• در حالى دولت را ترك مى كنيم كه در عرصه اقتصاد به درجه اى از بلوغ رسيده ايم و ظرفيت هاى يك جهش توسعه اى را فراهم كرده ايم
• اگر جامعه رشد اقتصادى داشت، مى توان امكانات را عادلانه توزيع كرد
• همپايه جامعه برخوردار از عدالت، جامعه برخوردار از يك رشد موزون و سريع اقتصادى است
• روزگارى براى ۲۰۰ ميليون دلار دور دنيا راه مى افتاديم و به ما نمى دادند، اما امروز جمهورى اسلامى ايران هيچ محدوديتى براى كسب اعتبار از هيچ كجاى دنيا ندارد
• نمى توان داعيه رشد اقتصادى نداشت، ولى داعيه برخوردار كردن مردم از امكانات زندگى خوب را مطرح كرد
سه شنبه شب سيدمحمد خاتمى، رئيس جمهورى اسلامى ايران، در جمع صنعتگران به بررسى تحولات اقتصادى ايران بويژه در بخش صنعت كرد. با توجه به اهميت اين سخنرانى كه در اصل جمعبندى عملكرد دولت خاتمى در بخش صنعت كشور است، متن كامل آن را در زير مى آوريم:
ايسنا: خواست مردم معيشت امن و زندگى مناسب است و دستيابى به اين هدف نيز با رشد اقتصادى امكانپذير است.
سيدمحمد خاتمى رئيس جمهورى عصر روز سه شنبه در مراسم روز صنعت و معدن با اعلام اين مطلب گفت: هيچ دولتى و انسانى نيست كه مدعى باشد رفاه، پيشرفت ، اشتغال، عدالت و مشاركت را نمى خواهد، اين وجه مشترك همه كسانى است كه در ميدان كسب قدرت شركت مى كنند و خواستار رأى مردم هستند. همه خواستار اين هستند و وعده اين را مى دهند كه كشور بايد برخوردار باشد و مردمش رفاه داشته باشند، بايد روابط، روابط عادلانه باشد و مشاركت مردم اصل است. مطالبى نظير اين معدل بحث هايى است كه بخصوص در هنگام انتخابات - چه انتخاباتى كه من در آن شركت كردم و چه قبل و بعد از من - مطرح شد و مى شود. اين نشان دهنده نياز جامعه است و اينكه جز از اين طريق نمى توان با مردم رابطه برقرار كرد و مردم هم خواستار رفاه، اشتغال، مشاركت و پيشرفت و عدالت هستند.
وى ادامه داد: اين كه برنامه ها چقدر علمى باشد، امكانات چقدر فراهم شود و لوازم اين امور - كه به نظر من تأمين آزادى هاى سياسى، امنيت روحى و اجتماعى براى يكايك افراد جامعه است - تا چه حد فراهم آيد، به ديدگاه هاى مطرح شده و نيز شرايط و اوضاعى كه اين مسائل مطرح مى شود بستگى دارد.
خاتمى افزود: معتقدم كه اگر بخواهيم از حد شعار پايين تر بياييم و به اين خواست هاى قطعى و اولى مردم
برسيم، خواست و مطالبه فورى و اولى مردم معيشت سالم و برخوردارى از يك زندگى مطلوب است. اما اين بدان معنا نيست كه اين خواست مهمترين خواست مردم است. مردم مى خواهند زنده بمانند، مى خواهند امنيت معيشتى داشته باشند و در فضاى اين زندگى آزاد و امن به لحاظ روحى و اميدوار به لحاظ كسب مدارج پيشرفت، زندگى كنند.
وى با تأكيد بر اين كه نمى توان گفت كه آزادى، خواست مورد توجه مردم - چه مردم روستاها، چه مردم شهرها- نيست، راه سعادت يك كشور را توسعه همه جانبه دانست و همچنين با تأكيد بر اين كه خيال نكنيم مى توان بخش هاى مختلف توسعه را از يكديگر تفكيك كرد، اظهار داشت: آنچه بنده عرض مى كنم، به اعتبار مهمترين نظريات علمى و تحليلى جامعه شناختى و نيز تجربه بشر است. آنچه مورد خواست جوامع است، يك توسعه همه جانبه است، نه تنها اقتصادى، نه تنها سياسى. اين ها در آغوش يكديگرند و تفكيك شان ميسر نيست. توسعه همه جانبه است كه مى تواند جامعه را پويا و پايدار كند.
رئيس جمهور اظهار داشت: با توجه به خواست هاى اوليه همه اقشار جامعه كه ملموس ترين آن برخوردارى از يك معيشت امن و مطلوب و زندگى برخوردار است، اگر بخواهيم از حد شعار فراتر رويم و واقعاً اين امور را در جامعه تحقق ببخشيم، دو شرط عمده وجود دارد؛ مبناى يك زندگى مطمئن مرفه براى هر كشور و هر قومى رشد سريع اقتصادى است، نمى توان خواستار رشد اقتصادى نبود يا برنامه هايى براى رشد اقتصادى نداشت و مدعى شد زندگى و معيشت مردم را تأمين مى كنيم. البته براى يك جامعه متعادل عدالت در توزيع امكانات به دست آمده هم بسيار مهم است، اما اگر جامعه رشد اقتصادى داشت مى توان امكانات را عادلانه توزيع كرد، عدالت در جامعه عقب مانده و فقير توزيع فقر است. بنابراين هم پايه جامعه برخوردار از عدالت، جامعه برخوردار از يك رشد موزون و سريع اقتصادى است.
