داوود پنهانى
بوى تخت هاى بيمارستانى، صداى كبود ناله هاى كشدار، رنج مضاعف زنى شوى مرده، مردى غرقه در خون خويش، بسترى پرتب و هذيان، درد، درد، دردى طبله كرده درگلو، خفگى، احساس يأس، فرياد، حنجره، باز هم تب، درد فروكش نمى كند.
دارو، داروى تلخ، بيمارستان، اتاق مجاور، پرستار، كشيك شب، اورژانس، اتاق عمل، مراقبت هاى ويژه، نگرانى كه در چهره تك تك مراجعان موج مى زند. اينجا تو ايستاده اى و رنج مضاعف افزون مى شود و كسى فرياد مى زند. شب از نيمه گذشته است. فضاى بيمارستان با سنگينى خاصى در آدمى فرومى ريزد. اينجا همه درد دارند. هم او كه نيازمند مراجعه به بخش ويژه است و هم او كه از برادر غرقه به خونش مى گويد. حادثه اى آمده و آسايش خانواده را به هم ريخته است. اينجا يك بيمارستان است.
تصور آن براى شما مشكل نيست. براى تمام كسانى كه عمرى دراين كشور زيسته اند تصور يك بيمارستان ساده چندان مشكل نيست. راهروهاى تنگ، سرپرستار، كشيك شب، نگهبان و همه آن دلهره هايى كه شما به خاطر حضور درچنين مكانى با آن گرفتار مى شويد. اينجا فقط يك بيمارستان است. سلامت آدمى درانتظار دست هاى معجزه است. حتى اگر فقدان آرامش ناشى از يك سرماخوردگى ساده باشد.
در و ديوار حسى از آرامش به آدمى منتقل نمى كنند. چه آنكه پيش از رسيدن به اينجا دنيا برروى سرتان هوار شده است. در اين بيمارستان فرضى شما با چه مشكلاتى مواجه ايد؟ اورژانس، دارو، تخت، خون يا مراقبت هاى ويژه؟
اگر موضوع موردنظر مراقبت هاى ويژه است بهتر است به جاى پرداختن به نكته اى دراين زمينه به سراغ صحبت هاى دكتر «محمدمهدى قيامت» رئيس انجمن بيهوشى ايران برويم: دركشاكش يافتن تخت ICU توسط همراهان، متأسفانه بيماران در آمبولانس ها، اورژانس ها و يا روى دست همراهان خود جان مى سپارند.
به اعتقاد اين متخصص بيهوشى: با افزايش سن متوسط جامعه نياز بيماران به تخت هاى مراقبت هاى ويژه بيشتر شده و درصورت رفع نشدن مشكل، كمبود تخت هاى موجود نيز مورد رضايت نيست.
شايد از اين روست كه وى درآستانه برگزارى هشتمين كنگره سراسرى و دومين كنگره بين المللى بيهوشى و مراقبت هاى ويژه پزشكى در بهمن ماه گذشته خبر از بحث و تبادل نظر در مورد معضلات بخش هاى مراقبت هاى ويژه بيمارستان ها و مراكز درمانى داد.
وى يك ماه پيش از برگزارى كنگره نيز بر اين گفته هاى خود تأكيدكرده و خاطرنشان ساخته بود: به دليل همكارى نكردن دستگاههاى ذيربط در بخش مراقبت هاى ويژه بيمارستان ها (آى.سى.يوها) افت كرده كه اين امر جان بيماران را تهديد مى كند.
در بيمارستان فرضى هنوز هم بامشكلاتى مواجه ايم. بخشى از اين مشكلات متوجه ساختارنظام بهداشتى موجود در كشورى است كه فاصله هاى آن با ساختارهاى موجود در دنيا بسيار است. به نحوى كه تنها در موردى چون رسيدگى به تخلفات پزشكى به گفته دكتر «محمداسماعيل اكبرى» معاون سلامت وزارت بهداشت: «۴۰سال از دنيا عقب تريم.» وى درتوضيح بيشتر اين مورد مى گويد:«ساختار رسيدگى به تخلفات و خطاهاى پزشكى درجامعه ما فرايند محور نيست و فقط در صورتى كه پزشك يا پرستارى دچار اشتباه شد مى توان موضوع را پيگيرى كرد. اما درصورتى كه نگهبان در بيمارستان، مسؤول پذيرش يا مدير بخش كوتاهى كرد و كوتاهى وى منجر به خسارت به بيمار شد، هيچكس پاسخگو نيست.» در چنين ساختار ضعيفى است كه به گفته «اميدوار رضايى» رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس «بى عدالتى در بحث سلامت» گسترش مى يابد.
چنين وضعيتى را مى توان در زمينه هاى پرداختى، توزيع خدمات بهداشتى و درمانى، امكانات و تجهيزات پزشكى مشاهده كرد. آنجا كه در برخى استان ها به ازاى ۱۱۳ هزار نفر يك واحد درمانى وجوددارد. يا آنجا كه يك واحد توانبخشى به ازاى هر ۲۶ هزار نفر تا ۱۷۶ هزارنفر در نظر گرفته شده است.
