سينما

- جايى براى زندگى (به كارگردانى محمدرضا بزرگ نيا) در سينماهاى: بهمن،۱ پايتخت، صحرا، عصرجديد،۱ فرهنگ،۱ مركزى ۳ و موزه سينما
- شاخه گلى براى عروس (قدرت الله صلح ميرزايى): آستارا، استقلال، بهاران، رازى، سپيده، سروش، عصرجديد،۲ كانون، موزه سينما، پيوند، جمهورى، دهكده، شيدا، كارون و ميلاد
- مجردها (اصغرهاشمى): ايران،۲ بهمن،۲ سپيده، شهرك، قدس، گلريز،۲ آسيا، پيروزى، توسكا، جى۲ و شيدا
- دانه هاى ريز برف (عليرضا امينى): فرهنگ۲ و فلسطين ۲
- ازدواج صورتى (منوچهر مصيرى): پارس،۲ تهران،۲ سعدى و فردوسى

تئاتر

- تئاتر شهر، سالن اصلى: «چشم اندازى از پل» به كارگردانى منيژه محامدى، ساعت ۱۹‎/۳۰
- تالار چهارسو: «سانتاكروز»، به كارگردانى هماروستا، ساعت ۲۰‎/۱۵
- تالار قشقايى: «خانم سرگرد باربارا» به كارگردانى مهرداد رايانى مخصوص، ساعت ۱۸‎/۱۵
- تالار سايه: «شما خانمى با مانتو آبى نديديد؟» به كارگردانى رحيم نوروزى، ساعت ۱۹
- تالار كوچك: «عروسى خون» به كارگردانى امير دژاكام ساعت ۱۸ و «دايره گچى قفقازى» به كارگردانى دژاكام، ساعت۲۰
- تالار نو: «داستان باورنكردنى يك زن» به كارگردانى رحمت امينى، ساعت۲۰
- كارگاه نمايش: «رؤياى بسته شده به اسبى كه ازپانمى افتد» به كارگردانى آروند دشت آراى، ساعت۱۸.

بهداشت و درمان يكى از نيازهاى اساسى و حياتى هر جامعه و از جمله عواملى است كه نقصان آن يكى از نقاط ضعف دولت تلقى شده و سبب نارضايتى وسيع اجتماعى مى شود. در گذشته اى نه چندان دور، دولتمردان و سياستگذاران ، اغلب به بهداشت و درمان به عنوان مسأله اى اجتماعى مى نگريستند. حال آنكه نياز دائمى و مستمر اقشار جامعه به خدمات بهداشتى و درمانى؛ افزايش سريع و اجتناب ناپذير هزينه هاى خدمات پزشكى به دليل توسعه ، تكامل و ورود فناوريهاى نوين و گران قيمت پزشكى ،مشكلات و تنگناهاى گروههاى كم درآمد در رابطه با دستيابى به خدمات بهداشتى و درمانى ؛ نقش حساس و انكار ناپذير دولت در ارائه خدمات بهداشتى و درمانى ضرورى براى توده مردم ومهمتر از همه تأمين منابع مالى براى اين قبيل هزينه ها، ضرورت توجه به رفتار اقتصادى در بهداشت و درمان و تحقيقات در اين عرصه را نشان مى دهد.
اقتصاد بهداشت چيست؟ معناى كارآيى در اقتصاد بهداشت چيست؟
اقتصاد بهداشت كه در ميان رشته هاى گوناگون علوم پزشكى ، مراحل اوليه رشد خود را مى گذراند، عرصه اى است كه ارتباط بين بهداشت و درمان و منابع مصرفى براى ارتقاى آن را مورد بررسى قرار مى دهد و فلسفه كاربرد فنون آن، تضمين برقرارى عدالت اجتماعى، توزيع منطقى و عادلانه منابع، حفظ اثربخشى خدمات و در اولويت قراردادن قشر آسيب پذير و نيازمند جامعه است.
كارآيى اقتصادى تركيبى از دو مفهوم است كه يكى انجام فعاليتهاى مورد نظر با استفاده از كمترين منابع ممكن و ديگرى هدايت و تخصيص منابع به سوى فعاليتهايى با بيشترين بهره ورى است. يعنى ارزيابى اين موضوع كه كدام مداخله بيشترين دستاورد بهداشتى را براى سرمايه گذارى مفروض از منابع دارد تا بتوان روى آن فعاليت متمركز شد.
روش اجرا و دستاوردها
اين مطالعه كه با تأكيد بر مديريت اقتصادى در بيمارستانها انجام گرفت، پاسخ به چهار پرسش اصلى و محورى را مورد توجه قرار داد:
- پژوهشهاى معتبر و علمى انجام گرفته در حوزه اقتصاد درمان در ايران كدامند؟
- مسائل اساسى موجود در حوزه اقتصاد در بخش بهداشت و درمان كدامند؟
- مهمترين عوامل كاهش كارآيى اقتصادى در بخش بهداشت و درمان ايران چيست؟
- مهمترين نتايج و دستاوردهاى علمى و كاربردى پژوهشهاى انجام شده براى بهبود كارآيى اقتصادى در بخش بهداشت و درمان چيست؟
تلاشهاى انجام شده براى پاسخ به سؤال اول به شناسايى حدود سه هزار گزارش پژوهشى اعم از پايان نامه، كتاب و مقاله منجر شد كه تنها حدود ۵۰ عنوان (يك درصد) آنها مرتبط با موضوعات اقتصادى بهداشت و درمان بوده و در ميان پژوهشهاى مرتبط نيز تعداد مطالعات مرتبط با ارزيابى كارآيى منابع به زحمت به تعداد انگشتان دست مى رسد و تأسفبارتر اين كه تاكنون به طور رسمى هيچ پژوهشى در نهادهاى پژوهشى و علمى معتبر براى ارزيابى علمى كارآيى مقايسه اى ميان بيمارستانهاى بخش عمومى يا مقايسه بخشهاى عمومى و خصوصى صورت نگرفته است.