خاتمى ادامه داد: برخوردار كردن مردم امرى نيست كه در طول يك روز و دو روز و يك سال و دو سال پديد آيد، جامعه اى كه دچار مشكلات بزرگ تاريخى است، نيازمند به زمان است، تا اين آفت و اين بليه تاريخى و آن بيمارى مزمن تاريخى كه سبب عقب ماندگى، اختلافات در جامعه و سبب فقر مزمن شده ، از بين برود، با برنامه هاى مختلف مى توان اين زمان را كمتر يا طولانى تر كرد، ولى به هر حال زمان مى خواهد. منتهى مهم اين است كه زندگى مردم متكى باشد به يك سرچشمه جوشان و زاينده كه دائماً افراد و بخش هاى جامعه را تغذيه كند.
وى خاطرنشان كرد: رشد اقتصادى، توليد ثروت همان چشمه جوشانى است كه مى تواند نياز هاى جامعه را در طول زمان و با توجه به فزاينده بودن مطالبات تأمين كند. اگر اين چشمه نباشد اولاً؛ آبى نيست تا به كام تشنه مردم برسد و معيشت مردم تأمين شود، ثانياً؛ اگر منابعى اجمالاً و تصادفاً وجود داشته باشد مى توان براى يك مدت محدودى تسكين امكانات را به جامعه تزريق كرد و بعد از مدتى همه دچار فقر و از هم پاشيدگى شوند. بنابراين شرط مسلم و اوليه رسيدن به وضع معيشت و برخوردار كردن مردم، ايجاد رشد اقتصادى در جامعه است. نمى توان داعيه رشد اقتصادى نداشت و داعيه برخوردار كردن مردم از امكانات زندگى خوب را داشت.
رئيس جمهور در ادامه سخنان خود در جمع مديران صنعت و معدن كشور اظهار داشت: ترديد نكنيم كه در دنياى امروز ماشين و موتور رشد اقتصادى، صنعت است - نه به اين معنا كه قدر و اندازه اعتبار و اهميت بخش هايى مثل كشاورزى، فرهنگ، علم و خدمات را ناديده بينگاريم، به خصوص علم كه اگر نباشد نه صنعت خواهد بود و نه خدمات معتبر و مطمئن و نه كشاورزى و فرهنگ مطمئن - به همين دليل هم در برنامه چهارم توسعه دانايى محورى مورد توجه قرار گرفته است. بدانيم كه اگر اين مجموعه در تحول صنعتى جمع و تبديل به موتورى به نام صنعت نشود، رشد اقتصادى جامع يا پايدار نخواهد بود. بنابراين شرط گريزناپذير رسيدگى به زندگى و تأمين مطالبات معيشتى مردم و تأمين عدالت اجتماعى اهتمام به رشد اقتصادى است و رشداقتصادى جز بر پايه رشد موزون صنعت در يك جامعه ميسر نيست.
خاتمى خطاب به حاضران گفت: خدا را سپاسگزارم كه با همت همه شما عزيزان و كارآفرينان بزرگ و همه مديران ارجمند و همكاران عزيزم در سطح دولت و در سطح شركت ها و بخش هاى مختلف در حالى اين دولت را به عزيزى ديگر وامى گذارم كه براى اولين دفعه در طول تاريخ چند هزار ساله خود با همه ناراحتى ها و گلايه هايى كه ممكن است وجود داشته باشد، به اين جايگاه رسيده ايم كه تحويل و تحول قدرت بر اساس يك ساز و كار مردم سالارانه صورت مى گيرد و ديگر دوران اين كه يك قدرتى بيايد و با زور قدرت ديگر را كنار بزند و خودش را بر جامعه تحميل كند گذشته است. در پى اين سال ها مى بينيم كه دولت ها آمده اند و خدمت كرده اند و زحمت كشيد ه اند و خيلى آرام و طبق روال طبيعى و با خواست مردم جاى خود را به ديگران داده اند. خدا را سپاسگزارم كه هشت سال در خدمت اين ملت بزرگوار بوده ام و از اين جهت كه نتوانسته ام به همه آنچه كه با ملت پيمان بسته و گفته بودم، برسم، در عين حال كه معتقدم با همه موانع و مشكلات و مقتضيات دستاوردها هم اندك نبوده ولى هم ما و هم شما خيلى چيزهاى بالاترى مى خواستيم كه به آن نرسيديم. خدا را سپاسگزارم در حالى دولت را ترك مى كنيم و اين دولت را به عزيزان ديگرى مى سپاريم كه در بسيارى از جهات از جمله در عرصه اقتصاد و فناورى و صنعت به درجه اى از بلوغ رسيده ايم و پايه هايى را ريخته ايم كه اگر به درستى اين مسير طى شود آنچنان كه بارها گفته ام به درجه آمادگى براى يك جهش توسعه اى رسيده ايم و ظرفيت هايش را فراهم آورده ايم.
وى گفت: البته هنوز خيلى كار داريم، اگر اين راه درست پيموده شود بدون ترديد ايران در آينده اى نه چندان دور پايگاهى بسيار بالاتر از امروز در عرصه منطقه و در عرصه جهان خواهد داشت.
