منبع : Parent - مترجم : مونا كربلايى
پس از يك باردارى بدون مشكل ، كارولين كولتز، خوشحال بود كه مى توانست يك زايمان خانگى ، همراه موزيك آرامش بخش و شمع هاى معطر با عطر ياس را تجربه كند. به همين جهت زمانى كه كودك او «جانكا» به دنيا آمد ، سرشار از شادى و آرامش بود.
- « مطمئن بودم كه زايمان در خانه ، باعث تجربه تولد خوشايندى هم براى من و هم براى نوزاد خواهد بود. حمايت خانواده و محيط آرامى كه اطرافم فراهم شده بود همگى موجب اطمينان و آرامش من شده بود. در مدت حاملگى يكى از راحت ترين بارداريها را همراه با كمترين بدحالى صبحگاهى تجربه مى كردم.
قرار بود كودك من ، ۳۰ ژانويه سال ۲۰۰۱ به دنيا بيايد. اما اميدوار بودم او كمى زودتر به دنيا بيايد تا بتوانم بيشتر از مادرم كه چندروزى بود به منزل ما آمده بود و قرار بود تا يك ماه نزد من بماند، چگونگى بچه دارى را ياد بگيرم.
زمانى كه مادرم از آفريقاى جنوبى رسيد، انقباضات و دردهاى كوتاه من شروع شد در حالى كه قرصهايى را كه برايم تجويز شده بود مصرف مى كردم ، به سرعت خودم را به فرودگاه رساندم، نمى دانستم كودكم زودتر از چيزى كه انتظار داشتم، به دنيا خواهد آمد. بعد از كمك به مادرم براى بازكردن چمدانهايش، براى شنا به يك استخر محلى رفتيم اما دوباره انقباضات ، شروع شده بود. من كه نمى خواستم در بدو ورود مادرم ، از اين مسائل با هم صحبت كنيم ، سعى كردم بدون اينكه به روى خودم بياورم ، از زايمانهاى مادرم بپرسم و از او بخواهم تا تجاربش را به من هم ياد بدهد. همان روز، حدود ساعت ۹ شب ، انقباضات و دردها با شدت بيشترى شروع شدند . همان موقع متوجه شدم كه اين بار ديگر يك درد ساده نيست. براى همين به شوهرم «جان» اطلاع دادم كه اكنون وقت خوبى براى روشن كردن شمع هاى معطر ياس و گل سرخ و پخش موزيك آرامش بخش است چون «بچه در راه است». «جان» سريعاً به «دنيس» پزشك خانوادگى ما كه مسؤوليت زايمان مرا به عهده گرفته بود، اطلاع داد. من هم درون وان كه با عطر لاوندر، پر شده بود ، دراز كشيدم.
روزى كه از طرف پزشك براى زايمان من انتخاب شده بود، روز تولد دنيس بود. براى همين وقتى او متوجه شدكه وضع حمل من جلو افتاده بسيار خوشحال شد زيرا مى توانست روز تولدش را استراحت كند. زمانى كه او به خانه ما رسيد، شاد و آرام بودم و كاملاً كنترل امور را به دست داشتم.
دكتر بعداز بررسى وضعيت من گفت هنوز بايد صبر كنم و قول داد كه تا چندساعت ديگر برگردد.
زمانى كه او به منزل ما برگشت، «حدود ساعت ۳ صبح» بود ، محبتهاى شوهرم واقعاً مؤثر بود. زيرا تمام وقت كنارم بود و تنهايم نمى گذاشت. زمانى كه دردها بيشتر مى شدند به صداى موسيقى گوش مى كردم و عطرياس و گل سرخ فضاى اتاق را پر كرده بود.
وقتى كه دردها به اوج خود رسيد بلافاصله ياد تمرين هاى يوگا افتادم كه در طول حاملگى انجام مى دادم. به يادحرف استاد يوگا كه مى گفت : «به اين فكر كن كه چه نتيجه اى از اين دردها، در انتظار توست ، يك كودك سالم و شاد».
