|
|
|
گزارشى از مراسم ازدواج درميان تركمن ها
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ريزه كارى
* تميز كردن ظروف نقره: ظروف نقره و استرلينگ (به جز چاقوهاى دسته سوراخ) را مى توان تا زمانى كه ماشين ظرفشويى، ظروف را خشك نكرده درون آن شست، سپس آنها را درآورده و با دست خشك كنيد. اين ظروف را داخل طبقه مخصوص استيل ضد زنگ نگذاريد زير به آنها آسيب مى رسد. براى مراقبت طولانى مدت از اين ظروف به آنها كرم و براق كننده بزنيد. * بوى سيگار روى لباس: بوى سيگار در روى لباس را مى توان با شست و شوى ساده از بين برد، اما براى كتها و لباسهاى زمستانى مى توانيد از اسپرى هاى خوشبو كننده استفاده كنيد. اما اگر بوى دود بسيار زننده است، آن را خشكشويى كنيد. * از بين بردن لكه شمع از روى فرش: در يك ظرف فلزى يخ بگذاريد و آن را روى شمع ماسيده روى فرش بگذاريد. شمع سفت مى شود. سپس آن را با دست يا كارتك بكنيد و بعد باقيمانده آن را با يك دستمال تميز آغشته به حلال خشك پاك كنيد. * شستن جين هاى آبى بدون رفتن رنگ آنها: اين لباسها را درون نمك يا سركه فرو ببريد تا رنگ آنها نرود. البته جين هاى امروزى طورى توليد مى شوند كه رنگ آنها نرود. برخى محصولات شوينده نيز وجود دارند كه مى توانند مانع از رنگ رفتگى بشوند.
|
|
|
|
|
گزارشى از مراسم ازدواج درميان تركمن ها
ازدواج به شيوه تركمن ها
|
|
|
در ميان اين قالى هاى زيبا و گليم هاى رنگارنگ عروس جوان تنها مى نشيند و داماد نيز تنها مراسم عروسى اش را جشن مى گيرد. شايد اين گمان از آنجاست كه عروس و داماد از لحظات اول پيوند خود را از هم دور مى كنند تا قدر لحظات بودن در زندگى مشترك را بدانند و لحظه اى در حق هم بى وفايى را روا ندارند. عروس جوان با لباس سفيد و بلندى كه بر تن دارد، درست مثل آنچه تمام دختران روز ازدواج شان آرايش و بزك مى كنند، آراسته شده است. انگار اين عروس را از تهران آورده اند. درست با همان نشانه ها و آداب و مدهاى به روز شده گام برمى دارد و به سوى جايى مى رود تا همه او را ببينند. آرام از جايگاه بلندى كه با قالى هاى تركمنى آراسته شده باشده بالا مى رود و سفيدى لباس اش در ميان رنگهاى پر از نشاط گلهاى قالى محو مى شود. اقوام عروس و داماد دور تا دور جايگاه را گرفته اند و هلهله مى كنند چارقدهاى رنگى را كه از آن بالا نگاه كنى جشن رنگها را در عروسى دختران تركمن مى بينى بى آنكه داماد در جشن رنگها حضور داشته باشد. عروس جوان آخرين عكسهاى دوران دخترى اش را با اقوام اش مى گيرد و با ديدن رنگهاى شادى كه در آن گاه گاهى خود را محو مى بيند به فكر ساختن زندگى شاد و خوش نقش و نگارى براى دامادش مى افتد. داماد هم نقش خود را روز بعد ايفا مى كند. او نيز روزى ديگر در خانه اش جشنى برپا مى كند كه در آن هيچ نشانه اى از «عروس» نمى توان