سيدمحمد خاتمى رئيس جمهور در ادامه سخنان خود در همايش بزرگداشت روز صنعت و معدن، مشكلات اساسى اقتصاد كشور را گسترش وسيع دخالت دولت در امور اقتصادى به عنوان مزمن ترين بيمارى اقتصاد كشور، بى التفاتى به بخش خصوصى در طول مدت زندگى مدرن جامعه ما و ضعف بنيادى شكل گيرى تشكل هاى سامان بخش به اقتصاد از سوى بخش خصوصى، عدم استفاده درست از منابع براى توسعه يا ناتوانى در ايجاد منابع مورد نياز براى توسعه برشمرد.
وى خطاب به حاضران در اين مراسم با بيان اين كه در عرصه اقتصاد و صنعت در هر سه قسمت كارهاى اساسى - نه موردى، تفننى و يا تسكينى - صورت گرفته است و به همين دليل معتقد است زمينه ها براى يك تحول اساسى ايجاد شده است، اظهار داشت كه شايد اگر همه آنچه به دست آمده - عمدتاً به همت متخصصان و كارآفرينان و همكاران مختلف در دولت و بخش خصوصى بوده است و شايد كمترين نقش را داشته ام - را بگويم مثنوى هفتاد من كاغذ شود، و در بيان نكاتى يادآور شد: در جهت اصلاح ساختار اقتصادى اقدامات شجاعانه اى انجام گرفته است، وقتى كه صحبت از تك نرخى شدن ارز شد، بسيارى از دوستان صاحب نظر ما مى گفتند كه اين كار خطرناكى است، وقتى ما اين كار را انجام داديم تورم كشور حدود ۱۱ درصد بود، يعنى توانستيم با همه كمبود هاى منابع و فروش نرفتن نفت و خشكسالى و عدم امكان سرمايه گذارى هاى بزرگ، تورم را تا حدود زيادى در كشور مهار كنيم.
وى ادامه داد: دوستان به ما مى گفتند : «اين كارى لازم ولى خطرناك» است و به كار دولت خدمتگزار سازندگى اشاره مى كردند كه حتى سبب شد تا حدودى وقفه در برنامه ها ايجاد شود. تك نرخى كردن ارز يا بعضى سياست هاى ديگر يك دفعه تورم را به مرز ۵۰درصد رساند و همان زمان نيز سبب تجديد نظر در سياست ها شد. گفتم؛ آزموده را آزمودن خطاست. گفتيم با يارى خدا و با همت همه يارى مردم - چه بخش خصوصى چه دولتى ها - اين كار را انجام مى دهيم و اين دندان فاسد چند نرخى را خواهيم كند و به دور خواهيم انداخت.
رئيس جمهور تصريح كرد: افتخار بزرگ اين دولت است كه با تحمل حدود ۳ درصد نرخ تورم يكى از بزرگترين اقدامات اصلاحى ساختارى را در كشور به عمل آورد و ارز را تك نرخى كرد. خيلى از دوستان مى گفتند؛ حالا كه درآمد هاى نفت زياد شده است - چه در بخش دولتى و چه در بخش اجرايى - مملكت نياز دارد و ما مى توانيم با صرف كردن اينها هم مردم را راضى نگهداريم و تحركاتى ايجاد شود. بنده و دوستانمان با همه وجود ايستاديم و گفتيم حساب ذخيره ارزى بايد مستقر شود، حالا ما كه ايجاد كننده حساب ذخيره ارزى هستيم كسانى كه به ذهنشان هم خطور نمى كرده است و يقيناً اگر به جاى ما بودند اين اقدام را نمى كردند، تشر مى زنند كه دولت از حساب ذخيره ارزى درست استفاده نكرده است. البته بنده معتقدم استفاده خوبى شده و نقص هايى هم وجود داشته است. اميدوارم كه در آينده بهتر استفاده شود ولى اين كار انجام گرفت.
وى خاطرنشان كرد: اصلاح قانون ماليات هاى مستقيم به نفع توليد، سرمايه گذارى،طبقات محروم حقوق بگير است. با معافيت حقوق بگيران سه برابر پايه حقوق معاف از ماليات بالا آمد و در عين حال دو برابر و نيم مالياتى كه از بخش توليد مى گرفتند كاسته شد. ۶۰ درصد به ۲۵ درصد و ۶۸ هزار تومان معافيت ۶۰ درصد ماليات بر توليد و سرمايه گذارى به ۲۵ درصد و ۶۸ تومان حقوق معاف به ۱۷۰ تومان افزايش يافت تا حقوق بگيران مشكلات كمترى پيدا بكنند. مكمل اين كار بنيادى لايحه ماليات بر ارزش افزوده است كه معتقدم آن هم مى تواند منشأ تحولات بزرگ شود.
خاتمى خاطرنشان كرد: حذف موانع غير تعرفه اى واردات، تجميع عوارض، مقررات زدايى از مراحل پيچيده اخذ مجوز و سرمايه گذارى آن عقبه ها و ايستگاههايى كه وجود داشت سعى كرديم حذف كنيم تا سرمايه گذار و كسى كه مى خواهد فعاليت كند، با مشكل كمترى مواجه شود. آن ايستگاهها از مصداق هاى بارز قيموميت دولت بر بخش خصوصى و بر جامعه بود و نشانه عدم اعتمادى كه دولت متمركز نسبت به كارآفرينان دارد.در حالى كه شرط اول رشد بخش خصوصى اعتمادى است كه بايد وجود داشته باشد. حتى اگر اين اعتماد زيان هاى مقطعى و موردى داشته باشد اين قدر فوايد مى تواند داشته باشد كه سبب رشد اين بخش خواهد شد.
