خبرگزارى فارس: شركت صنايع سنگين هيوندايى كره جنوبى اعلام كرد، قرارداد ساخت هشت فروند كشتى نفتكش براى ايران را كسب كرده است.
روزنامه كره تايمز با اعلام اين خبر افزود: شركت هيوندايى كره جنوبى همچنين قرارداد ساخت چهار كشتى براى حمل گاز نيز با قطر امضا كرد كه ارزش اين دو قرارداد با ايران و قطر در مجموع ۱‎/۳ ميليارد دلار مى باشد.
بنابراين گزارش، چهار فروند از نفتكشهاى ايران كه توسط شركت هيوندايى ساخته خواهد شد، هر كدام ظرفيت حمل ۳۱۷ هزار تن نفت خام را دارند و از اين لحاظ نفتكشهاى عظيم الجثه محسوب مى شوند و چهار فروند ديگر نيز هر يك ظرفيت حمل ۱۶۴ هزار تن نفت خام را دارند.
اين گزارش افزود: اين نفتكشها براى شركت ملى نفتكش ايران كه يك شركت دولتى است، ساخته خواهد شد.
به گزارش فارس، سفارش ساخت اين نفتكشها توسط ايران ماه مارس سال ۲۰۰۴ ميلادى به شركت هيوندايى داده شده بود.
بنابراين گزارش، شركت هيوندايى كره جنوبى سفارش ساخت ۵۶ كشتى به ارزش ۵‎/۴ ميليارد دلار در سال جارى دريافت كرده است.

ايرنا: شركت مهندسى دريايى و كشتى سازى «دوو» كره جنوبى اعلام كرد كه سفارش دولت ايران براى ساخت نفتكش را از آن خود كرده است.
  به گزارش روز گذشته خبرگزارى يونهاپ كره جنوبى، ارزش اين سفارش براى ساخت سه نفتكش ۳۸۴ ميليون دلار است.
 «دوو» قرار است اين نفتكش هاى بزرگ ۳۱۸ هزار تنى موسوم به «وى ال سى سى» كه ارزش هر يك ۱۲۸ ميليون دلار است را براى ايران بسازد.

فارس: هيأت وزيران بنا به پيشنهاد شوراى پول و اعتبار و به استناد ماده (۱۱) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى جمهورى اسلامى ايران آيين نامه اجرايى پرداخت تسهيلات ويژه به بخشهاى مسكن، صنايع كوچك و كشاورزى را تصويب كرد.
بر اساس آيين نامه اجرايى ماده (۱۱)  قانون برنامه چهارم توسعه، معادل سه درصد (۳%) از مانده سپرده هاى قانونى بانكها در پايان سال ۱۳۸۳ در اختيار بانكهاى كشاورزى، مسكن و صنعت و معدن (هر بانك يك درصد) قرار مى گيرد، تا در زمينه تخصصى هر بانك صرف اعطاى تسهيلات به طرحهاى كشاورزى، دامپرورى، احداث مسكن و تكميل طرحهاى صنعتى و معدنى بخش غيردولتى با ويژگى عمده اشتغالزايى گردد.
بنا بر اين گزارش، تسهيلات مربوط به بخش صنعت و معدن صرفاً شامل صنايع كوچك (كمتر از ۵۰ نفر) مى گردد. شركتهاى تابعه بانكهاى عامل مشمول استفاده از تسهيلات موضوع اين آيين نامه نمى باشند.
براساس اين مصوبه طرحهايى كه از منابع اين تسهيلات راه اندازى مى شوند از شمول اين ماده مستثنى مى باشند. اعطاى تسهيلات يادشده در قالب ضوابط و مقررات جارى بانكهاى عامل (با نرخ سود بخشهاى مربوط) مورد عمل قرار خواهد گرفت.
تسهيلات مربوط به بخش مسكن منحصراً در قالب عقد مشاركت مدنى امكان پذير خواهد بود. اعطاى تسهيلات به طرحهايى امكان پذير است كه قبلاً از تسهيلات تكليفى قوانين بودجه سنواتى استفاده ننموده باشند. طرحهاى مشمول، بايد از توجيهات فنى، مالى و اقتصادى لازم برخوردار باشند.
