلامى ، دبير مجمع روحانيون ،روحياتى منحصر به فرد دارد، رفاقت و دوستى چاشنى رفتار او است.رسميت جلسه گفت وگوى ما با رئيس پيشين مجلس شوراى اسلامى با همين چاشنى شكسته شد. مصاحبه اى كه شايد ما در ذهن خود طرح يك مواجهه و چالش را مى پرورانديم. آخرالامر به يك گپ سياسى تبديل شد.ميزبان ما ترجيح داد گفت وگوى مبسوط او با «ايران» در عين حال فرصتى براى همسخنى اهل رسانه و اهالى سياست باشد.البته رضايت ما نيز با اين تدبير شيخ همراه بود. ما خانواده مطبوعاتى «ايران» نيز كه در اين سالها نگاهى احترام آميز به نقشهاى اين ريش سفيد اصلاح طلبان داشتيم چنين فرصتى را مغتنم شمرديم. اما فضاى دوستانه جلسه مانع از آن نشد كه كانديداى اصلاح طلبان پرسشهاى ما را نشنود. او با حوصله سؤالات ما را كه گاهى آهنگ نقد و چالش به عملكرد او و طايفه اصلاح طلبان داشت شنيد. بخش غالبى از آن را پاسخ گفت و قسمتى ديگر را به وقت مقتضى احاله كرد.مهدى كروبى درست پس از ۱۵ ماه از تجربه حذف و ناكامى اصلاح طلبان اكنون گام در آزمون خطيرى نهاده است، او در اين انتخاب براى خود تكليف و تعهدى تاريخى حس مى كند و برآن است تا در كنار كانديداى ديگر دوم خرداد (مصطفى معين) مدافع ميراث اصلاحات باشد.
كروبى اكنون با كارنامه اى پر فراز و فرود كه بخشى از آن در همقدمى با اصلاح طلبان و بخش ديگر در همنشينى با بلند پايگان نظام رقم خورده است به انتخابات بازگشته است. او خودش در مرور اين سابقه، گاهى زبان به اقرار مى گشايد و ضعف ها و لغزشها را تأييد مى كند و گاهى ديگر، زبان ملامت و حسرت در كام مى گيرد و ياران اصلاح طلب اش را صاحب تقصير مى خواند. در هر حال او با نوشتن نام خود در دفتر يك كارزار جديد، خويشتن را در معرض قضاوتى تازه قرار داده است و بى اعتنا به حدس و پيشداورى ديگران منتظر است تا حكم نهايى مردم را در ۲۷ خرداد بشنود. كروبى به اعتبار حضور طولانى در مناسبات سران نظام در هر گفت وگويى، حرفهايى نيز براى نگفتن دارد، با طرح هر پرسشى ذهن اين مقام خانواده نظام درگير بخشى از وقايع سالهاى اخير مى شود كه در نهايت شيخ را به اقدام ناخواسته خاموش كردن ضبط مى كشاند.اما گفت وگوى ما با ريش سفيد اصلاحات، اتفاقات ديگرى را هم شاهد بود. اضافه شدن مدير مسؤول روزنامه كه به اتفاق دوست ديرينش دعوتنامه اى مستقل از ميزبان داشت فضاى مصاحبه را به سمت مجادلات و مسائل خانوادگى اصلاح طلبان كشيد. از اين پس پاى پرسشها و نقدهاى جديد به ميان آمد.
* آقاى كروبى هنوز هم بسيارى از افراد از چرايى آمدن شما به انتخابات مى پرسند. سؤال اين است كه تصميم شما خلاف عرف و عادت معمول سياستمداران ايران است كه وقتى از نگاه افكار عمومى نسبت به موقعيت خود خبر دارند از ريسك ورود به رقابتهاى انتخاباتى پرهيز مى كنند اما شما در وضعيتى كه خيلى از مديران ترجيح داده اند در عرصه پردردسر انتخابات وارد نشوند ، تصميم به كانديداتورى گرفته ايد، چرا ؟
** بناى من اين بوده كه هيچگاه صحنه را خالى نكنم و حضور جدى داشته باشم ، اما هميشه تلاش داشته ام كه اولويت با ديگران باشد، به ويژه در بخش مديريت اجرايى ، نمونه آن ماجراى دوم خرداد است. وقتى مجمع روحانيون تصميم گرفت در انتخابات دوم خرداد ۷۶ حضور جدى داشته باشد ، ابتدا دنبال آقاى ميرحسين موسوى رفتيم و از ايشان درخواست كرديم كه بيايند ، وقتى جامعه از آمدن آقاى موسوى مأيوس شد يا ايشان مصلحت نديد وارد صحنه شود ، نخستين نفرى كه به فكر آقاى خاتمى افتاد ، من بودم . جمعى هم بودند كه به جد مى گفتند من بيايم چون به زعم آنها بواسطه تصدى پست رياست مجلس از همه معروف تر بودم . اما به هر قيمتى بود همه تلاش كرديم تا اينكه آقاى خاتمى پذيرفت ، حتى وقتى قرار شد در حضور مقام معظم رهبرى اين تصميم مطرح شود آقاى خاتمى تأكيد داشتند كه بايد بگوييد قرار است يكى از ما (خاتمى يا كروبى يا موسوى خوئينى ها ) بيايد . در دوره نهم هم من باز اين مسير را پيمودم و به اتفاق دوستان همفكر همه راهها را طى كردم تا يك نفر را به صحنه بياوريم كه ملاقاتها و ديدارهاى بنده و آقاى خاتمى و موسوى خوئينى ها و مهندس موسوى در اين جهت بود كه (مهندس موسوى) بيايد، اما ايشان نپذيرفتند . حتى برخى از دوستان آمدند آقاى موسوى خوئينى ها را براى كانديداتورى پيشنهاد كردند من هم چند جلسه با ايشان صحبت كردم كه از پذيرش مسئووليت امتناع كردند .بالاخره تلاش كرديم، افراد ديگرى را بياوريم ، اما ديگران هم نپذيرفتند ويا زمينه اى براى حضورآنها نبود من تصميم گرفتم به نظر دوستان احترام گذاشته و به صحنه بيايم.
* تجربه چند انتخابات پس از انقلاب ، يك درس و آموزه اى مهم دارد كه مردم ايران معمولاً در انتخابات رياست جمهورى به مديران نظام چندان روى خوش نشان نمى دهند. آيا اين تجربه موقعيت شما را تهديد نمى كند؟
** اينكه مى گوييد از مديران استقبال نمى كنند، شايد شما حرمت نگاه داشتيد و نخواستيد بگوييد منظورتان از مديران همان اشخاص روحانى است، چون تقريباً روحانيون در اين سالها در مديريت بالاى نظام قرارداشته اند، اما بدين صورت كه شما مى گوييد موافق نيستم . آقاى خاتمى «روحانى» بودند و در دفعه اول رأى بالايى آوردند ، دفعه دوم هم كه تنها روحانى حاضر در انتخابات بودند (البته بجز آقاى فلاحيان) نسبت به دوره قبل رأى بسيار بالاترى آوردند ، خبرهايى كه الآن از مناطق مختلف مى رسند در اين دوره متفاوت است، نكته سوم كه مهمتر است ، اينكه جامعه ما به گونه اى شده كه به شخص نگاه مى كنند ، يعنى نگاه مى كنند به اينكه چقدر جايگاه دارد ، به تفكرات و موضع گيريهاى گذشته فرد نگاه مى كنند و سپس انتخاب مى كنند، اما در عين حال مردم يك اشكال كلى به كل نظام دارند نه به يك شخص، آنها معتقدند كه كشور خوب اداره نمى شود. مى گويند نحوه برخورد مسؤولين با مردم بد است ، چون روحانيون مظهر اين حكومتند، لذا اشكالات را از چشم اين قشر مى بينند. راجع به خودم بايد بگويم زندگى ام پرفراز و نشيب بوده است در مجلس اول از يك شهرستان محروم نماينده بودم ، در دوره دوم و سوم نيز از تهران يك ميليون و ۴۰۰ هزار رأى آوردم، در انتخابات مجلس چهارم هم رأى نياوردم و شما مى دانيد فضا چگونه بود، رد صلاحيت ها، بى حرمتى ها، دروغ ها و تهمت ها و ... يا اين بار (مجلس هفتم)و قضايايى كه شما مى دانيد و از ابتدا نتيجه برايم مشخص بود چرا كه از يك سو با حذفها واز سوى ديگر با تحريمها مواجه بوديم.اما حرفم اين است كه در اين انتخابات براى پيروزى آمده ام ، آمده ام كه ببينم مردم چقدر ما را قبول دارند، مهمترين دعواى ما اين است كه انتخابات ، رقابتى و آزاد باشد تا هركس بفهمد چقدر رأى مردم را دارد.
* بسيارى معتقدند كه در شرايط فعلى ، چهره اى مثل شما، اگر وارد صحنه نشود ، مى تواند از جايگاه هدايت و رهبرى يك جريان، عمل كند اما اگر وارد صحنه شود واحياناً راى نياوريدشايد از دامنه نفوذتان و وجهه هدايت گرانه تان كاسته شود ، آيا شما نگران چنين اتفاقى بعد از انتخابات نيستيد؟
** دنياى سياست ، دنياى واقعيات است. ما مى خواهيم در انتخابات حضورى جدى داشته باشيم . نمى خواهيم بياييم و بعد از انتخابات حرف و حديث هاى ديگرى مطرح كنيم، آيا غير از اين راهى داشتيم، ما دو راه داشتيم : يا كنار مى كشيديم يا مى مانديم . يك جريانى هم وجود داشت كه مى خواست فضا را معلق نگاه دارد ، مى خواست كه يا ما نياييم يا اينكه با تكليف و حكم بياييم در حالى كه بر اين باورم مردم ما از چهره هايى كه به اندازه طول حياتشان در خدمت آرمانهاى ايشان گام برداشته اند استقبال خواهند كرد.
* موقعيت شما در اين انتخابات از يك نظر به موقعيت آقاى هاشمى بستگى دارد ، هر دو يكبار در ترازوى رأى مردم و افكار عمومى قرار گرفته ايد.ايشان يك تجربه ناموفق در انتخابات مجلس ششم و شما در انتخابات مجلس هفتم داريد، حال شما در محاسبه فردى تان چگونه به تجربه ناكام قبلى در انتخابات غلبه كرده ايد؟
** وقتى آقاى هاشمى مى خواست به صحنه بيايد همه دوستانشان و تمام نظرسنجى ها مى گفتند ايشان جزو نفرات اول است اما اينكه چرا اينجورى شد و فضا آنگونه شد، بحث ديگرى است.اما وضعيت من با ايشان متفاوت است. آقاى هاشمى اصلاً فكر نمى كرد حذف شود ، اما من در مورد خودم مى دانستم مشكل خواهيم داشت ، من در مجمعروحانيون مى گفتم بگذاريد من درانتخابات مجلس هفتم ثبت نام نكنم تا بدانند كه من خودم هيچ منفعتى ندارم و فقط مى خواهم از داوطلبان دفاع كنم، اما دوستان، استدلالهاى گوناگونى مى آوردند و مى گفتند اگر شما ثبت نام نكنيد، ،نمى توانيد دفاع كنيد ، چون مى دانند شما سه ماه ديگر نيستيد، اما با اين حال ثبت نام كردم، ولى حوادث ناخواسته اى تحميل شد و اصلاح طلبان حذف شدند. ما مانديم بين بد و بدتر يا بايد كنار مى كشيديم كه مقابله صريح بود و تبعاتى براى نظام داشت كه صحيح نمى دانستم يا مى مانديم و در عين دفاع صريح و آشكار از دوستانى كه در يك اقدام ناپسند و نادرست توسط شوراى نگهبان حذف شدند. قربانى هم مى شديم. دراين انتخابات خيلى ها هم به پاى صندوق ها نيامدند ، نه خودشان نه خانواده هايشان ، به هرحال فضاى آن موقع با الآن متفاوت است.
* اصلاح طلبان يك دوره ۸ ساله اركان قدرت را در دست داشتند هم دولت و هم مجلس. اكنون بسيارى از افراد مى گويند كه چه دليل ديگرى دارد كه مردم دوباره بيايند به شما رأى بدهند؟
** مى خواهيد بگوييد مردم مى گويند ما به شما رأى داديم ، اما نتوانستيد كارى كنيد. *تقريبا
* من دو پاسخ دارم. اول قبول ندارم كه كار نشده است. در بخشهاى مختلف خيلى كار شده است. يكسرى ناكامى هاى جدى بوده است. واقعاً فضاى الآن فضاى سال ۱۳۷۵ است ؟ واقعاً وضع ما با دنيا همينطور بوده كه الآن است؟ مگر آن روزها همه سفرا از ايران نرفته بودند؟ مگر همه دنيا ايران را تحت فشار نگذاشته بودند؟ آقاى خاتمى با راى مردم خيلى كارها كردند. ناكامى در كارنامه ما هم دوعامل اصلى دارد. يك موانعى كه ايجاد شد. عامل ديگر شعارهاى غيرواقعى كه داديم يعنى يك چيزهايى دوستان ما گفتند و گفتيم كه معلوم بود نمى توانستيم عمل كنيم و توقعات را بالا برديم . شما مرورى بر حرفهاى ما در اين دوران بكنيد، ببينيد كه چه حرفهايى زديم كه مطالبات بالا رفت. بنابراين موفقيت ها زياد بوده ، اما موانع وكارهاى نسنجيده هم زياد بوده است. من مى گويم ما ضعف هايى داشتيم، البته برخى مى گويند تندروى اما من مى گويم ضعف، چيزهايى كه عمل نكرديم. بالاخره با وعده و وعيد نمى توان كشور را اداره كرد . قصد من عمل و تحقق خواسته هاى مردم است.
