فارس : كميسيون مبارزه با مفاسد اقتصادى عراق اعلام كرد : ميزان مفاسد اقتصادى در بين وزارتخانه هاى اين كشور به شدت در حال گسترش است و اين معضل يكى از ميراث به جاى مانده از رژيم صدام است.
بى بى سى روز گذشته گزارش داد: تاكنون دو نفر از وزراى سابق دولت موقت عراق به اتهام دست داشتن در پرونده هاى مفاسد مالى تحت پيگرد قانونى قرار گرفته اند . تاكنون يكى از اين دو نفر كليه اتهامات خود را تكذيب كرده و ديگرى نيز تا اين لحظه در اين خصوص اظهار نظرى ننموده است.
كميسيون ويژه درستكارى در عراق تا كنون براى مبارزه با فراگير شدن مفاسد اقتصادى در بين كارمندان بخش دولتى ، ميزان حقوق و مزاياى آنها را افزايش داده است .
سخنگوى اين كميته مى گويد : به علت فقدان حكومت مركزى مقتدر طى دو سال اخير ، ميزان مفاسد اقتصادى در عراق به شدت افزايش يافته است و تلاشهاى اين كميسيون نيز تاكنون به جايى نرسيده است .
اين كميسيون سال گذشته براى مبارزه با مفاسد اقتصادى و مالى در عراق تشكيل شد . اين نهاد دولتى تاكنون عليه ۴۴ نفر از كارمندان دولتى اين كشور به جرم ارتكاب مفاسد اقتصادى و مالى ، حكم قضايى صادر كرده است .
على الشابوت سخنگوى اين كميته افزود : با وجود تلاشهاى انجام شده در امر مبارزه با مفاسد اقتصادى در عراق ، هنوز وزراى دولت كنونى اين كشور در معرض آلوده شدن به مفاسد اقتصادى و مالى هستند .
وزراى سابق حمل و نقل و كار عراق متهم به دست داشتن در پرونده هاى فساد مالى و اقتصادى هستند . مهمترين اتهامات اين دو وزير شامل سوء استفاده و حيف و ميل اموال دولتى بوده است . لوياى حاتم الاريس وزير سابق حمل و نقل عراق در حال حاضر خارج از عراق زندگى مى كند .
دادگسترى عراق نيز وى را تهديد كرده است در صورت عدم مراجعت به كشور از طريق پليس بين الملل، وى را به كشور بازخواهد گرداند .

فارس : جان هارلى عضو شوراى مديريت بانك مركزى اروپا گفت : افزايش قيمت جهانى انرژى ، موجب كاهش رشد اقتصادى اروپا و رشد نرخ تورم در بين كشورهاى اين قاره شده است .
رويترز به نقل از هارلى افزود : با توجه به شرايط كنونى بانك مركزى اروپا هيچ گونه تصميمى براى افزايش نرخ بهره بانكى ندارد و نرخ بهره را در سقف كنونى نگه خواهد داشت .
افزايش قيمت جهانى نفت موجب كاهش اعتماد مصرف كننده در اقتصاد اروپا شده است.
وى تأكيد كرد : پژوهشهاى آمارى نشان مى دهد ميزان رشد اقتصادى اروپا تا پايان سال جارى ميلادى بيش از پيش كاهش خواهد يافت .
افزايش قيمت نفت همچنين تأثير منفى شديدى نيز بر ميزان توليدات صنعتى اروپا داشته است به نحوى كه ميزان رشد توليدات صنعتى اروپا از ابتداى سال ۲۰۰۵ ميلادى تا كنون روند نزولى داشته است .
همفكران هارلى در بانك تسويه حسابهاى بين المللى نيز ديروز ضمن ارائه گزارشى نسبت به افزايش قيمت جهانى نفت و تأثير آن بر كاهش رشد اقتصادى جهان هشدار داده بودند .
اركى ليكانن عضو ديگر شوراى مديريت بانك مركزى اروپا نيز گفت : در شرايط كنونى نرخ بهره بانكى اروپا مناسب است و نيازى به تغيير آن نيست . بانك مركزى اروپا اكنون بيش از دو سال است كه نرخ بهره بانكى را در حد ۲ درصد ثابت نگه داشته است و فعلاً نيز قصد تغيير اين نرخ را ندارد .

ايسنا: مدير كل موقت سازمان دولتى ارتباطات فضايى روسيه از پرتاب ۱۵ ماهواره  مخابراتى تا سال ۲۰۱۵ به فضا و از جانب اين كشور خبر داد.