اعطاى تسهيلات به متقاضيان اجراى طرح با اولويت در مناطق توسعه نيافته و همچنين در طرحهايى كه بيشترين سهم در جهت اشتغالزايى را خواهد داشت مورد مصرف قرار خواهد گرفت.

ايرنا: «احمد اويحيى» نخست وزير الجزاير گفت: دولت اين كشور طى يك برنامه پنج ساله توسعه اقتصادى در نظر دارد ميزان بدهى هاى خارجى را به ۱۰ ميليارد دلار كاهش دهد.
به گزارش ايرنا، وى روز يكشنبه هنگام ارائه گزارش عملكرد يكساله كابينه در مجلس ملى مردمى اين كشور افزود: اين ميزان بدهى هم اكنون ۲۱ ميليارد دلار است كه طى چهار سال آينده به كمتر از نصف كاهش مى يابد. وى گفت: برنامه پنج ساله توسعه اقتصادى الجزاير كه بتازگى توسط  «عبدالعزيز بوتفليقه» رئيس جمهورى اين كشور اعلام شد با سرمايه گذارى ۵۵ ميليارد دلار، ايجاد يك ميليون فرصت شغلى و يك ميليون واحد مسكونى جديد را در دستور كار خود دارد.
اويحيى، اجراى طرح هاى بزرگ در بخش راه و آب را از ديگر برنامه هاى دولت طى اين برنامه ذكر كرد. نخست وزير الجزاير اضافه كرد: دولت اين كشور ديگر ازاستقراض طولانى مدت استفاده نمى كند و براى اجراى طرح هاى مورد نظر خود براستفاده از منابع داخلى كشور تكيه خواهد داشت.

فارس: سخنگوى نماينده تجارى آمريكا گفت: آمريكا به اتحاديه اروپايى هشدار داد، اگر براى ساخت هواپيماهاى مدل جديد وام ديگرى در اختيار شركت ايرباس قرار دهد ، بدون شك شكايت خود را در سازمان تجارت جهانى مطرح خواهد كرد.
به گزارش خبرگزارى رويترز، سخنگوى نماينده تجارى آمريكا افزود : اگر براى آمريكا ثابت شود كه اروپا يارانه هاى جديدى را به شركت ايرباس داده است، سريعاً شكايت خود را به سازمان تجارت جهانى منتقل خواهد كرد .
اين در حالى است كه مذاكرات تجارى آمريكا و اروپا بر سر منازعه تجارى دو طرف در خصوص اعطاى يارانه به شركتهاى هواپيماسازى ايرباس و بوئينگ تاكنون به نتيجه اى نرسيده است . آمريكا هنوز مايل است تا اختلافات تجارى خود را با اروپا از طريق گفت وگو حل و فصل نمايد. اتحاديه اروپايى اخيراً اعلام كرده است براى ساخت مدل جديدى از هواپيماهاى مسافربرى ، قرار است انگليس وام ديگرى را در اختيار شركت ايرباس قرار دهد .

ايسنا: هيأت دولت عصر روز يكشنبه به رياست حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمدخاتمى رئيس جمهورى تشكيل جلسه داد.
در اين جلسه رئيس سازمان حفاظت محيط زيست گزارشى ازعملكرد دولت سبز به هيأت دولت ارائه كرد.
براساس اين گزارش، ميزان صرفه جويى مصرف برق در دستگاههاى عمومى ۳۴۰۰ هزار مگاوات ساعت و صرفه جويى درمصرف آب ۱۰ ميليون مترمكعب و ميزان صرفه جويى در مصرف كاغذ حدود ۶‎/۷ هزار تن ودر مصرف بنزين دستگاه ها ۸۲‎/۵ ميليون ليتر بوده است.
در ادامه اين جلسه آيين نامه اجرايى قانون الحاق يك تبصره به ماده (۱) قانون اصلاح، ماده (۶۰) قانون برنامه سوم مطرح وتصويب شد.