رضايى مى گويد: «در برخى مناطق به ازاى هر ۳۹۰ نفر يك تخت وجوددارد. در صورتى كه در مناطق ديگر اين ميزان برابر يك تخت براى ۱۰۲۲نفر است.»
اين موضوع را بگذاريد دركنار هزينه هايى كه مردم براى درمان بيمارى از جيب نازنين خود طلب مى كنند.
درحالى كه در بسيارى از كشورهاى دنيا سهم مردم از اين هزينه در بدترين حالت از ۲۰درصد تجاوز نمى كند. دركشور ما به گفته دكتر «اسماعيل اكبرى» معاون سلامت وزارت بهداشت به ۵۶درصد مى رسد.
اين مقام مسؤول به تلخى مى گويد: بيش از نيمى از هزينه هاى درمان را مردم از جيب خود مى پردازند.
به همين علت در بسيارى از موارد يك بار مراجعه مردم به بيمارستان و پرداخت هزينه هاى سنگين درمان، زندگى آنان را به كلى نابود مى كند و آنان را به فلاكت مى كشاند.
وى نيز تصريح مى كند: «اين يكى از شاخصه هاى بى عدالتى در جامعه ماست كه اگر اصلاح نشود، هيچ برنامه ريزى درستى براى بهبود سلامت مردم نمى توان انجام داد.»
شاخص موردنظر دركشورهاى اروپايى به اعتقاد دكتر اكبرى «۳تا۵ درصد است» وى مى گويد: به همين علت است كه مردم كشور ما با يكبار مراجعه به بيمارستانى و انجام مراحل مختلف درمان همه دارايى خود را از دست مى دهند و فقير مى شوند.
ازنظر اين مقام مسؤول پايين بودن سرانه درمان دركشور مهمترين علت اصلى به وجود آمدن چنين وضعيتى است. وضعيتى كه به گفته «مسعود پزشكيان» وزير بهداشت ، خدمات آن براساس اعتبار اختصاص يافته تعيين مى شود.
وى مى گويد: بنابراين هرچقدر كه سرانه درمان بيشتر شود به همان ميزان كيفيت بستر هاى خدمتى بالا مى رود.
البته در بيمارستان فرضى همه اتهامات متوجه ساختار موجود نيست كه با افزايش سرانه درمان بتوان برآن مشكلات فائق آمد.
اين موضوع براى بسيارى از كسانى كه روانه بيمارستان شده اند از زواياى ديگر قابل لمس است.
آنجا كه يكى از شهروندان از برخورد بد كاركنان بيمارستان گلايه مى كند يا آنجا كه شهروندى ديگر از صحنه هاى تكرارى بى توجهى برخى كاركنان بيمارستان به بيماران سخن مى گويد. درتمام اين وضعيت ها چه ارتباطى مابين كمبود سرانه درمان با برخورد نامناسب مشاهده مى كنيد؟ وضعيت حاكم بر بيمارستان هاى خصوصى و دولتى هرچه باشد به گفته بسيارى ازمراجعان به چنين مراكزى رضايت بخش نيست.
گلايه هاى شهروندان از چنين اوضاعى از رفتارهاى نادرست تا قيمت هاى عجيب و غريب درنوسان است. يكى از هزينه هاى هنگفت بيمارستان هاى خصوصى ناراحت است. ديگرى از فشردگى تعداد تخت ها در اتاق هاى بيمارستان هاى دولتى مى نالد.
پايين بودن سطح خدمات ارائه شده را نيز به ليست موردنظر بيفزاييد تا همه چيزمان تكميل شود. آنكه با بيمارى برروى دست مانده پشت در اتاق هاى مراقبت هاى ويژه بيمارستانى مى ماند. مجبور است با ناله هاى كبود خويش همه شهر را جست وجو كند. از بيمارستانى به بيمارستان ديگر، تازه اگر شانس بياورد و همانند آن جوانك شهرستانى ايستاده در بيمارستان شريعتى گرفتار حيرانى و بى كسى در شهر شلوغ نشود.
او كه بيمارش را از راههاى طولانى جنوب به توصيه يكى از پزشكان شهرستانى به تهران رسانده است با هزار دردسر به يكى از بيمارستان هاى شمالى شهر مى رسد. بيمار ناله مى كند. يك پرس وجوى ساده «ازكجا آمده ايد؟ بيمارتان چه مشكلى دارد؟ ما پذيرش نداريم.» گفت: «برويد؟» و او مانده و شهرى با خيابانهايى ناشناس. تا اينكه يه بنده خدايى ما رو آورد اينجا، گفت: بيمارتون بايد اينجا بسترى بشه، بهمون كمك كرد و الآن هم بيمارمون بسترى شده، خيلى شانس آورديم.
اين تخت ها، اين ناله ها، تمامى يأس فروخورده به ناله اى برمى خيزد و در راهروى بيمارستان طنين مى اندازد. چهره اى عبوس و گرفته از رنج كسانى مى گويد كه يكى از عزيزانشان در بستر درد افتاده است. راه چاره چيست؟

