سينا قـنبرپور
الو، فريبا خانم... مى خواستم بگم يه فيلم از شما دارم كه مى خواهم اونو به شوهرتون بدم... چى؟ فيلم چيه؟ خب معلومه فيلم شما تو مهمونيه پريشب! يادتون هست؟ بگم چى كار مى كردين... چى؟ اگه بخواين فيلم رو به شوهرتون ندم...، آره مى شه ولى بايد ببينم شما مشترى هستين يا شوهرتون...
بد نيست يه قرارى بذاريم ببينم چطور مى شه، حالا يا نقدى مى گيريم يا جور ديگه حساب مى كنيم.
از نخستين بار كه بحث تكثير و توزيع فيلمهاى خانوادگى پيش آمد۳ سال مى گذرد. زمستان ۱۳۸۱ وقتى روابط عمومى نيروى انتظامى نسبت به سوء استفاده از فيلمهاى خانوادگى هشدار داد دست كم ۱۳ دختر و زن جوان در پى انتشار فيلم مهمانى خصوصى آنان دست به خودكشى زدند.
مرگ اين عده سبب شد تا پليس به شدت در اين باره هشدار دهد. از اين واقعه دست كم ۲۷ ماه گذشته است. بازى با فيلمهاى خانوادگى و سوء استفاده از تصاوير زنان و دختران رنگ هاى مختلف به خود گرفته و حتى شكلهاى متعددى يافته است. از توزيع و تكثير يك مهمانى ساده كه عده اى در آن مى رقصند گرفته تا تصوير بردارى با موبايلهاى دوربين دارد از استخرهاى زنانه. از ماجراى پارتى ها تا كار گذاشتن دوربين در اتاقهاى پرو، همه و همه شكلهاى گوناگونى است كه اين «نيرنگ كهنه» اخاذى به خود گرفته گاه به يك سوء استفاده، اخاذى يا قربانى شدن طعمه ختم شده است.
نكته آنجاست كه فرصت سوءاستفاده از چند جهت به وسيله خود قربانى براى سوء استفاده كننده فراهم مى شود.
نخست «ترس» و بعد «عدم توسل جستن به نيروهاى پليس» عمده دلايلى است كه مى توان در باره چنين سوءاستفاده اى برشمرد.
حتى در اين مدتى كه يك دوره ۲۷ ماهه را شكل داده گاه به سبب عدم رضايت براى ازدواج و يا ... دختر يا پسر ديگرى را به اجبار به انجام كارى مى كشانند.
شايد بارزترين نوع سوء استفاده از اين روش قاچاق زنان و دختران به دبى يا كشورهاى جاذب توريست بود.
به هر حال بايد ديد اين واقعه از كجا شروع شده كه اينك به بازارى براى دستفروشان مبدل شده است. بازارى كه كنار خيابان يا گوشه اى از يك چهار راه به فروش فيلمهاى خانوادگى مردم و شهروندان، مشغول است.
خب، البته اين يك رفتار نفرت انگيز و غير انسانى است آن كه بتوان با بهره بردارى از يك تصوير يا يك فيلم، كسى را مجبور به كارى كرد كه اصلاً دوست ندارد.
* * *
فيلم، شو، سى دى، پاسور، نوار...
شو، فيلم، سى دى، پاسور، نوار، فيلم دوربين مخفى
پارتى دختران، فيلمهاى خانوادگى...
پاسور، نوار، فيلم، فيلمهاى خانوادگى، پارتيهاى شبونه...
فقط هزارو پونصد تومن براى شب جمعت خوبه، بيا ببر...