براساس اين آيين نامه، ستاد حوادث غيرمترقبه كشور موظف شد نسبت به توزيع (معادل ريال) ۳۵۰ ميليون دلار براى جبران خسارات ناشى از برف استان گيلان و زلزله زرند و راوند كرمان اقدام كند.
يكى ديگر از مصوبات اين جلسه لايحه جبران كسرى منابع مالى صنعت برق درسال ۱۳۸۴ بود.

ايرنا: يك مؤسسه تحقيقات اقتصادى در انگليس روز يكشنبه پيش بينى كرده است كه قيمت نفت در بازار جهانى تا پاييز امسال از مرز بشكه اى ۶۰ دلار فراتر رود.
مؤسسه تحقيقاتى «باركليز كپيتال» در گزارش خود كاهش ۱۰ دلارى قيمت هر بشكه نفت را در شرايط كنونى موقتى ارزيابى و تأكيد كرده است كه افزايش تقاضا در چند ماه آينده سبب افزايش ناگهانى قيمت نفت خواهد شد.
«پال هورسنر» از تحليلگران اين مؤسسه اعلام كرد: اقتصاد چين درماه آوريل بطور متوسط روزانه سه ميليون بشكه نفت مصرف كرد كه نسبت به مدت مشابه سال پيش حدود ۲۰ درصد افزايش داشت.
وى افزود: با كاهش توليد نفت در روسيه حتى اگر اوپك نيز توليد خود را افزايش دهد باز هم بازار با كاهش عرضه در برابر افزايش تقاضا مواجه خواهد بود.
هورسنر كاهش توليد نفت در روسيه در چند ماه اخير را «بسيار چشمگير» خواند و تصريح كرد: باوجود اينكه «جرج بوش» رئيس جمهورى آمريكا مدتى پيش در ديدار با امير عبدالله وليعهد عربستان از وى خواست با افزايش توليد عربستان قيمت نفت را كاهش دهد اما ظرفيت اين كشور نيز محدود بوده و نمى تواند پاسخگوى نياز جهانى باشد.

فارس: دبيركل بورس اوراق بهادار گفت: با تصويب آيين نامه اجرايى سرمايه گذارى خارجى در بورس كه براى تصويب نهايى به هيأت دولت ارائه شده است، سرمايه گذاران خارجى مجاز به خريد سبد سهام ايران تا سقف ۱۰درصد خواهندشد.
حسين عبده تبريزى افزود: متن مصوب «آيين نامه سرمايه گذارى در بورس» كه در بند (ج) ماده (۱۵) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگ ايران آمده است، توسط شوراى بورس و ازسوى وزارت امور اقتصاد و دارايى و بانك مركزى به منظور تهيه سند نهايى به هيأت دولت ارسال شده است.
وى با بيان اينكه در حال حاضر نيز سرمايه گذاران خارجى منعى درخريد و اداره ۵۰درصدى شركتها ندارند، تصريح كرد: منع پيشين به وجود آمده دراين خصوص ناشى از عدم ارائه مجوز به سرمايه گذارانى بود كه نه به قصد اداره واحدها بلكه با هدف خريد و فروش شركتها وارد بورس ايران مى شدند.
به گزارش خبرگزارى فارس، سرمايه گذارى اشخاص حقوقى خارجى در بورس اوراق بهادار چندى قبل در دستور كار شوراى بورس قرارگرفت كه پيش نويس آن به تأييد اين شورا نيز رسيده بود.

در ۱۳ آوريل ۲۰۰۵ ژاپن حق حفارى در درياى چين را به كمپانى هاى نفتى واگذار كرد. اين حفارى ها در نزديكى جزايرى كه ژاپنى ها آنها را سنكاكو و چينى ها آنها را ديائويو مى خوانند، انجام مى گيرد. هر دو كشور ادعاى حاكميت بر اين جزاير را دارند. اين مناقشه بخوبى نمايانگر رقابتى است كه ميان كشورهاى با رشد سريع براى دستيابى به نفت و گاز طبيعى وجود دارد. روسيه با در نظر گرفتن اين امر برروى پروژه هاى وسيع انتقال نفت و گاز كار مى كند.