حدود ساعت ۷ صبح بودكه احساس كردم بايد زمان موعود ، فرا رسيده باشد. دنيس نيز به همراه دستيارش در كنارم بودند و به من كمك مى كردند. كار سختى بود . زمانى كه احساس كردم ديگر تحمل درد را ندارم ، دنيس فرياد زد پاهاى كودكم را مى بيند. همين جمله او به من توان دوباره بخشيد و دانستم كه براى زندگى بخشيدن به يك موجود ديگر ، بايد صبر بيشترى داشته باشم.
۵۰ دقيقه بعد، دخترم در آغوشم بود!
تنها چيزهايى كه از ساعات بعد به ياد دارم ،كودكم «جانكا» بود و او ساعت ۸ و ۵۰ دقيقه صبح روز ۲۵ ژانويه به دنيا آمد و شادى را به من و همسرم هديه داد. زمانى كه براى نخستين بار او را در آغوش گرفتم احساس ورزشكارى را داشتم كه بعداز يك مسابقه بسيار دشوار بزرگترين مدال را دريافت كرده باشد . جايزه من يك موجود كوچك و دوست داشتنى بود كه نفس هاى آرام او ، به من آرامش مى داد!!

گفت وگو : ايران واشقانى

عفت رئيسى ۴۶ سال دارد. او كه در زمينه پرورش ملكه مادر و زنبور عسل فعاليت دارد در سال ۸۲ به عنوان تعاون گر نمونه و در سال ۸۳ به عنوان زنبوردار نمونه معرفى شد. او از سال ها قبل با تلاش و موفقيت بسيار در اين راه گام هاى بزرگى را برداشته است.
***
چطور شد زنبوردار شدى؟
همسرم حدود ۵۰ كندو در كرج داشت. سال هاى جنگ بود. من شغلى نداشتم و حرفه اى نبود تا در آن سال ها به خانواده ام كمك كنم. تصميم گرفتم از طبيعت استفاده كنم. طلاهايم را فروختم و به كندوها اضافه كردم و تعداد آنها دو برابر شد. پس از آن با زياد شدن كندوها تصميم گرفتم به صورت تخصصى و حرفه اى تر وارد عمل شويم.
آيا جنگ تأثيرى روى كار شما گذاشت؟
سال هاى سختى بود. ما براى تكثير زنبورها نياز به ملكه داشتيم و كسى روش هاى تكثير ملكه را بلد نبود. شايد هم بحث جنگ نمى گذاشت كسى به كشاورزى اهميت دهد.
سال ۱۳۶۵ تعدادى ملكه زنبور عسل از آمريكا وارد كشور شد كه متأسفانه قرنطينه نشده و مستقيم پس از ترخيص در اختيار زنبورداران قرار گرفت و به تمام شهرهاى ايران توزيع شد. اين زنبورها داراى خرطوم هاى بزرگى بودند و شهد گل ها را بهتر مى مكيدند.
چرا متأسفانه؟ مگر اتفاقى افتاد؟
با ورود اين ملكه ها و به خاطر نوع خرطوم آنها در دو سال اول زنبورداران عسل خوبى برداشت كردند اما بيمارى مهلك «لوك آمريكايى» زنبورستان هاى ما را فرا گرفت. پس از ۳ سال مبارزه با اين بيمارى و سوزاندن بخشى از كندوها تصميم گرفتيم خودمان ملكه توليد كنيم.
براى اين كار مجوز داشتيد؟
پس از ضربه اى كه از ملكه هاى وارداتى به ما وارد شد با مجوزهايى كه از سوى اداره كل زنبور عسل و جهاد استان تهران دريافت كرديم دو ايستگاه در كرج و بندر عباس براى توليد ملكه ساختيم. پروسه اى سخت و دردآور در مكانى بى آب و برق بود.
در اين كار موفق بوديد؟
در سال اول حدود سه هزار ملكه مادر توليد كرديم. با توجه به زحمتى كه كشيده بوديم درآمد حاصله پاسخگوى زحمات ما نبود اما به اين نتيجه رسيده بوديم كه بايد خودمان توليد كنيم ما با يك صدم هزينه وارداتى توانستيم ملكه مادر توليد كنيم.