وى همچنين اظهار داشت كه تصويب قانون نوسازى صنايع نيز كار بزرگ و بنيادى بود و ادامه داد: سازماندهى شركت هاى دولتى از طريق تشكيل شركت هاى مادر و تلاش براى انتقال آن ها از دولت اندك اندك به خصوصى. ايجاد شرايط مناسب براى سرمايه ، مديريت و تكنولوژى خارجى، جلب سرمايه، جلب مديريت و جلب تكنولوژى خارجى به سادگى ميسر نمى شود. ما براى گرفتن ۲۰۰ ميليون دلار سقف اعتبارى دور دنيا راه مى افتاديم و به ما نمى دادند. به قول مرحوم دكتر نوربخش همان اوايل كه بنده آمده بودم مى گفتند كه ما براى اينكه يك خط اعتبارى ۲۰۰ ميليون دلارى بگيريم تقريباً هر جايى رفتيم با جواب منفى يا محترمانه و يا غيرمحترمانه روبرو شديم. امروز به شما عرض مى كنم، جمهورى اسلامى ايران هيچ محدوديتى براى كسب اعتبار از هيچ كجاى دنيا ندارد، جز آمريكا و اسرائيل هم كه ما نمى خواهيم و پايين آمدن نرخ ريسك از شش به چهار كه اين تحول عظيمى شد و ما توانستيم سرمايه خارجى، مديريت خارجى و تكنولوژى خارجى را جذب كنيم.
خاتمى همچنين با اشاره به فعاليت هاى انجام شده در صنعت، پتروشيمى، نيروگاهها و سد و خودكفايى در اين زمينه ها افزود: در مورد نيروگاههاى بالاى ۷۰ يا ۸۰درصد خود كفا هستيم. در ماشين سازى و اجرا تقريباً خودكفا هستيم. اگر در بخش هايى هم خودكفا نيستيم براى اين است كه صرفه ندارد نه اينكه توانش را نداشته باشيم.
وى در پاسخ به اظهاراتى مبنى بر اين كه خودروى ملى نداريم، گفت: اولا ً؛ خودروى ملى يعنى ساخت آن صددرصد ايرانى باشد كه در حال انجام است و بنده اين مژده را مى دهم و البته افتخار آن براى دولت بعدى است. تشكيلات ما از ابتداى طراحى تا پايان ساخت آمادگى دارند كه خودرو ايجاد كنند، اميدواريم كه در سال ۸۵ ماشينى را عرضه داريم كه هم طراحى و هم اجراى آن در ايران بوده است، اين كار به سادگى به دست نمى آيد، يعنى حاصل تلاش و خون دل خوردن هاى فراوان مى خواهد.
خاتمى در ادامه سخنان خود در همايش بزرگداشت روز صنعت و معدن، از جمله فعاليت هاى انجام شده براى تقويت بخش خصوصى و داخلى را اهتمام جدى بر ساخت داخلى عنوان كرد و به عنوان عضوى از دولت يادآور شد: بحث هايى در اين زمينه صورت گرفت تا اين جا افتاد كه حداكثر ساخت داخل را داشته باشيم، و در كنار آن پيمانكاران و مشاوران و شركت هاى داخلى توان پيدا كنند و بخش قابل توجهى از امكانات كه از بيرون مى آيد در خود ايران توسط كارآفرينان ايرانى مصرف و كارها توسعه داده شود.
رئيس جمهور با اشاره به تلاش هاى صورت گرفته در كشور براى آموزش انسان هاى تحصيلكرده و با مهارت كه بتوانند صنايع سنگين را اداره كنند، ادامه داد: البته يكى از كارهايى بسيار ارزنده به خصوص در وزارت صنايع، ايجاد يك اتصال ارگانيك و اندام واره ميان مراكز توليد فكر و مراكز توليد صنعتى است. يعنى امروز دانشگاه ها و پژوهشگاه هاى ما، بزرگ ترين سفارش گيرنده از سوى بخش هاى صنعتى ما هستند. ده ها پروژه هاى تحقيقاتى به آن ها سپرده شده و مبناى عمل قرار گرفته است، ارتباط كارى ميان فارغ التحصيلان و حتى دانشجويان با حوزه مديريت و صنعت، نويد يك تحول بنيادى را مى دهد كه خودش به صورت خودجوش و دوطرفه مى تواند فرايند توليد و صنعت را تقويت كند.
وى همچنين با اشاره به تجهيز منابع براى توسعه صنعتى در بخش خصوصى، از فعاليت بانك صنعت و معدن به عنوان بانك تخصصى افزود: از دو سال پيش به اين نتيجه رسيديم كه بانك ها به صورت آزاد به بخش هاى خصوصى و صنايع مورد نياز وام بدهند و دولت از طريق وجوه اداره شده بخشى يا همه بهره بانكى را بپردازد. يعنى وام بانكى در كم ترين مقدارى كه ميسر است در اختيار توليد كننده قرار بگيرد.
