بهاى انواع نفت خام به طور بى سابقه اى در يكى دو سال اخير افزايش يافته، به نحوى كه بهاى نفت خام متوسط تگزاس غربى به بيش از ۶۲ دلار براى هر بشكه رسيده است، اما عوامل اين افزايش قيمت ها كدام است و چه كسانى از اين افزايش قيمت ها بيشترين بهره را مى برند؟
وقوع جنگ در عراق و اخلال در روند صادرات نفت اين كشور، افزايش نيافتن عرضه به دليل فقدان سرمايه گذارى در بخش هاى بالادستى در كشورهاى توليد كننده نفت، پيوستن چين و هند به جمع وارد كنندگان نفت و افزايش تقاضا براى مصرف نفت در اين كشورها به دليل رشد اقتصادى، افزايش رشد اقتصادى آمريكا و بالاخره مشكلاتى كه اخيراً در برخى پالايشگاه هاى نفت در آسيا و آمريكا رخ داده است از جمله عوامل افزايش قيمت نفت عنوان شده است.
در اين ميان بسيارى از شركت هاى نفتى از افزايش سود خود در ماه هاى گذشته خبر داده اند. شركت نفتى « توتال» اعلام كرد كه به دليل افزايش بهاى نفت، سود اين شركت در سه ماه دوم سال جارى ميلادى ۳۳ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزايش داشته است، شركت آمريكايى «يونيكال» نيز از افزايش ۴۰ درصدى سود خود در همين مدت خبر داد و «استات اويل» نروژ نيز اعلام كرد كه يك ميليارد دلار سود خالص در سه ماه دوم سال ۲۰۰۵ داشته است كه اين رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۵ درصد افزايش نشان مى دهد.
اما آيا همين روند در مورد كشورهاى صادر كننده يا توليد كننده نفت نيز صادق است؟
به نوشته روزنامه الشرق الاوسط درآمد نفتى عربستان كه بزرگترين كشور صادر كننده نفت در منطقه خليج فارس و خاورميانه به شمار مى رود در سال ۲۰۰۳ ميلادى ۸۶ ميليارد دلار و در سال ۲۰۰۴ يك صد ميليارد دلار بوده است.
اين در حالى است كه درآمد شركت هاى بزرگ نفتى در غرب گاه تا سه برابر درآمد كشورى چون عربستان بوده است. براى مثال شركت نفتى آمريكايى «پوپو» در سال ۲۰۰۳ نزديك به ۲۳۳ ميليارد دلار يا شركت انگليسى- هلندى «رويال داچ شل» نزديك به ۲۰۲ ميليارد دلار درآمد داشته اند. به عبارت ديگر اين شركت ها و شركت هايى نظير آنها بيش از كشورهاى صاحب نفت درآمد داشته اند.
از سوى ديگر با توجه به افزايش تورم و بالا رفتن بهاى كالاهاى مصرفى كه كشورهاى صنعتى غرب به خريداران اين كالاها در كشورهاى در حال توسعه عرضه مى كنند، نمى توان چندان مطمئن بود كه افزايش قيمت نفت بتواند قدرت خريد اين كشورها را نيز به همين ميزان افزايش دهد.
بر اساس آمارى كه مؤسسه «مورگان استنلى» منتشر كرده است در آمريكا بهاى نفت از ابتداى سال ۲۰۰۰ روند رو به افزايشى را طى كرده و به بشكه اى ۶۲ دلار رسيده است، اما با در نظر گرفتن نسبت تورم ارزش واقعى اين رقم هنوز به ميزان بهاى نفت در سال ۱۹۷۳ هم نرسيده است.
همين گزارش مى افزايد كه اگر اكنون بهاى نفت به ۷۰ دلار برسد در آن صورت مى توان گفت كه بهاى آن مساوى قيمت نفت در سال ۱۹۸۰ خواهد بود. اين در حالى است كه هم اكنون با وجود افزايش بى سابقه بهاى سبد نفت خام اوپك، هر بشكه نفت اوپك اين روزها ۵۵ دلار و ۴۳ سنت خريدارى مى شود.
به علاوه كشورهاى غربى از ماليات هاى سنگينى كه بر انرژى و نفت وضع مى كنند و اين ضرائب گاه به ۸۰ درصد مى رسد و همين طور از راه صادرات فرآورده هاى نفتى بسيار بيش از فروش نفت خام سود مى برند.