* در اين چند ماه كه از نزديك حرفهاى مردم را شنيديد فكر مى كنيد آيا امكان تغيير فضاى جامعه وجود دارد ؟و از عهده شما بر مى آيد كه مردم را اقناع كنيد كه در داورى منصفانه بار ديگر به اصلاحات رأى دهند؟
** همين كه مردم رأى نمى دهند ، به واسطه سرخوردگى است كه به وجود آمده، اما چرا اين سرخوردگى شكل گرفت؟ يك بخش مربوط است به حرفهايى كه زده ايم و نتوانستيم عمل كنيم ، جواب هم براى آن نداريم و يك بخش هم كارشكنى هاى ايجاد شده در مسير اصلاحات است. تلاش دارم با ارائه برنامه هايم مردم را به حمايت از اصلاحات مورد نظرم و با بهرهگيرى از تجربيات و ديدگاههاى پيشتازان اصلاح طلبى ترغيب كنم اما اينكه چه كار كنيم كه مردم به صحنه بيايند، برنامه هايى داريم، اما بايد به مردم اين مطلب را انتقال دهيم كه با همه سرخوردگى ها ، نيامدن بدتر است و دشواريهاى گوناگون به وجود مى آورد و اتفاقاً دود نيامدن مردم به چشم همه مى رود. حوادث تلخ، ناكامى، فشار اقتصادى ، ناامنى هرچه باشد فشارش روى ضعيف ترهاست. مردم ، انتخابات شوراها و مجلس هفتم را تجربه كرده اند و بعيد است آن تجربه را دوباره تكرار نمايند.
* بسيارى معتقدند كه عامل ناكامى اصلاح طلبان مصلحت انديشى بزرگان اين جناح بوده است پاسخ شما چيست؟
** مصلحت انديشى براى من دفاع از حقوق مردم و قانون اساسى است. خط قرمز من ، مردم، كشور ، نظام و منافع ملى است. اگر احساس كنم ضربه اى به نظام و كشور مى خورد خيلى سخت است كه وارد موضوعى نشوم. هراسى ندارم كه اگر بنده كنار بكشم تيتر روزنامه ها و ماهواره بشوم و همه بگويند ماشاء الله يا اينكه بگويند كروبى آمد و مردم به او رأى ندادند . من خط قرمزم منافع ملى است، اما مطالبم را مى گويم و درگير هم ميشوم و ممكن است كه ناسزا هم بشنوم . * مشكل اين است كه تعريف مشتركى از منافع نظام و منافع ملى در حاكميت وجود ندارد. الآن مى توانيد به عنوان كسى كه ميخواهيد پا به عرصه بگذاريد، بگوييدكه از ديدگاه شمامنافع نظام چيست؟
** خط قرمزيعنى نظام جمهورى اسلامى ؛ يعنى به كشور و مردم لطمه اى نخورد. اشكال ندارد كه به افراد لطمه بخورد، ولى حقوق عامه بايد حفظ شود. واقعاً دشمنان كشور و مردم سوء استفاده نكنند. مرز ايستادگى همان جايى است كه باعث تقويت نظام و سرافرازى مردم مى شود.
*شما بخشى از ناكامى ها را مربوط به سرخوردگى ها و بالابردن مطالبات مى دانيد. يك بخش ديگر هم به مصلحت انديشى ها بر مى گردد در كنار اين دو يك عده معتقدند اصلاح طلبان در تشكيل كابينه مقتدر عامل ناكامى بوده است.
** بررسى ناكامى ها نيازمند يك فرصت جداگانه است. ضمن اينكه با كليات سخن شما موافقم، اما بنده آدمى هستم كه با شور و مشورت و با عقل جمعى كار مى كنم، بنا دارم اگر مردم مرا به عنوان رئيس جمهور پذيرفتند بگويم اين افراد را براساس مشورت ، تجربه، توانايى و تخصص انتخاب مى كنم .بنا دارم افراد با سابقه ، باتجربه و توانمند را بياورم كه بعدها مدافعين جدى هم داشته باشند، اما زير سؤال بردن دولت اصلاحات را نيز انصاف نمى دانم .در يكى از همين سفرها ، آنقدر سؤال كردند كه آقا شما مى خواهيد مثل خاتمى عمل كنيد . گفتم شما يك جورى سخن مى گوييد ، انگار ايشان كارى نكرده است . سخن گفتن از دستاوردهاى اصلاحات و دولت اصلاحات واقعاً وقت جداگانه اى را طلب مى كند . و متأسفانه برخى از اين گلايه ها ونقدها از سوى كسانى مطرح مى شودكه خود عمداً يا سهواً در اين ناكامى ها نقش داشته است.
* اين سؤال بحث را وارد برنامه ها و انديشه هاى شما در اين انتخابات مى كند. دولت آقاى هاشمى مسأله اصلى جامعه را شكاف فاصله اقتصادى ما با اقتصاد جهان پيرامون قرارداد و شعارش را توسعه اقتصادى قرار داد. آقاى خاتمى مسأله اصلى جامعه را در شكاف حكومت و مردم ديد و بحث مردم سالارى را انتخاب كرد. شما مسأله اصلى جامعه را چه مى دانيد؟
** در غرب در رقابتهاى انتخاباتى غرب معروف است كه ، نسبت به دولت هاى گذشته و رقباى انتخاباتى نقد و انتقاد مى شود. اما اينجا من مقيد هستم كه حتى الامكان مطلبى كه به ديگران بر بخورد ، يا تضعيف ديگران باشد ، بيان نشود. اما در مورد اين سؤال شما، من حد وسط دولت خاتمى و هاشمى هستم . معتقدم هم مسائل اقتصادى و معيشتى مردم كه آقاى خاتمى هم خيلى به آن توجه داشته است را بايد مورد توجه قرار دهيم وهم مسائل مربوط به مردم سالارى و توسعه سياسى كه بى توجهى به آن زيانهاى زيادى را درپى دارد.باور من اينست كه توسعه پايدار مبتنى بر توسعه اقتصادى و فرهنگى توسعه سياسى هر دو باهم است در اين توسعه به آزادى انديشه نقد و انتقاد ، حضور مردم و مشاركت عمومى و گسترده معتقدم. نگاه من به مقوله دولت، بسط عدالت و ايجاد رفاه عمومى مبتنى بر عدالت اجتماعى است . در عين حال تشكيل يك دولت نيرومند براى رسيدن به همه اهداف پيش گفته از جمله رونق اقتصادى در رأس برنامه هاى من است.
* ايده هايى كه مطرح كرديد حد وسط دو دولت قبلى قرار مى گيرد كه شايدبه ظاهر نظر توده جامعه را تأمين كند، اما به سؤال طيف نخبگان روزنامه نگاران پاسخ نمى دهد. آقاى كروبى براى اصلاح پذير كردن ساختار حكومت چه راهكارى دارد و از چه ساز و كارى مى خواهد استفاده كند؟
** جواب دادن به اين موضوع ، آسان نيست. ساختار حكومت ما مشخص است. قانون اساسى ما مشخص است و در اين مملكت زندگى مى كنيم . اشكال اساسى من نه به قانون اساسى است نه به اين جايگاه ، بلكه به طرز فكر و برداشت ها است. من معتقدم برداشت و فكر ماست كه اول بايد اصلاح شود، مواردى كه از ظرفيتهاى قانون اساسى استفاده نكرده ايم بايد استفاده كنيم .قانون اساسى، وحى نيست، اشكال دارد اما اول بايد فكرمان را اصلاح كنيم ، بعد ظرفيتهاى قانون اساسى را بشناسيم و اشكالات قانون اساسى را برطرف كنيم. معتقدم هر گروه قدرتمند مى شود، شعارها يادمان مى رود . ما بايد در كنار حضور و مواضع جدى عملكرد جدى هم داشته باشيم.
* اينجور به نظر مى رسد كه شما مى توانيد قبض و بسط هاى حاكميت را با مهارت خاصى بشناسيد و برنامه هاى خود را پيش ببريد. همه ديدند اگر در شوراى نگهبان آقاى فلانى را بردارند و آقاى ايكس بيايد، شوراى نگهبان بسطى كه در تصويب قوانين خواهد داشت خيلى بيشتر از قبض فعلى است . بنابراين ظرفيتهاى موجود در قانون اساسى در خود جمهورى اسلامى و نگاه به دموكراسى در مسؤولين را نبايد ناديده گرفت. اما بحث روى روش هايى است كه مى توان از آن استفاده كرد.آقاى خاتمى يك برنامه داشت كه مردم فهميدند كه به نظر در بخش هايى قابل دفاع است . بنابراين دولت شما مى خواهد بر پايه چه اصولى باشد و برنامه هاى خودش را پيش ببرد. اينكه شما مى گوييد نه خاتمى نه هاشمى يا هم خاتمى هم هاشمى بيانى است كه قانع كننده نيست.
** برنامه بنده كاملاً مشخص است ، پياده كردن سياستها و چشم انداز بيست ساله و برنامه چهارم وظيفه من است اما اولويت بندى اجراى آن هم با من است. برخى مى گويند تو براى چه مى خواهى بيايى ، تو رئيس مجلس ششم بودى، اكثريت مجلس ششم با شما بود ،آقاى رئيس جمهور هم بود ، در نهايت اين نتيجه كار شماست. شما براى چه مى خواهيد بياييد؟ بنده بايد از خودم دفاع كنم ، بنده مى گويم من يك راهبرد اساسى دارم كه اجراى آن شيوه ، موفقيتهايى را نصيب كشور مى كند و بخش مهمى از مشكلات كشور را حل مى كند. * يك سؤال درهمين بحث درگرفت ، آقاى كروبى در اين دوره ، چيزى كه به عنوان محورسياست خودش را معرفى كرده است قدرت چانه زنى و توان بالاى پيگيرى امور در كانونهاى قدرت است و از آنطرف شناسنامه دولت خودش را دولت مقتدر و مدرن معرفى كرده است . چگونه اين دو باهم قابل جمع هستند . آقاى كروبى هم تابلوى مديريت سنتى است و هم در شعارش يك مدير مدرن است آيا اين تناقض نيست ؟
** نه اصلاً ! بايد همه خصوصيتهاى فرهنگى و اجتماعى جامعه و ويژگى هاى بافت قدرت را با هم ديد . با همه اين ويژگى هاى جامعه كه نمى توانيم به سادگى همديگر را حذف كنيم من مى دانم در زندگى سياسى ام همواره درجهت مصالح عامه مردم و منافع ملى كشور ، از مسير گفت وگو و چانه زنى عمل كردم . من با قدرت چانه زنى براى حفظ اصول و دست آوردهاى انقلاب كه همان آزادى ، استقلال، جمهوريت و اسلاميت نظام است رايزنى، گفت وگو و نهايتاً ايستادگى مى كنم . هرجا رايزنى جواب داد عمل مى كنم هرجا جواب نداد مقاومت مى كنم اين راه را در عمل و هرجا نياز بوده است ثابت كرده ام .
* اگر روش چانه زنى را كليد حل معضلات درون حاكميت مى بينيدبراى اين سئوال كه چرا استفاده مكرر شما و آقاى خاتمى از اين روش در هشت سال گذشته جواب نداد چه پاسخى داريد؟
** بايد توجه كنيد كه البته تعامل ، تفاهم و چانه زنى با معامله و بده بستان كردن ، فرق دارد، زمانى كه از چانه زنى سخن مى گوييد بدين معناست كه صاحب خطوط قرمزى هستيد و منافع و اصولى داريد كه راضى به ترك آنها نيستيد اما در ذيل اين خطوط قرمز حاضريد بخشى از محدوديت ها و خواسته هاى طرف مقابل خود را بفهميد تا در مقابل، هر چه بيشتر به منافع خود دست يابيد. من در طول سالهاى گذشته همواره تأكيدم بر اين نكته بوده است كه ما بايد تا آنجا كه مى توانيم از درگير شدن با قدرت كه انرژى ما را به تحليل مى برد، پرهيز كنيم و در مقابل سعى كنيم با درك محذوريتها و مطالبات طرف مقابل به گونه اى رفتار كنيم كه او تنها راه بقا و ادامه حيات خود را حذف ما نداند. چانه زنى همواره در درون منظومه اى و در نسبت با مجموعه اى از عوامل و رفتارهاى سياسى ديگر ، معنا مى يابد . بسته به آنكه نفوذ ، قدرت و يا آسيب پذيرى شما چقدر باشد ، در اين زمينه از امكان برد متفاوتى برخورداريد در عين حال هيچ نيروى سياسى ، حتى در بدترين شرايط نيست كه بگويد ابزار چانه زنى را به كلى ناديده مى گيرد، آدم ها بسته به قدرت و نفوذشان از توان چانه زنى متفاوتى برخوردارند . من البته معتقد نيستم كه چانه زنى تنها راه حل است ، همانطورى كه معتقد نيستم بدون چانه زنى مى توان در سياست ، نتيجه مطلوب را به دست آورد ، در عين حال بايد بگويم ما تاكنون از چانه زنى در قدرت نتايجى گرفته ايم كه بدون آن مسلماً وضعيتى متفاوت با وضعيت كنونى داشتيم. من هرگز معتقد نيستم كه از چانه زنى ها نتيجه اى نگرفته ايم . هرچند چانه زنى ها معمولاً در فضايى مطرح مى شود كه خيلى فرآيند و نتايج آن علنى و تبليغاتى نمى شود ، اما به هر حال معتقدم اگر ورود ناهماهنگ و يكطرفه نبود و به خرد جمعى راى شورايى توجه مى شد و گروه مذاكره كننده از پشتوانه لازم برخوردار بود مى توانستيم و مى توانيم نتايج بهترى بگيريم البته بايد توجه كرد كه چانه زنى تنها يكى از ابزارهاست و ما بايد به توانايى ها و قدرت خود متكى باشيم.
* آيا براى اصلاح پذير كردن ساختار غير پاسخگوى قدرت غير از تجربه خاتمى و روش چانه زنى راه حل ديگرى داريد؟