استقبال زنبورداران از ملكه هاى مادر چطور بود؟
اولين سالى كه ملكه مادر توليد كرديم تعدادى از آنها روى دستمان ماند. زنبورداران با ترديد از ما ملكه مى خريدند و ما مجبور بوديم ملكه ها را ارزان بفروشيم.
آيا هنوز هم توليد و پرورش ملكه داريد؟
بله. به لحاظ بالا رفتن سن ملكه ها و پايين آمدن كارايى آنها بايد ملكه ها تعويض شوند و به همين دليل هنوز هم پرورش ملكه دارم.
كارتان را چطور گسترش داديد؟
همزمان با توليد ملكه مادر در بحث پرورش زنبورعسل حرفه اى تر وارد عمل شديم و با تأسيس شركت تعاونى و ثبت آن به توليد رويال ژله، عسل، خريد و فروش كندو، راه اندازى زنبورستان در داخل و خارج از كشور، بسته بندى عسل و آموزش دانشجويان رشته كشاورزى در واحدهاى عملى پرورش زنبور عسل فعاليت خود را گسترش داديم.
چه تعريفى از ملكه مادر داريد؟
ملكه زيبا و با وقار است و براى بقاى خانواده اش تا حد مرگ ايثار مى كند.
نقش ملكه مادر در كندو چيست؟
ملكه، مادر هر كندو است و حيات كندو به او بستگى دارد. ملكه باعث نظم و بقاى كندو است.
عمرش چقدر است و چه زمانى ملكه تعويض مى شود؟
معمولاً ملكه ها بين ۲ تا۵ سال عمر مى كنند و وقتى زنبورها احساس كنند ملكه اى پير شده يا تخم كج و ناهمگون مى گذارد و يا اصلاً تخم نمى گذارد و يا تحرك خوبى ندارد با توليد شاخانه -حجره مخصوص پرورش ملكه- اقدام به تعويض ملكه مى كنند. آنها با نيش زدن ملكه قديمى و با نزاعى ناجوانمردانه او را بيرون مى اندازند، در آنجا است كه آدم معنى «تاريخ مصرف» را مى فهمد.
زنبورها چه توليداتى دارند؟
عسل، رويال ژله، گرده گل، موم، زهر زنبور.
رويال ژله چيست؟
غذاى مخصوص ملكه و نوازدهاى زنبور عسل است كه از غدد حلقوى زنبور ترشح مى شود. بخشى از كار ما گرفتن رويال ژله است و قيمت بالايى دارد كه آن را به صورت فرآورى به همراه عسل يا به صورت مستقيم به فروش مى رسانيم و به لحاظ بالا بودن اسيد يته آن زمان گرفتن از كندو بايد آن را منجمد كنيم.
رويال ژله چه خواصى دارد؟
به آن اكسير جوانى هم مى گويند و ژاپن بزرگ ترين توليدكننده رويال ژله است و به خاطر بالا بردن طول عمر و راندمان فيزيكى بدن و تقويت فكر و جلوگيرى از پيرى زودرس در آبميوه و ژله هاى مديران ژاپنى و كشورهاى خارجى گنجانده مى شود.
در مورد گرده گل، موم و زهر زنبور عسل توضيح دهيد؟
گرده گل به علت داشتن فيبر زياد بهترين داروى ضد پروستات و ريزش مو است. زنبورها گرده را از سلول هاى نر گل ها گرفته و به كندو مى آورند و براى رشد و توليد مثل از آن استفاده مى كنند. و به لحاظ آن كه در تركيبات آن مقدار زيادى پروتئين وجود دارد براى رشد نوزادان كندو از آن استفاده مى شود. موم هم از ترشح غدد مومى زنبورهاى جوان توليد مى شود كه يكى از فرآورده هاى مهم و داراى چربى بالا است و حجره هاى روى موم كه زنبور در آخرين مرحله مى سازد داراى ويتامين B6 است زنبورهاى جوان براى توليد موم از صمغ درختانى مثل شاه بلوط، آلبالو، نارون و تبريزى استفاده مى كنند.