من تو را كال نخواهم چيد

كتاب حاضر مجموعه شعرى دل انگيز از شاعر نابيناى معاصر مهين زورقى است. اين مجموعه شامل اشعارى در چهار سبك شعرى است. غزل ها، نيمايى ها، مثنوى ها و چهار پاره ها. مجموعه شعر «من تو راكال نخواهم چيد» در نشر دانژه به چاپ رسيده و با بهاى ۸۰۰ تومان دراختيار علاقه مندان به شعر است.بخشى از شعرى از نيمايى هاى اين كتاب را كه نام كتاب نيز از آن برگرفته شده، بخوانيد. آنك اما تو ‎/ تو كه چون سيب سراپاى شكفتن هستى ‎/ مثل انجير، تمناى رسيدن دارى ‎/ تو كه از گفتنى از گفتن ها سرشارى ‎/ من تو را كال نخواهم چيد ‎/ ... ‎/ مثل يك رويا گاه مى بينم ‎/ حس تكثير صميميت را ‎/ كه در آينه دستت متبلور شده است ‎/ و مرا فرصت بوييدن نيست ‎/ چه رسد جرأت گل چيدن ‎/ ديده بودم ‎/ خشك شد‎/نى لبك آه‎/ به لب هاى گل شيپورى ‎/ دست او گل مى داد ‎/ و دلش شعر ترنم مى خواند ‎/ آنك اما تو ‎/ من تو راكال نخواهم چيد.

فناورى مهندسى بافت (سلول هاى بنيادى ماده زمينه و كاربرد بالينى آن)

تشكيل بافت درون بدن، رويداد پيچيده اى است كه درآن جمعيت هاى سلولى به صورت واحدهاى عمل كننده ، گرد هم مى آيند. اين روزها در علم پزشكى فعاليتى درحال جريان است كه به بازسازى بافتها شامل عصب، كبد، استخوان ، دريچه هاى قلب، رگ هاى خونى، مثانه و كليه در حال انجام است.
ناتوانى كامل عضو يا از دست رفتن بافت، يكى از مخرب ترين و پرهزينه ترين مشكلات در پزشكى است. سالانه بيش از ۸ ميليون عمل جراحى براى درمان اين اختلالات تنها در ايالات متحده انجام مى شود. ضمن آنكه پيوند اندام و بافت راه حل ناقصى به شمار مى آيد و جانشين سازى وسايل مكانيكى يا اعضا مصنوعى نيز به دليل خطر بالاى عفونت و... محدود به نظر مى رسد. به همين دليل رشته مهندسى بافت و پيوند انتخابى سلول به عنوان وسيله اى براى جايگزين ساختن بافت بيمار با بافت زنده كه «براى رفع نيازهاى هر فرد بيمار طراحى و ساخته مى شود» ايجاد شد. تركيب مهندسى و زيست شناسى همواره درحال تكميل است و اين همكارى مى تواند درمان بيماريهاى متفاوتى مانند تروما ونقايص مادرزادى را با مهندسى بافت برطرف كند. كتاب حاضر كه نوشته دكتر قاسم آهنگرى است و در واقع حاصل پژوهش ها ومطالعات وى در زمينه فناورى مهندسى بافت به شمار مى آيد، به اين مبحث به طور مفصل پرداخته است. اين كتاب در انتشارات خلوص به چاپ رسيده و با بهاى ۱۹۵۰ تومان در اختيار علاقه مندان است.