«يورى اسماعيل اف» مديركل موقت سازمان دولتى «ارتباطات فضايى» به خبرگزارى نووستى روسيه خبر داد كه اين سازمان قصد دارد در قالب برنامه  فدرال فضايى، ۱۵ ماهواره  مخابراتى را تا سال ۲۰۱۵ ميلادى به فضا پرتاب كند.
وى گفت: هنوز برنامه  جديد ۲۰۰۶ - ۲۰۱۵ به تأييد دولت نرسيده و از اين رو زود است كه درباره  ميزان بودجه اى كه به آن اختصاص داده خواهد شد، صحبت كنيم؛ اما براى ما واضح است كه در راستاى تكميل گروه ماهواره هاى مخابراتى روسيه، ۱۵ ماهواره به فضا پرتاب خواهد شد كه ۴ ماهواره بر روى يك موشك حامل به فضا منتقل مى شود.
اسماعيل اف هم چنين اظهار داشت: ما در حال بررسى پروژه  ايجاد ماهواره هاى بدون واسطه  ويژه  پخش راديويى و تلويزيونى، يعنى استفاده از فناورى هاى نوين هستيم.
وى، با اشاره به اين كه پرتاب هر ماهواره توسط يك موشك حامل مجزا، هزينه  بسيارى دربرخواهد داشت، افزود: از اين رو در پرتاب ماهواره  مخابراتى بزرگ «اكسپرس-آ.ام»، ماهواره كوچك «كازسات» كه برنامه  مشترك قزاقستان و روسيه مى باشد نيز بدان ملحق خواهد شد.

ايرنا: آمارهاى رسمى بيانگر آن است كه سرمايه گذارى مستقيم خارجى در ژاپن در سال مالى ۲۰۰۴ ميلادى بالغ بر ۴ تريليون و ۳۰ ميلياردين بوده است كه يك ركورد محسوب مى شود.
وزارت دارايى ژاپن درگزارشى كه روزگذشته منتشركرد، افزود: در سال مالى ۲۰۰۴ ميلادى كه در يازدهم فروردين ماه گذشته خاتمه يافت، دوبرابر سال مالى ۲۰۰۳ ميلادى ازسوى خارجى ها در ژاپن سرمايه گذارى مستقيم صورت گرفته است.
در سال مالى ۲۰۰۳ ميلادى حجم سرمايه گذارى مستقيم صورت گرفته در ژاپن بالغ بر ۲ تريليون و ۱۲۰ ميليارد ين بوده است.
بالاترين حجم سرمايه گذارى خارجى مستقيم صورت گرفته در ژاپن مربوط به سال مالى ۲۰۰۰ ميلادى بوده كه بالغ بر ۳ تريليون و ۱۳۰ ميليارد ين بوده است.
براساس اين گزارش، بخش اعظم سرمايه گذارى خارجى صورت گرفته ژاپن در بخش سهام و بانكدارى بوده است.
اين گزارش حاكى است كه ۲ تريليون و ۶۲۰ ميلياردين از سرمايه گذارى صورت گرفته مربوط به آمريكايى ها بوده است كه نسبت به سال مالى ۲۰۰۳ ميلادى ۷‎/۵ درصد افزايش نشان مى دهد.
به گزارش وزارت دارايى ژاپن، هلندى ها با ۵۱۲ ميليارد و ۲۰۰ ميليون سرمايه گذارى خارجى دراين كشور در سال مالى گذشته، در رتبه دوم بعد از آمريكا قرارگرفتند.
هردلار درحال حاضر معادل حدود ۱۱۰ ين است.

ايرنا: نقش منطقه درياى خزر در حفظ امنيت سوخت و انرژى جهان روز سه شنبه در يك نشست بين المللى در ژنو مقر اروپايى سازمان ملل در سوئيس مورد بحث و بررسى قرار گرفت.
  مقامات رسمى كشورها، مديران شركت هاى بزرگ نفت و گاز و نمايندگان سازمان هاى بين المللى در اين نشست بين المللى در ژنو شركت كردند.
  در اين نشست كه زيرنظارت كميسيون اقتصادى سازمان ملل براى اروپا تشكيل شد، نمايندگان جمهورى اسلامى ايران، آمريكا، تركيه، جمهورى آذربايجان، قزاقستان، رومانى، سازمان ملل، سازمان كشورهاى صادركننده نفت (اوپك) و سازمان پيمان آتلانتيك شمالى ( ناتو) شركت داشتند.