زهر زنبور عسل نيز در درمان بيمارى هاى روماتيسمى به كار مى رود و مانع انعقاد خون شده و باعث گشاد شدن رگ ها و پايين آوردن فشار خون مى شود.
چند نوع زنبور در كندو وجود دارد؟
زنبور ملكه كه در واقع مادر كندو است، زنبور نركه براى توليد مثل و فقط مصرف كننده است و زنبورهاى كارگر كه بيشترين نقش را دارند و ماده هستند اما فاقد خاصيت بارورى اند.
چه چيزى باعث تفاوت بين ملكه و زنبورهاى ماده كارگر مى شود؟
در دوران لاروى، اگر زنبورهاى كارگر ۴-۳ روز به لارو رويال ژله بدهند زنبور عسل معمولى توليد شده و فاقد خاصيت بارورى است و دو ماه عمر مى كند.
اما زنبور ملكه در تمام مراحل از رويال ژله استفاده مى كند. طول عمر آن پنج سال و داراى خاصيت بارورى و مادر كندو است.
چه تعداد كندو داريد؟
چند سال است كه تعداد كندوهايم را روى ۱۰۰۰ كندو نگه داشته ام.
در هر كندو در حدود ۳۰-۴۰ هزار زنبور با يك ملكه وجود دارد.
هر سال چقدر عسل توليد مى كنيد؟
هر سال حدود ۱۵ تن عسل برداشت و بسته بندى مى كنيم.
آيا عسل تاريخ انقضا دارد؟
خير ولى با توجه به فعال بودن آنزيم هايش بايد تازه تر مصرف شود.
چرا تعداد كندوها را بيشتر نمى كنيد؟
من سالى ۴ بار زنبورها را كوچ مى دهم. زنبورها را از جيرفت و بندر عباس آورده ام و چون نژادى قوى هستند آن ها را تكثير كردم اما به خاطر آن كه مجبورم براى هر بار كوچ با كرايه كردن پنج دستگاه كاميون در هر بار مبلغ يك ميليون تومان هزينه حمل و نقل پرداخت كنم تعداد كندوها را افزايش نمى دهم.
زنبورستان هاى شما در كدام مناطق قرار گرفته اند؟
در ابتداى بهار زنبورها در كرج هستند و گرده اقاقيا به كندوها مى آورند و مقدار كمى عسل كه توليد مى شود براى مصرف كندو است.
اوايل خرداد كندوها را به كردستان منتقل مى كنيم و تا نيمه شهريور ماه ۲ بار از كندوها عسل مى گيريم. وقتى در آنجا شهدها را مى گيريم ديگر گرده اى در كندوها نيست. به همين خاطر كندوها را به تاكستان در مزارع كشتهاى دستى و آفتابگردان و جاليزارها براى انباشت گرده مى بريم و يك ماه در آنجا مى مانند. چون در مزارع آفتابگردان زنبورها خيلى تلاش كرده و ضعيف مى شوند. بعد سريعاً به كرج كوچ كرده و تا آذرماه در كرج مى مانيم تا زمانى كه بارندگى در جنوب شروع شود سپس به مناطق جنوبى و بندرعباس رفته و در آنجا در كنار جاليزارها و مزارع وسيع زمستانى براى استفاده از گرده جاليزها زنبورها را مستقر مى كنيم و تعدادى از آنها را كه قوى ترند به باغهاى مركبات جيرفت مى بريم.
شكرك زدن عسل نشانه چيست؟
در عسل طبيعى به دليل وجود قندهاى طبيعى در دماى ۸-۷ درجه سانتيگراد بين مولكولهاى گلوكز و فركتوز فضايى ايجاد مى شود كه منجر به رس كردن يا شكرك زدن مى شود. اين رس كردن مثل توده ابر از ته ظرف شروع شده و اين فرايند به آرامى انجام مى شود كه البته چند ماه پس از شروع مصرف عسل در باقيمانده ظرف اين پديده اتفاق مى افتد و اگر ظرف را روى بخار آب قرار دهيم عسل باز شده و به حالت طبيعى برمى گردد.
