ترجمه: آرمن نرسسيان
ملك «عبدالله دوم» پادشاه اردن در گفت وگو با هفته نامه «نيوزويك» ديدگاه هاى خود را در مورد مناسبات «امان» با «احمد چلبى»، اوضاع عراق، سياست آمريكا در خاورميانه، روند صلح خاورميانه و ... مطرح كرده است.
متن اين گفت وگو از نظر خوانندگان گرامى مى گذرد:
* نظر شما درباره اين شايعات كه شما مى خواهيد «احمد چلبى» را عفو كنيد، چيست؟
- «جلال طالبانى» رئيس جمهورى عراق از من خواست تا نگاهى به پرونده چلبى بكنم و ببينم آيا راهى براى حل اين مشكل وجود دارد. احمد چلبى به طور قطع يك عضو عاليرتبه دولت عراق است و ما به داشتن روابط مستحكم با عراق باور داريم و به همين دليل، بيشترين تلاش هايمان را مى كنيم تا اين مشكل را حل كنيم. مسأله چلبى، يك مشكل اقتصادى و نه سياسى است. مشكل درباره پولى است كه به مردم بدهكار است.
* اوضاع عراق را چگونه ارزيابى مى كنيد؟
- فكر مى كنم در پايان، عراق موفق خواهد شد و خواهد توانست برروى پاى خود بايستد و مستقل باشد. عراقى ها طى چند ماه گذشته به شدت بالغ شده اند و آنها بر اين باورند كه بايد عراق را براى عراقى ها بسازند. فكر مى كنم انتخابات ماه ژانويه، مهم ترين اتفاق بود و اين موضوع، فراتر از انتظارات ما بود.
* فكر مى كنيد ناآرامى هاى عراق عمدتاً از داخل يا خارج كشور سرچشمه مى گيرند؟
- فكر مى كنم عامل خارجى هم در اين ناآرامى ها وجود دارد، اما هنوز بعثى ها و اعضاى نيروهاى امنيتى صدام كه در روند سياسى فعلى منزوى شده اند، در اين ناآرامى ها شركت دارند. ما سعى مى كنيم كه به جامعه سنى در عراق كمك و آنها را متقاعد كنيد كه آنها جزئى از آينده عراق هستند. آنها بايد جزئى از روند سياسى باشند و به گفت وگو با دولت جديد بپردازند. اگر آنها از انتخابات دسامبر كناره گيرى كنند، فاجعه اى روى خواهد داد.
* فكر مى كنيد جنگ داخلى در عراق روى مى دهد؟
- من بر اين باور نيستم كه عراق درگير جنگ داخلى و تجزيه مى شود. به نظر من، اكثريت كردها، شيعيان و سنى ها مى خواهند كشور خود را حفظ كنند.
* در مورد تلاش بوش براى گسترش دموكراسى در خاورميانه چه فكر مى كنيد؟ آيا تلاش هاى آمريكايى ها سودمند است؟
- فكر مى كنم مفيد است. بوش آغازگر اصلاحات شد. اگر به فلسطينى ها و انتخابات عراق نگاه كنيد، متوجه مى شويد. بنابراين آنچه كه در اطراف ما مى گذرد، نشانه مثبتى براى اردن محسوب مى شود. هنگامى كه من ديدم اصلاحات در اردن سرعت خوبى ندارد، برخى تغييرات را ايجاد كرديم تا نتوانيم همگام با اصلاحات حركت كنيم.
* از سرعت خروج سورى ها از لبنان شگفت زده شديد؟
- لبنان براى لبنانى ها است و من خوشحالم كه سورى ها به اين باور رسيدند كه بايد به لبنانى ها استقلال بدهند.
* آيا اين موضوع، ضعف حكومت سوريه را نشان مى دهد؟
- من دوست دارم فكر كنم كه اين درك عميق رهبرى سوريه بود كه مى دانست جامعه بين الملل، استانداردهاى خاصى براى انجام كارهاى خود دارد، جهان دگرگون شده است.