بررسى پژوهشهاى منتخب پاسخ سؤال دوم را در حد مسائل بديهى علم اقتصاد دانسته طورى كه حتى ضرورتهاى اوليه پژوهش در مسائل عمومى اقتصادى به دليل فقدان رويكرد اقتصادى بر مديريت بيمارستانها با بى توجهى كامل مواجه شده است.اين پژوهش مهمترين مسائل شناسايى شده درمديريت اقتصادى بيمارستانها را در سطح خرد، مسائلى در رابطه با بررسى قيمت تمام شده خدمات درمانى براساس حسابدارى صنعتى، تحليل شرايط بازار درمان كشور و تعيين سهم هر بيمارستان، تحليل شيوه هاى تأمين منابع مالى و تأثير آن بر كارآيى بيمارستانها، طراحى و اجراى نظام بودجه ريزى عملياتى در سطح بيمارستان، بررسى تأثير سياستهاى كلان اقتصادى بر عملكرد اقتصادى بيمارستانها، تدوين شاخصهاى محاسبه كارآيى در بيمارستانها و در سطح كلان مشكلاتى در زمينه تدوين نظام حسابهاى ملى بهداشت و درمان، تدوين نظام جامع آمار و اطلاعات، توزيع امكانات ، سهم بخش بهداشت و درمان از متغيرهاى كلان مثل بودجه عمومى دولت يا توليد ناخالص داخلى، تعيين روند عمومى شاخصهاى اقتصادى و مقايسه آن با روند شاخصهاى جهانى، بررسى مقايسه اى كارآيى اقتصادى در مناطق مختلف كشور و بررسى تأثير نظام بيمه خدمات درمانى بر عملكرد اقتصادى بخش بهداشت و درمان كشور معرفى كرد. البته مسائل ديگرى هم وجود داشتند كه ذكر تمامى آنها از حوصله اين بحث خارج است.
پژوهشهاى مورد بررسى درپاسخ به سؤال سوم ، مهمترين عوامل كاهش كارآيى اقتصادى بيمارستانها را فقدان نظام ارجاع بيمار، فقدان پوشش بيمه اى مناسب، فقدان فرهنگ درمان سرپايى ، فقدان نظام آمار و اطلاعات بيمارستانى، فقدان نظام سطح بندى خدمات بيمارستانى و فقدان شاخصها و معيارهاى استاندارد ارزيابى عملكرد در سطح كلان و بخشى برشمردند، حال آن كه در مصاحبه هايى كه در زمينه علوم مديريت و اقتصاد بهداشت و درمان با افراد صاحبنظر و نيزمديران سطح بالاى كشور انجام شد، نظر بر اين بود كه نامناسب بودن سه عامل تحت عنوان نظام مديريت پروژه هاى عمرانى؛ سياستهاى پولى ، مالى و ارزى و نيز نظام بيمه اى بيش از همه ، باعث كاهش كارآيى شده است.
براى رفع مشكلات مذكور به منظور بهبود كارآيى اقتصادى در بخش بهداشت و درمان راهكارهايى در دو سطح خرد و كلان پيشنهاد شد كه بعضى از آنها در سطح خرد شامل ايجاد نظام مديريت مشاركتى از طريق تشكيل هيأت مديره بيمارستانها، بهينه سازى تركيب عوامل توليد (منابع مالى، نيروى انسانى، تجهيزات و...)، اصلاح شرح وظايف و اختيارات مديران،طراحى مجدد كاربرى فضاهاى فيزيكى و به كارگيرى مؤثر دانش آموختگان مديريت و در سطح كلان شامل تقويت نظام ارزيابى سياستها و طرحها بويژه ارزيابيهاى قبل از اجرا، اجراى طرح سطح بندى خدمات بهداشتى و درمانى، طراحى و به كارگيرى نظام حسابهاى ملى در بخش بهداشت و درمان، ايجاد نظام فراگير اطلاعات بيمارستانى، تدوين شاخصهاى استاندارد ارزيابى كارآيى، تصريح در ايجاد نظام جامع تأمين اجتماعى و ايجادنظام ارجاع بيمار است.
به طور خلاصه بايد گفت تلاشهاى انجام گرفته دراين مطالعه براى شناسايى پژوهشهاى علمى انجام شده پيرامون كارآيى اقتصادى منابع در بخش بهداشت و درمان حاكى از آن است كه اساساً رويكرد اقتصادى به مديريت بيمارستانها در سطح بسيار نازلى بوده وهم در عرصه پژوهش و هم سياستگذارى و اجراى سياستها، اين رويكرد به شدت مغفول مانده است. اميد است دستاوردهاى تلفيقى اين پژوهش ، بسترى مناسب براى سياستگذارى هاى كلان اقتصادى در بخش بهداشت و درمان و اقدامات اجرايى وابسته فراهم آورد.

گروه فرهنگ و هنر - سايرمحمدى: در ايام برگزارى نمايشگاه بين المللى كتاب تهران، اغلب ناشران جديدترين كتاب هاى خود را عرضه مى كنند. در نمايشگاه امسال نيز با نگاهى گذرا در مى يابيم سه كتاب جدى و عميق درباره زندگى و آثار مولانا منتشر شده است.