آيا نژاد زنبورها در نوع عسل تأثيرى مى گذارد؟
خير. هيچ اثرى روى رنگ، بو و مزه عسل نمى تواند داشته باشد.
پس چه چيز باعث تفاوت نوع عسل مى شود؟
گلى كه شهد از روى آن به وسيله زنبور عسل جمع آورى مى شود باعث اين تفاوت است.
از چه چيزى مى ترسى؟
از رقباى بى انصاف مى ترسم و از چيزهايى كه مبهم و ناشناخته باشند بدم مى آيد.
چرا گفتيد رقباى بى انصاف؟
چون قاعده بازى و كار را رعايت نمى كنند. عسل ماده اى شفابخش براى حفظ سلامتى است پس بايد خواص و شهد گلها حفظ شود. اما برخى توليدكنندگان و شركتها در خارج از سيستم زنبوردارى شكر را در ديگ قوام آورده و با افزودن نوعى اسانس كه از كشور چين وارد مى شود و قرار دادن تكه اى موم درون ظرف ها سود سرشارى مى برند. در حالى كه ما بايد ۴بار كوچ كنيم تا بتوانيم از يك كندو ۱۵ كيلو عسل برداشت كنيم. آنها در بدترين شرايط با ما رقابتى ناسالم دارند.
آيا با اين متخلفين برخورد نمى شود؟
چرا ولى در صورت جريمه آنقدر توان دارند كه پرقدرت تر ادامه دهند.
براى تهيه عسل تقلبى از فرمول خاصى استفاده مى كنند؟
عسلى كه توسط دوره گردها در اختيار مردم قرار مى گيرد از شيره سيب زمينى - بادكا - تهيه مى شود كه معمولاً ۴۸ساعت پس ازخريد در ظرف رسوب مى كند.
نوعى عسل تقلبى هم با جوشاندن شكر تهيه مى شود.
هميشه برايم سؤال بود شهرى در ايران كه ده درصد زنبورهاى كشور را داراست چطور ۷۰درصد عسل كشور را توليد مى كند. به خودم مى گفتم يعنى صحراهاى آنها كجاست و چه معجزه اى در مورد آنها اتفاق افتاده و چرا توليد من با همه تلاشم بالاتر نمى رود. آنها چه عملى را بلدند؟ تا اينكه دو هفته پيش مردى ميانسال كه خود را مهندس شيمى معرفى مى كرد با مراجعه به دفتر كارخانه از من خواست او را به عنوان شربت پز استخدام كنم. به او گفتم ما عسل توليد مى كنيم و بسته بندى و توليد مربا نداريم. او با باز كردن كيفش چند اسانس به من نشان داد و گفت: « من به چند كارخانه فرمول فروخته ام. با ۲۰درصد عسل و ۸۰درصد گلوكز و اسانس هايى كه از چين وارد مى شود فرمولى مى دهم كه رسوب نكند و آزمايش هم نشان ندهد و قيمت اين اسانس براى هر شيشه ۲۰ريال است.»
بعد هم گفت: «اگر به اين شكل كار نكنى دوام نمى آورى. به خاطر آنكه بازار دست متخلفين است مجبورى عسل هايت را به قيمت عسل هاى تقلبى بفروشى ولى اگر از روش پيشنهادى من پيروى كنى ظرف مدت بسيار كوتاهى زيرپاى بچه ۱۵ساله ات يك خودرو خارجى است. او گفت با روش پيشنهادى اش مى توانيم عسل كيلويى پانصد تومان توليد كنيم و در سود با هم شريك شويم. آنجا بود كه فهميدم چطور با كمترين تعداد زنبور بدون آنكه كندوها كوچ كنند و در شرايطى كه در كشور نوسانات جوى است بسيارى از توليدكنندگان سودهاى سرشارى مى برند.
تا به حال با عسل غذايى درست كرده ايد؟
حلوا، دسر و شكلاتهاى خوبى با عسل درست مى كنم.