يافت. روز سوم است. عروس و داماد پس از ديدار كوتاهى كه روز خواستگارى داشته اند، ديگر بايد به سراغ زندگى شان بروند و براى هميشه در كنار هم قرار گيرند. در ميان تركمنان رسم است خواستگارى را مادر شوهر و عروس بزرگش انجام مى دهند و پس از خواستگارى اوليه مراسم «يوزگ داقما» به معناى نشانگذارى است، برگزار مى شود و بعد از آن در مراسم ديگرى خانواده داماد و نزديكان او پس از خريدن طلا و جواهر براى عروس به خانه آنان مى روند در اين مراسم كه به «اولى قووا» معروف است، علاوه بر طلا نانهاى روغنى سنتى را كه به بيشمه، قاتما، يوسبق، پتير نام دارد، به عروس هديه مى كنند. در سومين روز از مراسم عروسى در مراسمى كه به «گلن آلما» يا «كوجيه» معروف است، داماد به دنبال عروس مى رود. تركمنان ماشين عروس را با پارچه هاى رنگى و گليم تزيين مى كنند قبل از اينكه داماد با ماشين تزيين شده دنبال عروس برود، چند تن از بزرگترهاى فاميل داماد براى دادن مهريه كه معمولاً يك تا پنج ميليون تومان است به خانه عروس مى روند. اين مهريه همان شيربها است و از اين پول براى خريدن جهيزيه عروس استفاده مى شود. عروس غير از اين مبلغ ديگر مهريه اى ندارد و در ميان تركمانان از سكه و... براى مهريه عروس خبرى نيست. غروب روزى كه مهريه عروس داده شد در مراسمى كه «روجا» نام دارد، زنان خانواده عروس و داماد غذاى ويژه اى را با راسته گاو درست مى كنند اين غذا به «چكدرمه» معروف است. اين غذا را در دوديس بزرگ مى ريزند و براى عروس و داماد مى برند تا آنها نخستين غذاى خود را در زندگى مشترك با هم بخورند. «آنق گذارى» بخشى ديگر از عروسى تركمن هاست. «آنق» كلاهى است كه زنان ازدواج كرده تركمن بر سر مى گذارند و به اين وسيله از دختران مجرد شناخته و مجزا مى شوند. «آنق گذارى» در مراسمى ويژه و توسط عروس بزرگ خانواده داماد انجام مى شود، در اين مراسم علاوه بر كلاه كه سر عروس گذاشته مى شود به او يك كاسه روغن، يك كاسه آرد سفيد و يك «ايگ» كه براى ريسيدن نخ است، اهدا مى شود. تركمن ها اعتقاد دارند اين روغن براى بركت، آرد براى نان آور بودن وخوش قدمى و ايگ به نيت كارى بودن عروس است. پس از اين مراحل در مراسم «الش در ماگ» عروس و داماد در ميان اقوامشان حضور پيدا مى كنند و دست به دست هم داده مى شوند وعروس بزرگ خانواده براى عروس جديد شعرهايى را مى خواند و براى او آرزوى خوشبختى مى كند. در آخرين مرحله از مراسم ازدواج كه «قيترماق» نام دارد، عروس به خانه پدر شوهر مى رود و پس از چند روز زندگى جديدش را آغاز مى كند. عروسهاى تركمانان در گذشته گاهى چندسال در خانه پدر شوهر مى ماندند داماد را نمى ديدند و پس از گذشت اين سالها پس از جشن كوچكى عروس به خانه داماد مى رفت. اين رسم اكنون كمرنگ شده و عروس و داماد پس از مدت كوتاهى به خانه خود مى روند.