** انديشه ها، برنامه ها و ظرفيتهاى خاتمى براى پاسخگو كردن قدرت با تجربه او تفاوت دارد . من معتقدم ما با يك پروژه ناتمام مواجهيم كه همه بخشهاى آن تجربه و لمس نشده اند.دولت مجال پيگيرى و تجربه بخشى از انديشه و پروژه اصلاحى بزرگش را داشت . ما بايد اين مجال را در سطحى گسترده تر فراهم بياوريم و سعى كنيم راهكارهاى خاتمى را هر چه بيشتر نهادينه كنيم و توسعه ببخشيم چنانكه گفتم من به دنبال نهادينه كردن اصلاحات و كاربردى و عملياتى كردن ادبيات دموكراسى در قالب تأسيس و تقويت نهادهاى جامعه مدنى هستم . من اين بار اصلاحات را از تشكل هاى صنفى و غير دولتى مردمى آغاز مى كنم و بيشترين وقت خودم را براى دانش آموزان و جوانان و تقويت حركت باارزش مشاركت پذيرى آنها در تشكل هاى صنفى مربوط به خودشان مى گذارم . يكى از ارزشمندترين كارهاى انجام شده به اعتقاد من تأسيس شوراهاى دانش آموزى، سازمان دانش آموزى و در نهايت مجلس دانش آموزى بود . من به اين مجلس خيلى علاقه دارم و به وجود آن افتخار مى كنم و به شكل گيرى ان كمك كردم. از بهترين و لذت بخش ترين خاطراتم حضور در ميان جمع آنها بود .
* چنانچه برنامه دولت شما همچون دوره خاتمى با تقابل نهادهاى قدرتمندى مثل حوزه علميه، صدا و سيما، شوراى نگهبان و...روبرو شود چه خواهيد كرد؟ ** وقتى كه از كاربردى و ملموس كردن دموكراسى سخن مى گوييم ، وقتى كه تأكيد مى كنم ما بايد رشد نهادهاى جامعه مدنى و نهادينه كردن اصلاحات را به عنوان اساسى ترين استراتژى اصلاحى خود اتخاذ كنيم، معناى آن اين است كه با رشد هرچه بيشتر نهادهاى جامعه مدنى نقش نخبگان كاسته شود و ما زمينه مواجهه مستقيم مردم با بخشهاى مختلف حاكميت و قدرت را فراهم آوريم . نهادهايى كه شما از آن سخن مى گوييد يا مايل به پاسخگويى آن هستيد را بايد از وضعيت مواجهه نخبگان درآمده و مردم، خود طرف مواجهه آن باشند .
ما نه با كسى دعوا داريم و نه تعارف ؛ مى گوييم موضوع بايد روشن شود . روشن شدن موضوع تنها براى من رئيس جمهور مهم نيست بلكه قبل از آن بايد پاسخگوى نهادهاى جامعه مدنى باشند ، بايد به تشكلهاى صنفى ، سازمانهاى غيردولتى ، احزاب و رسانه هاى گروهى پاسخگو باشند و در اين زمينه هيچ استثنايى هم نداريم . تمام حكومت بلااستثنا بايد تحت نظارت مردم باشد . در اين صورت آنها به طور خودكار بايد فكر كنند كه چگونه پاسخگوى تقابل هاى خودشان با مردم باشند. اما در عين حال متذكر مى شوم سنت من اين است كه در هر مذاكره اى، خط قرمزهايى را براى طرف مقابل خودم تعريف مى كنم كه قبل از آن در مورد آنها فكر كرده ام و به نتيجه رسيده ام . اما اگر گفتم اينجا خط قرمزم هست به هيچ وجه از آن عبور نخواهم كرد. اگر دولت من پاسخگو باشد و بخوبى اداره شود اين فرهنگ به ديگر بخشها نيز تسرى مى يابد. باز هم تأكيد مى كنم من با كسى دعوا ندارم، در پى حذف هيچ جريانى نيستم و سعى مى كنم دغدغه ها و محدوديت هاى همه را درك كنم ، اما تأكيد مى كنم در صورتى كه كسى متقابلاً حاضر به درك مطالبات مردم نبود ، مادامى كه زنده هستم اگر نه به عنوان رئيس جمهور كه به عنوان يك شهروند اجازه عبور آنها از خط قرمزهايى كه خود را متعهد به حفظ آنها و امانت دار آنها مى دانم نخواهم داد . من به دنبال آن هستم كه درصورت موفقيت وحضور در دولت، شوراى نظارت بر قانون اساسى، مسئول شفاف سازى ، پاسخگو كردن تمامى روابط حقوقى، اقتصادى، سياسى ، قضايى و نظامى كشور در قبال حقوق شهروندى و قانون اساسى شود . خدمت اين شورا تا كنون بايد پاس داشته شود. اين كار بزرگ بايد تداوم يابد. اين شورا بايد سازمان گسترده اى پيدا كند و در سطحى و سيعتر از حقوق دانان و ديگر كارشناسان برجسته از داخل و خارج كشور كمك گرفته شود. مى خواهم شورا ، يك سازمان قوى بيابد كه مردم بتوانند براى طرح شكايات خودشان پيرامون حقوق شهروندى و مشكلاتى كه در دولت يا هريك از قوا پيدا مى كنند به اين سازمان مراجعه كنند.
* اگر رئيس جمهور شويد اولين گام اصلاحى را از تغيير كدام بخش از خط مشى جارى نظام بر مى داريد؟
** به اعتقاد من ، قبل از آنكه ما به تغيير درهريك از بخشها و خط مشى هاى نظام فكر كنيم بايد به خط مشى اى فكر كنيم كه نظام در ارتباط با مكانيزم رابطه ميان مردم و قدرت اتخاذ مى كند . شما بايد توجه داشته باشيد كه هر نوع تغييرى در خط مشى هاى نظام بستگى مستقيمى به ميزان نهادينه شدن اصلاحات و جامعه مدنى دارد . واقعيت آن است كه ديگر دوران اينكه شما فرشته نجاتى بيابيد و براى تغيير و اصلاح به او متوسل شويد گذشته است . اگر هم قرار است نخبگان كارى بكنند ، اين كار آن است كه نوع رابطه مردم و قدرت را به گونه اى سامان دهند كه در پرتوى آن مردم خود مكانيزم كسب قدرت لازم را براى مطالبه مطالبات خود از نظام به دست آورند.براى سامان دادن اين مكانيزم ما در آغاز نيازمند يك ادبيات و منطق دموكراتيك بوديم . اين فاز كار ما دشوارترين و پرهزينه ترين بخش كارها بود كه سختى هزينه آن را تا حدود زيادى پرداخت كرده ايم و آن آغاز تأسيس نهادهاى جامعه مدنى است . از نظر من ما بخش پر هزينه اين پروژه را طى كرديم ؛ به اندازه اى كه زيربنا و زمينه و پايه هاى لازم براى عملياتى كردن و اجراى آن به وجود آمده است . آنچه كه اكنون به آن نيازمنديم كاربردى كردن و عملياتى كردن ادبيات دموكراسى است. من معتقدم دموكراسى بايد در قالب تشكل هاى صنفى ، سنديكاها و سازمانهاى غيردولتى كاربردى و اجرايى شود. علاقه مندم وقت اصلى خود را داوطلبانه براى حمايت از گسترش اين تشكلها صرف كنم تا در صورت عهده دار شدن مسئوليت دولت، زمانى كه دولت را تحويل مى دهم به گونه اى باشد كه رئيس جمهور آينده مجبور باشد بخشى از وقت خود را مستقيم يا غيرمستقيم و از طريق گفتگو با احزاب براى پاسخ به چانه زنى هاى تشكل هاى و اقعى هريك از بخش هاى جامعه بگذراند . ما زمانى مى توانيم از دموكراسى سخن بگوييم كه مخاطب از هر قشرى كه هست بداند دقيقاً تا چه حدودى مى تواند در مورد نيازهاى عينى زندگى اش مثل دستمزد، بهداشت، تفريح و تعطيلات ، آموزش، تأمين اجتماعى و ... با قدرت، چانه زنى هاى رسمى و مؤثر داشته باشد.
به اعتقاد من اين بخش مهمترين بخش پروژه اصلاح طلبى در شرايط كنونى به شمار مى رود و در صورتى كه از آن غفلت شود، در واقع ادبيات دموكراسى براى مردم ، ماهيتى انتزاعى خواهد يافت كه كمتر امكان و تمايل ارتباط با آن پيدا مى كنند و اين درست همان نقطه اى است كه رقبا ، سعى مى كنند با مصادره به مطلوب واژگان اصلاح طلبان ، به بخش گزينش شده اى از نيازهاى مردم از وراى نهادهاى جامعه مدنى پاسخ دهند ، حال آنكه همه هدف ما اين است كه مطالبات مردم دقيقاً توسط نهادها و تشكل هاى صنفى و سازمانهاى غيردولتى متعلق به خود مردم ، مطرح و پيگيرى شود نه اينكه ما لطف كنيم و بياييم از بالا و قيم مآبانه به فكر آنها باشيم .ما بايد مجبور باشيم كه به مطالبات آنها پاسخ بدهيم . ببينيد ما بايد به جايى برسيم كه يك كانديداى رياست جمهورى در آستانه انتخابات به جاى تشكل هاى صنفى به طرح ابتدايى وعده هاى نامعلوم پيرامون نيازهاى زندگى روزمره مردم نپردازد بلكه او به ميزان مطالبات و نيازهايى پاسخ دهد كه تشكل هاى صنفى و گروهى مرتبط با قشرهاى مختلف مردم خود بيان كردند ؛ يعنى برنامه او واكنش به مطالبات بيان شده توسط خود مردم باشد.
* ولى آقاى كروبى پرسش من اين بود كه براى هموار شدن راه اصلاحات در دوره آينده اصلاح رفتار و عملكرد كدام نهادهاى حكومت ضرورت دارد؟
**به اعتقاد من قبل از هرچيز بايد از هرچه پاسخگو كردن ساختار خود قوه مجريه سخن گفت . ارزش اين موضوع را شما كه خبرنگار و روزنامه نگار هستيد خوب مى فهميد كه يكى از بزرگترين كارها همين بود كه خبرنگاران وارد فضا هاى پنهان شوند و اجازه داشته باشند بپرسند و پاسخ بخواهند. از نظر من سنت پرسشگرى و پاسخگويى بايد كاملاً نهادينه شود ، تنها هيأت دولت و وزارت خارجه نباشند كه سخنگو داشته باشند بلكه تمامى وزارت خانه ها و شوراهاى عالى و استراتژيك كشور بايد سخنگو داشته باشد و بعد از هر جلسه مهمى همه خبرنگاران آزاد باشند كه بدون تمايز ميان آنها كه از چه روزنامه يا جناح كوچك يا بزرگ، چپ يا راست هستند ، حق طرح پرسشهاى خود را داشته باشند.حرف من اين است كه ما اگر در پى تحقق دموكراسى هستيم بايد شفافترين فضاى تصميم گيرى را داشته باشيم. اينكه بر اساس چه اهداف و سياستهايى چه تصميمى گرفته مى شود مهمترين امر است . اگر ما به دنبال شكستن انحصارات هستيم بايد شفافترين فضا را در عقد قراردادهايمان داشته باشيم . تمامى قراردادها ، پيمانكاران و مناقصه ها بايد شناخته شده باشند و هيچ وزرات خانه اى نبايد برخلاف عرف حقوق شهروندى دستور كار محرمانه اى داشته باشد .در اين زمينه هيچيك از نهادهاى حكومت ، استثناء بردار نيستند . رئيس جمهور مسؤول نظارت بر حسن اجراى قانون اساسى است و اين كار را در گستره تمامى اصول قانون اساسى بايد انجام دهد .در اين زمينه به ويژه مجموعه نهادهايى اهميت پيدا مى كند كه با رأى مستقيم يا غيرمستقيم مردم ، مسؤولان آن انتخاب نمى شوند. بايد اين نكته را روشن كنم كه اساساً وقتى از پاسخگويى سخن مى گوييم لزوماً پاسخگويى پيرامون موضوعات و پرونده هاى سياسى نيست ، ما همچنين از شفافيت در رفتارو سلامت و عدالت قواى سه گانه در ارتباط با عملكردهايى سخن مى گوييم كه دقيقاً با مناسبات روزمره مردم مثل پاسخ به يك پرونده حقوقى معمولى يا تأمين يك نياز اقتصادى ، اجتماعى يا حقوقى مرتبط است.
* شعارها و ايده هاى انتخاباتى شما در عرصه سياست و فرهنگ نسخه ديگرى از مانيفست اصلاحات خاتمى است. بر اين اساس بسيارى از افراد با شنيدن اين ايده ها، دولت موعود كروبى را تكرار الگوى دولت خاتمى مى دانند.