در واقع بسيارى از كارشناسان بر اين عقيده اند كه يكى از عوامل اصلى افزايش قيمت ها سياستهاى پولى و اقتصادى دولت هاى صنعتى بزرگ است كه راه را براى افزايش قيمت نفت باز كرده است. به اعتقاد اين دسته از كارشناسان سياست هاى پولى تورم زا و ايجاد گستردگى در گردش مالى نقش بزرگى در افزايش مصرف و تقاضاى قيمت نفت داشته است، چنانچه وامهاى هنگفت و سرازير كردن اين مبالغ در بازار كالاهاى خام بويژه نفت از اهميت زيادى در اين زمينه برخوردار بوده است.
بنا به اعلام مهندس بيژن زنگنه: درآمد ايران در سال ۱۳۸۴ از نفت بالغ بر ۴۰ ميليارد دلار مى شود كه در تاريخ صنعت نفت كشور بى سابقه خواهد بود. با اين همه اين سؤال مطرح است كه به راستى اين افزايش درآمد تا چه اندازه در ارتقاى توان اقتصادى ايران در عرصه بين المللى و داخلى نقش خواهد داشت؟
منبع: شانا

بى بى سى - بررسى مجله فوربز از بازار املاك نشان مى دهد گرانترين خانه جهان به ارزش ۱۲۲ ميليون دلار در لندن واقع شده و گرانترين خانه هاى آسيا نيز بيشتر در چين و هنگ كنگ متمركز شده اند.
اين اولين فهرست جامع گرانترين ساختمانهاى مسكونى روى زمين است. نويسندگان فوربز هزاران آگهى مسكن را بررسى كرده، قيمت صدها خانه را مقايسه كرده و با دهها بنگاهى تماس گرفته اند. آنها نتيجه گرفته اند كه همه خانه هاى گران، ضرورتاً مجلل و اشرافى نيستند. البته برخى از اين ساختمانها خيلى بزرگ هستند. ارزشمندترين خانه دنيا، عمارتى با ۱۰۳ اتاق در منطقه سارى، از حومه هاى اعيان نشين لندن است كه پنج استخر شنا دارد. اين ملك بيش از ۱۲۲ ميليون دلار مى ارزد و ۵۸ جريب مساحت دارد. اين خانه امسال براى فروش به بنگاه ها معرفى شده است.
اين عمارت به نام آپداون كورت در قرن نوزدهم ميلادى بنا شده ولى اكنون براى هشت ليموزين پاركينگ زير زمينى دارد. اين خانه ۵۰ ميليون دلار از دومين خانه گران اين فهرست بيشتر مى ارزد. ارزانترين خانه اين فهرست نيز با ارزش پنج ميليون دلار در شهر سائوپائولو در برزيل واقع شده است «كه بايد قدرى مدرن شود.» نتايج تحقيق فوربز نشان مى دهد كه گرانترين خانه ها در مناطقى خاص متمركز شده اند. مثلا با ارزش ترين خانه ها در قاره آفريقا، در آفريقاى جنوبى قرار گرفته و گرانقيمت ترين املاك آمريكاى جنوبى را مى توان در برزيل يافت. از همين رو عجيب نيست كه در آمريكا گرانترين منازل در مناطق ثروتمند نشين نيويورك و كاليفرنيا متمركز شده اند. مجموعاً گرانترين خانه هاى جهان در آمريكا، بريتانيا و فرانسه هستند. بقيه كشورها از نظر ارزش ملك قابل مقايسه با اين كشورها نيستند.
يك يافته ديگر اين است كه صاحبان املاك گران در آمريكا، شهروند اين كشور هستند. به عنوان نمونه، يك بانكدار به نام مارتين زويگ گرانترين آپارتمان جهان را كه يك پنت هاوس ۷۰ ميليون دلارى در بالاى هتل «پيئر» نيويورك است، دارد. اما در لندن همانند بافت رنگارنگ جمعيت آن، صاحبان خانه هاى گران، چهره هاى بين المللى هستند. تروور آبرامسون، تحليلگر بازار مسكن گفته است: «لندن را شايد بتوان پايتخت املاك دنيا دانست. من از دهه ۱۹۷۰ هر مليتى را در اين بازار ديده ام. هرگاه كه قيمت نفت بالا مى رود يا هرگاه تلاطم سياسى پيش مى آيد، همه پناهجويان ثروتمند به بريتانيا مى آيند و املاك فوق العاده شيك را مى خرند.»

گروه اقتصادى - از اين پس اولويت ما در سازمان هواپيمايى كشورى، تأمين هواپيما براى پروازهاى داخلى است.