|
|
|
|
|
سالاد تربچه و سيب و انبه
|
|
|
تربچه از دسته سبزيجاتى است كه در تمام طول فصل سال يافت مى شود. اين سالاد سالادى است شكيل و فرح بخش كه افراد با ذائقه هاى مختلف نسبت به آن تمايل دارند. اين سالاد را در كنار ماهى دودى، ماهى آزاد، مرغ سوخارى بيشتر سرو مى كنند. مواد لازم براى ۴ نفر: ۱۰ تا ۱۵ عدد تربچه يك عدد سيب كه پوست آن را گرفته و به ورقه هاى نازك و كوچك تقسيم كرده ايد. ۲ عدد ساقه كرفس كه به قطعات كوچك تقسيم شده است. يك عدد انبه كوچك برگ هاى شبت تازه براى تزئين مواد لازم براى تهيه سس: ۱۲۰ سى سى سس سفيد كمى آب ليمو ترش كمى شبت ريز تازه خرده شده ۱۰ ميلى ليتر روغن زيتون نمك و فلفل سياه طرز تهيه: در يك ظرف (پياله) سس سفيد، آب ليمو ترش، روغن زيتون و شبت خرد شده را با نمك و فلفل به خوبى به هم مى زنيم تا كاملاً مخلوط و يك دست شود. تربچه هار ا به ورقه هاى نازك و كوچك تقسيم مى كنيم. پوست سيب را نازك كنده و سپس آن را به قطعات و ورقه هاى نازك تقسيم مى كنيم. انبه را نيز مانند سيب پوست گرفته و مانند سيب قطعه قطعه و ورقه ورقه مى كنيم. ساقه كرفس را نيز به همين صورت تقسيم بندى مى كنيم. تمام مواد را به جز انبه در يك ظرف گود و كاسه اى مى ريزيم و به هم مى زنيم مقدارى از سس تهيه شده را به اين مواد اضافه كرده و آرام آرام با نوك چنگال آنها را به هم آغشته مى كنيم. در اين زمان انبه را كم كم به سالاد اضافه كرده و بقيه سس را به سالاد اضافه مى كنيم. مهم اين است كه انبه ها كه ترد و شكننده هستند در سالاد خرد نشوند براى اين كار مى توانيد از دو چاقوى نوك تيز كمك بگيريد. بعد از اين كه مواد كاملاً به هم آغشته شد آنها را به ظرفى كه مخصوص سالاد است منتقل كرده و مقدار كمى از شبت هاى تازه را براى تزئين روى سالاد قرار دهيد. سالاد آماده است آن را مى توانيد در كنار غذايى هايى كه ذكر شد يا هر غذاى ديگرى سرو كنيد.
|
|
|
|
|
تابستونى
|
|
|
پياز: پياز خام داراى ويتامين C زيادى است. ويتامين هاى A، B و املاح معدنى مثل گوگرد، آهن، آهك، فسفر، پتاسيم، سديم، يد، سيليس، كلسيم، اينولين صمغ و موم دارد. فسفر قدرت فكر را بالا مى برد و گوگرد باعث ضدعفونى خون، شش و برطرف شدن آسم، ورم گلو، گريپ و برونشيت مى شود. پياز به علت داشتن يد در درمان گواتر، اسكوربوت و بيمارى ورم غدد، آبسه و جوش هاى زيرپوست مؤثر است. سيليس موجود در پياز باعث نگهدارى استخوانها و رگ ها مى شود. پياز موجب تقويت غدد اشكى، گوارشى و جنسى مى شود و مثل آنتى بيوتيك عمل مى كند. پياز از بيمارى هاى قندى، كليوى، مثانه و رماتيسم جلوگيرى مى كند. سيستم اعصاب مركزى را آرام كرده و باعث كاهش فشار و چربى خون است. پياز به علت پايين آوردن قند خون در درمان ديابت مؤثر است، اشتها آور است و ضد انقباض است. در رفع سنگ هاى مجارى صفراوى و درمان اختلالات روده اى تأثير زيادى دارد. ادرارآور است موجب كاهش اوره و درمان كننده عفونت مثانه است. پياز در ترميم سوختگى، پسوريازيس، سرفه و سرماخوردگى مؤثر است. در ريزش مو، قارچ، آبسه، تاول، التيام زخم، درمان سرطانى و گزيدگى از آن استفاده مى كنند. بادمجان بادمجان را حتماً رسيده بگيريد چون نارس آن داراى ماده اى سمى است. بادمجان طبيعت گرم دارد و مقوى و ملين است. ولى اگر در سركه پخته شود قابض مى شود. بادمجان براى درمان برص مفيد است. براى اين منظور مقدارى بادمجان را بجوشانيد و بعد از كوبيدن آن را با روغن زيتون مخلوط كنيد و بعد دوباره بجوشانيد و اين ضماد را روى پوست تغييررنگ داده بماليد و صبح بشوييد، صبح پوست به رنگ اول خود درمى آيد. اين ضماد براى رفع زگيل هم مفيداست. زياد خوردن بادمجان باعث دردپهلو و بواسير مى شود. بادمجان مقوى معده است. خوشبوكننده عرق است. اگر بيمارى پوستى داريد بادمجان نخوريد. بادمجان داراى ويتامين آ، ث و پ و مقدارزيادى آهن است.
|
|
|
|