سه ترجمه از رمان «زندگى و زمانه مايكل ك» اثر كوتسيا برنده جايزه نوبل سال ۲۰۰۳كه اولين ترجمه مدت ها زودتر به بازار آمده بود از ديگر ترجمه ها بهتر و مترجم آن هم كارنامه موفق و پربارى در اين زمينه داشت. رويداد شگفت نمايشگاه امسال، حضور شعر جهان از شاعران صاحبنام و غيبت محسوس شعر ايران بود.غير از يكى - دو مجموعه جديد از آتشى، احمدرضا احمدى و صالحى، مجموعه شعر قابل بحثى عرضه نشد اما حدود پانزده عنوان كتاب از شعر جهان ترجمه شده كه براى نخستين بار در نمايشگاه هجدهم عرضه شده اند. از فيليپ ژاكوته گرفته تا پل ورلن. با هم مرورى داريم بر بخشى از عناوين كتاب هاى منتشرشده در اين ايام:
* شعر
«عزيزمن» جديدترين مجموعه شعر احمدرضا احمدى است كه ازسوى نشر افكار به بازار آمد. كسانى كه با شعر و زبان احمدى آشنايى دارند، مى دانند كه شاعر آوانگارد دهه سى و چهل، همچنان سبك و سياق گذشته را ادامه مى دهد و تحول تازه اى در شعرش ديده نمى شود. «دريا پرى، كاكل زرى» منظومه اى بلند به قلم گلى ترقى است كه به زبان عاميانه و محاوره اى نوشته شده است و از استقبال خوبى هم برخوردار شد. نشر فرزان روز هفته گذشته چاپ چهارم اين كتاب را منتشر كرد.
«مى خواهم آبى باشم» مجموعه شعرى از فرهنگ رزاقى (عبدالحسينى) است كه نشر ثالث آن را چاپ و منتشر كرده است. «گورستان چراغان» رمان - شعر شيركوبيكس شاعر معروف كرد مقيم سوئد است كه با برگردان رضا كريم جاور «تاپو» ازسوى انتشارات پويان چاپ و منتشر شده است. «زنده عشق» گزيده اى از سروده هاى محمدبشيريه (بشيرى همدانى) است كه نشر نگاه معاصر چاپ و منتشر كرده است.
اشعار اين مجموعه بيشتر در قالب غزل سروده شده است و اشعار مضامين انتقادى و اجتماعى دارند. نشر نگاه معاصر سه مجموعه از اشعار شاعران جهان را نيز منتشر كرده كه «وهم سبز» گزينه اشعار فيليپ ژاكوته و «زورق مست» گزينه اشعار آرتور رمبو و «در نيمه راه برزخ» گزينه اشعار پل ورلن است، اشعار هر سه مجموعه به انتخاب و ترجمه محمدرضا پارسايار ازسوى نشر نگاه معاصر به صورت دو زبانه به بازار آمد.
«شامگاهان دريا» مجموعه شعر نورالدين ابوالقاسم زاده نورى است كه انتشارات بهار نارنج، راهى بازار كرده است. «ترانه هاى بهار» اشعار ملك الشعراء بهار است كه همراه با موسيقى بصورت ترانه توسط خوانندگان مختلف اجرا شده ، اين ترانه ها را همراه با نت آهنگ ها، يحيى معاصر گردآورى كرده و نشر افكار چاپ و منتشر كرده است. «آمبولانسى پر از حلاج»مجموعه شعر داريوش مهبودى است كه ازسوى انتشارات داستان سرا منتشر شده است. همين ناشر مجموعه شعر عباس اوجى فرد را با عنوان «آهنگى براى دختر امپراتورى» و مجموعه شعر عزت الله بهمنى را با عنوان «آواره زنى با گيس هاى بريده ام» به همراه مجموعه شعر حميد آب آذر به نام «داغ مانده برشانه زمين» چاپ و منتشر كرده است. «چشم انداز شعر معاصر ايران» پژوهشى پيرامون شعر امروز ايران است كه دكتر سيدمهدى زرقانى آن را نوشته و نشر ثالث نيز آن را چاپ و منتشر كرده است. نويسنده تحولات شعرى را چه به لحاظ شكل و چه به لحاظ محتوا از دوران مشروطه تا امروز باتوجه به شعر كلاسيك فارسى مورد تجزيه و تحليل قرارمى دهد.
«گنجينه معنوى مولانا» عنوان كتابى شامل آثار سيدحسين نصر، ويليام چيتيك و آنه مارى شيمل است كه با ترجمه و تحقيق شهاب الدين عباسى توسط انتشارات مرواريد به بازار آمد. «مولانا، ديروز تا امروز، شرق تا غرب» عنوان پژوهشى پيرامون زندگى و آثار مولاناست كه فرانكلين  دين لوئيس نخستين بار آن را به زبان انگليسى نوشته و منتشر كرده و به دنبال آن حسن لاهوتى آن را به فارسى برگردانده است. در مورد مولانا آثار فراوانى منتشر شده اما كامل ترين كتاب در زمينه مولوى پژوهى همين كتاب است كه لاهوتى با همفكرى و همكارى نويسنده آن را پيراست وويراست و ترجمه كرد و سرانجام نشر نامك چاپ و انتشار آن را به عهده گرفت.
«مكتب حافظ» عنوان كتابى به قلم منوچهر مرتضوى است كه انتشارات ستوده تبريز آن را چاپ و منتشر كرده است و هم اكنون به چاپ چهارم رسيده است. كتاب حاضر در زمينه شيوه خاص حافظ در غزل، ايهام خصيصه اصلى سبك حافظ، راز اشعرى مشرب بودن حافظ و مولانا بحث مى كند. ضمن اينكه برخى از مشكلات ديوان او را توضيح مى دهد، وصاياى پيرمغان، حافظ و جمال پرستى و مى و مى پرستى از ديگر مطالب اين كتاب است. «زندگى و شعر صدشاعر» از رودكى تا امروز به انتخاب و بررسى خسرو شافعى ازسوى انتشارات كتاب خورشيد به چاپ دوم رسيد. چاپ اول اين كتاب در سال ۸۰ منتشر شده بود. نويسنده با ايجاز كامل زندگى و شعر صدشاعر را در اختيار مخاطب قرا رمى دهد.