رئيس جمهور ادامه داد: در اين مدت ارز ارزان با شرايط آسان بازپرداخت كه به بخش خصوصى داده شده است، پهلو به پهلوى همه ارزى مى زند كه از اول انقلاب تا زمان تأسيس حساب ذخيره ارزى در اختيار بخش خصوصى قرار گرفت و آثار و بركات آن را در همه جا مى بينيم. بيش از ۹ ميليارد دلار طرح تصويب شد. بيش از ۶ ميليارد دلار، گشايش اعتبار شده است و نيز بيش از ۵ / ۳ ميليارد دلار از طريق ۹ بانك به كسانى كه طرح داشتند، پرداخت و سبب شده است، يك اعتماد به نفسى در بخش خصوصى و يك تحركى در بخش جامعه ايجاد كند و در واقع اين هزينه اى است كه دولت بحق، به خود مردم كه صاحبان دولتند مى پردازد تا پشتوانه هاى بخش خصوصى اين بخش محكم و تقويت شود. خاتمى با بيان اين كه دولت همواره به شكل بنيادى متوجه مسائل مردم بوده است، ادامه داد: ما گفتيم كه بياييم امكانات را متوجه بخش هايى از جامعه - يعنى مناطق محروم - كنيم كه دچار محروميت بيشتر و باسابقه ترند.
بقيه در صفحه ۲۱
طرح توازن منطقه اى كه از افتخارات اين دولت است براى اين بوده است كه ما بتوانيم استان ها و شهرستان ها و بخش هايى كه دچار يك نوع عقب ماندگى مضاعف بودند، با كمك، بيشتر حمايت كنيم، آن ها را به سطح بالاترى بياوريم كه بتوانند بهتر امكانات را جذب كنند. به همين دليل يكى از اولويت هاى ما در تخصيص ارز، تخصيص ارز به مناطق محروم بوده است كه بايد قبول كنيم به سرعت و كارآمدى و بهره ورى اى كه در استان هاى متمكن تر و پيشرفته تر و كمتر عقب افتاده دارد نيست.
وى با اشاره به تقويت و گسترش شهرك هاى صنعتى، در بيان مقايسه اى در اين زمينه تعداد شهرك هاى صنعتى سال ۷۶ و امكانات آن را يادآور شد و افزود: امروز كه داريم دولت را تحويل مى دهيم، هم از نظر حجم، زمينه، مقدار، كميت و كيفيات، تحول بزرگى ايجاد شده است و در كنار همه اينها، تقويت و همدلى و همكارى با تشكل هاى صنفى و صنعتى در كشور را نيز داريم. فكر كنم هسته ى مهم بخش خصوصى براى ايجاد تحول همين بخش هاى مختلفى هستند كه توليد، سرمايه گذارى، ايجاد تحول، جذب علم و تكنولوژى مى كنند و خود آن ها هم بايد از اين واحدهاى پراكنده به صورت يك واحدهاى در كنار هم، البته منظورم نه متمركز كه به صورت تشكيلاتى در بيايند كه خودشان يك نوع انحصار ديگرى را ايجاد كنند، بلكه به عنوان تشكل هاى حامى، ناظر و هدايت كننده بخش خصوصى و صنعتى دربيايند. ما در اين زمينه كار كرديم و عزيزان بزرگوار گفتند كه حتى بخش وزارت صنايع و معادن ما بسيارى از كارهايش را با مشورت آن ها و هماهنگى آن ها انجام داد.
وى از ترويج صنايع كوچك و كارآفرين و ايجاد اشتغالى وسيع به عنوان يكى از كارهاى مهم كه هنوز نياز به مراقبت و دقت زياد دارد ياد و تأكيد كرد: مراقب باشيم خداى ناكرده تندباد احساسات، اين ها را از بين نبرد، اين ها هنوز جوانه هاى لطيفند و يك گام ممكن است آنچه كه زحمت كشيده شده، از بين ببرد. واقعاً بايد مواظبت كنيم كه اين تشكل ها، اين بخش خصوصى، اين فعاليتى كه در عرصه كمك به بخش خصوصى شده اين تحولات ساختارى كه آغاز شده و هنوز بايد ادامه پيدا بكند، اين ها دچار لطمه نشود.
رئيس جمهور راه افتادن جريان قطعه سازى در ايران را نيز قابل توجه دانست و گفت: در منطقه دو كشور ايران و تركيه در سطح نسبتاً بالا ماشين توليد مى كنند، با اين تفاوت كه صنعت قطعه سازى ايران، يك صنعت نوپا و رو به رشدى است و تركيه فاقد آن مى باشد. امروز قطعات يكى از اقلام صادراتى ماست، گرچه هنوز ما خيلى بايد روى كيفيت كار كنيم تا بتوانيم رقابت كنيم، اما اين حركت شروع شده است. امروز يك هزار و ۲۰۰ واحد صنعتى قطعه ساز در ايران با ۵۰۰ هزار شغل مشغول كار هستند و اين سرمايه بزرگ و پشتوانه عظيمى براى صنعت ماست و در كنار آن تأسيس وزارت رفاه و تأمين اجتماعى براى ضمانت اجراى عدالت اجتماعى به علمى ترين روش ميسر و به صورتى كه دولت صدقه دهنده به ملت نباشد، بلكه حق ملت را براى امنيت زندگى، امنيت شغل، امنيت تحصيل فرزندان و ساير امنيت هاى اجتماعى داشته باشد تشكيل شده است. اين وزارتخانه براى همين منظور تأسيس شده و طرح ها و لوايح خوبى هم داشته است. البته مشكلاتى هم از نظر تأمين منابع دارد كه بايد كم كم تأمين شود.