• بقيه در صفحه سياسى

مسأله خوب بودن خود شخص است نه اينكه از يك دسته خاصى باشد، نه اينكه اهل علم باشد، حزبى باشد، بازارى باشد، اينها ديگر شرط نيست، عمده موازينى است كه قانون و اسلام تعيين كرده است.
صحيفه نور ج۱۸ ص۱۷۹

گروه سياسى : مهدى كروبى گفت: اگر مردم نسبت به جريان انتخابات نهمين دوره رياست جمهورى بى تفاوت باشند ممكن است يك انتخابات فرمايشى و كم رنگ داشته باشيم. به گزارش ايرنا، وى در دفتر مجمع روحانيون مبارز استان قم افزود: انتخابات آزاد يكى از حقوق اصلى مردم است، آنان نيز بايد خود را براى حضور پر شور در انتخابات آينده رئيس جمهورى آماده كنند.
كروبى ادامه داد: اگر مردم به صورت پرشور در انتخابات شركت و با آگاهى بالا مسؤولان اجرايى خود را انتخاب كنند، مطمئناً بسيارى از مشكلات كشور حل خواهد شد. كروبى همچنين با اشاره به اينكه يكى از برنامه هاى خود در صورت پيروزى در انتخابات مبارزه با مفاسد اقتصادى مى باشد گفت: ابتدا بايد زمينه مفاسد در كشور شناسايى و با بسترهاى اوليه آن مبارزه شود. وى افزود: من در سال ۸۱ نسبت به برخى مفاسد از جمله اسكله هاى غير مجاز هشدار دادم ولى متأسفانه به دليل بى توجهى مسؤولان هيچ اقدامى دراين زمينه نشده است.
وى تصريح كرد: اگر دولتى سر كار بيايد كه خود و اطرافيانش اهل رانت خوارى نباشند مى تواند با اين مفاسد مبارزه كند. وى در پاسخ به سؤالى كه «آيا از شهرام جزايرى پول گرفتيد» گفت: اگر بين شما كسى پيدا شود كه به ما پول دهد ولى فساد نداشته باشد از او مى گيرم. همچنين به گزارش خبرگزارى مهر، مهدى كروبى نامزد نهمين دوره انتخابات رياست جمهورى در همايش معلمان و فرهنگيان استان تهران توجه به نيروى انسانى را ضرورى خواند و تصريح كرد: آموزش و پرورش در دولت مقتدر عامل پويايى و تحول جامعه خواهد بود. در حال حاضر آموزش و پرورش كشور توانايى ايجاد تحول را ندارد. دبير كل مجمع روحانيون مبارز گفت: در صورت پيروزى در انتخابات اجازه نمى دهم معلمان در پيچ و خم زندگى دست و پنجه نرم كنند و نتوانند نقش ممتاز خود را ايفا كنند. به يارى خدا در آموزش و پرورش تحول ايجاد مى كنيم تا براى نسل جوان كشور منشأ خير و بركت باشد. وى اظهار داشت: تا آنجايى كه توان داشتم از معلم و آموزش و پرورش دفاع كردم.

گروه سياسى: محسن مهرعليزاده، نامزد نهمين دوره انتخابات رياست جمهورى گفت: جوان بودن كشور يك فرصت تاريخى است و حاكميت اگر اين نسل را درك نكند، نمى تواند دوام بياورد و بايد به آن بها دهد.
به گزارش ايرنا، «محسن مهرعليزاده» روز پنجشنبه در آيين گشايش ستاد انتخابات خود در آذربايجان شرقى افزود: خيلى مهم است كه رئيس جمهورى آينده نسل جوان را درك كند تا آنان هويت خويش را بازيابند. وى گفت: به دليل عملكردهاى حاكميت فاصله فاحشى ميان نسل اول و دوم ايجاد شده كه نسل دوم حتى ماها را هم قبول ندارد. مهرعليزاده با تجليل از مبارزات و نقش تاريخى مردم آذربايجان در تحولات ايران گفت: مردم آذربايجان هميشه باافتخار زندگى كرده و هرگز خود را از ايران جدا ندانسته است.
مهرعليزاده افزود: متأسفانه در كشور يك عده اى با نگاه امنيتى به قوميت ها مى نگرند كه اين ديد غلط است. وى گفت: در صورت پيروزى در رقابت هاى رياست جمهورى، رئيس جمهورى همه مردم ايران خواهد بود و مزيت و استعدادهاى هر منطقه را مدنظر خواهد داشت.

گروه سياسى: «مصطفى معين» نامزد احتمالى انتخابات نهمين دوره رياست جمهورى گفت كه  «ضعف هاى شديد ساختار حكومتى ايران، با تشكيل يك دولت كارآمد هم رفع نشده  و رئيس جمهورى آينده نمى تواند به تنهايى امور كشور را سامان دهد». «معين» كه روز پنجشنبه در آيين گشايش  هشتمين كنگره سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى سخن مى گفت، افزود: بايد رويكرد  اصلى دولت آينده مديريت مبتنى بر تحول در ساختارهاى فرسوده حكومتى در همه  حوزه ها و متناسب با پاسخگويى به نيازهاى روز باشد.
  وى تاكيد كرد: تنها گزينه براى ثبات و پيشرفت كشور، پيگيرى و برقرارى  يك الگوى نظم دموكراتيك در بخش هاى انتخاب مديران كارآمد براى وضع قوانين  ،نظم، اجراى مقررات و نظارت بر حسن اجراى قانون است. اين فعال سياسى اظهار داشت: در نظام هاى غير دموكراتيك دولت به علت فاصله با اراده عمومى  براى پيشبرد اهدافش در همه حوزه ها ، ناگزير از كاربرد زور و آمريت و قيم  مآبى است ، اما هرگز به نيات خود دست نمى يابد و سخن گفتن از توسعه، شعارى  تهى و فاقد ضمانت اجرايى است. او گفت كه «دولت هايى كه به دنبال نظم غير دموكراتيك هستند، حتى اگر  در برخى موارد ومقاطع كارآمد جلوه دهند ، اما موفق نخواهند بود» و موفقيت   اين دولت ها، در گرو «وجود شرايط و ساختارهاى پذيرش آمريت و ديكتاتورى در  جامعه» و «سازمان ها و كارگزاران حكومتى از انسجام و توانمندى  بالا» است.  معين در عين حال از الگوى ديگرى ياد كرد كه به گفته وى ايران از چنين  الگويى پيروى مى كند.
  وى گفت : شيوه اى كه امروز رايج شده و در ظاهرى دموكراتيك در واقع از  الگوى نظم غير دموكراتيك پيروى مى كند اين است كه به صورت مقطعى و حداقلى  از آراى عمومى استفاده مى شود ، اما بعد ارتباط مردم با نظام اجتماعى قطع  شده و در نتيجه همه دموكراسى در انتخابات خلاصه مى شود.   معين افزود: در چنين الگويى اراده عمومى فقط در حد انتخاب مراكز قدرت  تعريف مى شود و پس از شركت مردم در انتخابات، مردم نقش مؤثرى در نظام  تصميم گيرى و اجرا به عهده نخواهند داشت.  اين فعال سياسى خاطر نشان كرد : تجربه دولت هاى گذشته نشان مى دهد كه  در ايران هيچ دولتى قادر به ايجاد يا استفاده از الگوى نظم غير دموكراتيك  نخواهد بود و بحران ها و آسيب هايى هم كه موجود است تأييدكننده همين سخن  است. «مصطفى معين» داوطلب نامزدى انتخابات نهمين دوره رياست جمهورى همچنين در  جمع دانشجويان لرستان گفت: دوره قهرمان سالارى و دوره رستم و سهراب پايان  يافته است.  نامزد جبهه مشاركت و سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى تأكيد كرد: امروز در  هيچ جاى دنيا قهرمان سياسى پيدا نمى شود مگر در يك كشور عقب افتاده  آفريقايى ، فرد ديكتاتورى بخواهد قهرمان شود. اين فعال سياسى كه به دعوت انجمن اسلامى دانشجويان دانشگاه لرستان  (تحكيم وحدت) به خرم آباد سفر كرده است، گفت: رئيس  جمهور منتخب ، موظف است از حقوق اساسى مردم در چارچوب ميثاق ملى دفاع  كند، اما اين بدان معنا نيست كه از قانون اساسى نقدى نشود. وى در پاسخ به سؤالى پيرامون احتمال رد صلاحيت خود توسط شوراى نگهبان  گفت: اگر حماسه بزرگى در انتخابات ۸۴ تكرار شود مطمئن باشيد شوراى  نگهبان به رأى مردم تن خواهد داد، چرا كه مردم وقتى خواستار فردى براى  اداره دولت شوند شوراى نگهبان به خود اجازه رد صلاحيت او را نخواهد داد  مگر اينكه تبعات آن را بپذيرد.