*داستان، رمان
«داستان امروز ايران» مجموعه هفت داستان كوتاه از نويسندگان نسل سوم چون حسين جاويد، سيامك گلشيرى، لادن نيكنام و... است كه هر داستان به وسيله يكى از منتقدان نسل دوم چون عنايت سميعى، حسن ميرعابدينى، محمدرضا گودرزى نقد و بررسى شده است. كتاب فوق جلد اول از مجموعه اى است كه قرار شده جلدهاى بعدى هم داشته باشد. اين مجموعه زيرنظر محمدحسين نورى زاد، شاعر و نويسنده فراهم مى آيد و ناشر آن هم دفتر شعر و داستان است. «توران و تنديس و تن» جديدترين رمان فريده گلبو ازسوى نشر علم به بازار آمد. «فقط پرى ها عاشق مى شوند» گزيده اى از افسانه هاى ايرانى به روايت خاطره حجازى است كه انتشارات قصيده سرا با همكارى انتشارات مهرا چاپ و انتشار آن را به عهده داشته است. «وصيت نامه فرانسوى» رمانى از آندره مكين نويسنده فرانسوى است كه ساسان تبسمى آن را به فارسى برگردانده و نشر ثالث ناشر آن است. همين ناشر مجموعه چهار داستان كوتاه از الكساندر تيشما نويسنده يوگسلاوى است كه ايرج هاشمى زاده آن را به فارسى ترجمه كرده است.«قلمرو اژدهاى طلايى» جديدترين رمان ايزابل آلنده با ترجمه آسيه عزيزى و پروانه عزيزى است كه انتشارات بازتاب نگار آن را راهى كتابفروشى ها كرد.«پنين» رمان معروفى از ولاديمير نابوكوف با ترجمه رضا رضايى است كه نشر كارنامه آن را در قطع جيبى چاپ و منتشر كرده است.
«زندگى و زمانه مايكل ك» اثر جى. ام. كوئتزى برنده نوبل ادبيات سال ۲۰۰۳ با ترجمه آناهيتا تدين از سوى نشر روزگار در قطع جيبى منتشر شده است. ترجمه فوق سومين ترجمه از اين رمان است. «آقاى دوست داشتنى» مجموعه چند داستان كوتاه از همايون خسروى دهكردى است كه نشر آبى راهى بازار كرده است. مهسا محب على مجموعه داستان تازه اى با عنوان «عاشقيت در پاورقى» را توسط نشر چشمه منتشر كرده است. محب على پيش از اين يك مجموعه داستان و يك رمان منتشر كرده بود. «كودكان به قصه نياز دارند» عنوان كتابى از برونو بتلهايم با ترجمه كمال بهروزكيا است كه نشر افكار با همكارى سازمان ميراث فرهنگى و پژوهشكده مردم شناسى منتشر كرده است. كتاب حاضر به كاربردهاى افسانه و افسون مى پردازد. «باغ بارون» مجموعه داستانى از شاهرخ تندرو صالح است كه نشر ورجاوند راهى بازار كرده است. تندرو صالح دغدغه هاى انسان امروز را در قالب داستان روايت مى كند.
«مرگ قسطى» رمانى به قلم لويى فردينان سلين است كه مهرى سبحانى آن را ترجمه كرده و نشر مركز چاپ و انتشار آن را به عهده داشت. سلين از جمله نويسندگان مطرح ادبيات فرانسه است كه رمان ضد جنگ «سفر به انتهاى شب» از او شهرت جهانى دارد و به وسيله فرهاد غبرايى در دهه هفتاد ترجمه و منتشر شده بود. نشر مركز كتاب مهم ديگرى از بابك احمدى تحت عنوان «سارتر كه مى نوشت» منتشر كرده است. بابك احمدى در آستانه يكصدمين سال تولد سارتر، انديشه هاى اين متفكر بزرگ را در زمينه هاى گوناگون از فلسفه تا ادبيات و اخلاق و سياست دنبال مى كند. نويسنده از يك سو ستايشگر نوآورى هاى فكرى سارتر است و از طرف ديگر به شمارى از نظرات او انتقاد دارد. «سيلاب هاى خروشان» رمانى از اسماعيل شيخلى نويسنده معروف جمهورى آذربايجان است كه با ترجمه محمد خليلى از سوى انتشارات مازيار چاپ و منتشر شده است. رمان فوق را دن آرام جمهورى آذربايجان لقب داده اند و تاكنون به بيش از سى زبان ترجمه شده و بر اساس اين رمان يك فيلم سينمايى نيز ساخته شد.
علاوه بر اين، انتشارات مازيار رمان «دن آرام» اثر شولوخف را به روايت احمد شاملو تجديد چاپ كرده است. اين رمان كه به محض انتشار با استقبال علاقه مندان روبرو و ناياب شده بود، مجدداً به بازار آمد. «هشتاد سال داستان كوتاه ايرانى» مجموعه اى سه جلدى در قطع جيبى است كه حسن ميرعابدينى تأليف و تدوين كرده و ناشر آن انتشارات كتاب خورشيد است. جلد اول اين مجموعه از ۱۳۰۰ تا ۱۳۶۰ را در بر مى گيرد. جلدو دوم از ۱۳۶۰ آغاز مى شود و تا سال ۱۳۸۰ را مورد بررسى قرار مى دهد و جلد سوم به نويسندگان مهاجر ايرانى مى پردازد كه در فاصله سالهاى ۱۳۵۰ تا ۱۳۸۰ در خارج از كشور قلم زده اند.