  شركت كنندگان در اين نشست ديدگاه هاى خود را درباره راه هاى حفظ امنيت انرژى در جهان طى سخنرانى هايى بيان كردند.
  سخنرانان اين نشست بين المللى از جمله كوشيدند به اين سؤال پاسخ دهد كه كشورهاى منطقه براى كاهش خطراتى كه امنيت انرژى جهانى را تهديد مى كند، چه اقداماتى مى توانند انجام دهند.
  در اين نشست همچنين درباره نقش جامعه جهانى در گسترش صنايع نفت و گاز منطقه خزر بررسى شد.
همكارى بين المللى براى گسترش بازار انرژى و راه هاى كاستن از خطرهاى احتمالى از ديگر مباحث اين نشست بود.
كميسيون اقتصادى سازمان ملل براى اروپا، در سال ۲۰۰۳ ميلادى به دليل افزايش نگرانى هاى ناشى از ناآرامى ها در خاورميانه، تهديدهاى تروريستى، امكان خرابكارى در تأسيسات بزرگ تأمين سوخت و وابستگى بيشتر كشورهاى مصرف كننده انرژى به واردات سوخت، يك سازمان امنيت انرژى تشكيل داد كه اجلاس روز سه شنبه توسط همين سازمان تدارك شده بود.

ايسنا: هم اكنون دو شركت رنو و پژوسيتروئن درحال رقابت شديد براى توليد محصولات جديد در ايران هستند. امسال مدل جديد پژو با نام آريان در ايران توليد مى شود، همچنين پژو قصد توليد پژو ۳۰۷ را دارد و از سال آينده نيز توليد دو محصول رنو يعنى ال-۹۰ و مگان در ايران آغاز مى شود.
اما تنها خودروساز فرانسوى كه در ايران چندان فعال نيست، شركت سيتروئن است كه تاكنون تنها به توليد محدود زانتيا پرداخته است.
در اين زمينه سفير فرانسه در ايران مى گويد:« در دو عرصه  خودروسازى و نفت، در زمينه  فرهنگى و همكارى علمى و فنى هم همكارى هاى خوبى وجود دارد و به تصور من، روابط ما هيچ گاه مانند امروز به اين حد فعال نبوده است.»
نيكولو در گفت وگويى اظهار داشت:« همان گونه كه آگاهيد خودرو پژو موقعيت اش را در ايران مستحكم تر كرده و يكى از عاملان محكم اقتصادى در ايران شده و تصور مى كنم كه همكارى ايران خودرو و پژو، امروز پاسخ خوبى به تقاضا و انتظارات مردم ايران مى دهد؛ در اين همكارى كه امروزه ديگر ۱۰ ساله شده است، پژو دو كار را انجام داد؛ يكى اينكه سهم قطعات ساخته شده در داخل ايران را افزايش داد، ضمن اينكه ايران خودرو را به اعمال نظراتى كه خواهان آن بود، تشويق كرد؛ نمونه  اين تغييرات اعمال شده، از سوى ايران خودرو، سمند است كه امروز به يكى از اقلام صادراتى ايران بدل شده است.»

با عرض سلام و احترام، با اينكه مزاج بنده مساعد نبود كه در اين همايش شركت كنم، فقط براى تشكر از حضار محترم و همچنين آقايان محترمى كه براى خدمت به جامعه اين همايش را برگزار مى كنند حاضر شدم. آقايان محترم اطلاع دارند كه بنده از زمانى كه از تصميمشان مطلع شدم، استدعا كردم كه صرفنظر كنند، زيرا بنده كارى انجام نداده ام. از خداوند مسألت مى كنم از تقصيرات و كاستيهاى من بگذرد. بنده چون مزاجم مناسب نيست فقط مى خواهم دو نكته عرض كنم اول اينكه من اين شعر را از جوانى ياد گرفته ام:
همنشين تو از تو به بايد
تا تو را عقل و دين بيفزايد
بنده تا امروز تلاش كرده ام با كسانى باشم كه از آنها چيزى ياد بگيرم. در واقع، من مديون كسانى هستم كه به من ياد دادند، مرا راهنمايى كردند و از همنشينى آنها بهره بردم.