وى يادآور شد: ما براى اولين دفعه در سال ۸۳ به جاى ۸۰ درصد و ۷۰ درصد و ۵۶ درصد در اخذ ماليات از مرز ۱۰۰ درصد گذشتيم، يعنى ۱۰۳ درصد ماليات گرفتيم در حالى كه سهم ماليات در بودجه عمومى سال گذشته از ۲۵ تا ۲۶ درصد به ۲۹ درصد رسيد و در سال ۸۴ هم بيشتر مى شود. هرچه رونق در جامعه ما بيشتر باشد و ماليات را بهتر بگيريم، تأمين اجتماعى بهتر و معيشت مطمئن تر خواهد شد، براى اين كه هميشه ممكن است بيكارى باشد، اما اين امنيت براى بيكار در جامعه بايد وجود داشته باشد، به علاوه اين كه با ايجاد شغل زمينه مطمئنى براى جامعه ايجاد كرد. ما در سال ،۷۷ ۴ ميليون و ۸۰۰ هزار تن توليد فولاد داشتيم. در سالى كه گذشت به ۱۰ ميليون و ۵۰۰ هزار تن رسيد و به يارى خداوند در سال ،۸۴ ۱۱ ميليون و ۵۰۰ تن خواهد شد. البته با توجه به سرمايه هايى كه گذاشته شده و بخش خصوصى انجام داده، فكر مى كنم در ،۲ ۳ سال آينده از مرز ۱۴ ميليون تن هم بگذرد.
خاتمى در مورد سيمان، آلومينيوم و خودرو گفت: وقتى آمدم (در آخر سال ۷۵)حدود ۱۹ ميليون تن توليد سيمان داشتيم. در سالى كه گذشت، ۳۰ ميليون تن، ( ۳۰ ميليون و ۲۰۰ هزار تن) توليد سيمان ما بود و به يارى خداوند در پايان برنامه پنج ساله چهارم، به ۷۳ ميليون تن سيمان خواهد رسيد. كه البته اين افزايش توليد به معنى افزايش مصرف هم هست. آلومينيوم؛ زمانى كه روى كار آمدم، ۹۴ هزار تن بود، در سال گذشته از مرز ۲۲۰ هزار تن توليدش گذشت. در زمينه خودرو، در زمينه مسائل ديگر و تكنولوژى هاى برتر و پتروشيمى، در زمينه مسائل نيرو، توليد نيرو و مهار آب ها، خوشبختانه در زمينه مسائل كشاورزى، در توليد خودكفايى گندم و اين كه ما از هر مترمكعب آب، حدود ۱۷ درصد بهره ورى ما را از برداشت هر هكتار و هر مترمكعب افزايش پيدا كرد.
رئيس جمهور گفت: از افتخارات بزرگ اين دولت صدور خدمات به طور كلى، و صدور خدمات فنى و مهندسى به طور خاص است، به طورى كه پيش بينى ما اين بود در برنامه ى سوم، يك ميليارد و ۶۹۸ ميليون دلار صدور خدمات داشته باشيم، در حالى كه به يارى خدا، از مرز ۲ ميليارد و ۴۰۰ ميليون دلار گذشت، يعنى ۱۳۶ درصد ما بالاتر از برنامه خودمان صدور خدمات داشتيم. در پايان برنامه از ۱۰ ميليون و ۷۰۰ هزار دلار بايد صدور خدمات ما بگذرد. در سال ،۸۳ ۲۹ هزار تقاضا داشته كه نسبت به سال گذشته ۶ / ۷ درصد رشد داشته. اگر اين ها تحقق پيدا كند سرمايه اى بالغ بر ۷۶۰ هزار ميليارد دلار خواهيم داشت.در طول برنامه با اشتغال زايى ۹۵۰ هزار نفر فرصت هاى شغلى ايجاد شده است. در صنعت؛ ۷۵۱ هزار و ۵۰۰ شغل بوده، در حالى كه در برنامه ما حدود ۶۰۰ هزار شغل در نظر گرفته شده، يعنى ۴ / ۲۴ درصد بيش از هدف برنامه، در بخش صنعت ايجاد شغل كرديم.
وى تأكيد كرد: اگر واقع بين باشيم، اگر روند سرمايه گذارى را ادامه بدهيم، اگر رفتارمان را با دنيا به گونه اى تنظيم كنيم كه باز هم امكان جذب امكانات و تكنولوژى و مديريت آن ها باشد و نيز ما بتوانيم بازارهايى در دنيا داشته باشيم، اگر به بخش خصوصى مان اعتماد كنيم، اگر به تشكل هاى صنفى و صنعتى مان احترام بگذاريم و آن ها را محور و مدار كار بدانيم، اگر گره ها و موانع را باز هم بيش از پيش برداريم و اگر به جاى منابع موجود و يا منابعى كه بايد ايجاد شود، به جاى اين كه صرف هزينه هاى تسكينى يك بار مصرف، صرف ايجاد رونق اقتصادى و توليد و نيز واقعاً رفع نيازهاى بخش محروم جامعه كنيم، مطمئن باشيد كه راه رسيدن به يك رفاه عدالت بنياد و پيدا كردن جايگاهى كه نه تنها در منطقه ممتاز باشد، بلكه در دنيا بتواند بعد از قرن ها عقب نگه داشته شدند، بعد از قرن ها انتظارى كه ملت ما براى سرفرازى در دنيا داشته و حكومت هاى فاسد و ناتوان، جلوى آن را گرفته اند، براى اولين بار، همه زمينه هاى رسيدن به اين هدف، يعنى پيدا كردن جايگاهى درخور ملت شريف ايران در عرصه آشفته جهانى فراهم آمده است و اميدوارم عزيزانى كه پس از ما مى آيند، نه تنها اين راه را ادامه بدهند، بلكه با ابتكارات تازه، اين مسير را تندتر آماده كنند و احياناً نقص ها و كاستى هايى كه در كار ما بوده، با همت و تلاش و تكيه بر تجربه اى كه انباشته شده است، برطرف كنند.