اقتصاد روسيه به صادرات نفت خام و گاز طبيعى وابسته است. پويايى خارق العاده غول هاى صنعتى شرق آسيا مجال استفاده احسن اين كشور از چنين ظرفيت بالقوه اى را فراهم آورده است. اما در برابر اين پويايى، پهنه خالى و دست نخورده فلات هاى خاورى سيبرى مركزى، احساسى از آسيب پذير بودن اين منطقه را القا مى كند. چين، كشور همسايه، از نيروى انسانى سرشار برخوردار است و اكنون به ابزارها و امكانات مهمى نيز دست يافته است. چنين موقعيتى هم نمودار توانايى و هم حاكى از ضعف روس ها است. سوال اين است: آنها در شمال شرقى آسيا به چه تدابيرى دست خواهند زد؟
در دهساله گذشته چين از لحاظ واردات نفت خام به سطح ژاپن و كره پيوسته است، كه نزديك به نيمى از نفت مصرفى آن از خاورميانه بارگيرى مى شود. براى ژاپن و كره اين رقم به۸۰ درصد تا ۸۵ درصد مى رسد. بيشتر اين محموله هاى نفت وارداتى از تنگه هاى هرمز و مالاكا عبور مى كند كه جزو نواحى كشمكش بالقوه محسوب مى شوند. مسائل روزافزون خاورميانه و آسيب پذيرى نفتكش ها تهديدى واقعى به شمار مى آيند. چين دومين مصرف كننده نفت دنيا همچون كره جنوبى و ژاپن، ناچار به يافتن منابع جايگزين نفت خام و مسير هاى بارگيرى و عرضه آن است.
درمورد گاز طبيعى بسيارى از شهرهاى بزرگ منطقه آسيا آماده استفاده از آنند، زيرا مايلند از آلودگى هوا بكاهند. هم اينك واردات گاز طبيعى ژاپن، كره جنوبى، و چين (ملى) به حالت مايع تقريباً ۸۰ درصد حجم تمام ميزان گاز مايع مبادله شده در جهان است. اما هزينه گاز مايع براى چين همواره تنگنايى به شمار مى آيد. اين كشور دنبال روش باصرفه اى است تا ميزان دسترسى خود به گاز طبيعى را افزايش دهد. مى دانيم كه ذخاير سرشارى از هيدروكربن در سيبرى مركزى و خاورى، در همسايگى چين و نيز در جزيره ساخالين نهفته است.
حوضه ايركوتسك واقع در فلات مركزى و خاورى سيبرى از ذخاير زيرزمينى فراوان نفت و گاز برخوردار است، كه هنوز وسعت آن نا شناخته مانده. با همه اينها انتظار مى رود كه كاوش هاى آتى، حجم ذخاير محرز شده جهانى را بسيار افزايش دهد. در انتظار چنان روزى پالايشگاه نزديك بهانگارسك پايتخت منطقه، نه چندان دور از ايركوتسك ، نفت خام مورد نياز را از سيبرى باخترى وارد مى كند.
كارشناسان به وجود ذخاير هيدروكربن در حوضه ياكوتسك كه دورتر، در شمال خاورى، واقع است و كار اكتشاف آن هنوز به پايان نرسيده، اميدهاى زيادى بسته اند. بهره بردارى و انتقال گاز و نفت در اين ناحيه متضمن لوله گذارى در زمينهايى است كه همواره يخ زده اند. گرچه از لحاظ فنى اين كار شدنى است اما گران تمام مى شود. خط لوله نفتى سرتاسرى آلاسكا كه از زمين هايى با خصوصيات مشابه مى گذرند، به سرمايه گذارى عظيم ۸ ميليارد دلارى (به ارزش سال۱۹۷۵) نيازمند بوده ا ند. چنانچه حجم منابع مركزى و خاورى سيبرى را به ذخايره برآورد شده حوضه كراسنوياريك بيفزاييم، منابع واقع در شرق ناحيه مركزى سيبرى سرسام آور است. اما هنوز زمان مورد نياز براى كاوش و ميزان سرمايه گذارى به اندازه اى كه براى آغاز بهره بردارى كافى باشد، ناشناخته مانده است.