شباهت بين زن و زنبور در چيست؟
تلاش براى حفظ خانواده و شيرين بودن اين دو موجود و البته نيش هايى كه هرازگاه مى زنند.
تا حالا زنبور شما را نيش زده است؟
تا دلتان بخواهد.
لازمه زنبوردارى چيست؟
زنبوردارى پشتكار و عشق مى خواهد. در شرايطى كه قوانين در جهت رشد توليد نيست بلكه در جهت مصرف گرايى است و حمايتى از توليدكننده نمى شود بايد با سماجت و پيگيرى از انرژى ها استفاده كرد و موفق شد.
زنبوردارى حرفه اى است كه زود بازدهى دارد. نيروى كارگرى سريع آموزش مى بيند و آلودگى و آلايندگى هم ندارد.
اگر زنبوردار نبوديد چه شغلى را انتخاب مى كرديد؟
روزنامه نگارى. من عاشق كار شما هستم... وكالت را هم دوست دارم.
كار ما كار سختى است. چرا روزنامه نگارى؟
چون برايم جذاب است. روزنامه نگار حرف دل را بيرون مى كشد. چيزهايى كه قدرت بيانش نيست را با جرأت مى گويد.
در بسته بندى هاى شما من متوجه شدم كه اصلاً از موم استفاده نكرده ايد. چرا؟
هرچيزى در اثر چند بار تماس با دست آلوده مى شود. اغلب پس از آنكه عسل از موم جدا شد دوباره شانه هاى موم درون كندو قرار مى گيرد و اين اتفاق چند بار مى افتد.
موم ها به همين خاطر آلوده اند مگر مومى كه براى اولين بار زنبور مى بافد كه سالم است. به همين دليل استفاده از عسل بدون موم توصيه مى شود.
چه تعريفى از زنبور داريد؟
بى نهايت منظم و سرشار از تلاش و همكارى.
از موسيقى صداى زنبور چه تعريفى داريد؟
از شنيدن موسيقى صداى زنبور خوشحال مى شوم چون بيانگر شرايط خوب و رشد و فعاليت آنها و وجودمنابع غذايى فراوان است.
تا به حال از شكر براى تغذيه زنبورها استفاده كرده ايد؟
وقتى زنبورها غذاى كافى ندارند خشن مى شوند و با حالت تهاجمى به هركس كه در دسترس شان باشد حمله مى كنند به همين خاطر اگر در زمستان زنبورها دچار كم غذايى شوند براى ادامه حياتشان به مقدار خيلى كم از شكر استفاده مى كنيم.
عسل از چه تركيباتى تشكيل شده است؟
چهار پنجم وزن عسل را كربوهيدراتها و بقيه آن را پروتئين ، املاح معدنى ، آنزيمها ، ويتامين ها ، گلوكز و آب تشكيل مى دهد.
عسل در چه فصلى مرغوبتر است؟
عسل بهار به خاطر شكوفه هاى بهارى معطر است.
عسل هاى تخصصى مثل بهارنارنج جنوب و مركبات خالص شمال هم بسيار لذيذ است و عسل آخر تابستان يعنى عسل پاييز از همه فصلها مرغوبتر است چون از گلهايى تهيه شده كه رطوبت بهار را گذرانده اند. اين عسل سنگين تر و داراى مواد آلى و معدنى بيشتر است .
عسل كوهستان بهتراست يا عسل دشت؟
به خاطر پوشش گياهى متنوع در كوهپايه ها عسل كوهستان مرغوبتر است.
چه توصيه اى به دختران جوان داريد؟
جوانها سرشار از انرژى اند. بايد خودشان راباور كنند و بدانند بانوان عامل مهمى در برنامه ريزى و ارتقاى توليدات كشور هستند.