طرح توازن منطقه اى كه از افتخارات اين دولت است براى اين بوده است كه ما بتوانيم استان ها و شهرستان ها و بخش هايى كه دچار يك نوع عقب ماندگى مضاعف بودند، با كمك، بيشتر حمايت كنيم، آن ها را به سطح بالاترى بياوريم كه بتوانند بهتر امكانات را جذب كنند. به همين دليل يكى از اولويت هاى ما در تخصيص ارز، تخصيص ارز به مناطق محروم بوده است كه بايد قبول كنيم به سرعت و كارآمدى و بهره ورى اى كه در استان هاى متمكن تر و پيشرفته تر و كمتر عقب افتاده دارد نيست.
وى با اشاره به تقويت و گسترش شهرك هاى صنعتى، در بيان مقايسه اى در اين زمينه تعداد شهرك هاى صنعتى سال ۷۶ و امكانات آن را يادآور شد و افزود: امروز كه داريم دولت را تحويل مى دهيم، هم از نظر حجم، زمينه، مقدار، كميت و كيفيات، تحول بزرگى ايجاد شده است و در كنار همه اينها، تقويت و همدلى و همكارى با تشكل هاى صنفى و صنعتى در كشور را نيز داريم. فكر كنم هسته مهم بخش خصوصى براى ايجاد تحول همين بخش هاى مختلفى هستند كه توليد، سرمايه گذارى، ايجاد تحول، جذب علم و تكنولوژى مى كنند و خود آن ها هم بايد از اين واحدهاى پراكنده به صورت يك واحدهاى در كنار هم، البته منظورم نه متمركز كه به صورت تشكيلاتى در بيايند كه خودشان يك نوع انحصار ديگرى را ايجاد كنند، بلكه به عنوان تشكل هاى حامى، ناظر و هدايت كننده بخش خصوصى و صنعتى دربيايند. ما در اين زمينه كار كرديم و عزيزان بزرگوار گفتند كه حتى بخش وزارت صنايع و معادن ما بسيارى از كارهايش را با مشورت آن ها و هماهنگى آن ها انجام داد.
وى از ترويج صنايع كوچك و كارآفرين و ايجاد اشتغالى وسيع به عنوان يكى از كارهاى مهم كه هنوز نياز به مراقبت و دقت زياد دارد ياد و تأكيد كرد: مراقب باشيم خداى ناكرده تندباد احساسات، اين ها را از بين نبرد، اين ها هنوز جوانه هاى لطيفند و يك گام ممكن است آنچه كه زحمت كشيده شده، از بين ببرد. واقعاً بايد مواظبت كنيم كه اين تشكل ها، اين بخش خصوصى، اين فعاليتى كه در عرصه كمك به بخش خصوصى شده اين تحولات ساختارى كه آغاز شده و هنوز بايد ادامه پيدا بكند، اين ها دچار لطمه نشود.
رئيس جمهور راه افتادن جريان قطعه سازى در ايران را نيز قابل توجه دانست و گفت: در منطقه دو كشور ايران و تركيه در سطح نسبتاً بالا ماشين توليد مى كنند، با اين تفاوت كه صنعت قطعه سازى ايران، يك صنعت نوپا و رو به رشدى است و تركيه فاقد آن مى باشد. امروز قطعات يكى از اقلام صادراتى ماست، گرچه هنوز ما خيلى بايد روى كيفيت كار كنيم تا بتوانيم رقابت كنيم، اما اين حركت شروع شده است. امروز يك هزار و ۲۰۰ واحد صنعتى قطعه ساز در ايران با ۵۰۰ هزار شغل مشغول كار هستند و اين سرمايه بزرگ و پشتوانه عظيمى براى صنعت ماست و در كنار آن تأسيس وزارت رفاه و تأمين اجتماعى براى ضمانت اجراى عدالت اجتماعى به علمى ترين روش ميسر و به صورتى كه دولت صدقه دهنده به ملت نباشد، بلكه حق ملت را براى امنيت زندگى، امنيت شغل، امنيت تحصيل فرزندان و ساير امنيت هاى اجتماعى داشته باشد تشكيل شده است. اين وزارتخانه براى همين منظور تأسيس شده و طرح ها و لوايح خوبى هم داشته است. البته مشكلاتى هم از نظر تأمين منابع دارد كه بايد كم كم تأمين شود.