در عوض فعاليت هاى توليدى در جزيره ساخالين با آهنگ تند ترى پيش مى رود. گرچه از بيشتر ذخاير واقع در خشكى هم اكنون بهره بردارى كرده اند؛ اما چندين طرح بهره بردارى از نفت و گاز بستر دريا، و در درجه نخست استخراج ذخاير واقع در شمال خاورى جزيره در حال پيشرفت اند. در اين ميان دست اندركاران طرح ساخالين-يك در نظر دارند خط لوله اى از سرتاسر جزيره تا پايانه صادراتى دى كسترى در خاك سيبرى بكشند و از آنجا نفت خام را از طريق مزايده به خريداران همه جهان بفروشند. برخى گزينه هاى بهره بردارى از گاز در طرح ساخالين-يك ناظر بر فروش گاز از طريق خط لوله به هر دو كره شمالى و جنوبى و نيز ژاپن بوده است. اما در وضعيت انزواى سياسى كره شمالى، شايد انجام طرحى كه هردو نيمه شبه جزيره كره را در بر گيرد به اين زودى ها ممكن نباشد.
اما طرح ساخالين- دو تحت لواى كنسرسيومى چند مليتى قرار دارد كه شركت شل (۵۵ درصد) آنرا اداره مى كند و چندين شركت ژاپنى نيز در آن سهيم اند. مرحله نخست توليد نفت در چهارچوب اين طرح كه در سال ۱۹۹۹ آغاز شد، به ميانگين توليد روزانه ۷۰۰۰۰ بشكه و درآمد سالانه اى بيش از ۱ ميليارد دلار دست يافته است. حدود ۱۰ ميليارد دلار سرمايه به مرحله بعدى اين طرح كه در حال اماده سازى است اختصاص يافته. اين طرح در حال حاضر بزرگترين ميزان سرمايه گذارى خارجى در فدراسيون روسيه است. گاز و نفت خام را بايد ازطريق لوله به دو پايانه بارگيرى يكى براى نفت و ديگرى براى گاز مايع كه اينك در پريگورودنويه واقع در نوك جنوبى جزيره ساخالين ساخته مى شوند، هدايت كرد.
وقتى طريقه جايگزين انتقال با خط لوله ممكن باشد، از حمل و نقل بوسيله نفت كش ها و راه آهن به ندرت استفاده مى شود زيرا باربرى با راه آهن در مسيرى به طول ۴۰۰۰ كيلومتر مى تواند بين ۱‎/۵۰ تا ۲ دلار (به ارزش سال ۱۹۹۳) به بهاى هر بشكه نفت خام بيفزايد. با نبودن خط لوله، روسيه تازگى ها بر خواست خود مبنى بر افزايش صادرات نفت سيبرى باخترى به چين بوسيله راه آهن تأكيد كرده است. حجم اين صادرات تا سال ۲۰۰۶ به ۱۵ ميليون تن خواهد رسيد كه هزينه آن براى چين گران تمام مى شود.
تحليلگران غربى بيشتر بر اين باورند كه روسيه مايل نيست انرژى ارزان به چينى ها بفروشد. درست است كه اين دو غول به تازگى به مناقشات مرزى خود پايان داده اند، اما چين با شتاب چونان حريفى در صحنه سياست بين الملل و رقيبى در ميدان هاى اقتصادى و صنعتى سر بر مى آورد. چين تشنه انرژى در سال ۲۰۰۳ هم ۱ ميليون تن نفت خام را به وسيله راه آهن از قزاقستان وارد كرد. اما باربرى به وسيله راه آهن علاوه بر محدوديت ظرفيت حمل، متضمن افزايش قيمتى است كه ناچار بر توليد سوخت هاى مشتق از نفت و فرآورده هاى آن در صنايع وابسته به انرژى و شيميايى اثر مى گذارد.