گروه سياسى: مصطفى كواكبيان طى سخنانى در دومين همايش انتخاباتى جبهه تحكيم دموكراسى هدف خود از حضور در عرصه انتخابات را به دور از انگيزه هاى جاه طلبى، قدرت طلبى، ميز پرستى و مقام خواهى خواند و تصريح كرد: نگاه به قدرت بايد نگاه امانتى باشد. وى همچنين با رد هر گونه خبرى مبنى بر كناره گيرى به نفع شخص يا گروه ديگر گفت فقط براى مهندس مير حسين موسوى از صحنه كنار مى روم البته اگر نيروهاى اصلاح طلب هم بر روى فرد كانديدا، كابينه ائتلافى و برنامه ها به اجماع برسند اين كار را خواهم كرد كواكبيان تصريح كرد: بايد از من تقدير كنند كه شهر به شهر گشته و مردم را دعوت به حضور حماسى در انتخابات آينده مى كنم ولى متأسفانه شاهديم كه صدا و سيما يكبار هم مصاحبه مرا پخش نمى كند و در مقابل هر روز افرادى را بر روى صندلى داغ مى نشاند و يا اينكه مصاحبه هاى ۸‎/۳۰ را به آنها اختصاص مى دهد البته اين را هم بگويم كه وضعيت جامعه به همين شكل نخواهد ماند.

گروه سياسى: هاشمى رفسنجانى عصر روز پنجشنبه در ديدار فعالان انتخاباتى  ستاد سيدمحمد خاتمى (دور هشتم) گفت: دلسوزى و ترجيح منافع ملى و مصالح  نظام بر منافع جناحى و گروهى ارزشمند است.
 به گزارش ايرنا، وى با اشاره به مشكلات داخلى و مسائل فرا روى كشور گفت: مهمترين مسأله  در حال حاضر كه كم سابقه بوده است، افتراق نظرها، فاصله گرفتن دل ها و تنازعات بى حاصل است.  رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام اظهار داشت: اداره كشور در اين مقطع حساس  نيازمند هماهنگى و انسجام ملى است.
  وى افزود: با كمال تأسف در حل مشكلات، سعى بر هماهنگى نيست بلكه  اهتمام در مچ گيرى است.   وى تصريح كرد: رقابت لازمه انتخابات است اما مديريت بايد در اين امر  لحاظ گردد.  وى تأكيد كرد: انسداد سياسى به هيچ وجه براى كشور راهگشا نيست بلكه  فضاى باز سياسى با رعايت نظم و انضباط ضرورى است.
  رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام در پاسخ به سؤالى گفت: مهمترين اصلاحات،  سهيم و شريك كردن مردم بر سرنوشتشان است.   وى افزود: بهترين راهكار، عمل كردن است نه شعار دادن.  هاشمى رفسنجانى اظهار داشت: همانگونه كه براى زنان در جمهورى  اسلامى با وارد شدن در محيط دانشگاه ها، تحصيلات عالى و عرصه هاى سياسى،  اجتماعى و فرهنگى، بن بست شكنى شد در بقيه امور نيز چنين بايد كرد.
  وى همچنين در مورد جوانان گفت: پرسش و پاسخ و مصاحبه هاى صريح و بدون  سانسور، راه حق را روشن مى كند و جوانان نيز از اين طريق هم به سؤالات خود  مى رسند و هم انتخاب مسير مى كنند.  وى افزود: شرايط در كشور و جهان تغيير كرده و براى شرايط جديد، ساز و  كار جديد لازم است.  وى در پاسخ به دعوت از خود براى حضور در انتخابات گفت: من براى  مصلحت كشور و نظام لحظه ها را غنيمت مى شمارم تا بلكه وضعيت ملوك الطوايفى  خاتمه يابد.
  وى افزود: در دو سه روز آينده به تصميم مى رسم و همه چيز روشن  مى شود.  به گزارش روابط عمومى مجمع تشخيص مصلحت نظام در ابتداى اين ديدار  رباطى يكى از فعالان جبهه دوم خرداد و ستاد انتخاباتى خاتمى با ارائه  گزارشى از فضاى سياسى جامعه، بر ضرورت حضور هاشمى رفسنجانى در نهمين دوره  انتخابات رياست جمهورى تأكيد كرد.
    وى خطاب به هاشمى رفسنجانى گفت: تشخيص ضرورت حضور شما در انتخابات  مستلزم يك فرايند ويژه بوده است و تصميم به دعوت از شما براى حضور در  انتخابات حاصل جلسات متعدد و فشرده است.  وى، هاشمى رفسنجانى را داراى اصلاح طلبى معتدل دانست كه مى تواند ضامن  تداوم آن (اصلاحات) باشد.
«هاشمى رفسنجانى» عصر روز چهارشنبه در ديدار اعضاى شوراى  مركزى انجمن نخبگان ايران وجمعى از دانشجويان نخبه سراسر كشور، بااشاره  به پرورش جوانان نخبه درطول ۲۶ سال انقلاب اسلامى گفت: امروز دانشجويان  ما على رغم جوانى، به دليل كسب علم دنبال مسائلى هستند كه نياز واقعى  امروز وآينده كشور است.   آقاى هاشمى رفسنجانى بااشاره به شعارهاى انتخاباتى گفت: مردم، به خصوص  جوانان ما باافق بسيار بلندى كه دارند، تفاوت شعار وعمل را خوب مى دانند.  وى افزود: بايد با تدبير به سوى ايرانى آباد ، آزاد ومستقل برويم .
  آيت الله هاشمى رفسنجانى درپاسخ به درخواست هاى اعضاى انجمن از وى  براى نامزدى در انتخابات آتى رياست جمهورى، گفت: بارها گفته ام كه برايم  خوشايند اين است كه ديگران مسؤوليت هاى اداره كشور را برعهده گيرند.  وى ادامه داد: هرچند شرايط براى نامزدى من ميسر است ، اماهنوز تلاش  مى كنم كه ديگران بتوانند با جلب آراى مردمى ، اين مسؤوليت خطير را  بپذيرند.

گروه سياسى: اكبر اعلمى كانديداى نهمين دوره انتخابات رياست جمهورى در ديدار با جمعى از دانشجويان دانشگاه هاى شهيد بهشتى و علم و صنعت تهران با بيان اينكه مهمترين مؤلفه اقتدار ملى، حمايت ملت از دولت و حاكميت بوده است، گفت: همچنان كه مشاركت و حمايت گسترده مردم، سبب ساز انقلاب و در واقع علت موجبه نظام بوده است، بقاء و دوام آن نيز در گرو حمايت ملت است. به گزارش خبرگزارى «مهر»، نماينده تبريز افزود: ميان حمايت ملت و تهديدات عليه امنيت و منافع ملى يك رابطه معكوس وجود دارد، به اين اعتبار لازم است دغدغه و هنر مسؤولان نظام معطوف به ايجاد انگيزش در مردم جهت حضور در صحنه هاى مختلف سياسى، اجتماعى و اقتصادى باشد.
عضو كميسيون امنيت ملى و سياست خارجى افزود: تهديداتى كه امروز مصالح ملى ما را آماج هدف خود قرار داده است، نتيجه بى تفاوتى مردم و مشاركت آنان در تعيين سرنوشتشان است، اگر امروز كشورهاى قدرتمند هسته اى برخلاف قوانين و هنجارهاى بين المللى، اهتمام خود را مصروف وادار كردن ايران به چشم پوشى از حقوق هسته اى خود كرده اند به اين دليل است كه احساس مى كنند مردم ، بى تفاوت شده اند . در واقع مسبب اصلى اين وضعيت كسانى هستند كه ايران را ملك طلق خود پنداشته و با رفتار و گفتار خويش، زمينه نارضايتى مردم را فراهم ساخته اند. وى تصريح كرد: در كشورهاى توسعه يافته به انتخابات به عنوان يك «دماسنج اجتماعى» نگاه مى شود كه يكى از مسؤوليت هاى آن اندازه گيرى ميزان التهاب جامعه نسبت به عملكردها و برنامه هاست و لذا سيگنال هاى دريافتى، از نتيجه انتخابات، اثر مستقيم بر روى برنامه ريزيها، ساختارها و اشخاص حاكم خواهد داشت.
اكبر اعلمى همچنين با اشاره به تحولات و رويدادهاى سالهاى اخير در دانشگاهها، فرصت سوزى در قبال موقعيت هاى پيش آمده در فضاى سياسى دوم خرداد و عدم تمهيد شرايط مناسب جهت بهره گيرى هر چه بيشتر از جنبش دانشجويى در متن اصلاحات و نقد قدرت را اصلى ترين عامل يخبندان سياسى موجود دانست.

گروه سياسى: داوطلب نامزدى نهمين دوره انتخابات رياست جمهورى پنجشنبه در جمع مردم جلفا و هادى شهر گفت: براى اجراى عدالت، دولتمردان و افراد داخل نظام بايد از فعاليت هاى اقتصادى برحذر باشند.
به گزارش ايرنا، على لاريجانى، افزود: جامعه بدون عدالت سعادتمند نخواهد بود وكليد سعادت كشور در اين است كه همه اقشار مردم از عدالت يكسان برخوردار شده و طعم شيرين عدالت در همه عرصه هاى زندگى به كام ملت چشانده شود. وى اظهارداشت: ايجاد عدالت با توزيع فقر ممكن نيست، بلكه بايد با كاهش شكاف طبقاتى و توسعه اختيار مندى و افزايش دسترسى يكسان افراد به حكومت زمينه عدالت گسترى در كشور فراهم شود.
لاريجانى در ادامه با اشاره به مسأله بيكارى در كشور گفت: ناكارآمدى دستگاه هاى دولتى، وجود اقتصادى زيرزمينى، انحصار و بنگاه دارى از موانع جدى بر سر راه اشتغالزايى است كه بايد در رفع آنها چاره انديشى شود. اين داوطلب نامزدى انتخابات رياست جمهورى، رفع تبعيض و فساد مالى و اخلاقى، زمينه سازى براى توسعه كشاورزى، استفاده از استعدادها و افراد كارآمد، خبرگان و فرهيختگان را در پست هاى حساس دولتى از جمله برنامه هاى كارى خود عنوان كرد.
على لاريجانى در مسجد امام خمينى بازار مرند نيز به پيام مقام معظم رهبرى مبنى بر اينكه تغيير در سفره مستضعفين بايد صورت بگيرد اشاره كرد و افزود: مابا داشتن برنامه هاى دقيق در اقتصاد كشور مى توانيم اين امر را تحقق بخشيم.
دكتر لاريجانى پس از سخنرانى خود در جمع نمازگزاران در پاسخ به سؤالات برخى از نمازگزاران مبنى بر اينكه شما پول تبليغات را از كجا آورده ايد و اگر آقاى هاشمى بيايد چه مى كنيد، گفت: پول تبليغات من را شوراى هماهنگى مى دهد، من يك استاد دانشگاه هستم و پولى هم ندارم، درخصوص آقاى هاشمى هم بايد بگويم من براى ايشان احترام خاصى قائل هستم.