* * *
باور كردنى نيست ولى مدتى است مردم ما برايشان جذاب شده است كه بنشينند و فيلمهاى خصوصى و خانوادگى كسانى را ببيند كه حتى نمى شناسندشان. رفتارهايى از آنان ببينند كه حتى در ميان خودشان هم روى مى دهد. تصاويرى از يك مهمانى خصوصى، افرادى با لباسهايى كه ممكن است زنان و دختران آنها هم بپوشند. اما چرا؟ چنين كارى به نظر رفتار درستى نمى آيد! گاهى كه فيلم عروسى دست به دست مى شود اين توجيه وجود دارد كه مردم از ديدن شادى هاى ديگران و مدل آن خوشحال مى شوند و لذت مى برند اما ديدن يك مهمانى خصوصى كه مثلاً چند زن دور هم جمع شده اند چه موضوع خوشحال كننده يا جذابى دارد. واقعيت اينجاست كه وقتى اين تضاد و سؤال نمايان و برجسته مى شود كه مى دانيم شبكه هاى ماهواره اى بسيارى هستند كه به پخش تصاوير مستهجن مى پردازند. دهها شبكه ماهواره اى آخرين نوع اين تصاوير را پخش مى كنند، انواع و اقسام فيلمهاى مستجهن يا به عبارت منطقى تر «پورنو» به صورت غير مجاز خريد و فروش مى شود اما چرا بايد مردم از دستفروشان سراغ چنين فيلمهايى را بگيرند. توزيع، تكثير و فروش گسترده فيلمهاى خانوادگى و پارتى هاى خصوصى از آنجا شيوع پيدا كرده كه متقاضى دارد و به خوبى فروش مى رود. آنها - دستفروشان- به خوبى مى دانند كه فيلمهايى از اين دست به فروش مى روند. اين قبيل فيلمها به همراه فيلمهايى كه توقيف شده اند يا فيلمهايى كه به نوعى از شبكه هاى رسمى و منابع رسمى اجازه پخش نمى يابند؛ يا محرمانه اند يا سانسور شده اند!
* * *
الو، شما زيبا خانم هستين، ... مى دونين يه سرى عكس از شما داشتم... گفتم شايد براتون جالب باشد... از كجا گرفتم؟ خب معلوم ديگه ببينى مى فهمين! مى خوام چه كار كنم؟ مى خوام يه سرى از اونا رو براى آقا رضا شوهرتون بفرستم... كار كثيفيه؟ ولى بد نيست آقا رضا بدونه شما كجاها مى رين؟
چى به من مربوط نيست؟ خب حالا كه يه سرى فرستادم اون وقت اين جورى كركرى بخونين... چى كار كنم؟ ... آها حالا شد معلوم زن عاقلى هستى و نمى خواى همه چيز به هم بريزه... من چى مى خوام... خب عجله نكن بعد از ظهر كه همديگر رو ديديم بهت مى گم...
* * *
سر دار نجفى مديركل اماكن عمومى نيروى انتظامى از تماسهاى مردم با پليس ۱۱۰ياد كرده و گفته بود «بسيارى از خلاف ها نظير كارگذاشتن دوربين در اتاقهاى پرو بوتيك ها به وسيله خود مردم و زنانى كه به خوبى مراقب محيط اطرافشان هستند كشف و پيگيرى شده است.»
هشدارهاى اين فرمانده پليس بارها تكرار شده است. اوايل سال ۱۳۸۲ كه موبايلهاى دوربين دار وارد كشور شده بود كسى به درستى آنها را نمى شناخت ماجراهاى تلخ روى داد عده اى سود جو كه واسطه سوداگران مرگ، قاچاقچيان انسان بودند با بردن موبايلها به استخرهاى زنانه تصاويرى تهيه كردند و بعد با تحت فشار قرار دادن آن زنان توانستند عده اى را به كشورهاى حاشيه خليج فارس بكشانند و بازور همين عكسها از آنان سوءاستفاده كنند.
مشكل از آنجا ناشى شده بود كه هم زنى كه طعمه قرار مى گرفت از شدت ترس قادر به تصميم گيرى نبود و هم اين فرهنگ وجود نداشت كه طعمه ها بتوانند به راحتى مشكل خود را با شوهرشان مطرح كنند.
آلوده بودن ذهنهاى بسيارى مردان به سوءظن همواره آماده آبستن تفكرات نادرست است چه بسا نگاهى به قتلهايى از نوع همسركشى هم بيانگر همين نكته است. مردان بيشتر قربانى سوءظن خود مى شوند.