چينى ها كه سخت نگران هزينه نفت اند، قراردادى با شركت يوكوس امضا كرده بودند تا خط لوله اى به طول ۲۴۰۰ كيلومتر از آنگارسك به داكينك بكشند كه بتواند نفت را از ميدان هاى نفتى سيبرى خاورى انتقال دهد. اما دولت روسيه در سال ۲۰۰۴ درست پيش از آغاز پروژه به شركت يوكوس يورش برد تا هم مركز قدرت سياسى بديلى را كه در شرف پاگرفتن بود، از ميان بردارد و هم يكى از دارايى هاى پيشين دولتى كه در دوران تاراج هنگفت سال هاى فرمانروايى آقاى بوريس يلتسين به بخش خصوصى سپرده شده بود را باز در مهار خود گيرد. اين اقدام در راستاى استراتژى آقاى ولاديمير پوتين كه مى خواهد هدفهاى مجتمع هاى اقتصادى خصوصى بزرگ روسيه را در همان مسير خواسته هاى دولت روس بيندازد، قرار داشت.
عامل عمده ديگرى هم در پروژه آنگارسك-داكينگ خلل انداخته است: ژاپنى ها پيشنهاد ساختن خط لوله اى را داده اند كه هرچند گران تر است اما مى تواند يك ميليون بشكه در روز را از مسير طولانى ترى ( به طول۳۸۰۰ كيلومتر) كه سرزمين چين را دور مى زند و به ناخودكا، نزديك ولادى وستوك منتهى مى شود، بگذراند. آنها براى ايجاد آن همچنين پيشنهاد اعطاى وامهايى برابر ۵ ميليارد دلار هم داده اند) هزينه خط لوله را ۸ تا ۱۰ ميليارد دلار برآورد كرده اند). با ايجاد اين خط لوله ، نفتكش هاى تمام كشورها خواهند توانست در مزايده نفت سيبرى كه هنگام كمبود عرضه نفت در جهان بسيار سودآور است ، شركت كرده و نفت اين ناحيه را از پايانه هاى ناخودكا بارگيرى كنند.
در حال حاضر صدور ۸۰ درصد طلاى سياه روسيه به بازارهاى اروپا انجام مى گيرد. رويدادهاى اخير در بلاروس و اوكراين كه اين دو جمهورى را از روسيه دور ساخته و نيز گسترش سازمان پيمان اتلانتيك شمالى (ناتو) به سمت شرق، مسؤولان روسى را به سمت متنوع ساختن بازار فروش خود كشانده است. براى آنها اهميت پروژه اى كه قرار است ميدان هاى نفتى سيبرى خاورى را به بندرهاى درياى بارندس بپيوندد از اينجا ناشى مى شود. اين مسير زير قطب شمال نه فقط كوتاه تر از دو طرح جايگزين لوله گذارى شرق سيبرى است، بلكه فاصله مورمانسك تا پايانه هاى بارگيرى نفتى هوستون در ايالات متحده تقريبا نيمى از فاصله اى است كه اين بندر تگزاسى را از خليج فارس جدا مى سازد . اين پروژه با گفت وگوهاى مربوط به مسائل انرژى ميان روسيه و ايالات متحده هماهنگ است. طرح آن را نخست كنسرسيومى خصوصى به رهبرى ميخائيل خودوركوسكى مدير وقت شركت بوكوس و زندانى كنونى در مقطع ۲۰۰۲-۲۰۰۱ پيشنهاد كرده بود.
سلاحى عليه آلودگى محيط زيست
در پايان دسامبر ۲۰۰۴ «تصميم اصولى» دولت روسيه براى ساختن خط لوله سرتاسرى تاى شت-اسكوورودينو-پره وزنايا تا اقيانوس آرام اعلام شد. با اينهمه ژاپنى ها هنوز سهمى از پيروزى شان نبرده اند. و چون مذاكرات ميان روسيه و ژاپن پيشرفت چشمگيرى نداشته است، مقامات مسكو اينك خبرهايى را به بيرون درز داده اند مبنى بر اينكه ممكن است شاخه اى فرعى از خط لوله اصلى بكشند كه مى تواند به داگينگ نفت برساند. اسكوورودينو تا مرز چين بيش از ۵۰ كيلومتر فاصله ندارد و اين مسافت آنقدر كوتاه هست كه مذاكره كنندگان ژاپنى را گوش بزنگ نگاه دارد.