گروه سياسى: محمدباقر قاليباف نامزد نهمين دوره انتخابات رياست جمهورى گفت: اقداماتى كه درجهت  رفع مشكلات اقتصادى مردم انجام شده كافى نيست. به گزارش ايرنا، محمدباقر قاليباف در جمع شمارى از دانشجويان دانشگاههاى  زنجان افزود: بااينكه در حوزه منابع اقتصادى ، نيروى انسانى و سرمايه هاى  اجتماعى جزو كشورهاى مطرح هستيم ، اما وجود مشكلات در بخشى از اين حوزه ها  يك واقعيت تلخ است.
وى در پاسخ به سؤالى كه در آن احتمال انصراف وى از نامزدى پرسيده  شده بود، گفت: هيچ تصميمى مبنى بر اينكه از صحنه خارج شوم ندارم و  ان شاءالله تاآخر در اين صحنه خواهم ماند.
وى در پاسخ به سؤال ديگرى درخصوص استفاده از افراد نظامى در كابينه خود  گفت: فكر نمى كنم ضرورتى براى استفاده از نيروهاى نظامى و انتظامى در هيأت  دولت پيش بيايد و تصميم من حاكميت شايسته سالارى در مجموعه مديريت كشور است  و تلاش خواهم كرد بايك روش علمى شايسته گزينى را تدوين كنم و بدون توجه به  ماهيت حزبى و سياسى افراد، كسانى را كه شايسته و كارآمد هستند در  مسؤوليت ها و مديريت هاى مختلف به كار بگمارم.

گروه سياسى:  محسن رضايى از نامزدهاى نهمين دوره انتخابات رياست جمهورى گفت: حضور من در انتخابات جدى است و برنامه هاى متفاوتى دارم.   وى كه شامگاه چهارشنبه در تالار طبرى دانشكده پزشكى شهر سارى در جمع  دانشجويان و اساتيد اين واحد سخن مى گفت ،اظهار داشت: با نامزدى هاشمى  رفسنجانى از حضور در عرصه رقابت انتخابات انصراف نمى دهم.
  وى به شيوه انتخاب مديران و برنامه هاى اقتصاديش به عنوان مصاديق تفاوت  دولت خود اشاره كرد و گفت: آقاى هاشمى براى انقلاب بسيار زحمت كشيده است و  مردم نيز قدر ايشان را مى دانند، حق دارد نامزد انتخابات شود و اين تأثيرى  به حضور بنده ندارد.   محسن رضايى همچنين در مسجد فاطمه الزهرا(س)  شهر سارى گفت: اصولگرايان راست  نيستند، ائتلافى هستند كه از چهره هاى راست نيز در آن وجود دارد ولى صف  اصولگرايان با جناح راست جدا است ضمن آن كه نظرات انقلابيون راست و  ارزشى هاى چپ به اصولگرايان نزديك است.
  وى بين استقلال نامزد و ورود آن به تنهايى در عرصه انتخابات تفاوت قايل  شد و گفت: نامزد مستقل هستم ولى تنها وارد عرصه رقابت نشده ام.

گروه سياسى: هشتمين كنگره «سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى ايران» روز پنجشنبه در تهران با سخنان مصطفى معين نامزد مورد حمايت اين تشكل در سالن اجتماعات وزارت كشور آغاز به كار كرد. در آيين گشايش اين كنگره دو روزه، اعضاى سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى، سران چند گروه سياسى اصلاح طلب از جمله جبهه مشاركت ايران اسلامى، مجمع مدرسين و محققين حوزه علميه قم، كارگزاران سازندگى، انجمن اسلامى مدرسين دانشگاه ها و نوانديشان عصر سبز و جمعى از نمايندگان مجلس ششم حضور داشتند.
«محمد سلامتى» دبير كل سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى و «سيدهاشم آقاجرى» عضو شوراى مركزى اين سازمان از جمله سخنرانان مراسم افتتاحيه بودند.
همت اصلاح طلبان بايد صرف دموكراتيزه كردن ساخت قدرت شود اصلاح طلبان با دو ايده مبارزه در چارچوب قانون اساسى و پاسخگو كردن قدرت آمده اند محمد سلامتى دبيركل سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى با بيان اين كه ايران پس از جنبش اصلاحى دوم خرداد ۷۶ در مرحله گذار به دموكراسى قرار دارد، گفت: اختلال در اين روند مى تواند حاكميت و مصالح ملى را با تهديدهاى جدى مواجه كند.
«محمد سلامتى» افزود: در مرحله جديد دموكراتيزه كردن اين ساخت بايد كانون اهتمام اصلاح طلبان قرار گيرد و بر اين اساس راهبرد محدود و پاسخگو كردن قدرت را پيشنهاد كرديم. دبيركل سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى گفت : بر اساس شرايط اجتماعى، سياسى موجود، مبارزه در چارچوب قانون اساسى با شعار محدود و پاسخگو كردن قدرت را راهبرد منطقى، مترقى، عملى و منطبق با نيازها و ضرورت هاى اين دوره از تكاپوى سياسى و اجتماعى مى دانيم.
وى افزود: تلاش آگاهانه، سازمان يافته و هدفدار براى استفاده از ظرفيت ها و امكانات موجود و پيشبرد مرحله گذار كنونى به سوى مرحله تثبيت مردم سالارى وظيفه كليه نيروهاى آگاه و مسؤول است. وى اظهار داشت: انتخابات رياست جمهورى نهم يكى از عرصه هاى سرنوشت ساز مصاف ميان نيروهاى طرفدار مردم سالارى و جمهوريت با نيروهاى محافظه كار و اقتدار گراست.
سلامتى افزود: انتخابات رياست جمهورى نهم و نتيجه آن از اين جهت كه سرنوشت جامعه و كشور را در يكى از دو مسير بازگشت به مرحله ماقبل اصلاحات و از دست رفتن دستاوردهاى ارزشمند جنبش اصلاحى در سطح تعاملات سياسى و يا تداوم مرحله گذار به دموكراسى را رقم خواهد زد، يك فرصت تاريخى براى ملت ايران محسوب مى شود. دبيركل سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى گفت: ترويج روحيه يأس و نااميدى و ارعاب و تهديد به رد صلاحيت رقبا از جمله شيوه هايى است كه اقتدارگرايان براى تشديد بى تفاوتى و كاهش مشاركت مردم در انتخابات به كار گرفته اند. سلامتى با بيان اين كه نيروهاى سياسى و اصلاح طلب و مردم سالار از ظرفيت و توانايى كافى براى كسب پيروزى در يك انتخابات آزاد و قانونى برخوردارند، گفت: بنابر اين حضور تمام عيار و پرنشاط در انتخابات رياست جمهورى به سود اصلاح طلبان است.
سلامتى در بخش ديگرى از سخنان خود گفت : راهبردهاى معطوف به صبر و انتظار به دليل خصلت تقديرگرايى، حداقل نوعى سكوت و پذيرش سلطه اقتدارگرايان و استبداد طلبان را بر مقدرات و سرنوشت جامعه و كشور توصيه مى كنند و ذاتاً فاقد هرگونه تضمينى براى تحقق شرايط مناسب تر و آينده اى بهتر از وضع موجود هستند. وى افزود: راهبردهاى راديكال و معطوف به تغيير ماهوى قانون اساسى با استفاده از روش هاى مسالمت آميز از حد طرح كليات فراتر نرفته و هيچ راهكار مشخص و ممكنى را ارائه نمى دهند.
«سيد هاشم آقاجرى» عضو شوراى مركزى سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى ايران نيز گفت: سخن گفتن از دموكراسى در جامعه، بدون رعايت حق آزادى بيان و قلم حرف بى مورد است. وى افزود: تا زمانى كه حتى يك نفر، به خاطر گفتن و نوشتن زندانى باشد، نمى توانيم ادعا كنيم اقتدارگرايى از دامان اين كشور زدوده شده است.
آقاجرى كه همزمان با كنگره هفتم تشكل متبوعش در زندان بود، گفت كه خوشحالى خود را از حضور در هشتمين كنگره سازمان مجاهدين پنهان نمى كند.
وى علت اين خوشحالى را چنين بيان كرد: خرسندم كه مى بينم احزاب و سازمان هايى هر چند محدود همچنان در كشور فعاليت مى كنند.
آقاجرى «اصلاح طلبى» را «تلاش براى تحقق آزادى براى همه و دفاع از حقوق شهروندى آحاد ملت صرفنظر از مسلك سياسى، ايدئولوژى، مذهب و هر گونه تعلق ديگر» تعريف كرد و «آزادى بيان و قلم» را «ابتدايى ترين حقوق و اصول اصلاح طلبى مترقى و دموكراتيك» دانست.

گروه سياسى: در حالى كه تنها سه روز به آغاز ثبت نام از داوطلبان انتخابات رياست جمهورى باقى مانده است؛ اما هنوز معرفى «نامزد اصلى» اصولگرايان در پرده ابهام قرار دارد و «بازى خانگى» اصولگرايان در پايان دقيقه ۹۰ قرار دارد.
به نظر اما با شروع زمان ثبت نام از نامزدان انتخابات و عدم تعيين تكليف نامزد نهايى اصولگرايان، «بازى خانگى نامزدان اصولگرا» به وقت اضافه برسد. اكنون از ميان شش نامزد اصولگرا تنها احمد توكلى با انصراف تكليف خود را مشخص كرده است.
على لاريجانى نامزد برگزيده شوراى هماهنگى به انتظار اجماع بر روى خود است.
محمد باقر قاليباف و على اكبر ولايتى مصمم به حضور مستقل اند. محسن رضايى تعيين تكليف خود را به ۱۲ خرداد موكول كرده است و احمدى نژاد همچنان مردد در حضور يا عدم حضور است. بر اساس آخرين اخبار به دست  آمده، اصولگرايان تصميم گرفته اند تا در بيست و دوم ارديبهشت ماه دو كانديدا از ۶ كانديداى خود را معرفى كنند و در دهم خرداد ماه نيز نامزد نهايى را مشخص نمايند. اين تصميم بر اساس نظرسنجى ۵ مركز بسيج، وزارت اطلاعات، صدا و سيما، وزارت ارشاد و جهاد دانشگاهى از موقعيت نامزدان در صحنه انتخابات گرفته خواهد شد.
تصميم نهايى بر اساس تحليل ۵ نظرسنجى مذكور در كميته اى به عضويت نمايندگان ۶ كانديدا، ۴ استاد دانشگاه و نمايندگان حداد عادل در بيستم ارديبهشت ماه انجام خواهد شد. بر همين اساس در ۲۲ ارديبهشت يا ۲۳ ارديبهشت دو روز به پايان ثبت نام دو نامزد اصولگرا ثبت نام خواهند كرد. با اين حال سايت بازتاب ديروز نوشت كه تاكنون ثبت نام محمد باقر قاليباف و على اكبر ولايتى و محسن رضايى بر كانديداتورى قطعى شده است. در اين ميان گفته مى شود، رايزنى هايى بين على لاريجانى و محمد باقر قاليباف در جريان است كه در صورت به نتيجه رسيدن آن، يكى از آن دو به نفع ديگرى كنار خواهد رفت.
اين در حالى است كه غلامعلى حدادعادل رئيس مجلس هفتم و از اعضاى شوراى حكميت اصولگرايان به تازگى در نامه اى به نامزدهاى اين جناح خواستار انصراف آنان از ورود به عرصه انتخابات رياست جمهورى شده بود. گفته مى شود، حداد عادل در اين نامه، پيشنهاد كرده است، با انجام يك نظر سنجى در ۲۲ ارديبهشت، اصولگرايان به اجماع برسند و ساير كانديداها انصراف دهند. به اين نامه تاكنون تنها احمد توكلى پاسخ مثبت داده است. سايت بازتاب همچنين خبر داده كه على لاريجانى به صورت شفاهى درباره نامه مذكور با حداد عادل گفت وگو كرده و على اكبر ولايتى نيز اظهار داشته است كه پيشنهاد مذكور، نياز به تأمل و توضيح بيشتر دارد. در همين حال، محسن رضايى در جمع دانشجويان استان مازندران به طور غيرمستقيم به اين نامه پاسخ داد. وى هر گونه كناره گيرى از كانديداتورى انتخابات رياست جمهورى را قبل از نظر سنجى ۱۲ خرداد رد كرد و گفت: حضورم در انتخابات جدى است.