* دين، سياست، هنر
«بازسازى انديشه دينى در ايران» اثرى از فردين قريشى است كه انتشارات قصيده سرا چاپ و منتشر كرده است. «دولت انتخابى اسلامى و مردم سالارى» عنوان كتابى به قلم دكتر على اكبر كمالى اردكانى است كه به بررسى آراى شيخ محمد مهدى شمس الدين و دكتر مهدى حائرى يزدى مى پردازد. اين كتاب را انتشارات كوير راهى بازار كرده است. «تعميديان غريب» عنوان كتابى به قلم مهرداد عربستانى مطالعه اى مردم شناختى در دين ورزى صائبين مندايى ايران است كه نشر افكار با همكارى سازمان ميراث فرهنگى كشور آن را منتشر كرده است. «مردم شناسى جنسيت» اثرى به قلم اميليا نرسيسيانس است كه نشر افكار با مشاركت سازمان ميراث فرهنگى كشور منتشر كرده اند.
«رژيم هاى غير دموكراتيك» عنوان كتابى به قلم پل بروكر با ترجمه عليرضا سميعى اصفهانى است كه انتشارات كوير منتشر كرده است. همين ناشر ويراسته جديد كتاب «زوال انديشه سياسى در ايران» به قلم سيد جواد طباطبايى را تجديد چاپ كرده است. در ويراست جديد كتاب بحثى در مبانى نظرى انحطاط تاريخى ايران آمده كه به عنوان مقدمه اى بر طرح نويسنده براى تدوين تاريخ انديشه سياسى در ايران مى توان قلمداد كرد.كتاب حاضر تأملى در چگونگى انتقال فلسفه سياسى يونانى به دوره اسلامى و دگرگونى آن است.
«سيرى در تاريخ ارتش ايران» از آغاز تا پايان شهريور ۱۳۲۰ عنوان كتابى به قلم سرتيپ ميرحسين يكرنگيان است كه از سوى انتشارات خجسته به بازار آمد.

نقاشى يكى از هنرهاى ديرين بشر است كه قدمت آن به زمان غارنشينى انسان برمى گردد. نقاشى هايى كه امروزه بر ديوار غارها مى بينيم، مؤيد همين مسأله است. نقاشى در ايران نيز هنرى قديمى و اصيل است و نقاشان وهنرمندان عهد ماقبل تاريخ توانسته اند تصوير گذشته ايران را به خوبى در هنر خود ثبت كنند و نشان دهند چطور زبان و خط بر اثر هجوم قبايل عوض مى شده است. هنر آنان موجب شناساندن ما به جهانيان شد.
اكرم خطيبى در كتاب خود «نقش و رنگ تاريخ ده هزارساله» بيش از هر چيز دغدغه نگارگرى را دارد. او معتقد است نگارگرى هنر اصيل ايرانى است كه با رنگهاى خاك قديم و سبك خاص خود، پيام زمان اش را بدون دخالت طرح مينياتور به نسلهاى بعد ارائه مى دهد. تصاوير زنان و مردان حجارى شده در آثار باستانى چندين هزارساله، مردم آن زمان را با اندامهايى تنومند و چهره هايى رشيد و چشمانى درشت نشان مى دهد.
يكى از مسائلى كه موجب تأسف اكرم خطيبى است، اين است كه متأسفانه در هنر نگارگرى ايران، كسى به طور اصولى به كار خود پرداخته و نقاشى در ايران تابع انديشه هاى فلسفى، زندگى، شعر و حسى بوده است. در ايران نخستين هدف نقاشى، نشان دادن زندگى انسانها، تقليد از طبيعت و نمايش دادن آن همراه با خلاقيت هنرمند بوده است. از ويژگى هاى نگارگرى آن است كه اين هنر داراى احساس صادقانه، تجربه اى عميق مطلق با كمال همدلى با طبيعت و داراى خلاقيتى پرورش يافته و منظم است. هنرمندان نقاش ايرانى با اسنادى از حجارى و نقش بر روى سفال طراحى كه يادگار چندين هزار سال است، توانسته اند نمايش تمدن ديرينه و افتخارآميز خود را به صورت پيام بفرستند. يكى از شهرهايى كه هنرمندان آن با آثار خود تمدن ديرين ايران را به رخ كشيده اند، «شهر سوخته» در سيستان و بلوچستان است؛ شهرى كه در ۵۲۰۰سال قبل از ميلاد در اوج به سر مى برد و يكى از مهمترين شهرهاى ممالك آن زمان بود و از آنجا كه دوبار در آتش سوخت به «شهر سوخته» معروف شد. آثار هنرى به جا مانده از اين شهر بسيار است و گوياى عظمت تمدن ايرانى است كه با سيستان در جهان مطرح شده است. در اين شهر مى توانيم دسته گلهاى سوخته را كه كيلومترها روى سفالينه هاى رنگ و وارنگ با قدمت پنج هزار سال وجود دارد، ببينيم. از وسعت پانزده تا هفده هكتارى شهر سوخته تنها صد و بيست هكتار آن آثار و بقاياى باستانى را در بر دارد كه گسترده ترين آن متعلق به دوره اى كوتاه با مساحتى حدود ۸۰هكتار است. نيمى از سطح شهر سوخته كاملاً از توده هاى سفال و قطعات شكسته سنگ مرمر و باقيمانده اشياى ديگر پوشيده شده است. طورى كه در بخشى از آنها بدون پا گذاشتن روى آثار باقيمانده حركت غيرممكن است. در اين شهر سه مقبره گلى نيز وجود دارد كه مقبره هاى انسان و جانوران گوناگون بوده اند. اشيايى كه در اين شهر پيدا شده، بسيار متنوع و جالب هستند و از مواد مختلفى چون گلها، سفالها، رنگهاى مختلف خاك، استخوان، گياه، چوب، صدف و مانند آن ساخته شده اند. بيشتر پيكره هاى به جا مانده در اين شهر، مربوط به جانوران گوناگون مانند بدن گاو سيستانى، گاو، خوك، گراز و سگ هستند. تنوع پارچه هاى بافته شده در شهر سوخته نيز قابل توجه است. متأسفانه اين پارچه ها كه در گورستان شهر به دست آمده اند، خشك و غيرقابل انعطاف هستند و به محض برخورد با فضاى آزاد، از بين مى روند. در ميان پارچه هاى پيدا شده يك قطعه بسيار زيبا وجود دارد كه به شكل برگ گياه يافته شده و شاخص تر از بقيه است. در شهر سوخته مهرهايى يافته شده كه از اشياى مهم اين شهر به شمار مى روند، بيشتر اين مهرها كه در گورستانهاى شهر سوخته به دست آمده اند، متعلق به زنان هستند. اشياى گلى به دست آمده در شهر سوخته كه با خاكهاى معمولى يا خاك معادن ساخته شده اند، حاوى طرحهاى مختلفى هستند. در بين اين ظروف، ظرفهايى وجود دارد كه هنرمند آن زمان با قلم تواناى خود طرحى از بز كوهى ظريف و زيبايى بر روى آن نقش كرده است. در اين طرحها بز كوهى در حال پريدن و گياه خوردن است.