آلاچيق مهر

كتاب حاضر مجموعه شعرى از مهين زورقى، شاعر نابينا و خوش قريحه معاصر است كه احساس و عاطفه در تك تك كلماتش موج مى زند. مهين زورقى در مقدمه كتاب خود متذكر شده:«اين مجموعه رهاوردى است از گريزگاههاى انديشه و عاطفه كه به ثبت لحظات و دقايق ارادت دل نسبت به اهل بيت رسول الله پرداخته است و نيز اشعارى كه از ياد و خاطره ملموس شهداى جنگ تحميلى براى دل به يادگار مانده است. سروده هاى عاطفى نيز بخشى ديگر از اين مجموعه را تشكيل مى دهد. كتاب آلاچيق مهر با بهاى ۶۰۰تومان در انتشارات كيا منتشر شده است. شعرى از اين مجموعه را مى خوانيد:
ز سوز شمع در اين آشيانه مى گريم‎/ ز بى قرارى گل هاى خانه مى گريم‎/ ز عشق بى غش پروانگان در آتش‎/ چو شمع خامشم و بى زبانه مى گريم‎/ نواى گرم نى ات در دلم طنين انداخت‎/ كه بى صداى نى ات عاشقانه مى گريم‎/ دو غنچه از تن سبزت به ما سپردى و بس‎/ به اين دو غنچه رنگين ترانه مى گريم‎/...

جوانان و مناسبات نسلى در ايران

كتاب حاضر به اهتمام دكتر محمدعلى محمدى در مركز مطالعات جوانان و مناسبات نسلى پژوهشكده علوم انسانى و اجتماعى جهاد دانشگاهى تهيه و تدوين شده است.
در ايران موضوع جوانان و مناسبات آنان با حوزه هاى اجتماعى، فرهنگى و سياسى، هنوز به صورت «مسأله اجتماعى» در نيامده اما آثار و شواهد، نشان دهنده آن است كه چندان فاصله اى هم با تبديل شدن به مسأله اجتماعى ندارد. كتاب حاضر، نيز همانطور كه از عنوان آن مشخص است، دغدغه مناسبات نسلى جوانان را دارد. مباحث اين مجموعه با رويكردهاى تبيين تاريخى و روان شناختى آغاز شده و با طرح بحث هاى جامعه شناختى و فرهنگى، گفت وگوها به عرصه چالش هاى گفتمانى و قرائتهاى متفاوت كشيده شده كه مفاهيمى چون هويت و سياست، سنت و مدرنيته، ناسيوناليسم و توسعه و روشنفكران مورد بررسى قرارگرفتند و در نهايت نيز با بحث جنسيت و پاسخ هاى فقهى به برخى پرسش هاى مربوط به مسائل جوانان، زنان، سياست و حكومت كتاب به پايان رسيده است.
كتاب جوانان و مناسبات نسلى در ايران در انتشارات جهاددانشگاهى به چاپ رسيده و با بهاى ۲۳۰۰ تومان در كتابفروشى  ها موجود است.

جاروبكهاى كربنى و ماشينهاى الكتريكى

هدف اين كتاب كمك به طراحان و مصرف كنندگان كلكتورها و جاروبك هاى كربنى براى درك بهتر اصول عمليات و نگهدارى آنها است. اكثر موتورهاى الكترويكى بخوبى طراحى و ساخته شده اند، بنابراين استفاده از جاروبكهاى باكيفيت به همراه نگهدارى درست، موجب كاركرد مطلوب آنها خواهدشد. متأسفانه به دليل رعايت نشدن اين موارد، كاركرد موتورها هميشه مطلوب نيست و مهندسين اغلب به سادگى اشكال را از جاروبك ها مى دانند.
در اين كتاب تلاش شده است روابط متقابل موتور و جاروبك و علل و تأثيرات آنها بر يكديگر توضيح داده شود. كتاب جاروبك هاى كربنى و ماشين هاى الكتريكى را حميد نعمت زاده، محمود نعمت زاده، سعيد نعمت زاده، نازنين بخشى و محبوبه وفايى در واحد تحقيق و توسعه شركت زغالهاى صنعتى كاوه تهيه و تدوين كرده اند. اين كتاب با بهاى ۴۰۰۰تومان در انتشارات گردون سپهر با همكارى شركت زغالهاى صنعتى كاوه به چاپ رسيده است.