گروه سياسى: آيت الله سيدمحمود هاشمى شاهرودى، رئيس قوه  قضاييه با صدور بخشنامه اى خطاب به دادگسترى هاى سراسر كشور، توقف رويه اى را كه در سخنرانى اخير خود در جمع مسؤولان عالى قضايى نسبت به آن انتقاد داشت، رسماً الزامى كرد.
به گزارش ايسنا، در اين بخشنامه آمده است: به موجب ماده ۱۲۴قانون آيين دادرسى كيفرى، قاضى نبايد كسى را احضار يا جلب كند مگر اين كه دلايل كافى براى احضار يا جلب موجود باشد.در بخشنامه رئيس قوه قضاييه آمده است: همان گونه كه در قسمت دوم ماده  ۱۲۹ قانون آيين دادرسى تأكيد شده است در زمان بازجويى سؤالات بايد مفيد و روشن باشد و سؤالات تلقينى يا اغفال يا اكراه و اجبار متهم ممنوع است و برابر ماده  ۱۳۱ همان قانون پاسخ سوالات همان طورى كه بيان مى شود بايد بدون تغيير و تبديل يا تحريف نوشته شود. لذا از طرح سؤالات خارج از موضوع اتهام و يا مربوط به مسائل اخلاقى و خانوادگى و سوابق متهم و بيان مطالبى در راستاى مرعوب نمودن و منكوب شدن شخصيت وى جداً خوددارى شود و از هرگونه عامل فشار فيزيكى و روانى اجتناب گردد. بديهى است اقرار و شهادت ناشى از شرايط مذكور نافذ نمى باشد و كرامت انسانى ايجاب مى كند در جريان تحقيقات از به كارگيرى الفاظ و كلمات توهين آميز و تحقيركننده جلوگيرى شود. همچنين تفتيش منازل اشخاص بايد با رعايت كليه موازين شرعى و قانونى و توجه به حقوق مجاورين و در غير موارد اضطرارى بايد در روز و با دستور و زير نظر مقام قضايى به عمل آيد و ضبط اموالى كه ارتباطى با موضوع جرم ندارند ممنوع است.

گروه سياسى: همزمان با اجلاس سرنوشت ساز نيويورك درحالى كه بحثى جدى بر سر تعيين تكليف وضعيت هسته اى ايران بين قدرتهاى بزرگ جريان دارد، ديروز، منابع خبرى اروپا با استناد به آخرين ارزيابى مقام اول اين اتحاديه (خاوير سولانا)، از احتمال پذيرش بخشى از پيشنهاد و مطالبات هسته اى ايران توسط جناح اروپايى خبر دادند.
اظهارات سولانا از اين جهت به عنوان چراغ سبز طرف هاى غربى به ايران تلقى شد كه تهران در چند روز اخير نااميد از آنچه كه در پايتخت هاى اروپايى مى گذرد بر سر ازسرگيرى قسمتى از فعاليت غنى سازى خود در سايت اصفهان پاى فشرده بود. مطبوعات اروپا، سخن سولانا را پيامى به تهران و گام جديد براى شكستن بن بست در معادلات هسته اى ايران تلقى كردند. پيامى كه مى تواند ايران را به همگامى بيشتر با برپاكنندگان اجلاس نيويورك در مسير تنظيم اساسنامه جديد جهان هسته اى همراه سازد.
>چرا سخن سولانا جدى گرفته شد؟
مطبوعات اروپا از آن جهت اظهارات رئيس سياست خارجى اروپا را نشانه يك تصميم تلقى كردند كه به تعبير تحليلگر «فايننشيال تايمز» اظهارات مسؤول سياست خارجى اتحاديه اروپا درباره ايران لحن «آشتى جويانه» داشت.خاوير سولانا نه تنها بخشهايى از آخرين پيشنهادهاى ايران براى حل بحران هسته اى را افشا كرد بلكه اين احتمال را مطرح كرد كه اتحاديه اروپا راه حلى كمتر از تقاضاهاى اوليه خود را بپذيرد.
سولانا كه مواضع خود را در گفت وگو با خبرنگاران در واشنگتن بيان مى كرد افزود: نقطه شروع تقاضاهاى اروپا توقف كامل غنى سازى و فعاليت هاى مربوطه است ولى درعين حال تصريح كرد كه راه حلى نزديك به توقف كامل هم مى تواند قابل قبول باشد.
سولانا درحالى كه در مذاكرات اخير هسته اى در لندن حضور نداشت اما در واشنگتن اظهار داشت كه شنيده است مذاكره كنندگان ايرانى پيشنهادى غيررسمى ارائه كرده اند مبنى بر اين كه ايران اجازه داشته باشد تا توليد «يو.اف.۶» را در اصفهان از سر بگيرد و اين گاز سپس به خارج از ايران جهت غنى سازى و توليد سوخت هسته اى ارسال شود.
لذا ايران در اين جريان از سانتريفوژهاى خود جهت غنى سازى استفاده نخواهد كرد.
وى افزود: هيچ صحبتى از ارسال گاز يو.اف.۶ به خارج از ايران به ميان نيامد و فقط قراردادن توليد آن تحت نظارت بازرسان بين المللى مطرح شده بود.
وى به خبرنگاران گفت: «اگر ايرانيان ايده هايى كاملاً جديد و متفاوت ارائه دهند ما حاضر هستيم آن را مورد بررسى قرار دهيم.»
اهميت ديگر موضع سولانا در واكنش شديد آمريكايى ها ديده شد.
«ريچارد بوچر» سخنگوى وزارت خارجه آمريكا در نشست خبرى روزانه خود در واشنگتن در واكنش به اظهارات سولانا گفت: «نظر ما اين است كه برنامه هاى تعليق شده بايد به طور كامل متوقف شوند. ما اين موضع را روشن كرده ايم. درواقع اروپايى ها نيز اين موضوع را روشن كرده اند.»
وى گفت : «ايران بايد به جهان اطمينان دهد و يا به گفته اروپايى ها ضمانت عينى دهد كه به دنبال توسعه سلاح هسته اى نيست.»
>پيشنهادهاى فاش شده ايران
پس از سخنان سولانا كه بخشى از پيشنهادات ايران را فاش كرده بود، ديروز كمال خرازى وزير امور خارجه در گفت وگو با يك تلويزيون آمريكا، به بازگويى اين پيشنهادات پرداخت.
وزير خارجه جمهورى اسلامى به تلويزيون پى بى اس آمريكا گفت: «ايران در مذاكره با اتحاديه اروپا ايده هايى را به منظور اعتمادسازى درباره برنامه هسته اى خود ارائه كرده و در انتظار دريافت پاسخ از طرف آنها است. پيشنهادات ايران به اتحاديه اروپا بر چهار ركن استوار است. او گفت كه ركن اول شامل «همكارى بسيار نزديك و منسجم اقتصادى، فناورى، ديپلماتيك و منطقه اى با كشورهاى اروپايى است.»
دومين ركن پيشنهادات ايران به اتحاديه اروپا، «مشخص شدن محدوده غنى سازى است كه داراى اهداف صلح آميز و فقط براى تأمين سوخت نيروگاه هسته اى خواهد بود.»وزير خارجه ايران افزود: «سومين ركن، ابزارهاى حقوقى مانند تصويب پروتكل الحاقى و يا تصويب برخى قوانين داخلى از سوى مجلس شوراى اسلامى است. چهارمين اصل در نظر گرفته شده نيز انجام بازرسى است.»خرازى اظهار داشت كه علاوه بر بازرسى هاى گسترده كنونى از مراكز و تأسيسات هسته اى ايران توسط آژانس بين المللى انرژى اتمى، «ما مى توانيم بازرسى هاى ۲۴ ساعته پيش بينى كنيم.»
وزير خارجه در كنار اين اظهارات گفت كه جمهورى اسلامى از شركت نداشتن مستقيم ايالات متحده در مذاكرات جارى سه كشور اروپايى با ايران «خرسند» است.
او افزود: «اعتقاد داريم براى انجام مذاكره با ايالات متحده بايد محيط و شرايط آن كاملاً مناسب باشد. فكر نمى كنيم كه ايالات متحده خواهان انجام چنين مذاكراتى بر اساس احترام متقابل با ايران باشد.»
خرازى در اين گفت وگو، احتمال چشم پوشى جمهورى اسلامى از ادامه برنامه هاى هسته اى صلح آميز خود را به دليل نگرانى از امكان ارجاع موضوع به شوراى امنيت و وضع تحريم هاى جديد عليه ايران رد كرد.
همزمان با اين اظهارات كمال خرازى وزير امور خارجه ايران لحظاتى پس از آنكه از ديدار با كوفى عنان دبير كل سازمان ملل به سوى محل اقامت خود در نيويورك مى رفت در گفت و گو با خبرنگاران آمادگى ايران را براى  ادامه گفت و گوهاى هسته اى با اروپا برغم به بن بست رسيدن مسأله اشتياق  ايران براى توليد سوخت هسته اى، ابراز داشت.
وى خاطرنشان كرد: «ما به مذاكرات خود با طرف هاى اروپايى تا آنجا كه اين  مذاكرات مارا به نقطه اى يا جايى ملموس و اجتناب ناپذير برساند ادامه  خواهيم داد.»