به جز ظروفى كه در شهر سوخته به دست آمده، كاوشگران وحفاران به نوع ديگرى از ظروف نيز در محدوده نهاوند دست يافته اند كه بسيارى از باستان شناسان آنها را به هزاره سوم پيش از ميلاد نسبت مى دهند. اين ظروف حاكى از اختراع چرخ سفال در آن زمان است. از اين زمان به بعد بود كه كشور ما در صنعت كوزه گرى پيشرفت شايانى كرد. بعد از نگارگرى و سفالگرى، فن نوشتن و به عبارتى خط مورد توجه قرار گرفت؛ هنرى كه مخترع آن از فن نگارگرى و علايم و نقاشى الهام گرفته بود.
ايران كه در دوره كوروش و داريوش، بزرگترين پادشاهان ايران تبديل به ابر قدرتى كه سرحدات آن ميان رودهاى سند و نيل و درياى اژه بود، اندك اندك چنان رو به انحطاط رفت كه بر اثر حمله اعراب از پا درآمد. هنرمندان ايرانى پس از ظهور اسلام و ورود اعراب به كشور خود، هنرشان را با سبك جديدى آراستند كه جنبه هاى تزئينى اين هنر مورد توجه قرار گرفت و رواج يافت. در فاصله سالهاى ۳۰ تا ۵۹۱ هجرى قمرى هنرمندان ايرانى به وسيله تجار چينى كه از جاده ابريشم گذر مى كردند، با هنر چين آشنا شدند و تلفيقى بديع از هنر خود و مينياتورهاى چينى پديد آوردند. در همين زمان بود كه مغول به ايران حمله كرد؛ هنرمندان و شاعران كشته شدند، كتابخانه هاى بزرگ ويران شد و سرزمين ادب و فرهنگ، چهل سال در وحشت حكومت مغول به سر برد. با تسلط مغولان بر ايران هنر چينى و مغولى به هنر نقاشى ايران تحميل شد ومينياتور رواجى بيش از پيش يافت.
هنر ديگرى كه اكرم خطيبى در كتاب خود كه حاوى تمدن و فرهنگ و هنر ايران قبل از اسلام است، مورد توجه قرار داده، حكاكى است. تقريباً همزمان با پيدايش فن نوشتن، مصرف مهرهاى استوانه اى شكل كه از گل ماشى ساخته مى شد، معمول شد. اين مهرها معرف و امضاى مالك آن بودند.

مترجم: رؤيا بشنام
ميشل مارى فرانسوا بوتور به سال ۱۹۲۶ در حومه شهر پاريس به دنيا آمد. وى از دانشگاه سوربن ابتدا در رشته ادبيات و سپس در رشته فلسفه فارغ التحصيل شد و بلافاصله به تدريس مشغول شد. وى اولين سخنرانى هايش را بين سال هاى ۵۳- ۱۹۵۰ در دانشگاه منچستر ايراد كرد. سال ۱۹۵۶- ۱۹۵۵ به طور موقت جانشين رولان بارت، منتقد نامى فرانسوى، در سمت رياست دانشكده ملى فرانسه شد. اولين رمان وى «عبور از ميلان» در سال ۱۹۵۴ به چاپ رسيد. وى در سال ۱۹۵۸ ازدواج كرد. از سال ۱۹۵۷ رسماً كرسى استادى دانشگاه ژنو را به دست آورد. رمان «تغيير (۱۹۵۷)» او يكى از نمونه هاى بارز رمان نو است. اين رمان كه از جمله شاهكار هاى نويسنده به شمار مى رود، داستان راوى اى را بيان مى كند كه در راه سفر از پاريس به رم، در واقع پيش از اين كه تصميم بگيرد از همسرش جدا شود، با خود حرف مى زند.