نكته دوم اينكه بنده به كارشناسى اهميت زيادى مى دهم و در عمرم بدون تجويز دكتر حتى يك قرص و هيچ دارويى نخورده ام و به هيچ كس هم دارو نداده ام. هر كارشناس حائز شرايطى، تنها در رشته خودش مفيد است. نبايد كسى كه در رشته اى مثل برق صاحب نظر است مثلاً در امور اقتصادى گماشت. آيا مى شود يك جراح قلب را رئيس يك كارخانه اتومبيل سازى كرد؟ ان شاءالله بايد كمتر دچار اين اشتباه شويم. بايد به جامعه اسلاميمان، توجه بيشترى كنيم.
در زندگى اين حقير دو نكته اهميت زيادى داشته است: يكى اينكه به كارشناسى اهميت داده ام و دوم اينكه به هركس مأنوس بوده ام از او چيزى ياد گرفته ام و اگر كارى كرده ام مديون زحمات آنها هستم. بنده دركارهايم از دستورهاى اسلامى اطاعت محض مى كردم. به ياد دارم كه مرحوم حاج جعفرى و مرحوم دكتر بهشتى و عده زياد ديگرى بوديم. بنده به آنها عرض مى كردم كه من كه بحث اقتصادى مى كنم، در آغاز آن «بسم الله الرحمن الرحيم» مى گويم تا جوانانى كه نشسته اند مى فهمند كه من زير چه چترى بحث مى كنم. در قرآن مباحثى چون اسراف، تبذير و رفاه بروشنى بيان شده اند. حال بايد توجه كنيم كه چقدر اينها را در جامعه مراعات مى كنيم. من مى خواهم از آقاى بروجردى مطلبى نقل كنم. آن موقع يكى از صرافان تبريز مبلغى را به من داد تا به مرحوم بروجردى بدهم. پيام آن شخص اين بود كه اين پولى كه من فرستاده ام مابه التفاوت پولى است كه گرفته ام، چون آنها خودشان وجوهات نمى دهند. آقا خودش مى داند. يا بابت وجوهات آنها يا به هر دليل اين پول را از من قبول كند.
آقاى بروجردى چنين پاسخى داد: «تصرف در مال غير براى من امر مشكلى است. اين پول را برگردانيد و بگوييد اگر زنده اند اين پول را به آنها برگردانند و اگر مرده اند به وارث آنها بدهند و اگر كسى را پيدا نكردند، آنگاه براى من مانعى ندارد و من آن را مى پذيرم.» من پول را به تبريز برگرداندم و گفتم كه آقا به هيچ وجه اين را نپذيرفتند.
همان طور كه استادان محترم حاضر در اينجا مى دانند و توضيح خواهند داد، با درصد بهره ۱۸‎/۵ يا مشاركت ۱۹ درصد، اشتغال امكان پذير نيست. اشتغال و بهره رابطه عكس با هم دارند. با بالا رفتن درصد بهره، ميزان اشتغال كاهش مى يابد و با اهميت دادن به اشتغال و افزايش ميزان آن، بهره كم مى شود. من حدود ۳۰ نفر از علماى اقتصادى را مى شناسم كه آنان نيز اين نظر را دارند. بنده اين را در اين سن و سال و به قصد امر به معروف عرض كردم وگرنه ايراد و اعتراضى نسبت به هيچ چيز ندارم.
بنده به هيچ وجه خود را لايق اين همه الطاف دوستان نمى دانم. من هرچه ياد گرفته ام ازعلما و بزرگان آموخته ام. اين آموزه ها از كودكى در وجود من مؤثر واقع شدند. من تمام مسائل را از روحانيت ياد گرفته ام. من اين را به نسل جوان عرض مى كنم كه اين شهدا، جانبازان و آزادگان بودند كه اين مملكت را به صاحب اصليش بازگرداندند. اين مملكت در دست ديگران بود و من خود را مديون آنان مى دانم. من از اينكه در حضور شما استادان و بزرگان حرف مى زنم معذرت مى خواهم. ايران داراى ذخاير بزرگى است. قسمت عظيمى از ذخاير دنيا هم اكنون در كشور ما است، خارجى ها هميشه تلاش كرده اند و مى كنند كه معادن ما را به اختيار خود درآورند. من از شما نسل جوان استدعا دارم كه به هيچ قيمتى آنها را واگذار نكنيد. الحمدلله اين منابع الآن در اختيار خودمان است. مجدداً تأكيد مى كنم كه اين امر به بركت شهدا و بزرگان ديگر ميسر شده است.