هنوز به راه حلى در باره اينكه نفت خام را از كجا بياورند دست نيافته اند. هرچند ظرفيت توليدى بالقوه منطقه خاور سيبرى مركزى شايد در واقع بيكران باشد، با اينحال به نظر نمى رسد كه منابع كنونى در دسترس به آن اندازه باشد كه هم به خط لوله ناخودكا و هم به شاخه داگينگ نفت كافى برساند. بخش اصلى خط لوله تيشت-ناخودكا به تنهايى نيارمند استخراج ۳۰ مليون تن نفت در سال از خاك سيبرى باخترى است، كه آنرا فقط با برداشت از محموله هايى كه به سمت بازارهاى اروپايى مى روند ، مى توان عرضه كرد.
روس ها اذعان دارند كه ميزان توليد كنونى آنها كافى نخواهد بود كه ۸۰ ميليون تن نفت در سال را هم به سمت ژاپن و هم براى پر كردن شاخه اى كه به داگينگ مى رود، فرستاد. براى چنين توليدى ناگزير بايد به توسعه ذخاير تازه در خاور سيبرى مركزى پرداخت. برآورد كنونى حكايت از آن دارد كه روسيه براى آنكه بتواند هم به ژاپن وهم به چين نفت برساند، كسرى توليد نفت خامى بين ۲۰ تا ۵۰ ميليون تن در سال دارد. روشن است كه همه اينها وابستگى زيادى به ترتيب بندى هماهنگ برنامه هاى توسعه ميدان هاى نفتى و زمان لازم براى لوله گذارى خواهد داشت.
اين واقعيت كه هنوز ميان روسيه و ژاپن معاهده صلح منعقد نشده، مذاكرات پيرامون خط لوله ناخودكا را پيچيده تر كرده است. روس ها چهار جزيره واقع در منتهى اليه مجمع الجزاير كوريل را كه نيروهاى شوروى در روزهاى پايانى جنگ جهانى دوم تصرف كردند ، همچنان در دست خود نگاه داشته اند. ژاپنى ها از همان هنگام در مذاكرات خود ابتدا با شوروى ها و بعدها با روس ها بسته به وضعيت دوران، كم و بيش انعطاف پذير بوده اند، اما هرگز «مسأله سرزمين هاى شمالى» را از ياد نبرده اند. خريد گاز ساخالين توسط شهر تركيو را مى توان نمودارى از همين انعطاف پذيرى دانست. به دنبال آن ژاپن چندين قرارداد ديگر خريد گاز مايع نيز بسته است.
بايد توجه داشت كه مصرف گاز طبيعى شمال شرقى آسيا به نسبت كل نياز انرژى در آن ناحيه عمدتاً به سبب دشوارى هاى عرضه كمتر از ميزان مصرف آمريكاى شمالى و يا اروپا است. هونشو، جزيره اصلى ژاپن به جهت دارا بودن ضوابط ايمنى سفت و سخت و نيز گرانى بهاى املاك از يك شبكه منظم خطوط لوله گاز رسانى بى بهره است. عوارض «حق عبور» چنان بر هزينه خط لوله اى جديد مى افزايد كه عملا مانع از انجام آن است. از اينرو واردات گاز مايع ژاپن بيش از هر چيز نيازهاى سوختى مولد هاى برق را تأمين مى كند. در ماه مه ۲۰۰۳ شهر توكيو قراردادى براى خريد گاز مايع در چهارچوب طرح ساخالين- دو به ميزانى برابر با ۱‎/۱ ميليون تن در سال امضا كرد. چندين شركت مستقر در ژاپن و ايالات متحده نيز قراردادهائى براى خريد توليدات ساخالين- دو امضا كرده اند.