* وضعيت اسرائيل و فلسطين را چگونه ارزيابى مى كنيد؟
- من محتاطانه خوش بين هستم، اما مسأله زمان هم مهم است. در حال حاضر، ما برسر امنيت فلسطينى ها متمركز شده ايم، اما چه اتفاقى قرار است پس از تخليه از غزه بيفتد؟ آيا ما كماكان نقشه راه داريم؟ چيزى كه ما نياز داريم شفافيت بيشتر و دستورالعمل هايى از طرف آمريكايى ها است. چيزى كه مورد توجه من است، اين كه زمان تشكيل يك دولت مسؤول فلسطينى دارد از دست مى رود.
* در ملاقات با بوش در واشنگتن، شما از او درباره آينده نقشه راه سؤال كرديد؟
- بله و او حمايت خود را از روند صلح اعلام كرد. هنگامى كه پس از من، «آريل شارون» نخست وزير اسرائيل به واشنگتن رفت، دانستيم كه آنها دقيقاً در مورد چه چيزى صحبت كرده اند. ما مى دانيم كه اسرائيلى ها به خروج از غزه متعهد هستند، اما ما نمى دانيم كه پس از آن چه اتفاقى مى افتد.
* فكر مى كنيد «محمود عباس» رئيس دولت خودگردان فلسطين تمام تلاش خود را براى مبارزه با تروريسم به عمل مى آورد؟
- در مبارزه با تروريسم، من بر اين باورم كه ابومازن ۱۱۰ درصد اين كار را انجام مى دهد. ما به آمريكا، اسرائيل و جامعه بين الملل براى كمك به تقويت توانايى هاى ابومازن نيازمنديم. او به كمك مالى هم نياز دارد تا به فلسطينى ها نشان دهد كه وضعيت امروز بهتر از ديروز است.

منبع: لس آنجلس تايمز
برگردان: پوراندخت مجلسى
در اين ماه تاكنون (۱۵ مه) بيش از ۴۵۰ عراقى و ده ها سرباز آمريكايى به وسيله شورشيان عراقى كشته شده اند. اين آمار حتى بعد از دو سال باز هم افزايش نشان مى دهد. ولى دولت «جورج بوش» كه در ابتدا انتظار داشت نيروهايش به عنوان رهايى بخش مورد استقبال قرار گيرند و بعدها قول داد كه انتخابات دلايل شورش را به شدت بى معنى و سست خواهد كرد، در مورد ماهيت و سرشت اين دشمنى خطرناك درمانده است.
«راز ستيزه جويى و شورش در عراق»، موضوع سرمقاله هفته گذشته «نيويورك تايمز» بود كه گزارشى است از اتفاق نظر كارشناسان در مورد اين شبه نظاميان در عراق و دلايل پيچيده و غيرقابل فهم مبارزه آنان. ولى «لورن بى تامپسون» تحليلگر امور دفاعى، اظهار داشت:« از نظر شورشيان، اين مبارزات بى دليل نيست و بيش از هر چيز ديگرى گوياى اين است كه اطلاعات ما درباره اين منطقه چقدر اندك است. آنچه ما درباره اين منطقه مى دانيم، اين است كه ملى گرايان غيردينى و بنيادگرايان اسلامى، دو نيرويى كه پيش از اين مخالف سرسخت يكديگر بودند، دست كم به طور موقت، در نفرت از اشغال مركز تاريخى دنياى عرب به وسيله آمريكا، به اتحاد رسيده اند. و اين اتحاد نگران كننده، پيامد مستقيم سياست كاخ سفيد است كه پايه در بى اطلاعى تاريخى لجوجانه اى دارد.
براى تلافى حمله ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۳ كه به وسيله بعضى از واپسگرايان مذهبى منطقه و به رهبرى «بن لادن» صورت گرف، پرزيدنت بوش به رغم نبود هيچ مدركى دال بر ارتباط بين صدام حسين و بن لادن و اين كه اين دو نفر دشمنان قسم خورده يكديگر بودند، به رژيم غير مذهبى صدام حسين حمله كرد.
آنطور كه در گزارش رئيس سازمان اطلاعات خارجى بريتانيا به نخست وزير «تونى بلر»- ۷ ماه پيش از تهاجم سال ۲۰۰۳ به عراق - آمده است، چون براندازى صدام حسين ذهن بوش را به خود مشغول كرده بود، «اطلاعات و داده ها بر اين امر متمركز شد» يعنى همان توسل به كلك سلاح هاى كشتار جمعى.