وى يادآور شد: ما براى اولين دفعه در سال ۸۳ به جاى ۸۰ درصد و ۷۰ درصد و ۵۶ درصد در اخذ ماليات از مرز ۱۰۰ درصد گذشتيم، يعنى ۱۰۳ درصد ماليات گرفتيم در حالى كه سهم ماليات در بودجه عمومى سال گذشته از ۲۵ تا ۲۶ درصد به ۲۹ درصد رسيد و در سال ۸۴ هم بيشتر مى شود. هرچه رونق در جامعه ما بيشتر باشد و ماليات را بهتر بگيريم، تأمين اجتماعى بهتر و معيشت مطمئن تر خواهد شد، براى اين كه هميشه ممكن است بيكارى باشد، اما اين امنيت براى بيكار در جامعه بايد وجود داشته باشد، به علاوه اين كه با ايجاد شغل زمينه مطمئنى براى جامعه ايجاد كرد. ما در سال ،۷۷ ۴ ميليون و ۸۰۰ هزار تن توليد فولاد داشتيم. در سالى كه گذشت به ۱۰ ميليون و ۵۰۰ هزار تن رسيد و به يارى خداوند در سال ،۸۴ ۱۱ ميليون و ۵۰۰ تن خواهد شد. البته با توجه به سرمايه هايى كه گذاشته شده و بخش خصوصى انجام داده، فكر مى كنم در ۲ ، ۳ سال آينده از مرز ۱۴ ميليون تن هم بگذرد.
خاتمى در مورد سيمان، آلومينيوم و خودرو گفت: وقتى آمدم (در آخر سال ۷۵)حدود ۱۹ ميليون تن توليد سيمان داشتيم. در سالى كه گذشت، ۳۰ ميليون تن، ( ۳۰ ميليون و ۲۰۰ هزار تن) توليد سيمان ما بود و به يارى خداوند در پايان برنامه پنج ساله چهارم، به ۷۳ ميليون تن سيمان خواهد رسيد. كه البته اين افزايش توليد به معنى افزايش مصرف هم هست. آلومينيوم؛ زمانى كه روى كار آمدم، ۹۴ هزار تن بود، در سال گذشته از مرز ۲۲۰ هزار تن توليدش گذشت. در زمينه خودرو، در زمينه مسائل ديگر و تكنولوژى هاى برتر و پتروشيمى، در زمينه مسائل نيرو، توليد نيرو و مهار آب ها، خوشبختانه در زمينه مسائل كشاورزى، در توليد خودكفايى گندم و اين كه ما از هر مترمكعب آب، حدود ۱۷ درصد بهره ورى ما را از برداشت هر هكتار و هر مترمكعب افزايش پيدا كرد.
رئيس جمهور گفت: از افتخارات بزرگ اين دولت صدور خدمات به طور كلى، و صدور خدمات فنى و مهندسى به طور خاص است، به طورى كه پيش بينى ما اين بود در برنامه سوم، يك ميليارد و ۶۹۸ ميليون دلار صدور خدمات داشته باشيم، در حالى كه به يارى خدا، از مرز ۲ ميليارد و ۴۰۰ ميليون دلار گذشت، يعنى ۱۳۶ درصد ما بالاتر از برنامه خودمان صدور خدمات داشتيم. در پايان برنامه از ۱۰ ميليون و ۷۰۰ هزار دلار بايد صدور خدمات ما بگذرد. در سال ،۸۳ ۲۹ هزار تقاضا داشته كه نسبت به سال گذشته ۶ / ۷ درصد رشد داشته. اگر اين ها تحقق پيدا كند سرمايه اى بالغ بر ۷۶۰ هزار ميليارد دلار خواهيم داشت.در طول برنامه با اشتغال زايى ۹۵۰ هزار نفر فرصت هاى شغلى ايجاد شده است. در صنعت؛ ۷۵۱ هزار و ۵۰۰ شغل بوده، در حالى كه در برنامه ما حدود ۶۰۰ هزار شغل در نظر گرفته شده، يعنى ۴ / ۲۴ درصد بيش از هدف برنامه، در بخش صنعت ايجاد شغل كرديم.
وى تأكيد كرد: اگر واقع بين باشيم، اگر روند سرمايه گذارى را ادامه بدهيم، اگر رفتارمان را با دنيا به گونه اى تنظيم كنيم كه باز هم امكان جذب امكانات و تكنولوژى و مديريت آن ها باشد و نيز ما بتوانيم بازارهايى در دنيا داشته باشيم، اگر به بخش خصوصى مان اعتماد كنيم، اگر به تشكل هاى صنفى و صنعتى مان احترام بگذاريم و آن ها را محور و مدار كار بدانيم، اگر گره ها و موانع را باز هم بيش از پيش برداريم و اگر به جاى منابع موجود و يا منابعى كه بايد ايجاد شود، به جاى اين كه صرف هزينه هاى تسكينى يك بار مصرف، صرف ايجاد رونق اقتصادى و توليد و نيز واقعاً رفع نيازهاى بخش محروم جامعه كنيم، مطمئن باشيد كه راه رسيدن به يك رفاه عدالت بنياد و پيدا كردن جايگاهى كه نه تنها در منطقه ممتاز باشد، بلكه در دنيا بتواند بعد از قرن ها عقب نگه داشته شدند، بعد از قرن ها انتظارى كه ملت ما براى سرفرازى در دنيا داشته و حكومت هاى فاسد و ناتوان، جلوى آن را گرفته اند، براى اولين بار، همه زمينه هاى رسيدن به اين هدف، يعنى پيدا كردن جايگاهى درخور ملت شريف ايران در عرصه آشفته جهانى فراهم آمده است و اميدوارم عزيزانى كه پس از ما مى آيند، نه تنها اين راه را ادامه بدهند، بلكه با ابتكارات تازه، اين مسير را تندتر آماده كنند و احياناً نقص ها و كاستى هايى كه در كار ما بوده، با همت و تلاش و تكيه بر تجربه اى كه انباشته شده است، برطرف كنند.