نورالله رضايى نياركى، سرپرست سازمان هواپيمايى كشورى روز گذشته در گفت وگو با «ايران» در پاسخ به اين سؤال كه آيا شايعه توقف پروازهاى شركت هاى هوايى داخلى به مناطق توريستى تركيه صحت دارد با اعلام اين مطلب گفت: از اين به بعد صدور مجوز پرواز به كشورهاى ديگر منوط به تأمين نياز خطوط داخلى است.
وى افزود: اين تنها به تركيه بازنمى گردد، بلكه دبى، اروپا و آسياى شرقى را نيز شامل مى شود.
نياركى گفت: اگر پروازهاى مورد نياز براى مناطق داخلى برقرار شود و ما شاهد آن باشيم كه نيازهاى مناطق مختلف ايران به هواپيما برطرف شده آن وقت مجوز پرواز به خارج از كشور را صادر مى كنيم.
وى در پاسخ به اين سؤال كه آيا ممكن است به دليل نياز داخلى كليه پروازهاى خارجى ايران قطع شود، گفت: خير، چرا كه ما تعدادى پرواز به خاور دور، اروپا و خاورميانه داريم كه طبق معاهدات بين المللى است. مثلاً پرواز به مالزى، پكن، پاريس و لندن. اما مازاد بر آنها را ضرورى نمى بينيم.
نياركى در پاسخ به اين سؤال كه آيا شركت هاى هوايى از اين تصميم متضرر نمى شوند، گفت: پروازهاى داخلى در صورتى كه مسافر داشته باشند، از مزايايى مانند سوخت ارزان و خدمات ارزان فرودگاهى بهره مند خواهند بود، بنابراين متضرر نمى شوند.
وى در عين حال تأكيد كرد كه پروازهاى داراى مجوز به شهرهاى تركيه و دوبى تا پايان تابستان انجام خواهد شد و حقى از كسى ضايع نخواهد شد. نياركى گفت: فعلاً مجوز ديگرى به جز اين پروازها (براى مقصدهاى خارجى) داده نمى شود و ادامه صدور مجوز به شرايط جديد بستگى دارد.

مهر - كليات طرح ممنوعيت فعاليت شركتهايى نظير گلدكوئيست، ديروز در كميسيون صنايع و معادن در مجلس تصويب شد.
نايب رئيس كميسيون صنايع و معادن مجلس در اين باره گفت: ديروز طرح ممنوعيت فعاليت شركتها و مؤسساتى با ساختار هرمى و بازاريابى چند سطحى كه فعاليت اقتصادى ناسالم در كشور مى كنند از جمله گلدكوئيست، گلدماين، EBL و شركت هفت الماس در كميسيون قضايى و حقوقى مجلس مطرح و كليات اين طرح تصويب شد.
حميدرضا كاتوزيان با اشاره به اينكه جزئيات اين طرح بزودى وارد صحن علنى مجلس مى شود، افزود: بزودى اين طرح دقيق تر تنظيم خواهد شد و به صورت قانون درمى آيد.
وى همچنين درباره طرح تحقيق و تفحص از شركت دخانيات ايران تصريح كرد: به عنوان مجرى اين طرح به طور جدى پيگير هستيم و هم اكنون منتظر تصويب اين طرح در مجلس هستيم.
نايب رئيس اول كميسيون صنايع و معادن خاطرنشان كرد: به محض اعلام طرح تحقيق و تفحص مدارك زيادى در زمينه اين پرونده به دست آمده است.
وى درباره زمان تصويب طرح تحقيق و تفحص افزود: اين طرح در جلسه روز چهارشنبه هفته جارى مطرح خواهد شد و اميد است كه تكليف آن تعيين شود.

گروه اقتصادى: قيمت جهانى نفت ديروز به مرز ۶۳ دلار در هر بشكه نزديك شد و معامله گران بازار را آشفته كرد.
به گزارش خبرگزاريها، ديروز قيمت هر بشكه نفت «وست تگزاس» در بازار سنگاپور به ۶۲ دلار و ۹۲ سنت در هر بشكه رسيد كه نسبت به پايان معامله قبل كه در روز جمعه انجام شده بود بيش از ۵۰ سنت افزايش دارد.
همچنين قيمت هر بشكه نفت خام برنت لندن نيز با ۳۰ سنت افزايش به ۶۱ دلار و ۹۰ سنت رسيد.
افزايش حدود ۳ درصدى قيمت نفت در هفته گذشته، ادامه افزايش آن در هفته جارى ناشى از آتش سوزى پالايشگاههاى نفت بريتيش پتروليوم واكسان موبيل در آمريكا ونيز نقص فنى در هفت پالايشگاه ديگر بوده است.