هشدارهاى پليس بر اين محور هم تأكيد مى كرد كه شوهران هم بايد منطقى ترو معقولانه تر مراقب همسران خود باشند. قطعاً عكسى كه در حين شنا تهيه شده و حالا به دست كسى افتاده به معنى بدى نبايد تعبير شود. در واقع شوهران بايد مراقب اين لحظات باشند كه اگر همسرشان به موقع به آنها اطلاع ندهد و نترسد، از رفتارهاى آلوده به سوءظن افرادى سودجو هم كارى از پيش نمى برند.
* * *
ديدن لباس عوض كردن مردم در اتاق پرو، نشستن پاى فيلمهاى خصوصى مردم و نگريستن به رفتارهاى خصوصى آنان يا تهيه تصاويرى مستهجن از آنان با نرم افزارهاى رايانه اى همه و همه كاركردهايى دارد.
يكى بحث لذت بردن عده اى از اين گونه تصاوير هاست. جز اين مى تواند بانقشه آزار و اذيت باشد مثلاً خواستگارى كه با جواب رد دختر مورد علاقه اش روبرو شد عكسهاى او را روى اينترنت منتشر كرد. علاوه براين حربه و نيرنگ كهنه اى مى تواند براى سوءاستفاده باشد. اين سوء استفاده گاه شكل سازمان يافته ترى به خود گرفته درخدمت شبكه هاى قاچاق زنان قرار مى گيرد.
اما به هر حال به نظر مى رسد كه در بروز چنين رفتارهايى خلأ هاى روحى - روانى موج مى زند. دكتر ناصر قاسمزاد روانشناس در اين باره مى گويد: «انسان در طول پروسه رشد خود در هر مرحله يكسرى نياز ها دارد كه اگر به خوبى و در عين حال منطقى به آن پاسخ داده نشود باعث بروز مشكل مى شود. نخستين مرحله از اين نيازها براساس جدول نيازهاى «مازلو» نيازهاى فيزيولوژيك است كه شامل خوردن، آشاميدن و نيازهاى جنسى است و بعد از آن نيازهاى عاطفى، هويت يابى و كمال جويى است كه فرد را به سوى كامل شدن سوق مى دهد.»
دكتر على نجفى توانا جرم شناس و استاد دانشگاه نيز در اين باره معتقد است: «در برخورد با اين قبيل پديده ها و مرتكبان آنها بايد به انگيزه چنين اشخاصى توجه شود. اگر شخصى صرف لذت جويى از طريق نگاه كردن به بدن اشخاص چنين كند [تصاويرى تهيه كند يا به سراغ به دست آوردن فيلمهاى خانواده برود]و به لوازمى نظير دوربين هاى مختلف دست بياويزد مشكل او ناشى از محروميت هاى روانى- جنسى است زيرا از اين طريق به نوعى رضايت دست مى يابد.»
وى مى گويد: « اين رفتار ها ريشه هاى روان شناختى دارد و با مشاوره هاى روانشناختى از طريق روانشناسان بالينى انرژى هاى منفى تخليه مى شود و فرد از اين بيمارى نجات مى يابد.» در همين حال دكتر مهدى صابرى، سرپرست بخش روانپزشكى سازمان پزشكى قانونى نيز در اين باره به ايسنا گفته است: «همان طور كه بحران اقتصادى جامعه، افراد ضد اجتماعى را به ارتكاب جرمهايى مثل سرقت، جعل و ... سوق مى دهد، حساسيت حاكم جامعه نيز، سوءاستفاده كنندگان را به فكر بهره بردارى از محيطى مى اندازد كه در آن با تهديد كردن وضعيتى حجاب، پوشش و طرز معيشت زن، وى را مقصر ومجرم جلوه داده و همچنين با جلوه دروغين، زندگى زن را تحت شعاع قرار دهند.»
* * *
تعطيلات تابستانى تا چند روز و هفته آينده شروع مى شود. اوقات فراغت قشر وسيعى از جامعه ما يعنى دانش آموزان و دانشجويان خالى است. روزهاى گرم تابستان و هيجاناتى كه پاسخ درستى نگرفته اند...
فيلم، فيلم، سى دى، شو، نوار، پاسور...
فيلمهاى خانوادگى، مهمونى دختران، فيلم اكس پارتى... جشن تولد دختر همسايمون... بد و بدو فقط هزارو پانصد تومن...
شو، فيلم، نوار... پاسور...