دهه ۶۰ براى بوتور دهه سفر هاى متعددى بود كه از وى شخصيتى برجسته ساخت. وى به ايتاليا، سوئيس، مجارستان، بلژيك، چك و اسلواكى، انگليس، آلمان، روسيه و ژاپن سفر كرد. مدتى براى نوشتن به استراليا سفر كرد. سپس براى ايراد سخنرانى به آمريكا و كانادا سفر كرد. سال ۱۹۹۱ از دانشگاه ژنو بازنشسته شد. سال ۱۹۹۳ به چين و سال ۱۹۵۵ به زيمبابوه سفر كرد. از جمله آثار بوتور مى توان به: گذر زمان (۱۹۵۹)، رتبه (۱۹۶۰)، مقالاتى درباره خواب و رؤيا (۱۹۶۱)، چندين نمايشنامه راديويى، اپراى فاوست كه با همكارى آهنگساز بلژيكى Henri Pausser ساخت، اشاره كرد.
وى در مقالاتش كوشيده است تا رابطه بين متنى موسيقى، نقاشى و ادبيات را كشف كند. وى رابطه ادبيات و هنر هاى تجسمى را موازى مى داند و مى كوشد آن را در رمان هايش به كار برد. بوتور علاقه مند است با نوشتن هر كتاب جديد چيزهاى تازه اى را بيابد، نگرش هاى متفاوتى پيدا كند و از هر يك درون مايه خاص اش را بيرون كشد. اغلب مطالبى را كه زمانى در جايى خوانده به خاطر مى آورد و آن را يادداشت مى كند؛ اما در قالب يك كتاب، اين مفاهيم و معانى خاص، كليتى منسجم را مى طلبند كه در خلال نوشتن به آنها مى پردازد. حتى وقتى از نويسنده ديگرى نقل قول مى آورد، اين سخن در متن جديدى كه از آن در كتاب اش استفاده مى كند، معناى جديدى پيدا مى كند. وقتى به اسطوره ها بر مى گردد، پاسخ هزاران سؤالى را كه از خود پرسيده در مى يابد.
وى معتقد است هر نسلى بايد پاسخ هاى تازه اى را در آثارش پيدا كند. چرا كه فرهنگ ها تغيير مى كنند و مردم هم با آنها تغيير مى كنند. هيچ چيز ثابت نمى ماند. او مى گويد: «من هم در اين لحظه همان آدمى كه در كتاب بعدى ام جلوه پيدا مى كنم، نخواهم بود. وقتى Hokusai سى و شش بار دست نوشته رمان «كوهستان فوجى» را تغيير داد، هر كدام از آن نسخه ها با هم فرق داشتند، زيرا هر بار زاويه ديدش تغيير مى كرد.»
بوتور خود را در ادبيات محدود نمى كند او علاقه مند است راز هنر را كشف كند. بنابراين زياد سفر مى كند و در رشته پود فرهنگ هاى مختلف جست و جو كند تا از هر يك نكته اى بياموزد. بوتور مى گويد: «ميان هر كدام از فرهنگ ها، فضاهايى هست كه هركدام را در سطح متفاوتى قرار مى دهد و من دوست دارم اين تفاوت ها را كشف كنم.» او نحوه نوشتن خود را به بافتن پلوور چند رنگى تشبيه مى كند كه مى بايست هر كدام در جاى خود قرار گيرند؛ بدين منظور هر بخش از دست نوشته هايش را به رنگ هاى مختلف مى نويسد و با اين كار به اثرش ريتم مى بخشد. با اين روش خوانندگان نمايشنامه هاى راديويى او به راحتى مى دانند كه نقش شان را با چه لحنى بخوانند.
وى معتقد است همان طور كه صدا و لحن در موسيقى مهم هستند، فقدان و وجود سكوت نيز سهم بسزايى در موسيقى دارد. هر يك از اجزا نوشتارى نمايشنامه هاى او تأثير مهمى بر بازگويى گويندگان از متن دارد. در بعضى از نمايشنامه ها كيفيت طنين صدا و زبان تا اندازه اى اهميت دارد كه هم پايه خود متن و قطعه موسيقى سنجيده مى شوند. به طورى كه بعضى از آنها را با فاوست همتراز مى كند. در اين گونه از آثار، تركيب زبان و آهنگ كلمات آميزه اى منحصر به فرد توليد مى كنند؛ تا حدى كه آثار گوته و مارلو را تداعى مى كنند. وقتى از نويسندگان بزرگ نقل قولى در نوشته هايش مى آورد در حقيقت به نوعى در ادامه راه آنها با ايشان همكارى مى كند و آن را به زبان جديد و روز در مى آورد. در واقع با توجه به درك موسيقى و ملودى هايى كه آموخته، زبان خود را با آن هماهنگ مى كند.
بوتور مقاله هاى زيادى در باره موسيقى نوشته است. او حتى به موسيقى «جز» علاقه نشان داده و در اين باره مى گويد: «مى توانم نويسنده جدى و حرفه اى باشم و به «جز» هم علاقه مند باشم چرا كه نه. ابعاد مختلف و متضاد در كنار هم مى توانند يك تركيب هماهنگ و منسجم بسازند. يك رهبر اركستر هم نوازنده هاى خبره اى را كه مى شناسد، كنار يكديگر قرار مى دهد و از مجموع آنها يك قطعه تصنيف مى سازد. او در اين باره پيش بينى مى كند. يك نويسنده هم بايد بتواند از اجزاى مختلف چطور استفاده كند، تا يك متن روان و منسجمى ارائه كند.» او معتقد است روند شكل گيرى نقاشى هم مانند موسيقى و نگارش است؛ طورى كه آميزه اى از تخيل، ابزار، اشكال و رنگ هاى مختلف، يك اثر هنرى به وجود مى آورند. نويسندگى، نقاشى و موسيقى سه سطح يك هرم هنرى هستند. همه هنرمندان براى ايجاد تغيير و تكميل يك هدف تلاش مى كنند. بنابراين مى توان گفت كه همه يك كار گروهى مى كنند.