گروه سياسى: حجت الاسلام و المسلمين سيد محمد خاتمى و مهندس ميرحسين موسوى چهارشنبه شب گذشته ديدار كردند.
ايسنا گزارش داد كه چهارشنبه شب گذشته، ميرحسين موسوى و سيد محمد خاتمى با يكديگر ملاقات داشته و به گفت و گو نشستند اما تاكنون از محتوا و كم و كيف اين ملاقات و مباحث مطروحه در آن، اطلاعى در دست نيست.
> باقريان: مهندس موسوى به هيچ وجه «نه» نمى گويد
مهندس باقريان يكى از دعوت كنندگان اخير از مهندس ميرحسين موسوى براى حضور در انتخابات ديروز گفت: مهندس موسوى براى موفق بودن رئيس جمهور در انجام وظايف خود تحقق پيش نيازهايى را ضرورى مى داند. وى همكارى ساير قوا، تفويض اختيار نيروى انتظامى براى تأمين امنيت و كانالى ويژه  دولت در رسانه  ملى براى تعامل،گفت وگوى مستقيم و ارتباطى فراجناحى با مردم در جهت ايجاد عزم و انگيزه  مطابق با ويژگى هاى برنامه  دولت را از لوازم توسعه و پيشرفت كشور مى داند.
مهندس باقريان به ايسنا، گفت: تمهيد اين مقدمات براى اين دوره از انتخابات از مصاديق ارتقاى امنيت ملى و يكپارچگى در مديريت است و انتظار مى رود مسؤولين و نهادهاى ذيربط، اقدام جدى در اين زمينه به عمل آورند.
باقريان در پاسخ به سؤالى درباره  ارزيابى روند دعوت اخير از مهندس موسوى افزود: تحركى كه در لايه هاى مختلف جامعه،نخبگان و مسؤولان ايجاد شده، ابعاد وسيع و گستردگى غيرقابل انكارى يافته است. همه بر ضرورت حضور مهندس موسوى براى انتخاباتى فراگير اصرار دارند و به نظر مى رسد اين موج خودجوش اجتماعى به نقطه  تعيين كننده اى نزديك مى شود.
باقريان، افزود: موسوى نياز زمانه و انتخابى مناسب شرايط امروز است. او قطعاً به خواست ملى توجه كامل داشته و احترام مى گذارد و دغدغه  او پاسخگويى در شأن محبت مردم است. باقريان كه پس از ملاقات سه شنبه  گذشته با مهندس موسوى اميدوار به حضور اوست، گفت: آنچه از موسوى مى فهمم اين است كه به هيچ وجه«نه» نمى گويد اماصادقانه افزايش كارآمدى را يك ضرورت مى داند، صرف رئيس جمهور شدن را كافى ندانسته، بلكه براى دستيابى به اقتدار و پاسخگويى مناسب دولت، فراهم شدن اين مقدمات را الزامى مى داند.
> محمدرضا خاتمى: در صورت حضور مهندس موسوى از وى حمايت مى كنيم
دبير كل جبهه مشاركت ايران اسلامى اعلام كرد كه در صورت حضور ميرحسين موسوى در انتخابات؛ اين حزب ازكانديداتورى وى حمايت خواهدكرد.
به گزارش خبرنگار «ايلنا»، محمدرضا خاتمى در حاشيه هشتمين كنگره سازمان مجاهدين به خبرنگاران گفت: توانايى ها و ويژگى هاى خاص موسوى باعث شده كه عده اى همچنان به حضور ايشان در انتخابات علاقه مند باشند و به اين منظور تلاش كنند.

عبدالله رمضانزاده
حركت هاى سياسى مردمى يكصد ساله اخير در ايران با خواست عمومى مهم تأسيس «عدالتخانه» شروع و تداوم يافته است. هدف از اين خواست عمومى، نه استقرار جايگاهى براى رسيدگى به دعاوى و اختلاف هاى كوچك ميان شهروندان عادى، بلكه ايجاد پناهگاهى براى تظلم و دادخواهى در مقابل تعدى و تجاوز زورمداران و زرمداران يا به اصطلاح ديگر اصحاب قدرت و ثروت و مخصوصاً دست اندازى حاكميت به حقوق مردم بود. على رغم وجود قضات بسيار شريف و بزرگوار كه هر يك از آنان در جايگاه خود در پى تحقق اين خواست عمومى بودند، هيچگاه «عدالتخانه» در ايران نتوانست از زير سايه قدرت سياسى به درآيد و پناهگاه مردم شود. از برخوردهاى دو پادشاه پهلوى با دادگسترى و قاضيان شريف آن و چگونگى استفاده ساواك و شهربانى از دادگسترى در آن زمان، نمونه هاى بسيارى وجود دارد كه آگاهان به تاريخ سياسى معاصر ايران به خوبى از آن آگاهند.
يكى از خواستهاى عمومى مردم پس از پيروزى انقلاب اسلامى نيز دستيابى به همين امر يعنى پناهگاهى براى دادخواهى بود. انتصاب فرهيختگانى چون شهيد آيت الله بهشتى، حضرت آيت الله موسوى اردبيلى، حضرت آيت الله موسوى بجنوردى، شهيد قدوسى و حضرت آيت الله موسوى خوئينى ها از سوى حضرت امام خمينى (ره) نيز تلاشى در جهت اين امر بود، كه متأسفانه به دلايل بسيار از جمله وقايع سياسى ناشى از حركتهاى كور تروريستى منافقين مانع از اين امر شد. كنار گذاشتن يا كناره گيرى بسيارى از قاضيان باتجربه، صادق و عادل به علل مختلف و بكارگيرى آموزش ديدگانى بسيار جوان و كم تجربه در منصب قضاوت، ضعف شديد كانون وكلاى دادگسترى به دليل موضعگيرى هاى تند بسيار سياسى و نه حقوقى رهبران آن و عدم شكل گيرى يك نظام نظارتى درونى در نظام قضايى پس از ضعيف شدن «ديوان كيفر» متأسفانه باعث نفوذ عوامل قدرت در برخى دادگاه ها و تبديل شدن برخى از اين قاضيان جوان به عامل اجرايى خواست سياسى يا اقتصادى و درنهايت يأس كامل مردم از امكان تحول مثبت در دادگسترى گرديد.
حذف دادسراها در نظام قضايى ضربه ويران كننده ديگرى بود كه باعث گرديد در بسيارى از موارد مورد مناقشه در جامعه، برخى از قضات جوان خود به يكى از اصحاب دعوى تبديل شوند و بدين ترتيب اساساً امكان دادخواهى از يك طرف دعوا سلب مى گرديد. برخوردهاى همراه با عصبانيت برخى از مسؤولان سابق قضايى (حتى با خبرنگارانى كه يك سؤال عمومى را مطرح مى كردند) را نمى توان به فراموشى سپرد.
درحالى كه نظام دادگسترى كشور به سوى ويرانگى كامل پيش مى رفت، آيت الله شاهرودى هدايت آن را برعهده گرفت. آنچه وى در آغازين روزهاى تصدى رياست عدالتخانه بيان كرد، بارقه هاى اميد را مجدداً در اذهان مردم عدالتخواه ايران ايجاد كرد، اگرچه عده اى آن را انتقادهاى معمول فرد جايگزين مى دانستند كه معمولاً در كشور ما هر فردى تصدى امرى را مى پذيرد، در اولين گام به تخريب دستاوردهاى پيشين مى پردازد!عملكرد برخى قاضيان جوان، همراه با باندهاى قدرت و قدرت آن باندها در پرونده سازى هاى سياسى كه همراه با تجاوز گسترده به حريم اشخاص همراه شد مى رفت كه مجدداً نااميدى از تحول در اين دستگاه عدالت محور درجهت خواست مردم را براى هميشه به خاموشى بسپارد. به گونه اى كه القاء مى شد، رئيس قوه قضاييه چيزى مى گويد و عمل برخى محاكم خاص چيزى ديگر! اما خصلت هاى شخصى عدالتخواهانه و درايت رئيس جديد قوه قضاييه در تفحص و يافتن قاضيان عادل، غيرجناحى، متدين و با سابقه و سپردن امور به آنان، ارتباط مستقيم با دادخواهان بارقه هاى سابق را به شعله هايى براى اميد مبدل ساخت، تأكيد ايشان بر حقوق شهروندى و دفاع از حريم شهروندان بى پناه در مقابل عوامل حكومت و ضابطان دادگسترى مى رود كه دادگسترى ايران را بر مسير خواست مردم ايران قرار دهد. به اين جملات توجه كنيد: «در ديدگاه دوم كه ديدگاه جمهورى اسلامى ايران نيز هست و نشأت گرفته از قانون اساسى و فقه نورانى اسلام است. دادستانى و دستگاه قضايى مدافع حقوق دولت [حاكميت] نيست بلكه مدافع حقوق مردم است. اين ديدگاه بايد به صورت شفاف بيان شود و برروى آن تكيه كرد تا به صورت فرهنگ در آيد... دادستان ساخته شده است كه حقوق مردم را تأمين كند نه حقوق دولت [حاكميت] را. حتى بايد در برخى موارد كه حق با دولت [حاكميت] است مسائل را عليه دولت [حاكيمت] پيگيرى كند.» (شرق ۱۵ ارديبهشت۸۴). اين سخنان از زبان يك حقوقدان خارج از حاكميت نيست، بلكه سخن رئيس دستگاه قضايى كشور است. مواردى كه او به عنوان مصداق بيان مى كند، هيچ يك شاكى خصوصى ندارد، بلكه اعمال عوامل حكومتى است كه بى رحمانه به حريم شهروندان (رعايا) مى تازند.
اهميت اين سخنان در آن است كه رئيس قوه قضاييه اكنون به خوبى مى داند كه در زير مجموعه او و در ساير مجموعه هايى كه به نحوى ضابط دادگسترى محسوب مى شوند ظلمهايى به شهروندان مى شود كه در قانون اساسى، سيره معصومين و شرع مقدس ناپذيرفتنى است. او بيان مى كند كه چون معتقد به دين و متعهد به پيروى از على(ع) است چنين از عدالت دفاع مى كند نه بخاطر خوشايند ديگران و يا فضاى سياسى خاص انتخابات، به زبان ديگر او مى گويد من شيعه آن رهبرى هستم كه دست اندازى به خلخال يك زن اهل ذمه را درگوشه اى از كشور برنمى تابد.
نكته مهم آن است كه حتماً در برابر اراده رئيس قوه قضاييه مقاومت وكارشكنيهايى چه در درون و چه در بيرون نظام قضايى شكل خواهد گرفت، همانگونه كه در قوه مجريه نيز چنين است و در ساير اجزاى حكومت! اما برهمه عدالتخواهان كشور است كه از اين روند حمايت علنى و رسمى به عمل آورند، مخصوصاً ضرورى است كه دادستان كل كشور و مسؤولان سازمان قضايى نيروهاى مسلح كه بسيارى از اشاره هاى رئيس قوه قضاييه به كسانى بر مى گشت كه مى بايست در آن سازمان مورد رسيدگى واقع شود، مواضع صريح رئيس قوه قضاييه را عملى نمايند.
آخرين نكته آن است كه رئيس قوه قضاييه براى اولين بار در تاريخ سياسى ايران، پايه هاى سنت جديدى را بر پاداشته اند، انتقاد از زير مجموعه خود آن هم سالها پس از تصدى و هدايت آن در تاريخ سياسى ايران بى سابقه است از آن حمايت كنيم تا اين اقدام به يك سنت دائمى و ماندگار تبديل گردد.
*سخنگوى دولت

گروه سياسى: آيت الله احمد جنتى امام جمعه موقت تهران بر اهميت حضور مردم در پاى صندوق هاى رأى در انتخابات آتى رياست جمهورى تأكيد كرد. وى در جمع نمازگزاران در دانشگاه تهران گفت: «مبادا كسى از رفتن به پاى صندوق هاى رأى غفلت كند وبگويد،ماپاى صندوق هاى رأى نرفتيم ، تفاوتى كه نمى كند.»وى با اشاره به بيانات اخير مقام معظم رهبرى در سفر به كرمان دراهميت انتخابات رياست جمهورى افزود: ايشان تأكيد كردند كه همه مردم بايد به اين مسأله سرنوشت ساز توجه داشته باشند و معلوم شود كه اهميت آن چقدراست.آيت الله جنتى دبير شوراى نگهبان «كارايى» را از ويژگى هاى رئيس جمهورى بيان كرد و گفت:«رئيس جمهورى بايد بتواند به جنگ مشكلات برود، كشور مشكلات اقتصادى ، فرهنگى ، سياسى و كم و بيش مشكلات ديگرى دارد.»وى ادامه داد: رئيس جمهورى بايد كمرش را ببندد و در حد اختيارات خود به جنگ آنها برود.