ايران در اختيار ما نبود. اكنون شما نسل جوان تلاش كنيد از منابعى كه در اختيار داريم، بهترين استفاده را بكنيد. حقيقتاً فقر سزاوار ما نيست. همان طور كه استادان آگاهند كشور ما ۱‎/۶۰۰‎/۰۰۰ كيلومترمربع وسعت دارد و ايتاليا ۳۰۰‎/۰۰۰ كيلومترمربع ، يعنى به اندازه استان خراسان ما هم نيست و حتى ذخاير و معادن هم ندارد. ما با اين قدرت بالقوه اى كه داريم، نبايد فقر سرنوشتمان باشد.
استدعايى كه دارم اين است كه از اين منابع بخوبى استفاده شود. بيشتر از اين نمى خواهم در حضور استادان بزرگوار حرفى بزنم. مايل بودم مزاج و حالم خوب بود و اينجا مى نشستم و به سخنان عالمانه و شيرين استادان گوش مى كردم. نسل جوان تلاش كنند از اين منابع در راه استقلال جامعه استفاده كنند. ديگر عرضى ندارم و از اينكه آقايان خيلى زحمت كشيدند و اين همايش را برگزار كردند و همچنين از شركت كنندگان و حضار بسيار سپاسگزارم.

بسيارى از مردم مصطفى عالى نسب را به خاطر محصولات صنعتى كه توليد مى كرد مى شناسند. به همين خاطر زمانى كه او درگذشت، تمام رسانه ها از او به عنوان «بنيانگذار صنعت ملى ايران» نام بردند اما در حقيقت عالى نسب يك چهره ديگر هم داشت كه به دليل فروتنى خاص خود آن را عيان نكرد و آن اداره اقتصاد كشور در زمان جنگ بود.
زمانى كه شهيد رجايى دولت خود را تشكيل داد از مصطفى عالى  نسب دعوت كرد تا در امور اقتصادى كشور او را يارى دهد. بعد از شهادت رجايى، ميرحسين موسوى همين نقش را براى او قايل شد. گفته اند ميرحسين موسوى هيچ طرح اقتصادى را امضا نمى كرد مگر آنكه بر پاى آن مهر تأييد مرحوم عالى نسب باشد.
در اواسط سال ،۱۳۷۹ شاگردان و دوستان مرحوم عالى نسب همايشى را براى بزرگداشت او برپا كردند. در اين همايش، افراد بسيارى شركت داشتند از جمله ميرحسين موسوى، محمدرضا نعمت زاده ( معاون فعلى وزير نفت در صنايع پتروشيمى)، محمد شريعتمدار (وزير فعلى بازرگانى) و چند چهره ديگر. در اين مراسم ميرحسين موسوى سخنرانى ايراد كرد. به مناسبت پاسداشت مرحوم عالى نسب، اين سخنرانى و سخنرانى خود مرحوم را به چاپ مى رسانيم. خداوند روح او را شاد گرداند.
سخنان ميرحسين موسوى
با سلام به همه استادان، دانشجويان، دوستان و ميهمانان عزيز. اينجانب به عنوان اقتصاددان يا صنعتگر دراينجا صحبت نمى كنم، اما چون افتخار هشت سال همكارى با آقاى عالى نسب و آشنايى با ديدگاهها، نظرات و توصيه هاى ايشان را داشته ام مى خواهم خاطراتى را كه از ايشان دارم بيان كنم. قطعاً دوستان اقتصاددان و صنعتگر ما مطالب خوبى درباره اقتصاد و صنعت خواهندگفت.
من دريك جمله مى خواهم به خانمها و آقايانى كه دراينجا حضور دارند عرض كنم نقشى كه جناب آقاى عالى نسب در سياستهاى اقتصادى دوران جنگ داشتند هيچكس ديگرى نداشته و هيچكس ديگرى نمى تواند مدعى سهمى چون سهم ايشان باشد.
در شرايط بعد از انقلاب كه مشكلات فراوانى مانند ازهم پاشيدگى بسيارى از نهادهاى كشور، نظام ارزى كشور، خلأهاى بسيار در زمينه هاى نظرى، عملى و اجرايى، به اضافه يك جنگ ويرانگر كه به ما تحميل شده بود، داشتيم، واقعاً، نظرات، تفكرات، تجربيات، دانش و توصيه هاى ايشان بزرگترين نقش را در اداره امور اقتصادى داشت.