او نقش نويسنده را معرفى و حفظ ميراث فرهنگى يك ملت مى پندارد، كه بايد بتواند هم زمان به گذشته و آينده نظر كند. وى در يكى از مصاحبه هايش گفته،  وقتى نگرش اش تغيير مى كند او هم تغيير مى كند و در يكى از رمان هايش اين نقل قول را از ساموئل بكت آورده است كه «مى نويسد تا وحدت و يگانگى زندگى را دريابيد». بنابراين معتقد است نوشتن مى تواند ستون و پايه رسيدن به آن هدف باشد. در اين خصوص گفته است : «با نوشتن به جست وجوى مهمترين مفاهيمى كه مى بينم، مى شنوم، مى خوانم و فكر مى كنم، هستم. من آنچه را مى انديشم، مى توانم در آنچه نوشته ام، پيدا كنم. من مى دانم چرا مى نويسم. وجود سركشى در گوش ام زمزمه مى كند، اوست كه مى گويد و من مى نويسم. من به جست وجوى همان ندا هستم، ندايى كه به من ديكته مى كند؛ مى خواهم بدانم اين ندا از چه منبعى مى آيد... شايد از جانب خداوند.»
و بوتور بازتاب اين صدا را ثبت مى كند. سكون و آرامشى كه از اطراف اين صدا ها شنيده مى شود. ندا هاى متوالى و پشت سر هم؛ درست مانند هر يك از ما كه يكى پس از ديگرى مى آيد. روى آن كار مى كند و فرم و زبان اوليه آن برايش مهم است؛ اما هنگام نوشتن، قوانين محدود انشايى را رعايت مى كند و از آن قوانين به عنوان ساختار هندسى و آهنگين موسيقى نام مى برد. مثل معمارى هنرى يك بنا. واژه ها براى بوتور مانند آجر هاى يك بناى هنرى است و او رشته هاى معنايى هر يك را روى هم بنا مى كند. اسلحه هايى كه به عقايد نحوى، اجتماعى و سياسى كلاسيك ها حمله مى كنند. عقايدى كه خيلى كهنه شده اند، بايد تغيير كنند. او موشكافانه واژه ها را بررسى مى كند و معنا هاى پنهان شان را در مى يابد. او هرگز ادعا نمى كند كه همه واژه ها هم صدا هستند، خيلى پيچيده تر از اين بايد باشند. بعضى ها بسيار مشكل و ابهام برانگيز هستند. نمى توانند تنها از فرم ها و ريشه هاى ساده آمده باشند. بوتور به جست وجو و پويش واقعيت حضورشان در زمانه حاضر مى پردازد و معتقد است كه اين تلاش امروز و ديروز نيست. يك نوع احياى ادبى و فرهنگى، نه يك جنبش معنوى كه در مقطع زمانى خاصى به دنيا مى آيد، رشد مى كند و مى ميرد، نه يك چرخه بسته. آن را حوزه زمان و مكان مى نامد و مى خواهد اين چرخه را باز كند، مى خواهد آن را ادامه دهد تا در هزارتوها و پيچ و خم هاى پيچ در پيچ نهان شود.
بوتور بر اين باور است كه،  «چسبيدن به سنت، توهمى است كه پيشينيان داشتند. ادامه اين توهم ديگر امكان پذير نيست. عمل به يك فكر و عقيده جديد، اهميت دارد و نوشتن، عمل به يك عقيده برتر است. بعضى عقايد بايد خاتمه پيدا كنند، كاربرد عملى عقايد نو و برتر بايد راهى براى گسترش داشته باشد. نويسنده روى يك خط باريك مى ايستد و شروع مى كند. او خود را در ميانه راه عقايد قديمى و واقعيت هاى جديد قرار مى دهد. وقتى اثرش چاپ مى شود و بازتابش را مى بيند؛ به تجسم آينده كمك كرده است؛ آينده اى كه بعد از او به گذشته تبديل مى شود. زيرا وقتى كه مى ميرد، اثرش باقى مى ماند. يك اثر ادبى جاويدان ممكن است در دورانِ بدى محصور شود، اما اين حصار ادامه پيدا نمى كند. حتى زمانى كه تاريخ فرهنگى در ابتداى راه خود بود و توليد حداقلى داشت، آثارى پيدا مى شد كه از آن حصار بيرون مى آمد و به رهايى مى رسيد. ما كه هيچ وقت در دوران تاريك محبوس نشده ايم. عصر كنونى، عصر تاريكى است و ما آن ندا ها را از آن بيرون مى كشيم. ما بايد گذشته مان را تغيير بدهيم تا آينده مان تغيير پيدا كند. بايد برگرديم و نور بيندازيم و راه هاى جديد را پيدا كنيم. آنچه نياز داريم باستان شناسى است، بايد در خودمان كنكاش كنيم.»
او مى گويد ميان الهام و كودكى پيوند زيبا و محكمى وجود دارد. وقتى كه مارسل پروست يك بار ديگر كودكى اش را تجربه كرد و نويسنده شد، در حقيقت به كودكى اش برگشت و دوباره بچه شد. چيز هايى كه فراموش مى شوند در بايگانى ذهن ثبت مى شوند؛ درست مثل يك كتابخانه، كافى است دوباره آنها را از قفسه هايشان بيرون بياوريم. به گذشته نگاه مى اندازيد، اما هم زمان، در حال مى مانيد. ادبياتى كه در اين حال به وجود مى آيد، ماندگار و جاويدان خواهد بود. وى معتقد است بر چنين اثر هنرى هيچ گاه زمان نمى گذرد. هر زمان و هر لحظه كه آن را مى خوانيد، گويى آن را هم اكنون براى عصر حاضر نوشته اند.