برخلاف ژاپن، كره جنوبى از شبكه خطوط لوله بسيار گسترش يافته اى برخوردار است كه مصرف داخلى اين كشور را تأمين مى كند. از لحاظ فنى مى توان به آسانى گاز توليدى از طرح ساخلين- دو را كه به دى كاسترى مى رسد با گذر دادن از كره شمالى به موازات ساحل به جنوب منتقل ساخت. اما در عمل دشوارى هاى كنونى با همسايه شمالى، كره جنوبى را ناچار به گزينش ديگرى براى ايجاد خط لوله اى كرده است كه بتواند گاز را از چين با عبور از بستر دريا به آن كشور برساند. به موجب برآوردى عرضه گاز طبيعى به وسيله خط لوله از طريق سرزمين چين در سنجش با بهاى واردات كنونى گاز مايع ۲۵ درصد ارزان تر تمام مى شود.
تمام شهرهاى عمده چين براى كاهش آلودگى هوا نياز مبرمى به گاز طبيعى دارند. چين واردات گاز طبيعى را به شرط اينكه به بهاى مناسبى تحويل داده شود، ترجيح مى دهد. اگر بهاى گازمايع اجازه دهد، هم ناحيه شانگهاى و هم مجتمع تينان جين- پكن هردو در موقعيتى طبيعى براى دريافت آن قرار دارند. اما دولت چين بهاى نسبتا ارزانى براى گاز طبيعى كه از خط لوله داخلى غربى-شرقى تا شانگهاى انتقال مى يابد، مقرر كرده است. به نظر مى رسد كه اين اقدام چندين شركت چندمليتى را از سرمايه گذارى بيشتر براى كشيدن شبكه هاى منطقه اى منصرف و نيز مجاب ساخته باشد كه براى اجراى پروژه هاى تبديل گاز مايع به حالت گاز در استان ژه جكيانگ دست نگهدارند.
چين همچنين بطور جدى در نظر دارد خط لوله اى براى حمل سالانه ۳۰ ميليارد مترمكعب گاز از ميدان هاى كويكتا (ايركوسكايا اوبلاست) به شمال شرقى چين بكشد. مسير جايگزين ديگرى را نيز مى توان با عبور خاك جمهورى مغولستان برگزيد كه ۱۵۰۰ كيلومتر كوتاه تر است. اين لوله گذارى از لحاظ فنى ميسر است و بسيار ارزان تر هم تمام مى شود. اما در سال ۱۹۹۸ مذاكراتى كه ميان روسيه، مغولستان، چين، كره و ژاپن پيرامون احداث آن انجام شد به شكست انجاميد. روس ها در آن مذاكرات پيشنهاد كرده بودند كه بخشى از گاز را به مغولستان كه براى زدودن آلودگى هوا در اولان باتور بى تاب بود ، بفروشند. اما هرچه كوچكترين نشانه اى از تفاهم روسيه و مغولستان داشته باشد، جز بدگمانى دولت چين را بر نمى انگيزد. چين اكراه دارد مزيتى به كشورى ببخشد كه آنرا شمالى ترين استان از دست رفته خود مى شناسد.
ديدار پوتين از چين در اواسط ماه اكتبر ۲۰۰۴ به هيچ قراردادى درباره مسائل مربوط به خط لوله نينجاميد. مذاكراتى كه در پى آن ميان چين و قزاقستان به انجام رسيد به منظور افزايش مقدار خريد نفت خام و گاز توسط چين بود. كار لوله گذارى براى انتقال نفت هرچند به پايان نرسيده اما در حال پيشروى است و از بخش ميان آتيرو و كنكياك هم اينك بهره بردارى هم مى شود. اكنون برنامه ريزى بخش مركزى كه كنكياك را به آتاسو مى پيوندد آغاز شده و در همان حال قراردادى ۷۰۰ ميليون دلارى براى كشيدن خط لوله اى به طول ۱۲۴۰ كيلومتر از آتاسو تا آلاشانكو به امضا رسيده است.
منبع: لوموند ديپلماتيك