البته در آن دوران نقايص و كاستيهايى بود، اما طبيعتاً مسؤوليت اين نقايص برعهده دولت است و از ايشان نيست. ولى ايشان بهترين نظرات، توصيه ها و تأثيرات را در زمينه هاى اقتصادى داشته اند. ايشان از آغاز،در شوراى اقتصاد حضور داشتند و در جلسات مهم اقتصادى ، در تنظيم بودجه و بودجه هاى سالانه نظرات خود را مى گفتند و علت اينكه مى گويم در تنظيم بودجه نظرات خود را بيان مى كردنداين است كه نمى خواهم مسؤوليت مشكلات بودجه هاى دوران جنگ را به گردن ايشان بيندازم زيرا ايشان هميشه نقدها، نظرات و صحبت هايى داشتند كه اشاره مان به آن قضيه است. كلاً ايشان در خط مشى اقتصادى كه دولت در آن دوره پيش گرفت نقش و سهم مهمى داشتند. علت تأثير ايشان را در چندويژگى خلاصه كرده ام، على رغم اينكه اذعان مى كنم كه نمى توان همه آنها را بيان كرد زيرا تعريف از ايشان و انسانهاى بزرگ بسيار مشكل است و ناچاريم به طور خلاصه و تقليل گرايانه آنها را بيان كنيم.
۱ . يك علت مهم ، دانش و تجربيات ايشان توأمان بود. ايشان ،واقعاً از لحاظ نظرى در مسائل اقتصادى به روز بودند و پس از مطالعه و بررسى، كار مى كردند. بويژه از زمان رضاخان، به طور مستقيم با مسائل اقتصادى درگير بودند و با مسائل صنعتى كشور آشنايى داشتند. ايشان از نزديك اثرات جنگ دوم جهانى را در كشور مشاهده كرده بودند و به لحاظ اينكه به مسائل اقتصادى حساس بودند ، تجربيات گرانبها و ديدگاههاى خيلى روشنى داشتند كه در دوران جنگ مؤثر واقع شد. به علاوه از نزديك شاهد نهضت ملى شدن نفت بودندو بنابراين نظراتشان بسيار موردتوجه بود. در دوران محمدرضا باز ايشان در صحنه توليد، اقتصاد و مسائل اقتصادى بودندو در اين زمينه مؤثر هم بودند. بنده ياد دارم كه آن موقع در ميان نيروهاى مذهبى هميشه نام عالى نسب به عنوان يك نظريه پرداز ، يك فرد آشنا به اقتصاد و يك نقاد چيره دست در زمينه مسائل اقتصادى مطرح بود. همان طور كه گفتم ، چون تجربيات فراوان ايشان با دانش گسترده همراه بود، در دولت براى ما فوق العاده مؤثر و مغتنم بود و در شكل گيرى نظريات دولت در آن زمان نقش بسيار بالايى داشت. اين يك ويژگى مهم استاد عالى نسب بود.
۲. مهمتر از همه اينها، به نظر من فضيلتهاى ايشان است. اين فضيلتها در ديدگاههاى اقتصادى ايشان نيز مؤثر بود. اين ويژگيها زيادند. من به چند مورد اشاره مى كنم و توضيحاتى كوتاه در باره آنها مى دهم. يك ويژگى بارز ، متدين بودن و اسلام خواهى ايشان است. ايشان فردى بسيار معتقد و متدين است . همه ما مسلمان و معتقد به اسلاميم، منتها نگاه ايشان به اسلام، يك نگاه اصيل و از زاويه حمايت از مردم، مستضعفان ، حق و عدالت اجتماعى است. اسلامى كه ايشان شناخته بود و مطرح مى كرد و از آن حمايت مى نمود و اقتباس مى كرد و همچنين در نظرات اقتصادى ايشان جلوه مى يافت، چنين اسلامى بود؛ اسلام اغنيا، اسلام پولداران و آدمهاى فاسد نبود. نه اينكه بگوييم اغنيا فاسدند. به هيچ وجه چنين بحثى مطرح نمى شود. ايشان يكى از كسانى است كه به شدت طرفدار سرمايه دارى، سرمايه گذارى ملى، سرمايه گذارى در بخش توليد و صنعت بودند.