تماشاى فيلمهاى توليدكنندگان عسل در خارج و امكانات آنها چه احساسى را در شما ايجاد مى كند؟
در خارج از كشور ماشينهايى مخصوص حمل وكوچ كندوها درنظر گرفته شده است. اين ماشين ها ضمن آنكه فضاى مطلوب قرارگرفتن كندوها در آن تعبيه شده است داراى شيلنگ هاى آب است.اما در ايران مجبوريم كندوها را بار ۴ كاميون معمولى كنيم. اين كاميونها فاقد شيلنگ هاى آب است و زمانى كه زنبورها را از جنوب به كرج منتقل مى كنيم به خاطر نامناسب بودن وسيله نقليه و حركت كند آن و گرماى ۴۰ درجه زمانى كه به كرج مى رسيم زنبورها خفه شده اند. اگر ماشين سازان كشور ما همان طور كه براى حمل ونقل غلات ماشين مخصوص طراحى كرده اند اقدام به طراحى و ساخت ماشينهاى مخصوص انتقال زنبورها مى كردند يك ماشين مخصوص مى توانست تمام بار ما را حمل كند. هم هزينه كمتر مى شد و هم تردد.
چه گلهايى براى توليد عسل مناسبند؟
انواع گياهان شهدزا خصوصاً گون، آويشن، بيدمشك و شكوفه هاى بهارى .
از حوادث كارتان بگوييد.
يك بار ۴۰۰ زنبور به خاطر گرماى شديد در تكاب خفه شدند و در آن زمان هنوز زنبورها بيمه نبودند . يكبار هم عسلى را براى صادرات آماده كرديم و پس از ارسال نمونه آن به كشور آلمان پس از ۴ ماه انتظار وقتى تأييد كيفيت رسيد و ۶ تن عسل براى صادرات بار ماشين شد بين بيجار و تكاب به علت نقص ماشين همه عسلها به ته دره رفت و ضرر سنگينى به ما زد.
زنبوردارى در ايران چه تفاوتى با زنبوردارى درخارج از كشور دارد؟
در آنجا پرورش زنبور عسل فقط براى توليد عسل نيست. زنبوردار و زنبورستان باعث رشد گياهان است و در آمريكا با حمايت از كوچ زنبورداران از آنجايى كه گردافشانى گياهان ۱۰درصد توسط باد و ۹۰درصد توسط زنبورها صورت مى گيرد، بابت هركوچ، دلار به زنبورداران يارانه مى دهند. زنبور عسل ۱۴۴ برابر به توليدات گياهى كمك مى كندو حتى براى ازت دار كردن خاك كنار سدها و جلوگيرى از ريزش سدها از كندوها استفاده مى شود اما درايران درمورد فرهنگ زنبورعسل كار ترويجى نشده است و روستاييان در ايران با كوچ كندوها به منطقه شان فكر مى كنند ما قصد غارت داريم.
طعم عسل طبيعى و عسل تقلبى تفاوتى با هم دارند؟
عسل طبيعى سريعاً جذب بزاق دهان مى شود و پس از مصرف انسان احساس انرژى مى كند اما عسل تقلبى طعم آب نبات سوخته مى دهد.
پول را بيشتر دوست دارى يا شهرت؟
پول . من به اندازه كافى شهرت دارم اما مشكلاتم حل نمى شود. پول مى تواند شهرت را هم حفظ كند. من به عنوان مديرعامل كارخانه عسل و دبير اتاق تعاون كرج شهرت دارم اما بارها به خاطر شرايط ناپايدار جوى دچار مشكلات مالى شديدى شده ام.
مصرف سرانه عسل در كشور ايران چقدر است؟
در ايران مصرف عسل هر فرد سالانه ۲۷۰گرم است اما دركشورهاى اروپايى اين ميزان به يك كيلو و ۲۰۰ گرم مى رسد.
شما در جايى گفتيد اگر زنبوردار نبوديد روزنامه نگار مى شديد و در جايى ديگر گفتيد پول را بيشتر از شهرت دوست داريد.
مى دانيد درآمد روزنامه نگارى بسيار پايين است؟
بله . مى دانم اما روزنامه نگارى واقعيت زندگى است و بايد آن را حفظ كرد. درست است درآمدى ندارد اما چون هميشه دوست داشتم هرچه هست را بگويم حس مى كنم روزنامه نگارى مرا ارضا مى كند.