ولى طبق خلاصه يادداشت هاى دستيار امنيت ملى كه اوايل ماه مه منتشر شده است، مدارك اثبات اين امر ضعيف بود. صدام حسين براى همسايگان خود نمى توانست تهديدى باشد و قدرت سلاح هاى غيرمجاز او كمتر از ليبى، كره شمالى و ساير كشورهاى منطقه بود.
با وجود اين، هزاران زندگى و ميلياردها دلار صرف براندازى ديكتاتورى شد كه نيش هايش كشيده شده بود و خطرى براى موجوديت آمريكا نبود. مى توانيم وضع عراق امروزى را به عنوان «مأموريتى انجام شده» در نظر بگيريم؛ البته اگر هدف را تنها متحد كردن جهادگران اسلامى با دشمنان ديرين شان يعنى بعثى هاى ملى گراى غيرمذهبى بدانيم.
رويداد شگفت انگيز در اين تراژدى آن است كه طبق بررسى اينترنتى، كسانى كه از بمب گذارى هاى انتحارى در عراق، قدردانى مى كنند و بيشتر كسانى كه با بمب گذارى ها سبب كشتار و معلوليت مى شوند، شهروند عربستان سعودى اند، يعنى كشورى كه آمريكا، آن را در خليج فارس در برابر ارتش عراق محافظت كرد. عربستان سعودى همچنين وطن بن لادن و ۱۵ نفر از ۱۹ نفرى است كه در عمليات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۳ شركت داشته اند.
براى درك شورش عراق، نومحافظه كاران پيرامون جورج بوش بايد اعتراف كنند كه كار پرمخاطره بنياد نهادن يك كشور[دست نشانده] تبديل شده است به كشورى اشغال شده، كه هدفى اغوا كننده است براى خشم و خروش ضد آمريكايى بنياد گرايان اسلامى.
اين امر مانند «جعبه پاندورا» (شخصيتى اساطيرى) است كه اگر يك بار گشوده شد، ديگر نمى توان آن را بست حتى با وارد كردن چند نفر بعثى سابق به حكومت - آن طور كه «كاندوليسا رايس» در سفر اخيرش به بغداد اصرار بر آن داشت. به هر حال ، اين امر هر توجيهى داشته باشد، عناصر ناهمخوان شورش هاى بغداد در يك چيز با هم توافق دارند: تمايل به بيرون راندن ارتش آمريكا از عراق.
حضور آمريكا در عراق براى شورش و مقاومت سوخت فراهم مى كند، با اين كه واشنگتن ادعا مى كند كه حضورش براى فرونشاندن اين شورش ها است.
با وجود اين، به جاى اين كه بپذيريم كه اشغال ، وسيله اى مهم براى بسيج هم شهادت طلبان و هم شبه نظاميان كمتر انتحارى است، هر دو حزب بر اين امر توافق دارند كه حضور سركوبگرانه آمريكا در عراق، كليد بازگرداندن نظم آرامش به عراق است. رهبران هر دو حزب اين رؤيا را باور كرده اند كه انتخابات ژانويه تحقق يك عراق دموكراتيك و باثبات را كه دوست آمريكا هم باشد، بسيار نزديك گردانيده است.
طبق معمول، آنها در اشتباهند. جهادگران خارجى ورود به داخل عراق از مرزهاى نفوذپذير آن را ادامه خواهند داد، سنى هاى عراق براى ثروت و قدرتى كه معتقدند حق مسلم آن هاست، باز هم به جنگ دست خواهند زد و شيعيان بنيادگرايى همچون «مقتدى صدر» كه مورد علاقه توده هاى تنگدست است، در محكوم كردن آمريكا و انتقاد از آن پايدار خواهند ماند.
پاسخ تمام اين مشكلات،واگذار كردن عراق به خود عراقى هاست تا خود آنها را حل كنند نه اين كه وانمود كنيم از طريق نشست هاى نيمه خالى قانونگذارى كه در منطقه سبز امن بغداد تشكيل مى شود، به اداره امور مشغوليم. آمريكا اكنون در عراق، خود بخشى از مشكل است تا اين كه راه حل آن باشد.