ويژگى دوم كه خيلى مهم است، ميهن دوستى ايشان است. ما ايشان را به عنوان كسى مى شناختيم و مى شناسيم كه به شدت به كشور علاقه داشت و دارد. من هنوز جمله معروف ايشان را كه «ايران نبايد فقير داشته باشد» به ياد دارم. استاد قبول نمى كردكه ايران بايد فقير باشد يا سرنوشتش اين است كه فقير باشد. ايشان به مسأله استقلال اهميت زيادى مى داد. استقلال يكى از شعارهاى بنيادى كشور ماست. اين بود كه مجموعه توصيه ها، نظرات و دخالتها و پيشنهادهاى ايشان نقش عمده اى در زمينه هاى اقتصادى داشت. اين مسأله بويژه در ايام برگزارى اين همايش كه بحث جهانى شدن به يك واقعيت در جهان تبديل شده، اهميت بيشترى مى يابد و رويكرد ايشان به اين مسأله مى تواند براى ما بسيار راهگشا باشد. در زمينه قراردادها و نوع رابطه خارجى ما، سرمايه گذاريهاى خارجى و نوع رابطه ما با اقتصاد جهانى، نظرات قوى و تعيين كننده اى داشتند كه براى ما مفيد بود. در مسائل پولى كشور نيز بسيارى از نظرات ايشان متأثر از اين انگيزه بود. مسأله انسان دوستى يكى ديگر از ويژگى هاى بارز ايشان بود. استاد به شدت طرفدار محرومان و مستضعفان است. اين به ويژه براى فردى كه رئيس يك كارخانه يا بنگاه باشد، خيلى مهم است. بخصوص در موقعيت حكومتى و در سياستهاى كلان كشور بسيار اهميت پيدا مى كند و ايشان اين ويژگى را داشت. اين ويژگى با تجربه گسترده اى همراه بود. به ياد دارم زمانى كه در شوراى اقتصاد بحث تعديل بودجه هاى روستايى مطرح بود، استاد به شخصى كه اين پيشنهاد را كرده بود، گفت: «آيا شما اصلاً در روستا بوده ايد كه ببينيد آن بچه هايى كه مدرسه ندارند و به مدارس مناطق ديگر مى روند چه وضعيتى دارند؟» اينها نمونه هايى بود كه ايشان در زندگى روستايى و شهرى و ملى لمس كرده بودند و به ديدگاههاى ما بسيار كمك كرد و باعث شد سياستهاى دولت در حمايت از مردم انحرافى پيدا نكند. بحث بر سر اين است كه وقتى اين دانش و تجربه در كنار اين مسائل اخلاقى، اين فضيلت ها و اين انگيزه ها قرار مى گيرد، كارآمد مى شود و اهميت مى يابد. يعنى اهميت عالى نسبت بدين جهت است كه اين دو ويژگى را در كنار هم مى نشاند.
امروز بعد از يك دهه، بحث فساد اخلاقى دوباره مطرح شده است. همين همايش كه بحث عدالت اجتماعى را مطرح مى كند، برگشتى است به برخى از معيارها و ارزش هايى كه انقلاب به واسطه آنها پيروز شد و ما توانستيم مقاومت كنيم و روى پاى خود بايستيم. ولى در حقيقت بدون توجه به اين مسأله، نه مى توان انگيزه هاى ملى را براى بسيج به منظور پيشرفت اقتصادى به كار گرفت و نه مى توان در اين زمينه به درستى تصميم گيرى كرد. امروزه ميان جامعه شناسان و فيلسوفان بحثى مطرح است كه «روابط قدرت، دانش ها را شكل مى دهد و دانش ها به شدت تحت تأثير حوزه هاى قدرت و روابط قدرت هستند». من فكر مى كنم با اخلاقى فكر كردن به اقتصاد و با اقتصاد با احساسات انسانى روبه رو شدن و با احساسات مذهبى ميهن دوستانه و مردم دوستانه به اقتصاد وارد شدن است كه مى توانيم راه هاى ميانبر، مفيد و بومى را براى اقتصاد عمومى ايجاد كنيم وگرنه جريان هاى نظرى و عملى در صحنه جهانى، به ويژه در زمانى كه مسأله جهانى شدن به يك واقعيت عينى در جهان تبديل مى شود، آن قدر قوى است كه ممكن است همه تعادل ما را براى تصميم گيرى هايى كه مى تواند كشور را نجات دهد و مشكلاتمان را حل كند، بر هم بزند و ما نتوانيم در اين زمينه مقاومت كنيم.