< نگرانى هاى خاورميانه
اما از طرف ديگر به گفته تحليلگران، تنش هاى موجود در خاورميانه در افزايش قيمت نفت تأثير داشته است.
گزارش سى.ان.ان آمريكا در اين زمينه حاكى است، مرگ فهد على رغم اعلام هاى قبلى كه تأثير چندانى در افزايش قيمت نفت نداشته است، از پارامترهاى تعيين كننده بوده است. ملك عبدالله كه اكنون به جاى فهد نشسته است از لحاظ سياست هاى خارجى مطلوب آمريكا نيست و در يك هفته گذشته هم كه سخنانى كه نشان دهنده ادامه سياست هاى فهد باشد بر زبان نرانده است.
همين امر وهمچنين ادامه تهديدات عليه افراد و ساختمانهاى ايالات متحده در عربستان سعودى سبب شده كه سفارت ايالات متحده در رياض تمام مأموريت هاى خود را در روزهاى دوشنبه و سه شنبه لغو كند. و درب اين سفارتخانه را ببندد.
چالش هسته اى ايران واتحاديه اروپا و تركيب كابينه جديد احمدى نژاد نيز بر قيمت جهانى نفت بى تأثير نبوده است.
< سود شركتهاى نفتى
اگر قيمت جهانى نفت براى كشورهاى مصرف كننده سخت بوده است، اما در عوض جيب شركت هاى نفتى را با سود سرشار خود پر كرده است.
شركت اكسان موبيل در گزارش مالى كه روز جمعه منتشر كرده درآمد خالص خود در سه ماهه دوم را ۷ ميليارد و ۶۴۰ ميليون دلار اعلام كرد. در آمد خالص اين شركت بزرگ نفتى در نيمه اول سال جارى ميلادى معادل ۱۵ ميليارد و ۵۰۰ ميليون دلار بوده كه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۸ درصد رشد داشته است. شركت نفتى شل نيز درآمد خالص خود در سه ماهه دوم سال جارى ميلادى را ۵ ميليارد و ۲۰۰ ميليون دلار و در نيمه اول سال را ۱۱ ميليارد و ۲۰۰ ميليون دلار اعلام كرد. رشد اين درآمد در نيمه اول امسال معادل ۳۹ درصد بوده است.
شركت بريتيش پتروليوم نيز در گزارش مالى خود درآمد نيمه اول سال جارى ميلادى را با ۲۹ درصد افزايش نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۰ ميليارد و ۴۰۰ ميليون دلار و سه ماهه دوم سال را ۵ ميليارد دلار اعلام كرد.
< قيمت نفت ايران به ۵۷ دلار نزديك شد
افزايش قيمت جهانى نفت، قيمت نفت ايران را هم بالابرد. به گزارش آمار مديريت امور بين المللى شركت ملى نفت ايران، قيمت هر بشكه نفت خام سبك ايران در بازار آسيا به ۵۶ دلار و ۲۲ سنت رسيد.
بنابراين گزارش هر بشكه قيمت نفت خام سبك ايران در روز مورد بررسى (شانزدهم مردادماه) در بازار شمال غربى اروپا، مديترانه، آفريقاى جنوبى به ترتيب ۵۳ دلار و ۲۰ سنت، ۵۴ دلار و ۲۱ سنت و ۵۵ دلار و يك سنت رسيد.
قيمت هر بشكه نفت خام سنگين ايران نيز در بازار آسيا در همين روز به ۵۳ دلار و ۵۷ سنت رسيد.
ميانگين قيمت تقريبى يك بشكه نفت خام صادراتى ايران نيز در روز مورد بررسى ( شانزدهم مردادماه) ۵۴ دلار و ۴۶ سنت رسيد. هر تن بنزين بدون سرب در روز شانزدهم مرداد ماه در بازار مديترانه، شمال اروپا و آمريكا به ترتيب ۵۸۶ دلار و ۷۵ سنت، ۶۰۸ دلار و ۷۲۰ دلار و ۷۷ سنت معامله شد.
هر تن نفتا و سوخت جت ( نفت سفيد) نيز در بازار خليج فارس به ترتيب ۴۷۸ دلار و ۳۵ سنت و ۵۵۶ دلار و ۸۰ سنت معامله شد.
هر تن نفت گاز (گازوئيل) و نفت كوره هم در اين بازار به ترتيب ۴۹۲ دلار و ۶۷ سنت و ۲۶۱ دلار و ۳۷ سنت معامله شد.