براى همين، من فكر مى كنم بزرگداشت آقاى عالى نسب، بزرگداشت يك فرد نيست بلكه بزرگداشت يك ايده است؛ بزرگداشت دانش، فضيلت و اخلاق در اقتصاد است. ما بعد از جنگ، وقتى اقتصاد ناب بدون اخلاق و سياست را در كشور مطرح كرديم و به سوى آن رفتيم، لطمه خورديم. من فكر نمى كنم كه هيچ كشورى بدون برگشت به سنت هاى اصيل و سازنده خود و بدون برگشت به اخلاق و معيارهايى كه مى تواند يك بسيج همگانى را در چهارچوب ارزش هاى خود فراهم كند، قادر به پيشرفت در زمينه اقتصاد باشد. ما حتى رويكردمان به جهانى شدن بايد از اين زاويه باشد. ما دو رويكرد مى توانيم داشته باشيم: يكى تسليم شدن كامل و بى چون و چرا و دوم، موضعى كه برپايه آن منافع ملت، مردم و مستضعفان و توده ها كه اين قدر زحمت كشيدند، ايثار كردند و انقلاب كردند تأمين شود. اين همان چيزى است كه ما به دنبال آن هستيم و عنوان اين همايش هم خوشبختانه به اين سمت گرايش پيدا كرده است. اگر دقت كنيد بحث عدالت اجتماعى، بحث وضعيت متحول جهانى و اقتصاد ملى مطرح است. بعضى به اقتصاد ملى و اقتصاد اسلامى باور ندارند. يكى از تجربياتى كه به عنوان افتخار آقاى عالى نسب بايد به آن توجه كرد و براى ما بسيار مهم است اين است كه ايشان در شرايطى با مسائل اقتصادى روبه رو بود كه درباره اقتصاد در دوران طاغوت و به ويژه اقتصاد ماركسيستى بحثهاى گوناگونى مطرح بود. در كنار آن، كم كم گفتمان اقتصاد اسلامى وامكان آن شكل گرفت. اشخاص بزرگى مثل شهداى بزرگوار صدر، بهشتى و مطهرى دراين زمينه كار كردند و تحقيق كردند. اهميت فعاليتهاى آنان در اين است كه مى خواهند ثابت كنند كه در مقابل راههايى كه قدرتمندان زمان القا مى كنند، راه ميانه اى به عنوان اقتصاد اسلامى داريم، درزمينه ملى نيز همين طور، ممكن است بعضى چنين اقتصادى را ناممكن و ممتنع بدانند. جناب آقاى عالى نسب در چنين شرايطى كه گفتمان اقتصاد اسلامى ميان نيروهاى مذهبى شكل مى گيرد، به عنوان يك فرد مؤثر حضور داشته اند و اين حضور، حضورى قديمى است. به ياد دارم كه سال ۴۶ يا ۴۷ كه ما دانشجو بوديم و به خانه يكى از دانشجويان مى آمديم ومرحوم علامه جعفرى در آنجا صحبت مى كرد، براى اولين بار اسم آقاى عالى نسب را از زبان ايشان شنيدم كه وى در آنجا در جلساتى كه با دانشجويان داشتند مى گفتند چنين شخصيتى هست كه ما پيش وى مى رويم واز ايشان اقتصاد ياد مى گيريم. ما حساس شديم كه اين فردكيست.
همچنين ايشان درايجاد گفتمانى كه درتدوين قانون اساسى ما راهگشا بود، بسيار فعال ومؤثر بود.
به همين خاطر، بزرگداشت ايشان فوق العاده مهم است و از همه دوستان ونهادهايى كه زمينه برگزارى اين بزرگداشت را فراهم آوردند ماننددانشگاه تهران، دانشكده اقتصاد، دانشگاه اميركبير، دانشگاه تربيت مدرس و... قدردانى مى كنم. به علاوه، بزرگداشت استاد، بهانه اى شده است كه درباره مشكلات مهم اقتصادى كشور بحث ونقد شود.بنده در جلسه اى در مؤسسه «دين و اقتصاد» - باز به همت ايشان و دوستانش تأسيس شده - عرض كردم كه پروژه آزادى در كشور ما بدون عدالت اجتماعى امكان بقا ندارد. اين دومسأله بايد با هم در نظر گرفته شود.
بنده در اينجا بايد مسأله توسعه را اضافه كنم. هيچ كدام از اينها نمى توانند جداگانه در كشور ما شكل بگيرند و ما نمى توانيم مشكلات تاريخى خود را بگشاييم، مگر اينكه اينها را با هم و در كنار هم ببينيم.اينها نمى توانند جدا از هم باشند.